장음표시 사용
311쪽
De Morbis Infantum, eorumque ca
INfantes etiam morbis frequentissime corripi & assici In patulo est , idque ob causas prope infinitas: etenim Primo totis novem mensibus, sanguis menstruus in utero retentus & cumulatus , Infantem facile assicere potest. Secundo quod Matres non omnes aeque sanae sint , & magnos saepe in diaeta errores casus, ictus, terrores, impressiones, imaginationes, saltus, moistus corporis & animi committant, quos Infans luit , vel in , . . et extra uterum jure haereditario. Terti, in partu laborioso quam non patitur vim & violentiam , compressionem torsionem & laesionem t Quartὁ Umbilici abscissio & ligatura & exinde dolor, molestia ac inflammatio &c. quid non possunt. Quinto loci & stus mutatio , dum anιε in molli utero conten tus, & in calido conservatus, mox aeri eXponitur, .linteisque asperis, sceis, intricatur & imponitur. Sext4 in utero matris, sanguine, eoque purissimo enutriebatur nullo ventriculi labore, postea cibo, lacte, quod non semper aeque bonum est, alitur. . Septimὸ tandem ipsi indispositio innata partibus, ad multos mo hos, easdem disponit. . Atque ut haec omnia fiant clariora , paululum enucleatius has causas, primo remotas, secundo proximaF, generaliter nemispe proponemus.
Non loquimur autem hic de vitio parentum haereditario, vel aliunde hausto fermento contagioso: Sed praecise in genere de causis enectricibus per se ; inter quas prae caeteris sui paucis
312쪽
omnia dicamus )duae principaliores se offerunt, a quibus omnes memorandi affectus , primam nanciscuntur originem : nempe excreta er retenta, vel clarius: obstinata retentio excernendorum de perversa ingestio nutriendorum. Prior consistit in faecum pri marum viarum , praesertim meconii suppressione, sensibilis &insensibilis transpirationis occlusione & impedimento : ad ambas has causas plurimum contribuunt prae caeteris, mitia lactis errores pultis. Retentionem excernendorum sive meconii, potissimum quod attinet, pnaeter ventriculum albicante plus minus & lenta materia resertum, pituito &flava, interdum variegata excrementa grumosa intestina tenuia occupant, duriora vero & quasi picea, ex viridi nigrescentia nobis Medicis meconium dictum crassiora intestina occupant :& haec Omnia ex nutrimento peros, sub formatione & nutritione istus in utero hausto generantur , quae omnia nisi mature ex corpore expurgentur , retenta diutius, vel pertinacem alvi obstructionem efficiunt, vel lactis nutritivi distributionem impediunt, vel id ipsum lac in distributione corrumpunt, & corruptione acrimoniam acidam, aut acido - salinam, & lixiviosam acquirendo, rodunt, corrodunt,& crudelia tormina, aliaq; quam plurima mala inserunt. Hinc provida Mater Natura ipsa , ordinaria Iege brevi a partu, vomitu ac secessu haec ipsa saeculenta prius antequam aliud quidpiam moliatur, ejicit, monstrans Medico, tanquam ejus ministro, viam, quid in tardiori ejus conatu praestare debeat ac possit. Hic obiter & bene notandum est, meconium nobis Medicis aliud non esse , quam crudior caseus a reliqua nutritima
substantia sequestratus , es quas praecipitatus ; qui ipse acorem a
somacho semel conceptum plus minus retinet; hinc quocunq; --
do cum bile junctus in intestinis , cum ea colorem nigro-viri- descentem emcit.
313쪽
Quod vero attinet transsirationis occlusonem, ejus quanta in omni genere & statu Viventium sit necessitas & quantitas , consule Authores, praesertim Sanctorium in Med. Stat. Prae caeteris tamen Infantes, cum copiose nutriantur, nectile est quoque ut copiose transpirent; Partim ut puritas sanguinis, caeteterorumque liquorum circulantium & alibilium perfectio , sarta tecta conservetur: partim si quid iaculenti sub nutritione enatum , ipsis commixtum fuerit , ex partibus solidis elimin tur. Palam vero est, Infantes viscida lanugine a natura obductos esse , idque ex liquore nutritivo cui innatant extimae cuti adhaerente, a qua transipiratio insigniter impeditur. Unde
talis facta coacervatio humorum , a qUam naturae turbant fermentationem, quae multorum morborum Infantilium causa existit. Post excernendorum retentionem , ad nutrisndorum vitiosam pergimus ingestionem ς ubi se primario offerunt laciis mitia, de quibus jam supra suo cap. diximus. Secundo sunt alia
assumpta: quamvis enim sanis, omnia sint sana, dummodo sa- .na mente imperentur, quod enim sapit, nutrit, adeo ut in sanis scrupulosius alimenetorum delectus revera sit frustraneus, quin potius si appetitus in objectum seratur intensius, praesertiin conis1vetum, vix denegandum sit, quia fermentum digestivum p tenter quaelibet in sui ditionem trahit, priesertim D cum moderamine & sobrie assumantur , id quod Nutricibus conductitiis in specie observandum , uiplurimum egenis, adeoque famelicis, & frequentet nimio nutrimentorum excessui primitus indulgentibus'; qui excessus licet Nutricibus innocuus videatur se tenellis tamen Infantibus graves inducit passiones, dum nimirum lacti, tam improporti malae qualitates imprimuntur , utim demus, dum suos potus, anilio vel seniculo, vel soribus f huci ad augmentandum lasi coquunt , lac immediate illarum .
314쪽
eorum odore inficiatur, & nimis auctum, gravia alvi profluvia Infantibus procuret. Nihil di eo de pingantibus, Nutricibus propinata , Infanatibus nociva et nihil dico de aliis porrectis a Matribus, Nutricibus & aliis adstantibus quae tenellos graviter ladunt ; in sipecie vero dico tantum de acidis , quae sive sint condimenta sive potulenta , ut minum praesertim in non assuetis sui vestigia . in dulci lacte relinquunt, utut sensibus abscondita postmodum
tamen torminum & aliorum malorum Infantilium ex acido rodente Authores , id quod etiam Matribus quamdiu fartum utearo gestant, dictum velim, ut acida fugiant, ne Praem ture faria tui fomitum epilepticum ingerant , docet enim experientia , Infantes a Matribus, acido non indulgentibus natos, minus epi-- Iepsiae obnoxios esse: imo acida ad abortum disponere Matres, docent Authores, P sertim vinum fortius quod istum peli re asserit Harimanu. Hujus nocivae farinae quoque est castus , qui praematuro coagulo lac ad grumos disponit, idem tenemus de ceremista non rite fermentata ες de cata, fermentum stoma chale inficiens Nutricibus, pueris tormina excitet,' his acce doni frui us horarii, qui aeque Varia symptomata procuran Huc referri quoque possunt, qVae assectus Infantum, si non e
ficiunt ad minus exasperant, & spiritus animales, totumque genus nervosum , & mediantibus his sanguinem ipsum , ac reli quos liquores commovendo & sic etiam lac vitiant : prae cae teris est ira & terror Nutricum nimius, nocentissimus Infanti bus, eorumque epilepsiae excitatores, turbant enim concocti nes, exasperant fermenta, & cruditates acidas procurant; unde aeque lac ex tam depravaeo chylo peccaminosum redditur, quos acescens in grumum ac caseum resolvitur; quin imo experientia docet , lac ex terrore in ipss mammis coagulari, unde in
315쪽
tali lactis semicaseati suctu , mille-mala insons mulctatur . & ι communiter ad epilepsiam disponitur.
Huc quoque reserimus errata, excretorum in Nutricibus ;inter quae menstruorum constitutio primatum teneti: supprimi haec in gravidis, ita & in lactantibus probabiliter in salutem prolis naturae respondet. legibus, in habitatioribus tamen , &aanguine turgescentiore predicis, xviraginibus dictis , tam pri- , .mis gestationis mensibus, quam ipso lactationis tempore, eadem ordinaria periodo erumpere observatum est saepius; quoti- es autem ista sanguinis excretio contingit, toties sensilis in t nellis observanda venit alteratio, . qua languis, lacrymosi, &debiles fiunt, donee obturato demo menstruo, eadem acciden ita remittant : singulari enim sermentativo motu sanguis, sublmenstruationis tempore agitatur & turgescit quod plures mi-Iserae experiuntur taminar) quidni ergo lac tunc temporis & similem fermentativum motum: concipiat, qui turbet Infantis digestionem , & fermentationem vitalem vitiet, sicut adcitis fit, dum vinum & cerevisiam nonnihil adhuc fermentantem. bibunt, non laeviter riduntur. Nec minor imo longe insignior, lacti imprimitur alteratio, si per tacundum coitum Nutricis impediatur menstruatio, ad corruptionem. inde lac disponitur, & horridam acquirit impressionem, istut abominabilem, id quod & in brutis observatur; lac ita depravatum, ne dicam corruptum ab Infante haustum, in ejus stomacho degenerat in vitiosiam casei coagulum, stomacho Infantis infectissimum, adeo ut eidem exindὰ stigma tota vita imprimatur, unde casei averinso , alias tam familiaris ex hoc deducitur; & ob id suadent Medici, ut Nutrices toto lactationes tempore a coitu abstin ant, unde etiam lactantes Matres a redditione debiti excusat, propter insignia istus nocumenta. Paulus Zacchias lib. I. sit.'.qvaesi. 3. Haec
316쪽
Haec dicta sunt de vitiis lactis; de erratis pultis & assiimpiorum in genere hic dicere supersedeo, ne grambem repetam,
quae abunde expreta sunt cap. de piaticula b cibis Infantis, rerum s mitiis is cura.
Detexi hactenus causas morbificas remotiores, nunc exactius nocendi rationem, seu causiam proximam inquirendo, per spicuum evadit , succum mitisse acidum, nunc miscidum, nunc Mum serosum, primae digestionis in ventriculo, ejusque intestano duodeno persectionis , adeoque ex cruditate acida coacerv tum , esse eausam proximam & radicem, ex quam tot morbi Imfantiles frequenter propullulant.
Hunc succum, sive Galenicorum pituitam acidam, sive Pa. raeelsistarum sal acidum, seu Tartarum faecalem , sive Neoteriacorum,. succum nutritium acescentem, aut ly bam miscidam ampellare velis, mihi perindo est, simus namque in verbis faciles,& profusi , modo in re conveniamus : facillime nimirum lae, seu sanum, seu alteratnm in stomachB praeter naturam acestit, idque eo magis quo copiosus aut inominatius ingeritur, hine spissestit, & facta per coagulum seri a contentis separatione, casei cum butyro pemiciosius grumus, nunc in stomacho, nunc in intestinis subsidet, & plus minus pertinaciter agglutinatus haeret , conferente ad hoc symbolum pulte farinacea cruda &vistida facila acescibili, una cum retento, & plus minus corruis Pto meconio, unde ex conditione loci, id est stomachi calidi,& ratione contentorum excrementorum, uti & ingestorum Ia cteorum,& pultaceorum, intensus acor necessario,& facilE ori tur,. qui nunc materia viscida irretitus, in primis viis suas ludietragoedias , nunc Vehiculo aqVeo seroῖ & lymphatico ulterius distributus, etiam aliis & remotis in locis, mille malorum existit artifex: haec omnia confirmant iuvantia & laedentia, eo quod observemus pleraque Infantum mala, per remedia aeidum d
317쪽
, struentia, alcalia tam volatilia quam fixa, uti & per aromatica& salia volatilia oleosa optime curari. Quae tamen omnia ita intelligenda volumus, non quasi alia nulla in corpore tenello sint errata, quam quae ex citcto acido oriuntur ; ubique enim excipiendi sunt haereditarii mora hi , uti & a laciantibus implantata morborum seminaria , aut aliunde hausta contagia : praeterea mille larvas inducit sub sui Corruptela lac , tum in mammis, tum in Infantis stomacho, tum etiam in intestinis a bile & succo pancreatico alteratur , unde varie dulcescit, amarescit, colliqueicit, viridescit, livescit, putrescit, verminescit, aliasque quam plurimas pravas qualit
tes sibi adsciscit r de quibus videatur Hipp. lib. de prisca Med.
Nihilominus tamen ea mala quae ex cruditate acida veniunt
sunt frequentissima, quia talis corruptela est familiarissima. Sed dicet quis, paradoxum videtur, quomodo in semilacteia is & quasi edulcoratis Infantibus, hoc est,dulci rore ubique profusis, ex dulci lacte primitus concretis, & eodein cum pulte i spido dulci enutritis, acor adeo nocivus, & tam intensius oriri possit, a quo tam tetra emergant symptomata verum enimvero facilE ad hoc respondetur&clarius redditur negotium, mois do aspiciantur assismpta tam Matris utero gestantis, quam Nutricis lactantis, de quibus abunde supia diximus ; sufficiat nobis solus panis & cere vilia , utraque acido abundantissime impra gnata, quae nisi credas Chymicos consule. Acidum ergo mota
horum infantilium frequentissima est cavsamis ectum ejus est e scidum seu misciditas, vehiculum vero, aquosum, seu aquositas, m
diante qua etiam qua data porta ruic. Variis autem morbis tentantur Infantes, quos plerosque Hipp. compendiavit 3 aph. 24. 2s. 26. quibus alunge Variolas, morbillos, crustam lacteam. favos, achores, ranulam sub linga,
318쪽
vinculum linguae , accretionem & brevitatem, Interriginem &c. Et liceim orbi Infantum vel soli naturae, vel mulieribus committendi forent curandi, nihilominus saepe tamen manus Medica imis ploratur, tum quia difficulter cCgnoscuntur, cum Infantes nec voce , nec alio indicio manifestare queant, tum quia magno judicio opus est in seligendis Infantum remediis.
I Ametsi omnia a Medico provideantur & percipiantur,quatinistri, Nutrici & Infanti commoda & utilia sunt,& E contra etiam omnia ea stricte inhibeantur & praecaveantur,quae noxia; non poterit tamen unquam tam rigorOsum regimen institui, quin tan. dem succus copiosior vel Parcior, acidior vel temperatioriviscidiis or vel serosior interdum colligatur;unde morbi Infantiles ut abun-dE diximus successivὸ propullulant. In genere ergo pro horum cura, remedia talia conveniunt, quae acidum destruere, viscidum incidere seu attenuare, utrumque pro ratione occasionis evacuare valent; adeoque his indicationibus satisfacientia remedia, mox a nativitate propinanda & subinde repetenda sunt. In curatione Infantum, praecipue magna remediorum & te. neritatis habenda est ratio, fortia enim & multa non serunt: inter caetera patet in cura Infantum nihil aequε praestare, quamSalia molas : in specie oleos, quae optime acidum eorrigunt, & cum eo salsum tertium componunt, blandum diureticum & pariter dia- .phoreticum, & praeterea penetrando potentissime attenuant, &resolvunt quascunque obvias visciditates, unde Spirit. DI. armon. in primis cum aromaticis destillatus, sicq; factus oleosus, vel Spirisal. amon. ansat. vel ea ophilat. quem mille incinnus extollit Remulier pro curandis Infantibu .
319쪽
Ego vero in praxi Liquor. C. C. succinat: hactenus mille ex, perimentis, & multis in casibus adultorum pariter ac juniorum Drriusque sexus comprobatum reperii: hic liqvor fit ex Spiritu C. C. prob8 rectificato , & ab oleo empyreumatico depurato , qui affunditur Sali volat. C. C. & Sali volat succini ab omni oleositate empyr matica crebrioribus cum aqua & Spiritu vini solutionibus,& inde praecipitationibus purificato aa.q.s ut imis bibat & sblvat dicta salia, quae mixtura utut effervescat primitus , cum succini salia volat : acidum suavissimum & adm dum delicatum conjunctum habeant, brevi tamen amice coeunt , & digestione debita ac cohobatione reicerata liqvorem hunc commendatis um constituunt.
Ne verB quis credat quod nimis generosi , nimisque νa.duata sintsalia volat: pro Infantibus, nam circumspectus usus in lacte Matricis, vel in aq. Θfrup. mentb. Driculi, aut simili
vehiculo ,& simul limitata & parva dosis ad paucas tantum gutatulas , tenellis pariter ac paulo robustioribus Infantibus eadem optime accomodare novit. Mirarus sum inquit Etemuller quibusdam vel praeconceptis opinionibus excaecatis, vero experientia debita destitutis Medicis, cum pavore quasi audiri salium volatilium mentionem , speciatim pro Infantum cura, com tamen sub legitimo & circumspecto usu, DEI minus eadem vo- λcanda esse existimem.
Volatilibus hisce alealibus, & fixa per Spiritum vini re e- I
rata in solutiones tincta , etiam subjungenda erunt , imprimis Thuy. Tartari, Tiny. scoriar. re ut iij. Praeter salia haec volatracriora & aromat: oleo a suo sale volatili non destituta in ge- nere Infantibus aegris fructuosa sunt, inter quae aristim & ejus smen mire convenit. qVod ad: rec. pulversat. pro levi quoq;
evacuante Commendat Heurnius. Castoreum etiam benedicta est medicina, in quacunq; forma exilibita, temperans mire acidum
320쪽
austerum' & quoscunque spalmos convulsilvos , & inde torminosa pathemata mire sistens: quibus merito annumeratur myr ba, omnem corruptivum acorem tollens ,& bal semica vi quam . Cunque corruptionem putredinalem inhibens, indeque ad vitam longam ab Helmontio commendata et Tinctura myrrhae , a Langio Tindtura salutis dicta , ex myrrha cum Spiritu vini Tar. tari sato extrahitur , loco cujus & Spirit. sal. armon. cum Spiritu vini parat. pro menstruo capi potest. Salutare erit pueris remedium corrigens quodcunque acidum, & viscidum resol-Vens, Facit huc etiam Elixir propriet. absque acido paratum per alcasia vel fixa, ut sal Tartari vel molat: ut Spirit. Ol. ammon : hoc ipsum enim iis qui adhuc lactis gaudent nutrimento mirificἡ conducit, Mut post ablactationem etiam illud quod cum acido paratur, concedi potest. 1 Hisce denique suo modo Theriacam & Mithridatium annumero , quorum non est vel caliditatem vel narcosin opiaricam pertimescas , modo a gr. j. ad ij. ratione aetatis propines ; quae & acida vitiosa temperent, di inde illatas noxas dolorcisas blando sopore fallant, Hisce jam dictis acidum corrigentibus voIatilibus partim salinis, partim oleosis , denique adjungenda simul erunt concreta quasi terrea & paulo fixiora, acidum quod talia rodit in se ab rhentia, qualia sunt ocul. 6'. & his vix nobilioris usus rgarit.nt. corall. nt. C. ni. ebur ni. Ivis beroar animalis iin genere omnes animalium partes osseae , imprimis marin rum seu aquatilium & dentes , quo & unicornu animale pertinet , & Piam. Maris. qui ad tormina & epilepsias Infantum, mulierculis decantatissimus est, loco cujus sulciter usurpari potest sequens. 'N. Ocul. 69. ni.