장음표시 사용
331쪽
De Eruletate mammarum, vel etiam
FD elas es tumor exiguus p. n. cum dolore pungitivo , rubore flavescente, Iupe ciem mammarum, vel alterius partis a lens , a sanguine caιidiore, tenuiore, ichorescente N essa escente Ortus. Cura eadem est Nutricum & Infantum e clim etiam per Matres Intantes plurimum curentur. Si Infans laboret, Nutrix debita victus ratione utatur, & a calidis & salsis abstineat, &si opus est ipsius corpus leniter laxetur. Assumat diaphoretica quae plurimum in hoc affectu praestant, de quibus in aliis capitibus. Extra cavendum summE est a repercutientibus seu repellentibus , praesertim si non calide applicentur & conserventur. Commendatur pro externo usu PQ υ. e sipelat.
Ahns vel applicetur Pannus coccineus Ejusdem, vel inungatur ungv. de liquisit: Plura si quis desiderat, ea videre potest, titulo ae crusta lactea. Cum autem plerumque ervsipelas in phlegmonem seu inflammai: abeat , de hac videri potest cap. praecedens de mam
De Debilitare Infantum recenter ua
torum. ΡRimum accidens Infantis recenter nati, cui occurrendum est, est debilitas, cum in lucem exit, id quod non raro con-
332쪽
tingit, non ratione nativae illius constitutionis, quae revera sepe hona in se est, sed ratione partus dissicilis, vel diutius protracti, ob quam rem tantam contraxit inbecillitatem o ut nonnunquam aciebilitate vix noscas, an Vivus an mortuus sit Infans, eo quod saepe nullus in illo advertatur membrorum motus; adde: quod aliquando dum insignis livor praesertim faciem occupet, de suffocatione opinio sit, aliquando tamen accidit, ut exactis eo in statu aliquot horis, paulatim ad se redeat, quast de morte ad vitam resurgeret: hac conjectura deprehendetur Infantem reia vera non esse mortuum etiamsi revera primo illo instanti non levis sulpicio sit) si mater ante partum , validum faetus motum perceperit, si magna non praecesserit haemorrhagia, & si partus
dolores non admodum graves fuerint: res autem adhuc magis certa, & extra Omnem dubitationis aleam fuerit, licὸt nullam emittat VOCem, neque ullum edat motum, si nimirum admota pectori manus, motum cordis deprehendat, contrectatusque funis umbilicatis, juxta ventrem arteriarum aliqua observetur pulsatio e tunc temporis Omnis cura adhibenda est ad refocillationem Virium.
Statim ergo Infans excipiendus linteis calidis, & ad focum afferendus, obstetrix autem Unum ore continens, pauxillum inos Infantis instillabit, idque pluribus vicibus si necem sit; ventri quoque admovebit & pectori lintea duplicata Vino ex calefacto madida, vultum apertum servabit ad liberiorem respirati nem, quam & juvatura est os tantisper dilatando, nares exiguis turundis vino quoque immersis mundabit, quo ejus odore recremtur: singulas corporis partes ad revocationem caloris excalefaciet, sanguis enim &spiritus, qui universi ad interiora confluxerunt, fuit cationis discrimen inducunt: sc paulatim Infans resumptis vitibus, membra movere incipiet, deinde, languida licet voce, g mitus emittet, qui validiores successive fient, pro ratione respira tionis facilioris.
333쪽
Praeter haec praesidia omnium certissima , alia obstetricibus Q petunt, non omnino approbanda, non modo quia inutilia, sed Gliam quia Infanti admodum noxia. Pleraeq; cepae segmentum n ribus Infantis admovent, ratae vim illi ineme vires instaurandi; asterronee, nam si Infans postmodum ad se redeat, iste ememas nequaquam odori cepae adscribendus, sed potius ipsi inspirato aeri, quo indigebat; ideo melius est Infanti libertatem respirandi puri aeris concedere, nequaquam autem infecti tetro cepae odore, qui per se noxius est. Quaedam mulierculae secundinas calentes ad huc ex utero, Ventri imponunt, quas, donec refrixerint, ibi detinent: verum posita caloris ratione juvamen quidem afferre, ratio. ne tamen gravitatis obsunt, ventrem comprimendo, sicque respirationem impediendo Infanti summe necessariam. Aliae mulierculae easdem secundinas nondum ab Infante separatas in ignem conjiciunt, aliae vino calenti immergunt, credentes ex dicto vino excitari vapores, qui per vase umbilicalia delati, robur & vigorem conciliare valent. At cum massa ista carnea illius. que vase vita priventur statim ac ex corpore exempta sunt, nullus iuperest ipsis spiritus, qui Infanti communicari queat, quare si istiusmodi in usum adducenda sunt, ea in vulgi gratiam potius, quam spem infantis sunt futura. Aliae ut certum robor adciantInfanti, sanguinem vasis umbilicalibus contentum in corpus retrudunt, mora: authoritate Aristot. cap. io. lib. 7. hist. animal. At jam supra cap. I. abunde ostendimus, quam periculosum hoc sit, & ideo crambem ob credulas foeminas non repetimu . Nonnunquam etiam Infantes in partu debiles ingenitam habent imbecillitatem, eoque majorem quo magis a statuto partus tempore, nono videlicet mense recedunt, vel si parentes valetudinarios aut debiles nacti fuerint: in simili casu ardua est medela , neq; aliud se omeri praesidium, quam ut ejusmodi Probe alantur,&summa eorum cura habeatur; at raro contingit, ut tales diu vitales sint, quaa potius levis ingruens aegritudo,illos de medio tollat.
334쪽
De Contusionibus S Tumoribus capitis, S
aliarum partium recens Natorum.
Corpora recens Natorum adeo mollia & tenera fiunt, ut contu .. sionibus & inde natis tumoribus facillime exponantur. imo nonnunquem membra quaedam distocentur aut frangantur, sive adiuturno, uno eodemq; in situ, mora, Vel a rudiore contrectatione partus tempore: contusio omnium maxime familiaris ea est & frequens , quae in vertice accidit, ubi statim a partu tuber mediam ovi Partem adaequans IaepE deprehenditur, imo etiam majus, quod in primo puerperio maxime contingit, idq; eo facilius fit, quo annosae magis sunt primiparae, orificium quippe uteri internum in illis, quod coronam Vocant, Callosius quod sit, non nihil difficulter c dit & expanditur: quapropter Infantis caput ad id allidens. atque eadem quasi corona cinctum parte superiore, quod in exitu primo obvium est,hinc intumescit, ratione sanguinis & humorum praesertim lymphae influentium ibique commorantium ob insignem compressionem, inductam a praenominato orificio interno, quando praesertim validius impelli incipit, adeoq; diutius subsistit exitu praepedito; postquam nimirum aqhae, a quibus sustentabatur utcunque effluxerunt: quo etiam concurrit nonnunquam obstetrix frequentiori attrectatione, cum caput in transitu detinetur , sed digitis saepe immerito rea fit in hoc casu, siquidem sola compressio dicto orificio facta , ejusmodi tumorum contusioni complicatora non excludendo quandoq; capitis insolitam magnitudinem causa est. His causis accedit alia, quae etiam Vulgaris aliorum tumorum in aliis quilibet partibus causa est, sanguis nimirum, cui insimilibus casibus motus suus circularis denegatur, nimia copia in illa parte cohibetur, & sic illam in tumorem attollit i sed de his plura videri & legi possint in Chirurgis.
335쪽
Tumores hi quandoque adeo insignes s t muliere nomdum onere liberata. nec orificio uteri interno sufficienter ci-Iuato ut tam impedimento snt, quo minus dignoscatur pars,nuae Primo exitum affectat, imo nonnunquam in causa esse videantur , ne obstetrices digitis explorantes ullum capitis os agnoscarit,& credant os aliquod humeri offerri, vel aliam par tem , imo quaedam plane ignorent quid rei si, quod tumorem infert, at vero id facile dignoscere est, ouod ii tumores qui ear rei ad tactum apparent, nihilominus duriores sunt . quam vel homerus aut altera natis Infantum quae partes semper maiori mollitie donatae cant, neque praeterea uillas pilus deprehenditur sicut in capite. Cunis ossa praeterea facise Oprehendere est, si digitus oleo vel butyri inunctus ad orificium usque internum intrudi queat, partes enim Capitis intra uterum CGntentae nequaquam intumuerunt, at ea solummodo quae orificium spectat ab eoque comprimitur , cingitur & arctatur, sicut dictum'est : Si istus aliquod aliud membrum praeter caput obtulerit, ut braciactium aut tibiam, haeque partes similiter diutius intra meatum detineantur & situ perVersio , Vel etiam egrest e sint, eadem ra xione in tumorem attollentur.
Non modo medela afferenda est ejusmodi tumoribus aut
eontufionibus, sed illis quoque Occurrendum , vel saltem incrementum prohibendum. Praecavendi ratio est, si parcinquantum licet acceleretur, ne caput Infantis , pitu quam decet in meatu detineatur, Vel ab ordiei interno constringatur, quod erebici vel axungia ansieris, vel alio emolliente inungendum,1dq: expansonis causa. & ut simul caput per locum lubricum reviditiis, lacilem transitum inu is . . ' ' i . .
336쪽
Sed objiciet aliquis: si ejusmodi tumores lictam causam agnoscerent, tunc fieret, ut illico a partu evanescant, siquidem tunc scapite non amplius compresto nihil obstat, quo minus sanguis, cujus praesentia intumescebat pars, praterfluat, libertate transitus reddita. Ress. Hi sciant velim, a diuturniore illius , aliqua in parte. mora , illum sprritibus spoliari , qui ibi suffocantur , , ob hoc cessat motus , atque extra vasa delatus quae locus vel spatia illius sunt a natura dedita sicut accidit si nimis in illis redundat, effunditur in spatia partis inacia, quo fit, ut deinceps. Vias Ordinarias remeare nesciat: quapropter hoc in casu est necesse , vel ut resolutio per partem ipsam procuretur, vel ad suppurationem deducatur, si diutius ibi commorari contigerit, quae tamen quantum possibile avertenda , ratione viciniae cerebri, quod in Infantibus ossa cranii non contegunt in suturarum regione, quae in illis laxiores semper deprehenduntur, Praecipue juxta fontanellam dictam. Ad resolutionem ejusmodi tumorum 8c contusi num, quamprimum faetus exclusus est, foveatur ille isto calente , . aut οqua
ardente, immergendo his splenium demum superponendum e pleraeque obstetrices admovent 1 lenivm oenelio intinction: Aliae 'ol. rosac. st l. facto prius ex vino, fotu; Sennertu' tales tumo res curat Ε I diaphoen: cum o roset. vel si laboriosiori cura opus est, primis diebus cataplasema apponit ex Puis. rofar. rvis. DLis baccis myrthi, famin. fabar. bor pulv. ab 'no. bethon sem. anis , melle, haec cocta cum vino nigro misce cum ol. Mar. bcbamomi fiat Cataplasma; sequentibus diebas autem adhibet pl. dispata. tandem Empl. Barbarum. Eadem cura fere quadrat . tumoribus ex casu Infantum 2bortis, quibus in principio stloferus in suo Hercule A I adhibet Ol. faturni, M. an , vel rad Risit Salom. ree. contusam: Cavendum hic ne pus citra necessitatem moveatur, neque incisio. Rr et cutis
337쪽
cutis , & sic affluxus humorum , inflamma i , convulsio excitetur. Hildarius monet diligentiam adhibendam esse in casu Infantis , deprimitur enim cranium inter cadendum sine fractura, quia ipm molle est, & objecto duro facile cediti imprimis autem vix aliquid sentiunt mali, successu autem temporis fiunt i uenio tardi, catarrhis & doloribus obnoxii, quia cerebrum non ere movetur, adeoque spiritus animales male perficiuntur rtales itaque cranii depressostes statim apposito Emplastro tenaciter adhaerente attolli , vel per cucurbitulam elevari debent. si his omnibus praestitis nihilominus tumor ad suppurati nem pergat, cavendum , nE pus genitum diu moram agat, nὸ ossa capitis admodum tenella & tenuia recens natis, alterationem aut cariem inde patiantur, quo in casu Hlebotomo pars aperienda est loco maxime idoneo , iuperadmoto Emplastro debethon : Si crus aut brachium eadem de causa intumuerit, stimilitet Plenus vino madidis , cui incoxerint rosa rubrae,sor. cba- Maribus nonnunquam scrotum intumeliit, id quod accidit vel ratione aquarum intra membranas conclusarum, vel conia fusionis causa & durioris contrectationis a Chyrumo vel obste triee in partu factου; in hoc casu Plenia vino intincta incossis νον conducunt in utroq; casu. pessimum vero est s Chirurgus imperitus,& hac in opera tione xudis, Mit alias necessitatis velo inductus infringat aut di storqueat bracchium aut crus Infantis , dum extrahere nititur tinfortunium hoc si acciderit, medelam postmodum afferat, par tes restituendo fasciis idoneis, illas firmando, & continuando ianaturali situ ad persectam consolidationem.
338쪽
De Fontanesia capitis, s turis
8 Epenumero istus praecoces, nondum consummatam perseuctionem adepti, nec non natura debilem sortiti corporis ccnstitutionem, fontanellam capitis & suturas adeo laxas obtinent prae distantia &dehiscentia ossum ab invicem, ut molle omnino sit caput, ferε sine adminiculo, quia nempe illius ossa hine inde vacillant, raro vivaces esse contingit tales tatus , neque sconatus adhibendus in adjunctione ossium ad invicem fortiter illa coarctando , eo enim pacto adeo comprimeretur cerebrum natura mollissimum, ut pejor affectius priore induceretur, denegata illi motus libertate , ad quam subsecutura esset functio num depravatio , imo postmodum omnimoda destructio satis erit ea leniter compressa vitae ope continuisse , nἡ nimium vacillent, caetera naturae committendo, quae paulatim hiantes has suturas spontε conjunget, perficiens generationem , exsiccans '& confirmans ossa eapitis, non m debitam confirmati nem adepta.
Locus ἰn quo fit conitinctio, ad quem usque exeurrit sutura sagittalis in medio coronalis , quas in omnibus Infantibus semia per in duas partes dividit, exporrecta ad radicem usque nasi vocatur fontanen capitis, quia videlicet pars est illius moliarissima, maxime humida, quae propterea omnium ultima ocis
Illius figurae formam exprimit euique obvia ocularis in. specti .
339쪽
Nonnulli Infantes toto triennio partem illam apertam servant , imo nonnunquam longiori tempore refert enim Bonetus in uxore Dadris sui, ultra quadragesimum aetatis anni in hiantem mansisse, quod indicium est certum, debilitatix caloris naturalis : inplurimum tamen occluditur exacto biennio, oeyus aut serius, pro ratione majoris vel minoris in Iniantibus humiditatis, ac majore Vel minore robore. Usque quo integram confirmationem adepta sint ossa, pars illa defendatur admoto stimu3 ex linteo saepius multiplicato , tam arcendi frigoris causa, quam aliorum exterius irruentium: mulierculae nonnullae diu ibi detinent pannum coccineum , ratae ab eo magis roborari capuli; at parum refert quidvis applic tum fuerit, inodo appulsu Vigoris prohibeatur, & laesio exter na arceatur a parte nullo osse custodita. Nonnonquam acci- .dit, ossa, quamvis suffcientem amplitudinem obtineant, qua. se undique contingant, in regione suturarum nihilominus im- pedire conjunctionem illorum , propter aquas inter haec Ec duram, matrem conclusas, qui affectus hyclrocephalus vocatur, da
De calida Inonrularum ili temperis seu θ, .
scrota, seu de Febribus continuis, inre
INfestantur saepe ' nero Pueruli calore quodam Draetervatura o
plicem statuimus : conti nuam vix intermittantem r & sic etiainrueruli tam febribus eontinuis quam inζςrmittentibus corripiis .
340쪽
uratur : continua causantur ordinarie ab acido viscido, quod antiqui phlegma seu pituitam in Ventriculo subsistentem ac putrescentem nominabant : quibus febribus continuis cognatae sunt catarrhales , a lyinpha nimis acida, vel ut antiquitus placuit. in pituitam degeseerante ortae. Quandoque hae febres sunt periodicae,iquando lac ab acido grum escit & coagulatur, atque obstructiones multas & dolores interne & externe in poris, tubulis & vasis parit,& sic fermento iabrili somes subministratur, ouod fermentum deinde ex tubulis, . certis periodis elabitur in sanguinem , ibi mixturam turbat, & modo febres periodicas , modo riter frontei, & si diutius duraverit, malignas, & qui dem saepius cum exanthematibus, Praesertim si putredo accedat, euicit & producitai Paucis rem clarius dicam: quando nimirum mucus ille mi mus viscidus, crudus tamen 6c vitioso acore, vel sal em acri sal vo sapore inquinatus distribuatur Pro sanguine augmentando iacorpore nutriendo , necellario depraVatur exinde massae sangui Deae crasis, & vitiatur insigniter languificatio, & oritur praeter
naturam ejus effervescensia , rinde febres Variae; qVarum omnia vim ratio ex cc rru mne lactis inferna , aut eX pororum cutis occlusione externa optime explicatur: nam praeter acidam cruditatem, quam pulmentum &lac in stomacho Infantuli subeunt,
& unde ejus febres frequentissimc, nunc lentae, nunc acutae sca. turiunt, etiam Variae aliae omnino sunt lactis depravationes, de
quibus jam dictum, sive illa: in ventriculo sub disione, sive inint sinis sub huius disionis persectione, de faecum Ieparatione
obveniant. In specie cruditas nidorosa appellatur, dum flava copios. ejiciuntur a tenellis, id quod neutiquam tali in casu biliε tingentis est opificium , unde enim tanta in faetu juniore bili, abundantiat nifi infantulos fele omnes, primo sui initio, biliosiores viris adultis dicere Velis, neque amarescunt semper