Theodori Iansonii ab Almeloveen Fastorum Romanorum consularium libri duo, quorum prior iuxta seriem annorum, posterior ... continet plurimas veterum scriptorum ... Accedunt praefecti vrbis Romae et Constantinopolis

발행: 1740년

분량: 719페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

641쪽

FASTORVM.

pro aere , videVitur . Vesta cet. Rursum alluBD, DBare et DBario , Boluit , cadere, pro alluvio, lauare , lauatio , uoluit, cauere. Immo etiam reperiestierri, Berri, et Berba, pro uerba , ut et , Bomis et Bobis, pro, vobis. Eae autem uoces, in quibus promiscue hae litterae permutamur in archetypo Florentino innumerae simi. Iantum addam, uti in laudato consulum pari est: nomen Auitus pro Ha-hitus , ita ex aduerso in L. ult. D. M SC. Trebellian. haberi , exceptis bonis maternis eorum et aditis , pro auitis: et sic alibi interdum adus pro auus , aBuncultis pro auumulus. Haec de permutatione τῶν B. et V. in Pandectis , quantum ad haec nomina attinet. Consule omnino P. FABRUM. qui ex professo de hiseonsulibus agit Libri III 'Semesr. cap. I 2. pag. I 6 tibi inter alia etiam obseruat, in Fastis Haloandrinis et Contianis eos non reperiri, quoniam μωνυμιοι

non fuere aut ordinarii , sed suffecti ex Kal. Iuliis. De ueritate autem edicti , quod Augustus in Pandectis proposuisse dicitur Viuio Auito et L. Aproniano consulibus , pessime dubitat AususTixus NicoLAus de Tortum, Gallice, pag. m. 48. quia , si Dis placet, consules qui adscribuntur, in fastis non apparent. Ita accepi ab amplissimo hiro, CORNELio

tum doctrina in primis, atque eruditio postulat, honoris caussa nomino.

Ducenitum Verum in L. 29. D. de legat. 2. eumdem esse cum Iuventio Vero, haesitanter asserit AvGVsTINus, et tamen perquam probabiliter id facit. Videlicti το finem. non aegre in Ducen. transire potuit, inprimis aberrante oculo descriptoris , et in sequens dueensa incidente. Venio ad O. Iulium Bassum et P. Iuuentium OL

Ioen, quibus ovo alii, ni fallor , adiunguntur: de

642쪽

his autem parum distincte AvGUSTIN- tractare is bitror. Nimirum L. go. l. 6. D. de heredit. petit. Ομdinarii consules una cum suffectis uidentur enume. rari, quod oppido singulare est. Eo pertinet, quod ΑLcIATvs scribit mr. V. Paretra. cap. Io. ubi quatuor illa nomina hoc modo exhibet: Iulius Balbus et P. Iumentius Ceyus: T. Aufrius et Arrius Seuerianus. Pro duobus autem postremis Florentiae habetur, Titius Azν ius Oenus Seuerianus. Profecto Arrius Seuerianus triennio postea consul ordinarius fuit cum Sentio Augurino , quod uehementer fauet ei Coniecturae. Praeterea existimat ALCIATus Titum frium et Arrium Seueriarum suffectos consules

fuisse, eosque Kalendis Martiis magistratum iniisse, cum ordinarii essent P. Iuuentius Celsus G. et Iulius Balbus , qui primo loco nominantur , hoc

Est , A. V. C. DccCLXXXI. Denique obseruat, murum esse quod Aurelii Cassiodori fastis et Theonis

ad Ptolomaei canones interpretationibus 2Gentii Cels consulatus cum Q. Iulio Balbo gestus non ain pareat , sed cum Marcellino. Plactenus ex ΑLcIATO. in aliis fastis uideo recenseri Buentium Celsum M. et Neratium Marcellum. Videlicet in his confunduntur ordinarii cum suffectis, dum C. Neratius Ma cellus et Cn. Lollius Gallus hoc anno ex Kal. Nouembr. consules fuere. Suppar hoc loco AvsvsTINaerratum est, dum Balbo Seuerianum iungit, confuso insuper cum Pandectis utroque nomine, Aufidii nimirum et Seueriani. Etenim uelut par consulum

exhibet Q. Iulium Balbum et T. Aodium Oenum

Seuerianum. Ceterum , ut dicebam , illud omnino sngulare est . quadrigam consulum in ae L. 2o. D. de heredit. peni. uni senatusconsulto praefigi. Insigne

autem et elegans. maximeque appositum exemplum

veteris monumenti habemus, in quo itidem quatuor

643쪽

consules simul comparent : nam in reseripto quo dam ad libellum supplicem, quod ei subiectum est, libellos agente hoc ipso Iuventio nostro, ita scriptum invenio:

III. NON. NOEMB. ANTIO. POLIONE. ET OPIMIANO. KOS. ORDINARIS. SEUERO. En SABINIANO. cos.

Lego illud apud IosEPH. NERivM in A l I. Libr. II. p. ' 6. et aliquanto limatius in GRVTmo pag. 6o7. num. I. adde Iastos fraternos ad ann. DccccVII. Qua in re hoc quoque obseruari uelim, nomen Iubentius aeque istic cum B. scribi, ac solet in Pandectis Etruscis. Proprie autem meruius scribendum, cum V. a. iuuentute, non a iuberido Iubentius , ut idem AvGusTI-Nus alibi ad nomina propria Pandectarum in iisdem illis notis animaduertit. Immo notabile hac in parte

est, quod in epistola Velii Fidii ad Iuuentium Ceu

siam, quae in eodem monumento praemittitur, diserte habetur, TEΜPORE. PRIMAE. IVBENTUTIS , loco

iuuentutis. Sed nec Iubentius Celsus tantum Florentiae passim legitur, uerum etiam Caelius Iubentianus, L Io. D. de quaeston. et Iubentiana, L. 27. D. delegat. 3. quae παραγωγα sunt istius nominis. Et tamen L. I 8. D. de iur. codicili. recte est Iuventius Celsus : nec scio an usquam alibi. Ceterum de re ipsa, hoc est, de duplici illo consulatu uide etiam PAN- cIROLLVM Lection. uar. Libr. II. cap. 2S. et BERTOND.

in P. Iuventio Celso. Ad orthographiam quoque pertinet , quod in L

644쪽

1. D. de rebe eor. qui sub tui. vel cur. in Tret1llo et Gemente confusibus , et uulgo , δε τυμυ utrum Te W' tanum , utrumque cum y pro M. quae elementas iniit 1 er in uenerando Pandectarum archetypo De. quenter alternant. Teristi nomen uerba rursus sunt ANT. AyavsrINI in notis laud. J male editum est Florentiae: nam Tertullus Latinum nomen est a tertio doti iactum, ut Tertulla a tertia, pullus a puero,

et a Tertul*s Tertullianus dichur et SC Tertullianum ἔita uir doctissimus. Sed recte scriptum est in Consit Tanta quae ante Pandectas est . l. 4. et in L. 28. D. de legat. 3. Praeterea etiam flaudae Tertullae diuus Marcus et Lucius Impp. per Mensorem libertum rescripsisse seruntur L. 57. D. de rit. nuptiar. Denique in nomine Iurisconsulti u. praeqvaluit; nam constanter sere Tertullianus audit. Pro Nummius Albinus quidam habent Numius cum una consonante in medio; eadem, Opinor, ratione, qua numis aliqui scribunt pro nummus. Alii uero Maemmius reponunt pro Nummius , et hunc ipsum eum esse arbitrantur, qui plenius uocatur u Mummius Annius Albinus. Mire haec turbat Cona Iuscum ad uerba ULPIANI Fuluio Aemiliano et Nummio

Albino consilibus annotat. A. V. C. DccccLV. M.

Nummio Caesonio , Annio Albino et Fula. Aemi a. no consul.; ut notaui in fastis. Ita CONTIvs. Sed et in Chronologia labitur , cum pro certo habeatur , Albinum cum Aemiliano consulem suisie A. v. c.

DccccLVIII.

Occasione Orphiti et Rus , quos ex Institutionibus adduxi, illud adiungam . pro altero nomine, salua ratione rectae scripturae substituendum esse Orfitus cum F. Ita certe praeit REL NDus in his Fasis ad annum urbis DecccI. pag. I in is sn. Orf-

tui, inquit , scribitur pro Or ius apud ueteres:

645쪽

autem Romani in historiis suis quaedam nomina habeant aut Graeca aut a Graecis deprompta iisue affinia, quam maxime in illis scribendis titubasse uidentur, ut uel e3 monumentis eorum tum publicis , tum priuatis cognitum perspectumque omnibRS reor. Forte ergo quidam hoc nomen ab Orpheus derivari, aut aliquid cum eo commune habere existimarunt. Sed in Digestis nostris, quae dubio procul a Graecis librariis conscripta sunt, familiaris est haec litterarum F. PH. commutatio , etiam in appellativis aliisque, ubi nulla eiusmodi suspiuio locum obtinet. Vt autem Orphisus habent, ita etiam Sta Orphitianum , et quidem semper , tam sub xit. ad C. Tert3lh et Orphit. quam in indice titulorum , ut ante Pandectis collocatur. In altero tamen inice, qui est iurisconsultorum operumque eorumdem, inter ΡAum μονο βιβλα est, ad SC. Orstianum. Pr fecto in luidibus constanter fere Orsius cum F. reperitur, secus ac in scriptis. Ceterum inter Orfitos, quae familia saepius consulatu illustrata est, inuenio etiam Memmium Uurafum Orsiluin consulum: sed nondum scire licuit, ad quae tempora per- 'tineat. Vide GRVTERI Inscript. pag. 438. num. I. et GHHER. de o . dom. Aug. Libr. I cap. II. qui eamdem inscriptionem ex parte profert. Uidetur autem hic Orfitus ad seriora tempora pertinere ex titulis dignitatum qui adduntur. Et haec quidem sunt, doctissime RELANDE, quae mihi AvavsTisi diligentia et accuratio reliqua fecit, quaeue illis ut minime aliena uidebantur posse adiici, certe pro otii mei modulo. Non possum tamen quin addam inscriptionem unam aut alteram ex iis, quas casu magis, quam data opera in Italia collegi, in qua uidelicet consulum fit mentio. Prima est ex.

646쪽

Hono LIGomo, in dictione cum tum ex Parte descripsL

postea: . .

Descripsi autem Romae in bibliotheca inoboniana. ubi aliquot uolumina istius operis asseruantur, quae, ut serunt , Christina Suecorum quondam Regina, litterarum amantissima Princeps, ex autographo Taurinensi delineari curauiti Plures uero inscriptiones ex iis descripseram, in quibus adlata sunt consules , sed easdem a GRvTmo et REIN Io occupatas esse deprehendi. Ceterum quod ad hanc attinet , pro C. Marcello uuintiliano in Fastis Almeloureianis est C. Quinctilio Marcello , sed lapis , quem allegat ,

habet tantum IMPER. sEVERO AUG. ALET. ITEM ET MARCELLO.

Aliam insignem inscriptionem perbenevole mihi e hibere dignatus est uir illustrissimus ac reuerendissimus, LEO STROEZA , depromtam ex lamina aerea recurua, eaque paullo crassore , tamquam columnae fuisset inserta potius, quam assixa. I Ianc autem seruat in exquisitissimo suo Museo , in quo delibasse uidetur.

647쪽

quidquid aut natura, aut ars, aut ipsa etiam antiquitas praecipuum habet, idemque mihi copiam iacit colla

ferens prototypi. illa eiusmodi:

Manifesto autem quadratarii siue sculptoris uitio hic

pro IN FIDEM. Quod ea re notaui , ut constet tanto iustius dubitari, an non pro τNid ORDO M DI. DITANORUM , poni debuerit ORDO AH DIDITANο-RUM , hoc est , ordo amplissimus Diditanorum : nisi forte τὸ Μ DIDI rANORVM notet municipii Didita rum : ad quam sententiam propensior sum. Atque ita pro cuM ORDINEΜ DIDITANORVM legi poterit cVN. ORDINE H. DIDITANORUM , hoc est , ct m

648쪽

ordine municipii Diditanorum Non pigebit , opianor , aliam amplissimi CvPERI obseruationem suis ipsitus uerbis intelligere. Scribit uir in lignis, cuius amicitiam commerciumque litterarum summo honori mihi duco, , , multum autem, immo Plurimum, , , tibi debeo . quod mecum communicaueris pul- ,, chram illam inscriptionQm ex Museo Stroaiano se cui similem, uti nosti, edidit GRvTERus I. cccLXII.

in qua praeses ille appellatur Q. Aradius Rufinus,, Valerius Proculus , eiusque filium fuisse L. Aru-

, , dium Mater. Proculum , memoratum in inser. I. ,, cccLXI., scribit REI NEsius ad inscr. cxxv. ci is, , VI. Quintus autem in modo laudata aliisque non-

, , nullis i criptionibus dicitur fuisse praeses prouinciae ,, Byzacenae , quae disiaitas si in tuo illo lapide me-

, , moratur , utique scribendum foret PR1MEs P.,, Byzacenae. Scio duplex PP. illud aliter etiam po

se se exponi, sed cum praesidi semper sere iungatur ,, regio cuius quis praeses est, ego. putaui his de si- glis amplius inquirendum esse. Municipium Di - ,, tanonum alibi mihi lectum non , et inde sit. o ut magni aestimem hanc inscriptionem, Et bene. ficium tuum , quod mihi eamdem transmiseris. Hactenus uir amplissimus. Sed haec uelut ἐν πα-

Tertia restat inscriptio , quae itidem singularis

et conspicua est , reperta Romae prope castrum Praetorium et aggerem Seruit, anno demum Μ cx seruaturque in museo clarus uiri, MARcI ANTONII SABBATINI:

649쪽

tam uero sua manu desineatam mihi tradidit uir illustrissimus PavLLvs ALExANDER MAFFEIVS , qui nata lium splendorem egregia litterarum et antiquitatis Cognitione exornat, et hanc ipsam inscriptionem dissertatione uernacula illustrauit. Denique non ab re lare arbitror , si pro appendi ce praecedentium subiecero praecipuas quasdam disse rentias circa diem et consulem Nouellarum I heodosii, Valentiniani, et Maioriani. Contuli enim rubricas earum et inscriptiones, sed uel maxime etiam sub scriptiones, ustis codice sat bonae notae ex laudata bibliotheca eminentissimi OTOBONI , in quo MS. praeter eas Novellas, quas lac. GOTHOPREDus post Codicem Theodosianum edidit , quinque alias constitutiones ineditas reperi ac descripsi. Inscribitur is MS. Odex Theodbianus : et postea : Lex Romana: uideturque

exaratus circa annum M. a. Christo nato. Relatus au

tem est in indice splendissimae illius bibliothecae sub

littera S. X. 2 o. Sunt porro nouellae constitutiones ipsique tituli in eo codice alio prorsus ordine collocati, quam a GOTHOFREDo exhibentur, habita potiss-mum temporis ratione. V erum de ordine non multum laborabimus, uti nec cetera nos in praesentia detinebunt , quae minus ad rem pertinent. Interea seriem consulum seruabimus, ut mos est Romanis in re historica. Primum ergo par consulum fit. .

650쪽

A. Chr.

Videlicet non sunt nouellae Theodosii, quae adscendant supra hos consules , quippe quibus ipse Codex Theodosianus promulgatus est. Adeatur ea de re , est enim contrauersa , uir summus , IAc. GOTHOFREDus in Pro legom. ad eum Cod. cap. i. s 2. II. num. 3. immo paucae his consulibus datae sunt nouellae. Vitiosa itaque est subscriptio apud GOTH. tit. I. Nov. un. de Theodosani adicis

auctoritate .

Theodo is A. M. et qui fuerit mmtiatus. Fuit autem Imp. Theodosius XV. consul cum Valentiniano IIII. anno Chr. 43s. Melius adeo ΜS. Otobon.: Theodosio A. XVI. cons. Neque aliud uoluit GoTROFREDus loco laud. Praeter Consulem uero etiam circa diem disesert cod. Otob. ab eo , quo GOTHOFREDus est usus. In hoc est , Dat. XV. Kal. Mamtii . in illo autem , Dat. prL M. Febr. Est porro et altera Nouella apud GOTHOFREDvuquae Theodoso A. XV. cos. subscribitur, puta tit. 4. uerum si recte habet cod. Otob illa ad sequentem annum referemta est, cum ibi scribatur: Theod. Aug. XVII. co Uceterum inter paucas illas, quae hunc consul

tum reserunt , est etiam inedita Theodosii

SEARCH

MENU NAVIGATION