장음표시 사용
251쪽
Oleum ηd M. f. II uentum ad frontem &c. Huic non impar est oleum Scorpionum magnum Matthiosi ut supra diximu4ν etiam dictis partibus inunctum.
Primul. Heris. aa p. 3j. M. f. Pulvis grossus, in omnibus tumoribus & etiam doloribus magnis experim.
CUratur eodem is ibo, addendo Flor. Sambuet. 1e liorum serpentum. Vel adhibeatur pediluvium exher- is emollientibus ac disicutientibus, Malma, Ve=basco, Lavo, Hor. Simbuci, Chamomisi. in lacte vel Aqua factum.
252쪽
IN hoc prosuntFlor. Papa ver. Errat. Grana Chermes, Ra 'dices Aretos fluest. Tormentist Bol. Armen. Corallia, varia eva Uali montati. Conserm. Aceto est. Drupis Succi Grana 'ςη tori Corallorum, Actio est. Emul O A gdalari Margarit. ni. Dec. de Gemmis fri &c. ex quibus variae. remediorum formulae praescribi possunt. Alia & quidem plura symptomata & morbos variolas &Morbillos antecedere, comitari & subsequi testatur Feliri de scorgonera pag. 79. Ionstonus Lib. p. pag. 32I. quae quia
nimis multa sunt & raro inveniuntur,atque etiam ab Authori-hus propriis & dilucidis capitibus abundὰ tractantur, quo lectorem mittimus, ideo solum eorum meminimus, quae vel semper, vel utplurimum obvenire itent. Fungos plurimos post Uariolas in corpore enatos &enratos, resert Borellus Cent. I. Om. 34. cum Decocto Scor' post Vari zonerae, Tormentilia, Cardiιibenedicti, Angeliea, Mabiosae &N pn -- aliorum Cardiacorum & sudoriserorum, quorum frequenti usu aeger curatus est. MFor estu ConQnum duxi utilitati publicae, huic opuseulo annectere observationes quasdem rariores . in Casibus extraoris dinariis & quandoque quasi desperatis, feliciter peractas.
De Puerpera varioliante, cum immo
ΕRat quaedam Mulier, qive parturiit eo tempore, quo in eadem domo illius proles Variolis detinerentur, quibus &ipsa per quoddam quasi contagium assici incepera et,
253쪽
nam secunda a partu die, cum incalescentia febrili & dol re in lumbis, pustulae erumpere caeperunt, quae quidem per triduum lochiis moderatE fluentibus molle fieri & ritε assurgere videbantur, tametsi autem purgatio uterina eo tempore copiose obtigisset, Variolas tamen in toto corpore conis sitissimas habuit, aequE non tantum in cutis superficie, versim etiam in oris & ulcri cavitate loca impleuere, adeo ut vix loqui aut deglutire potuerit. Die puerperii sexto lochia immoderate fluebant, unde statim cum variolis flaccescentibus, syncope, convulsiones crebrae, aliaque mali moris symptomata araram accesserunt, quae mortem brevi minabantur. Accersitus Medicus, praescripsit Pulveris sequentis 33. e cochleari Julapii subsequentis, trium horarum intervallis constantcr assumendum:
Dei. Theria I. ij. Insuper jusculis, sicut & potulentis quibusvis Radices
Tormeat illae incoqui praeceperat. His remediis purgatio ure rina mox in totum sistebatur, & Variolae sine graviori symptomace sensim maturatae decidebant. Durus revera hic est fastis , & ideo cum magno discrimine absolutus, nam &Iochia, & Variolas intus cohibere, periculosum erat, &t men alterutrius plenior eruptio, alterius motum impediebat, quamdiu utraeque inordinate procedebant, res naturae petr
254쪽
missa moderath se habuit, cum inro altera invalescente, aristis opera requirebatur, lochiis fraena, Variolis autem stim Ios adhibere oportuit, ut vita salvaxetur. Nota: Miror, hunc observationis Authorem frictiones Frictione. in habitu corporis non adhibuisse, quae motum humorum ad habitum prolicere, & Variolas felicius elicere solent, pie sieu I
De Puero 3. annorum Variolante
Puerulus trium annorum boni habitus & plenus, coepit se-bricitare cum capitis dolore & rubedine faciei, cum tussi quadam sicca & pruritu narium, dolor dorsi aderat, febris
magna, calor intensus, pulsus magnus, Celer, frequens, alidus, lachrymae involuntariae, punctiones & pruritus Percutem vagabatur, eratque eo tempore, autumno scilicet, quo febris in puerulis cum Variolis ac Morbillis vagabatur,
Assectus est febris Synocta putrida acuta, quic quid alii Rreolutio,
susurrent, de genere earum, quae mediae sunt inter malignas di non malignas, quae tertio vel quarto die transmisces exanthemata ad cutim. Est autem de genere Synocharum , qua dicuntur ou--ονε, id est, quae statim a principio vigorem habent, in eoque perseuerant sere usque ad finem, & ex illis morbis est, qui epidemii dicuntur, quia vagantur in puero alicet non negem, quod aliquando sporadici sint. Causa antecedens , est abundantia sanguinis in toto con Causa an, Pore , qui fervorem concepit & ebullitionem, non solum ob t*ςdςu . plenitudinem facta obstructione, sed ob mesam qualitatem ipsius fermentum excitans. Causa procatarctica, fuit praecedens austrina constitutis, causapro. quae humor ad putredinem concitare poterat: Nec tamen E, ' 'credendum est, malam qualitatem sanguinis menstrii ab
255쪽
, iniit . utero in partibus relictam semper esse causam hujus mali, menstruus nam hoc concessb,fuisset siemper hic morbus a principio muni εὐ=E V. Ο nulixis Antiquorum hujus mentionem fecit, nisi ratia
licii, tum Hippocrates 6. Epiri in Simone,ubi Variolarum me 2 vi 2 nil ibi nξc earum Galenus unquam mentionem fecit: secus esset, si adeo frequentes fuissent, sicuti nostris temporibtis. Praeterea si ab utero penderet morbus, in omnibus regionibus. & mundi partibus semper fuissent, sed constat, apud Indos occidentales nunquam visis Variolas, nisi proximis temporibus, qt Laus ab Europa ad eas partes percontagi uiri AEthio iam a Dfectorum apparuere, unde magna strages illorum hominum facta est: Quo argumento constat, uteri affecti nem non elle caulam necessariam hujus mali, sed potius ortum habuisse ex mala constitutione aeris epidemici, deinde continuasse sicut
de petechiis & maculis malignarum febrium contingit, i aut Variolae & exanthemata dicendi sint potius morbi novi, licet aliquando earum vestigia apud antiquos visa sint. Progno ita Quoad eventum & Proqvψω, morbus judicabitur intra septem dies, est eni alis acutus, & in puero, ubi adest magia copia sanguinis; utrum Vero ad bonum Vel ad malum, non postumus prima die distincte praedicere, nam periculosus &gravis est affectus, & magna habet symptomata e quia tamen
statim a principio mali vocati si mus, bene sperare licet. Mo-M ,dfix su- dus Gluti nis erit per crisin, non per evacuationem, sed per' bis iubi mex stasin, tr n sinittente natura materiam ad ipsam cutim, bi. expuando Variolas, ita ut si viscera relicta fuerint munda, : '. . . . quod Lognoscetur ex mediocri Variolarum copia, ex bono i l. , fita arum colore, quod sint albae vel rubrae, nee retrocedant, spes s a lutis est, at si magna copia extiterint, & adsint non solum Pariolae . sed etiam Morbilli & maculae nigrae, violaceae , Virides, si retrocedant, concidant, aut viscera infici int, pericuIosus vel le Jialis erit morbus. In magno etiam periculo ver tantur, quando post Variolarum apparitionem febris declinat, &Postea redit & intenditur. Ad
256쪽
Ad curationem venientes, intentiones erunt Primo, Cor- Iadicatio. Pus evacuare. 2 is , Naturae motum adjuvare. 3tio, Corri-0ςδ'
Mi e malignitatem humorum. 4to Membra defendere, in quae solet fieri decubitus. Quoad evacuationem, illa vel maxi- prima in- me convenit, quae fit per sanguinis missionem, quae plenitudinem & simul servorem minuit, sed quoniam obstat aetasE:d 'Α trium annorum, pra tertim in hac patria, ideo nulla interpo- Sanauinis sita mota cucurbitulas apposuimus, cruribus & natibus cum sicarificatione, & extractus anguis ad I iij. mane. Vespcti autem duas hirudines ad venas brachiorum internas aflixi- xδxςm , mus, quibus Languis eductus est ad Nam si major sui det puerulus, & aditantium inepta resistentia non vetuisset, sua- eum scarifigumem ex Vena educere oportebat: atque hoc remedium nulla interposita mora, in quacunque diei vel febris hora fi- ne unt' eri debet statim a principio, nec speranda est declinatio, quia febris uniformis est.. Purgatione, hoc malo praesente non est cogitandum, ne humores commoti ad ventrem educerentur, & dysenterias lethales efficerent. Secunda die Puer in eodem statu perseveravit, febris ingens , dissicultas resipirandi. Tertia die jam percutim apparebant noculae quaedam admodum rubrae, quaecum p. tritu elevabantur,&continuo augebantur, adeo ut quarta die jam per totum corpus & faciem pustulae latiores conspicerentur, coloris albi & subrubri, cum facili tolerantia : nec hucusque medicamentum laxans dedimus, nec clysterem adhibuimus, licet alvus semper sicca exstiterit, qui I materia transferebatur ad cutem, sed quinta tantum die
clysterem applicuimus, ex jusculo pulli, Oleo Violaceo &iaccharo. Secunda intentio erat, motum naturae adjuvare ad cu- seeunda tina, & praecavere, ne materia ad viscera repat, sed tamen intentio.
caute hoc opus faciendum est: jam facta anguinis missione, M'le' statam a Prima die speculandus est naturae motus, ubi enim
257쪽
natura rectὰ judicat, sinere oportet, nec irritare, nec movere, teste Hippocrate I. Aphor. Io. Contra autem fieri s let ab imperitis Medicis, qui indifferenter semper motum hunc adjuvare conantur; id tamei rocurandum est, ut statim in principio Puer degat in aere tepido, in thalamo clam sis fenestris,& operiatur devibus cooperimentis, ne calor fe-hrilis augeatur, qui magnus est ,& cavendum,nε frigiditas aeris eum percutiat. Errant etiam, qui puerulis variolis cor reptis statim vinum exhibent, ignemque igni addunt cum
Potus potius sit Aqua Faenicvli cum Rafur. c. c. Via
num etiam non exhibendum, usque ad integram morbi se Iutionem. In casu nostro cum natura bene judicare morbum
videatur, nutriendus puer est jure pulli per se, vel alterato Radicibus scorgonera, vel panatellae in jure dicto cocta exhibendae. Et quia etiam primis diebus siti magna afficiebatur, & non bene se habebat ad oblata, desistatum pulli cum Aqua hordei lymphatum dabatur per intervalla. Quinto die jam totum corpus pustulis scatebat Iat. tibus, & septimum diem febris imminuta est, & pustulae partim maturae,partim etiam jam exsiccabantur. Toto hoc morbi tempore,hoc est a prima statim die semper miscebamus cibis potibus cardiaca v. gr. Lapidem Bezoar, Pulverem Periarum re 'Corallorum in aqua Seorgonerae, ut malignitas infringeretur. Tertia quoque die limem chsterem exhibebamus, & hae r tione tractatus, decima die immunis a febre fuit, siccaba tue reliquae Variolae,& resolvebantur absque ulla manus per . Illud tamen maxime procuravimus a principio & per totum morbi cursum, ut membra a malignitate humorum defenderentur; nam variolae interdum in partibus interis nis non minus quam externis fieri solent.
In gutture, unde rausedo, tussis, aphonia, strangulatio die. In Heviriculo, Intestinis, Dorace, intra Os, Nares, inculos,
258쪽
vlos, ita ut aliquando caecitatem afferant. Igitur ad desem Oeulos dea sonem oculorum utebamur Aqud Rosarea mixta cum ovii ' 'xalbumine & parum Croci. Ad defensionem faucium gargari- Fauces, astat Decoctum Hordei cum Diu oro. Nares ungebantur Nareo oleo Cotoneorum & Rosaces, & aperiebantur but ro solido& coagulator ad gingivas tuendas colluebat os aqua Plan- Gingivas. taginu cum succo Granatorum: ne ventriculus Iaederetur, si *μ' dabacut per intervalla Drvus Granatorum m Decocto Lenti um. Intcstina vero ut non Paterentur, defendimus cesteri- intestitis. s attemperantibus; Solet enim dysenteria aliquando sum Cedere huic malo, ex pustulis intus ruptis. ex malignis fluxi. Onibus, quod ubi accidit, est periculosum, ideo evitamus' omnia medicamenta acria, ne causam Occasionalem huic malo procuremus. Ultimo procurandum erat, nὰ cicatrices pustularum in facie remanerent, quod neminis alias proprie faciendum est, id quod solent facere aliqui inungendo notas graee, 'et
relictas oleo de Vitella O orem cum alumine, sed melius 4αι est, uti oleo Uri per deliquium facto, id est,in loco frigido subterra posito, pulverisato Uro in panno lineo sub terra sus- Penso,& vitreo vase supposito & cum eo inungendo macuis las. sed nihil praestantius est oleo Talii, si haberi poterit. inungendo cicatrices, & parum eas fricando.
OBSERVATIO Ill. . obse stilo De Iuvene ast. Annorum Variolante.
Iuvenis quidam sto. Annorum, temperamenti calidi & huia Casus. midi, nullo unquam morborum genere conflictatu autumanali tempore grastantibus variolis epidemicis, subtro circa vesperam sentire caepit virium debilitatem & inquietudinem, calor per totum corpus erat dispersus, pulsus magnus , respiratici frequens & celer, cordis quandoque palpitatio, insolio
259쪽
tus Corporis sudor, gravis capitis sensatio & dolor. Noctusva cujusdam amici exhibita dosi Aquae sambui cum pulvere
quodam cordiali, exacerbabantur omnia. Altero mane mais
culae morsibus pulicem similes seu petechialis, undique apparebant. Secabatur igitur illico dextra brachii vena,& mox Variolarum tubercula prorumpunt. In consilium vocatis Medicis, ab iisdem inquisitum fuit, quid revera affectus sit quid ex eo merandum, an & quomodo, quibusve remediis .Rςsolutio. curandus 3 Assedius, quo aeger affligitur, lunt Variota, ad
morborum acutorum intemperiem. sebriumque tinuarum& malignarum classem reserendae, varia, eaque multuplicia symptomata secum serentes, quas a Morbillis & aliis similibus exanthematibus distinctas, Germani speciali nomisistri, ε, ne Vocant die X inder 'SLutem. Adesse autem revera Ua-
quibus iio- riolas, signa infallibilia in casu proposito adducta demon- eoesisti strant , eaque petunxur Primo ab essentialiter inhaerentibustumhnne is eXanthematibus per totum corpus & essentiam consequentiaiectum esse bus symptomatibus, qualia sunt: Virium debilitas, inquiet V yini do,calor totius corpori ac sudorcopiosus,pulsus magnu ,respiratio crebra,& cordis palpitatio, quae Epygenemata Silenum illum apud Hipp. Epid. Lib. I. Eoroto. r. affligebant, ex quo pariter patet, hoc genus morbi non esse novum , clam Diuo Seni Hippocrati olim notum fuerit, ut testatur allegata authoritas: & ratio quoque convincit, siquidem eaedem causae& causarum circumstantiae, quae de facto assignantur, anti-ic qui rus quoque fuisse, nemo negabit, nec contrarium evincet. Semuti, cauta praegressae tantarum fuerunt Virium, ut ad ul. hunc morbum efficiendum sussicere facilὰ potuerint. Tertios militudo rei veritatem demonstrat, quamplurimos eo remis rore eodem quasi modo affectos, observatos esse, qucs V riolis laborare i ratio firm & effectus confirmavit. s ibiεnum Subjectum Variolarum primarium sunt externae partes
'ia i cum corpor , Vol potius Curicula , faciei potissimum, quaerium. - prae
260쪽
prae cari fis his tuberculis infestatur , idque ob cutis in facie Cur faeἰet, teneritudinem , vel humorum ferventium versus superiora' dascensum, sta ' tam qui experientia edocti, non extentam ' ' 'P solum sitne ficiem . se d viscera quoque interiora fere omnia pustulas has oc tipare testantur. Patiuntur autem ab calorem Quomodo praeternatu alem & consequentem palpitationem non solum ςt m :n ςxcor, sed reliquae etiam partes plurimae, mali fiunt participes: Pulmoncs quidem ob respirationem auctam, Cerebrum ob Quomodocet ibat algiam 9 vigilias, Ventriculus ob symptomata in Om' i hibis..inibus malignis febribus eidem communia: Totum denique cciebminafficitur corpus, quatenus ebulliens & malignus sanguis effer- ventr cu- vescentiam acqualitatem suam venencsam singulis interocosmi partibus beneficio circulationis communicat. do resi quis
Cusia immediata & Continens est materia maligna, apeculiari mas e sanguineae & liquorum Circulantium corrNptio- med ta&ne &effervescentia proveniens. Caula antecedens scit mediata contuleia.
est partim sanguis in toto corpore contentus, partim liquoso 24EE.' in & extra sang ii nem contenti, qui solguini, musti m liar, fermentum & inde effervesccntiam subministrant. Causa remota naturalis est primo tedpua mentum cali- us 'dum& hunnidum, putredinta mater Sc inborum calidorum ' author. α do 2Etas juvenilis. 3tio Quod ager nullo hactenus morbo laboraverit, unde materia impura diu collecta &occultata, tandem Natura robur suum exerente, a bono separari & expelli debuit. 4tΘ Connata denique impuri sanguinis materni impuritas, qciae foetui iam in utero communicata , per totam se substantiam o culte diffuderat, si Veterum vestigiis insistere licet, secus vero si Neotericis, uti fusius in Tractatu dictum est.
Causa remota non naturalis, ut mestra reticeam 3 Prima cluse te. tia merito videtur esse aer corruptus, dique a peculiari qu1- morae nondam mahg ratatis specie contaminatus: Accedit tempus Mu-iwnuale, quod acutissimos morbos & maxime exitiales s - , . V