장음표시 사용
271쪽
as o obfirmatio IV. De Herula variolante.
Quando sunt fastigiatae&matu .ari incipiunt, accipe Lar dum recens insulsum, in tenues lamellas conscissum, quas apis plica faciei. Vel tale Lardum coquatur in Aqua sine sale , supernatantem pinguedinem Aquae collige , & ea inunge faciem Variolatam.
Vide plura Euporista apud Adrianum Nasser, Pag. 6Π. Variolarum cicatrices ne remaneant: N. Lardum vetus albissimum, conscinde in partes longas ad Crassitiem parvi digiti, quas involve charta alba, has unam poti lteram a cende ex una extremitate, & quod guttatim decidit excipe Aqua munda, qua etiam aliquoties lavandum. Ea Variolas maturescere incipientes obline, est secretum Doct. Mon-nter Medici Monspeliensis Galli; si addideris aliquid olei ovorum emacius reddetur. Linimentum aliud E malleum: M. Ol expres: Nuc: J gland-Ovor. M. H.saccharia l. FR. Mi Be exacte & fiat Dianimentum, quod plumaceolo perdicis Variolis in vigore jam positis cum cutis inflammatione conjunctis, quae a fialibus co rosi vis & acribus dependet , sirpe inungatur. Haec non repellendo , sed mitigando ac edulcorando compescit , prouae sepe expertus est FraoLmflman etiam in Illustrissimis Duc libus subjectis, quibus etiam cum Emplastro de Spermate M. rarum non veretur applicare. Vid. Frid. Hominia Notar.. in Schysder. Pag. a 4 '
272쪽
latantum bona & legitima educatione,
eorumque vera & sincera, benE Vel male com ,
constit utorum providentia, atque iterti, tuta, aC jucunda imminentium & accidentium Morborum curatione.
Traditu ingenuae s avidae Juventati F
273쪽
Compendiosa Introductio in universum
hoc opusculum. Ragilem humanae vitae vanitatem ,
Sc vanam fragilitatem, ac miserrimam ejus conditionem, ab ortu ad occasum , variis calamitatuous, assiduis laboribus, & millenis aerumnis con-ltinuo agitari, nostri olim abunde contestati sene Veteres, & nos hodietenus serreo, ac spinoso a atenati iaculo, infortu ati Acis filii ultra experimur, cum Vivem nostrum nia
hil aliud fit, quam pati, gemere, & tandem mori; dum cresciamus, Vita decrescit, & diem quem vivimus, cum morte dividiamus. Id quod multis abhinc saeculis Cous noster Hipp. epigia Tanageth: tolum hominem ab ipso ortu m bum esse, asseruit, quem imitatus Poeta sequenti modulamine confirmat et
cor nisi cura, nihil, eris nil nisi tristi radaver. Nasci aegrotum est, vivere saepe mori.
& D.Augustinos aegrotara inquit, inci min. mox ubi nasmuri Non inepte profecto vitae nostrae, ejusque inrtunae instabialam flamm ac fugam imperium , in rota pinxero Veteres, quaevstcnderent , quam illa, quae alto nunc monstrat apice corusca tia Diqit ad by Coos
274쪽
tia , durae vicissitudinis inexorabili ratione calamitiose cadant revoluta,& cuncta tristem subeant mutationem: nihil proinde
aeternum, nihil immutabile, quam DEUS; nil durabile, nil stabile, nisi Mundus, & in Mundo nihil; minime omnium ipse Homo. de quo Iustissimus ille Legifer Solon, putredo in momtu, bulla in omni mita, esca mermium in morte: sophorum Princeps Aristoteles: Homo imbecillitatis exemplum, temporis stolium, fortunae lusus, inconstantia imago , trutina calamitatis, steculum corruptionis ς Disertissmus Plautus et Homo mancipium mortis,miator iransiens, pila qua ludit Deus : Divinum os Sapient. s. Homo hostes unius diei. Singulae prosecto horae, imo singula instantium momenta, notabilem exiguae Vitae nostrae portionem depraedantur, dum verba facimus , vitam terminamus: aprimas me curioserum quispiam vitae nostrae typum cum candido Li. Instri flore comparavit, qui surgente soIe floret, occidente marcescit et taIem fatetur Iob. I 4. Homo natus de muliere, bremi et Lmens tempore, repletur multis miseriis. qui quasi flos egreditur, re conteritvr refugit melat umbra, V nunquam in eodem statu permanet. Hesterni quippe sumus, & ignoramus, quoniam sicut umbra dies nostri super terram, & numquid non paucitas dierum meorum finietur brevi ξ cui Poeta accinite
m rosa maha viget, tamen re mox vestere languet Sie moub qui fuimus, cras levis umbra sumus.
Unde superbis homo r exos eonreptis, eulpa, Nasei poena, labor vita, necesse moria
δὶ tandem illud Parnassi Decus Ovidius 4. de Ponto r
275쪽
Plinius quidem perfectissimum & absolutissimum DEI opus; infercurius, miraculum magnum ac simillimum DEO; Tvlsus,
animal plenum rationis & consilii, mundi epitome , & delicias naturae; Sapientissimi AEgyptii adorandum & admirandum animal ; Pythagoras omnium re um menseram & exemplar Hominem appellavit. Sed revera, qui genuiuam hominis appellationem , ci ignissma consideratione ex Hebraim genuine erueritidiomate, per Hebraeos Eoschaeos, homi nem miserum mortalem, variisque ac gravibus morbis, imo libitinae & immaturae mortit sic iubente Divino Numine Genef. a. cap. 3.) addictum , ejusque vitam in terris non aliud, quam morbum perpetuum, miseriam inextricabilem, & cursum indesinentem ad mortem &sepulchrum pronuntiavit. Fatetur hoc universium mundi chaos. confitetur humana mortalitas, & omnis in ea natans & transitoria aetas, omnium maxime labilissimae Infantiae teneritudo comtestatur: de qua Ovidius in metamorpb.
Editus in lucem jacuit sine viribus Infans. O
Tum porrb Puer ut ovis projectus ab tindis 'Navigat, nudus humi jacet infans, indigus omni Vitali auxilio, eum primum in luminis oras Nixibus ex alvo matris natura profudit.
Non quidem certe est aliquid miserius homine . Omnium vero qui stirant is serpunt.
Dissicile enim inquit Idem, omnium Hominum servari unus is
proles. Quamobrem si quis alius, certe mellifera illa Medic xum apis, & Neo - Artis Apollinea: Divinum ac plabeium Ora culdm
276쪽
. culirm ab ulmoni, de tenera Infantum valetudine est sollicitur. dum enutriticnem eorum, non solum ad vitam sanam, sed & vitam longam instituendam docet: motus sane plurimis acii rgenti mimis rationibus & motivis ; nam etsi mutabilis ista 3e instabilis vitae nostrae conditio , Utur communis omnibus h minibvs, praeprimis tamen Infantibus magis propria ac execrabilis esse QIet, quatenus sub tenera eorum constitutione, mi nu,que valida viscerum struictura , & fermentorum speciatim isti ias, quae primae ceu fundamentali inservit digestioni)nondum sufficienter exaltato vigore , quoscunque tam animi quam corporis, a parentum semine contractos morbos & desectus, juxtare sum:
Qui miret in foliis venit a radicibus h&mor,
Sie Patrum in Natos abeunt cum semine morbi.
Sed & sub nutritione , vitio lactis & alimentorum commissos
errores, graviter luunt, indeque tacunda miseriarumiac calamitatum semina suscipiunt, quae per totum subinde vitae cursum perniciosos fructus progreminare solent. Talis enim ac tanta malorum strages imminet pueris . Ut merito cum Plinio dicen
dum sit; a suppliciis, et uam aulicari hominem, unam tantum ob
culpam, quia natus est '. ita revera cum ip e inevitabilis Vitae te minus, Divinitus pariter ac naturaliter pra fixus vidcatur, qui.
ex radicali vitae, seminalique ut diximus primordio, secundum', causarum naturalium in Violabilem legem quibusdam brevius imminet, ab aliis longius abest, quousque primordiales in se- , mine radicatae pUtestates Vitales se extendunt: quem terminum amplificare, mediis hactenus quidem cognitis& usitatis impos bile attingere, legitimo t8men causarum effectuumq; regi mi ne, praevenire & anticipare ex inverso earundem ulti facile pocsumus. Ac proinde si ad Vicana longam pertingere, non aeque -eat quibusvis , saltrin sanam hanc iPsam Pro viribus conserta
277쪽
Vare annitamur, quo an tu, minimis inserviendo, a Magno Coeli Archiatro majora speremus & expectemus. Cusam igitur Puerorum suscipientes, tanto diligentiores in eorum morbis nos praestemus, quaato minus certos & difficiles, de suarum affectionum idea reddere nos solente imo cum Pueris tanquam mutis aegris si clamores & lacrymas eorum rata ceperis nos rem habere existimemus, ut quoniam ex relati ne, quae tamen in dignoscendis morbis plurimi facienda est . nuhil certi, nihilq; pensi habemus, aliis conjecturis, signis & symptomatum observationibus nitamur , alioquin Puerorum salus Valde periclitatur: huic difficultati accederet altera, si nimirum Medicorum quispiam absq; nominis atque aetatis, nec non morborum ratione, computu, ac diversitate in eorum curas inod ret, quas tamen ut a Medico in praxi magni ponderis evitetur difficultas, & tenerorum patientum avertatur periculum, ac i de emergens utrinque praecaveatur labes ac dedecus, operest Pretium duximus si quidem laudabilis hactenus consuetudo obtinuit, & dicendi & docendi rario semper exegit, ut in cujuscunq; operis ingressu, quaedam generalia praemittantur, quae V luti lucem sequenti materiae praebeant) praeprimis nominis, mox aetatis, & tandemips,um morborum ductimen proponere. Non hic audienda est vana illorum opinio, qui Puerorum curam naturae innim & mulierculis committendam Volunt, in rentes e naturam esse morborum medicatricem teste Hipp. de pueriles morbos per crisin solvi ; imo quod plus est, Medicus m cura do tria exigere solet, confidentiam , patientiam, & obedientiam; Et haec omnia intaeris desunt. Uerum enim vero Dux Ratio, &Comes Experientia,aliud dictant & ostendunt, necessariam omnino esse Artem Medicam in curandis affectibus Puerorum: cono dimus quidem, naturam esse morborum curatricem, iuvari tamena Medico: accedit, quod non omnes morbi per crisin solvantur,
addit enim ipse Hipp. magna ex parte: Reliqua quia levia sunt, non
278쪽
non nos tangunt nec angunt. Uz Vero haec omnia tanto utilio.
ra & clariora evadant, necesse erit dilucidare prius, quid per pueros intelligamus. Notandum ergo, D. Hipp. M . 3. apb. 24. 2s. 2s. 27. per Iy Pueros, non citus adhuc in Utero, existentes intelligere, sed eos hoc ipsissimo nomine indigitare , qui jam sunt in lucem editi, eosque in qui Euor classes distinguit : in Prima collocat parvos & recenter natos, Sest. 3. apb. 24. & hi proprie Infantes dici merentur, in Secunda reponit eos, qui ad dentitionis tempus accesserunt, Sea. 3. apb. 2s & hi etiam proprius Infantes dici possunt , quia fari nondum sciunt; in Tertia compreheniadit qui jam facti grandiusculi sy. 3. apb. 26. in Quarta iis sedem assignat, qui jam grandiores facti & ad pubertatem aspirant.b ea. 3. apb. 27. Galenus, fidissimus Hippocratis Interpres, has
memoratas Puerorum Classes, majores intelligentiae causa, certis annorum limitibus circumscribit: Primanus incipit a die nativitatis , eamque ad Septimum usque mensem extendit. Se cundam a tempore dentitionis inchoat, & illam ad annum usaque quartum protrahit. Tertia initium facit ab anno quarto eique finem imponit anno duodecimo. Muartam numerpreincipit ab anno duodecimo, & eandem decimo- quarto finit, quo anno aetas Secunda, quae pubertatis nomine Venit, initium capit; liquet ergo per Pueros palam inaudiri eos, qui duobus primis annorum septenariis, id est in Prima aetate constituti sunt, quae die natali orditur, & anno aetatis decimo quaris
Nota ado. Morbos, eorumque causas, quibus Pueri assiciuntur.; idem Hipp. lib. de octiss. pari. exponit, duplicesque facit; qui vel in utero, vel extra Uterum afficiunt: hi rursum ratione situs fiunt duplices : interni qui soris non sint consipicui, externi qui in corporis superficie cernuntur. Ratione subjecti, sunt universiales, qui totum corpus, Vel maximam ejus partem Kk Occu
279쪽
occupant; & particulares qui unam duntaxat partem obsidente ratione aetatis, qui recens natOS , vel ad dentitionis tempus progressos, vel grandiusculos, vel grandiores, seu pubertati via cinos infestanta Universales externi sunt, Variolae, morbilli, stabies, pr ritus, impetigo, macies, maculae Volaticae. Universales interunt sum febres. Particulares externi, in omnibus propὸ corporis partibus extemis obserVantur. In Capite: hydrocephalus, syriasiis , linea, crusta lactea, achores , fata, tyriasis. In oculis : ophtalmia , strabismus &c. In Auribus: otalgia, inflammatio , fluxus , intertrigo , vermes, parotis &c. In Labiis :fissurae, Iabia leporina &c. In Naribus : oZoenae , haemorrh giae, humiditas &c. In Scroro e heroia intestinatis seu enteroeele, hernia carnosa, seu sarcocele, ves hernia flatulenta seu bubonocele, vel hernia aquosa seu hydrocele &c. In Ano: pr lapsus, pruritus, Clausura &c. in Artubus: paralysis, convuL , verrucae &C. Particulares interni etiam secundum partes affectas distria huuntur: In Capite: catarrhus, coryZa, vigiliae, epilepfia, stenis nutario. In ore: aphtae. Ulcera, uvula relaxatio, dentitio. ranula sub lingua, odontalgia, balbuties &c. In Colla : strumae, scrophulae, tonsillarum tumor, angina, phlegmone &α In Corde: terror seu 'avor , tremor, palpitatio; In Thoraca et tussis , ait lima , phthisis, pleuritis , peripneVmonia &c. In Abdomine: vomitus, nausea , singultus, tormina, diarrhaea , dysenteria, tenesmus, constipatio, inflatio, vermes, calculus, dystria, isthuria, urinae incontinentia &c Ex his alti rursum sunt verε&simpi iciter puerilas, ut demtitio; Alii, qui licet non sine simpliciser & solum pueriles, quia tamen frequentius Pueros quam alios exercent , ideo a potioripueriles dicuntur, & sunt lumbrici, Variolae, morbilli. Hos
280쪽
Prooemium. Hos igitur & plurimos alios Pueros affligentes affectus ea, . qua licet hrevitate dilucidabimus, & praefixa prius illorum idea& idenditate, causarum efficientium & praecipue procatharctia
carum , eruitione , curam eorundum non tantum methodice ,
sed etiam mechanice, ne a nasutarum muliercularum squarum praesentiam in curandis Pueris raro evitant veri Medici comsueta norma recedere Videamur, ad nutum proponemus.
De providentia, colossia S cura, aliisque
necessariis circumstantvs Observandis, Infantis
recenter in lucem editi. Uresso fietu, obstetrix secundinam educere moX debet, ea, qua potest dexteritate, diutius enim inibi relicta, tanto difficiliorem parit & permittit exitum, ea vero educta, Infans ex pediendus est, & ante omnia ab impuro aere & a Ventis arceria duxi duplici igitur filo , quod crassitudine aliqua donatum st ne a fili teneritudine praesecetur Vinciendus est pollicis , alii trium vel quatuor digitorum , ab abdomine latitudine umbilicus; vinculum arctius non sit. neque ultra ipsum umbilici pars est, citius quam par est excidat, nec laxius, ne funesta hae morrhagia sanguis per vasa umbilicalia dissiuat, & aer frigidus intro in Puerum subeat, nam saepe contingit, etiamsi prima vice bene ligetur, nihilominus postmodum si umbilicus fia cescat, ligatura relaxatur , adeo ut si non debite attendatur . sanguis copiose em uat, non raro in perditionem Infantis. Ne xo, ut decet peracto, resecandus umbilicus novacula vel Brei Pe peracuta , duobus infra nexum digitis ; sectioni imponen dus pannus lineus dupleX in oleo rosar. aut a Id. dulc. ree. D