장음표시 사용
161쪽
x BAL Uzr Epis Tot Aenim qui illas condidere , magni utplurimum Viri fuerunt. Quis enim Iunocentio tertio, ut istum exempli eausa sumamin, doctior unquam fuit inter eos qui Romanam athedram tenueruntes ecasto postulat ut , quoniam Innocentii III menti nem feci, tecum, Vir clarissime, communicem consilium imstitutum meum. Institui itaque nova editione donare epist Ias ejusdem Pontificis, additis interim ad sex libros iam editos aliis quatuor qui nondum emissibunt in lucem quorum tres vltimos mihi ex veteri eodie Ainysuae Bibliotheeae suppedita vum illustrissimus Deruditissimus FraneVcusiosquetus D scopus Iompellensis Addam bule editioni novam collectionem Decretalium ejusdem Pontimis , hactenus ineditam, ex regestis trium priorum annorum pontimatus Iunoeentii confectam a Raynero monacho Pomposiano, asente tum Innocentio
quartum pontificatus annum. Et quia Gesta Innocentii, quacum quatuor vltimis libris epistolarum ejus edita jamdiu fuerunt ab illustrissimo Episcopo , quem paulo ante nominavi, nae vis ac mendis scatent vltra quam dici potest, dabo rursum
illa emendatissima ope duorum meterum codicum manuscriptorum, quorum unus extat in bibliotheca Regia, alter in bibliotheea illustrissimi Viri Caroli Mauritii Tellierii Archiepiscopi Metiungeni VCoadjutoris Remensis. Haec tecum. Vir et rissime , de editione illa, ef-m na pars jam confecta est. Puto S)nodum Romanam a Joanne XII contra Leonem IIICb bitum bona fide editam Diffse. Si quid tamen tu eodice Ata repereris diversum ab editione , ad me miseris, erit unde innova mea Conciliorum collectione testatum publice non semes faciam amorem D assectum erga me tuum. Ebbonis Archim piscopi Remensis Apologeticum ex codice AU. Eminentissimi Cardinalis Barberini edidit Dominus Lucas acherius mona-ebus Benedictinus intomoseptim Spicilegii veterum Scriptorum, sed aliquot in locis mi illam , a valde depravatum.
162쪽
cuare magnam amegratiam inibis, si mariantes lectiones admemiseris. Si tomum illum apud vos non habetis, aliquam Apologetici illius partem reperies in tora,fecundo Duchonii pag. 3 a. linea I usque ad lineam 3I ED .s I linea et insadlineam 32. Peto autem a te, optime Conringi, ut ad me mittas epistolam Papae Paschalis de legatione Ebbois ad septentrionalia regna, quam extare ab in eodem codice eademiae Iuliae , in quo deseriptum est Concilium Remense detersis Ar-
Cavo Ebbonis me admonet, vi adhuc opem tuam postulem, rin re quidem pravissimi momenti Depostitionis ejus meminit Rhabanus Archiepistum Devntinus in epistola ad Heribaldum Episcopum litustodorensem 4vae, quia continet responsa babant ad maria interrogatione Heribaldi, praecipue circa poenitentiam , sub titulo Poenitentialis ba-bani edita est a Devortio in ora singulari Genium auctortim. In apite AXII illius pinoia suae Poenitentialis agitur de eucharistia. Nam Heribaldus consuluerat RBabanum, ut ex eo sciret utrum acharisia, postqvam consumitur, Uin secessum emittitur more aliorum ciborum, iterum redeat in naturam pristinam quam habuerat, ante quam in altari consecraretur. In responsione autem Rhabani, prout edita est, quaedam leguntur, quae inniti non esse Rbabant.
Itaques et eiustum exemplar istius epistola suae Poenitentialis
extaret apud mos , operae pretium esset ad me quamprimum mitti marias lectiones praefationis alterae duorum ultimorum capitum. Felices autem essemus omnes, eodem tempore ad me mitteres epistolam Rhabani ad Eloilem Abbatem Prumiensem; de qua mentionem facit ipse Rhabanus in capite a III v stolae ad Heribaldum , tum etiam metus auctor anonymus, qui tractatum de eucharistia ediditper illa tempora, quem ver,pu
163쪽
Num epistolum illam ad Eigilem, tametsi diu quaesitam, nondum vidimus.
Satis longam esse epistolam et ideo. Sed tamen antequam manum de tabula tollam paucis tecum agam de collectione Reginonis, cujus no in editioni nunc in rabunt operae 3po Oraphicae Perswasum mihi omnino est Burchardum magnam partem suae collectionis, Uid quidem quo pulchrius ae nobilito est, accepisse ex Reginone, ut ostendam in mea praefatione. Adnotavi autem in margine numeros librorum se apitum Bur-cbardi inquibis extant canones Dalia deereta collecta a Reginone Adnotavi praeterea, quantum fieri potuit, ex quo quae 3 Concilio capitularisumpta sunt. Tum aliquot in locis objervationes meas assero, seu potitu arias lectiones in
dico ex metustissimis libris Capitularium. Quod totum de industria suscepi faciendum, ut post editionem istam Reginonis nihil reliquumst posteriori diligentiae. Animus est addere inealce epistolam Rhabani ad Heribaldum, cujus varia fragmenta diversis in locis adfert Regino, ut in eodem mollimine lector eruditus babeat simul cum fragmentis epistolam integram Spero editionem illam abbolutum iri ante initium anni sequensis. Polliciti sum amplissimo Viro Ioachim Hildebrando missurum me ad eum exemplar uirum illius editionis, si modo mihi perasonam indicaverit, cui committi tuto possit. Simul autem mittere curabo aliudexemplar pro te, Vir eruditissime, velut pignus meae adversus te reverentiae.
Habes, Vir optime eruditissime , longissimam epistolam,
ne ins Davem tamen, opinor, nec inmetam, cum tractet de rebus literariis Dad Dei religionem pertinentibus. Vides autem quum familiariter intramerim in tuam familiaritatem, quam libere utar bonitate ae humanitate tua. rati micissim,s me amas, utere opera mea Nibi enim erit quod in tui gra-
164쪽
tiamfacere recusem. Nam illud tibi saepe dicendum est, Con-ringi Vir eruditissime, malde cupere me ut certus esse possis dei cultu erga te meo. Velim etiam ut sicubi se occasio obtulerit, me nomine salutes clarissimum Hildebrandum simulque illumi admoneas, exspectare me ab eo mariasuehiones ex codicibis i loguntin D Viennensi, quas edidit post Reginonem emissum. Vale, Vir doctissime, rem iterariam ornare perge, me hem - per ama tui nominis studiosissimum i Lutetiae Parisiorum ni Idus Octobris 1 DCLXX,
S. P. D. Iterae Tuae , clarissime Balugi, benevolentiae atque
multae e ruditionis nomine, quarum sunt plenissimae, supra quam dici potest me exhilararunt. Serius tamen respondeo, quod in aulam ad consilium evocatum metri conscius, ibi Augustam Bibliothecam , integro libro mihi laudatam, ac proinde nec Tibi rie ignotam, super desideratis manu scriptis, priusquam responderem, consulere, operae pretium duxi. Et vero factum illud est abs me cum cura, sed hebdomade demum praecedente4 exspectatione nisus. Interea vero mildebrandum compellavi, aliumque amicum super variis lectionibus operis Regi-nonii. Quas cum impetraverim die hesterno statim mit-itori quo anticipent ortass manum ultimam novae uae editionis. Quam ipse etiam velim emendatissimam esse, quia nostratusto negligentius a typographo habita, dotameliber iste est praeclarus. Sc magnae olim auctoritatis. Desidero sane annotata Tua in opus utilissimum, etsi a clerihodiernis moribus toto dissideat coelo inhabani ad Heribaldum
165쪽
haldum epistolam quod addere institueris, gaudeo Quaesivi etiam illius manuscriptum in Augusti in nostrahi bliotheca sed fui frustra Perinde ac Epistola ad Eigilem , qui videtur esse non rumiensis , sed Fuldensis aliquis Abbas in quidem is, cui proxime Rhabanus successit
non comparuit. Stevartianae editionis cap. XXXIII. indubie mendosum ex bona tamen parte videtur esse a manu Rhabant. Non a Ste vartio autem primo Poenitentialis no-nien illi est Epistolae inditum sed ipse etiam Anton Augustinus in notis illius Poenitentialis, quod Rhabanus Ot rio Archiepiscopo inscripsit, videtur non distinxisse a Poenitentiali. Ubi otium fuerit inspicere illas eruditissimas
notas, dabitur forte occasio exqvone . Gratiano nonnulla Epistola loca emendandi. Nec enim dubito ad naanum esse Canones poenitentiales cum A. Aug. notis Venetiis A. is8 . editos.
Ebbonis ita enim rectius abs Te etiam appellatur, quam Ebonis ut vulgo audit quod nomen hodieque Fri
sitis meis, ut alia veterum Germanorum nomina, per est se
miliare apologeticus, cum Paschalis Papa epistola, hoc ipso anno apud nos ex S. Academico me hortante additus est novae editioni Historiae Adami Bremensis. Mittam proximo vere librum integrum. Quin addam tum domea nonnulla, quorum partemiam pridem Illustris noster Capellanus possidet: siquid eorum lectione non indignumJu dicaveris. Et verbipse etiam desidero censuram Tuam. saltem superiis, quae libro de OrigineJuris Germanici c. Iψ Is.16. disserui, de Civilii Ecclesiastico Jure, quale illud se it Carolo M. & Ludovico Pio imperantibus. Poteruntau tem sine sumptuis tuto ad Te omnia deferri, si Illustrissi'
us Coibertus curandi per mare negotium, Regio illi i quem
166쪽
4uem vocant Agenti&rictori qui Hamburgi est, demania
averit. Imo possit ille&literas nostras quam optime curare, si fuerit jussus. Romanam illam a Joanne XlI. contra Leonem IIX. ha bitam Synodum conferam cum SS. nostro. Utinam autem possem dc qua alia parte Tuam Conciliorum collectionem adjuvaret Sed quantum hactenus quidem novi, apud nos ejus nihil est. Nisi forte nondum edita sit Epistola Ludovicilii ad Episcopum Salisburgensem, qua simul Aquis-granenses Canones pridem vulgatos transmisit. Haec nimina cum illius Synodi Canonibus in bibliotheca nostra latet SS. Ipsi Aquisgranenses, ut Moguntini ejusdem aevi Canones magna copia etiam apud vos supersunt. Nec vobis possunt deest Basileensis Concilii acta omniaci quorum nonnulla habemus SS. In illa Decretalium sequioris aevi immensa farragine, nonnullas reperiri meliori uignas secuto,in ipse omnino agnosco , ut dc inter eos, qui Romanam cathedram tenuerunt, Innocentium III mille tum doctissimum. Non ausim tamen dicere, Decretalium conditores ut plurimum fuisse mi os magnosci si quidem eruditionem spectes, non dignitatem. Institutum Tuum de
nova eaque auctiore editione Epistolarum Innocenti III. perplacet nec enim mihi hactenus visi sunt, nisi libri duo, typis quidem excusi. Vita autem int&aliae quam multae ejusdem Innocenti ex Vaticano Codice descriptae ab Illustrissimo Principe Epistopo Paderbornensi, melioris omnis literaturae peritia hodie illius ordinis longh maximo. Ex quo libro multa didici historiam rerum Imperii illustrantia sed pridem desiit in usu meo esse Fuere autem
res Germanicae, quod novisti, tum perturbatissimae, Prin
167쪽
dus, Epistolis aliquot Pontificiis inde promptis. Meminime hujus Innocenti Epistolas aliquot legere inmodice
MSS. nostrae Bibliotheca Juliae. Sed illae fortassis jam tum in lucem prodierunt Illustrissimi Busqueti cura nec enim editionem ejus vidi haut certe uos inter quatuor libros reperiuntur. Avid sane desidero novam Tuam editionem, saltim ad exactiorem parandam rerum Imperii notitiam inquanquam Malia quam multa hinc peti poterunt
Quod Gerberti Synodo Remens addere velis Epistolas ejusdem ad Wilderodum d Siguinum, ut irationem in Concilio Mos mensi habitam, perplacet. . Mirum vero ni exstet utraque illa Epistola in Codice MSS. Masmoniano, unde reliquarum Epistolarum volumen Pariliis prodiit. Videntur sane reiectae omnes, Remens illud negotium Romanae cur hae invisum spectantes Epistolae ab editore, ONfenta metu Et non nisi per imprudentiam est adjecta iis Ottonis III. Imperatoris, Sylvestro facta donatio, quae usq; adeo pupugit Baronium , d quam ipsi me Sylvestro uissimo Papalium rerum censori tribuere equidem non ubito. Cum illa verb, quae dixi, adjecturus sis, non possum non sperare additum iri quod hactenus Synodo ad integritatem defuit cap LVI. quum d postulet id ipsum libriar umentum,&citra justam Curiae indignationem possit adjici, utpote cum sit depromptum ex ipsomet Codice CD Donum Romano, tot seculis olim recepti usus, ab ipsismet Pontificibus Gallicanae Ecclesiae commendato, donec Pseudo- Isidoriana commenta praeplacere coeperunt. Opti
me vero judicas ct candides, circa illa Gerberti tempora,
168쪽
sanctissimae Ecclesiae Leges veteres, proque illis acre Legatorum imperium saevam dominandi libidinem irrepsisse. Et verb ipsa memoria Codicis illius Canonum secutis seculis periisse videtur Nec enim repertus temere, qui ejus meminerit: tandem non nisi rarissima exemplam perfuerunt. Et vero illi qui Gregorii XV cura Corpus Ca-Iaonicum recensuerunt, non nisi tria illius veteris Canonum Codicis Exempla in Bibliotheca Vaticana sibi reperta tradiderunt, viri utique diligentissimi pariter&doctissimi. Is etiam qui Moguntiar anno seculi superioris vigesimo quinto Codicem illum primus edidit, quid ederet nescivit id non nisi tribus SS summa cura conquisitis usus est. Vix totidem vidit in Gallia vestra Justellus. Non mirum vero, excussum tandem manibus illum Codicem ejusque
omnem autoritatem abolitam, cum illimitata Monarchiae
studium, quod ad summum fastigium est ab Hildebrando
evectum, non possit ferre veterum Canonum cancellos,
aut hactenus recepta legum juraci quorum utraque usque adeo a Monarchicis Curiae institutis dissident, ut me quidem judice nulla possit sacerdotii illius S Imperii concor dia unquam vel exspectari Miror autem quam maxime singularer providentiam divitiam, quae fecerit in ipsum Romanum Codicem Canonum recipi per Dionysium Africana, illa etiarn, quae improbos Zosmi jam luccessorum conatus aperte prodiderunt pariter Sc refrenarunt. Absq; sanesilla Dionysii cura fuisset, nec volarius rei amplius nec vestigium forte superesset perinde ac reliqua perierunt monumenta plerorumque alibi improbe item dominandi gratia actorum Romanae edis vel certe ne in lucem pro
deant prohibentur a superstitiosis Curiae cultoribus,
169쪽
: CONRINGI EPIsT LAEa res cum gaudio me revocat ad initium Epistolae Tuae, ordine retrogrado Mirifice enim me affecere quae scribis de contempta illa Roma adversum Te eXcitata tempestate iventinus bonis omnibus Marcani operis non tantum nova editione, sed ejusdem etiam ab eruditissimo&candidissimo ingenio Tuo factis augmentis. Qui enim non complectar sortem adeo animum d studiosum veri rectique DFacit verbierspecta eruditio Tua , ut prope ardeam desiderio illius tertiatae editionis, cumprimis autem Tuorum augmentorum. Nec enim dubites, responsura exspectationi etiam illa, ut Tua quae hactenus vidi, caetera. Oecasionem Vicariatui Thessalonicensi hactenus credidi equidem datam, partim a Sardicentis Concilii duobus istis notis Canonibus, partim quod non tantum Occidentalis Imperii sex dioecesidus omnibus, sed etiam Orientalis duabus illis Macedoniae maciae, nullum Patriarcham, seu secundum, seu quartum Oecumenicum Concilium in quibus primo omnium de Patriarchis aliquid est constitutumo dederit, quo Romana ambitio potuerit coerceri; Sardicensium Canonum improbo praetextu jam tum olim Episcopalium controversiarum judicium primum per Legatos, deinde per Vicarios sibi vindicant cumprimis ex quo primatum suum Juri divino non dubitavit tribuere, quod, nisi fallor, primum coepit circa initia seculi quinti Christiani, Sardicensibus Canonibus nihil tale agnoscentibus. Haec equidem credidi hactenui sed jam Te audire
vehementer desidero eoque proXimo vere συν θεῶ novam
illam Tuam editionem adserri curabo. Legam tunc Bonifacit quam memoras Epistolam : superbam indubie iniquam si non regno vestro saltim dignitati Imperii: ut tantum non omnia fuere Paparum a Gregorii Septimi aevo.
170쪽
Si non obruerer negotiis , possem facile justum volumendare ex MSS. talium bullarum ' brevium. Nunc hoc agere vetant infinitae aliae occupationes. Sed pecco in tempora etiam Tua, Clarissime Balugi, melioribus dicata destin- pendenda ista hac prolixitate mea. Agnosco culpam dc deprecor. Veniam tamen, spero, peccanti dabit, quia detinuit me&pristinus harum literarum amor, Z Tui studium juvanui imo Mille erga me Tuus animus amicus Plane, qualemque nec merui, nec exspectavi. Hunc uti Porro mihi serves,etiam atque etiam rogo. Habebis vicistim ad omnia amicitiae officia dc prompta obsequia
Helmestadii in Acad. Ju aetatem omnem paratissimum
lia i Nov. ipso natali . IIcli sexagesimo quinto
Anno 67o. Hemannum Conritatum P. S. Qui hasce adfert juvenis, genere apud nos natus est bono, ac insigni est, cum virtute, tum eruditione. Eoque rem Te dignam, mihi perquam gratam prae stiteris, si quid illi benigne seceris. Poterimus illo,quamdiu Parisiis vixerit, fido uti internuncio Sc commodo Iulustrissimo Coiberto&publici 5 mei quoque privatim boni caussa vitam longam Sc firmam precor valetudinem. Illime di mea studia quaeso commendes. Iam clauseram, cum ex claustris Bibliothecae Acade micae adseruntur Rabani SS du, alterum est Poenitentiale illud Othgario Moguntino inscriptum, alterum audit summa doctrinae Christianae. Prius idem est cum eo quod
publicavit . Augustinus: Posterius num s t Rabani dubi-Ca tos