Antiquitas, et dignitas Ecclesiæ Vercellensis vindicata. Dissertatio apologetica Francisci Innocentii prioris, Fileppi canonici theologi Vercellensis

31쪽

,, eellas directos esse a Principe Apostolbrum D ,, vos Sabinianum primo, deinde Μartialem , ,, eonstantissima est Ecclesiae nostrae traditio . Quinis immo eos fuisse Ecclesiae Vercellensis Episcopos, si eamque Episeopali jure aliquando gubernasse . ,, e X eo certa capitur probatio, quod ii anti-M quitus, quoad viguit ritus Eusebianus , peculiari ossicio colebantur , ut Episcopi Vercel- ,, lenses ; sed & eos in antiquis Kalendariis .is Missalibus , & Breviariis semper expressis verinia bis nominatos esse Episcopos Vercellenses , asinis firmant tanquam testes de visu . Modena , &, Cusanus. Profecto in pervetusto Kalendario

is manuscripto serme ob nimiam antiquitatem; oblitterato , quod adhuc extat cunscriptum, ante octavum saeculum , sieuti ex sor-

,, ma characterum deprehendi facile potest . si sub I9. Octobr. legitur r S. Sabinian ,, naryris Episcopi merreuensis ; & sub 3 o. Iu-- nile S. Martialis apostoli Episco'I Verceuens . ,, Atque de his in Breviario Eusebiano non minus, quam de Divis Eusebio , Limento , Honorato, Nniliano, aliisque Episcopis Uer- ,, cellensibus , recitabatur Capitulum proprium. quod non nisi in festivitatibus Episcoporum

., Vercellensium recitabatur : Iaris decebat, usnobis ora Pontifex .

M Verum enim vero Divum Sabinianum in is dubie fuisse Episcopum Vercellensem , locupletissime testantur verba , quae leguntur in ejuseis dem Vita, relata a MGdana in suis manu -

scriptis, quae ejus aevo scripsit saeculo is,

32쪽

exeunte prae n mia vetustate vix Iegi pote- , , rant , & sunt hujusmodi: contigii Elpos ione

ct atratibus dum mi Apso rum Chi isti Savinianum , Pontianum , ct ADinum DaIiam vesiciter Per υolare , sicque adtiιι imum to nsitae gentis Gaviarum senes exstetivere , qui per Ianta inquietu init viam , quosdam ter firma viros , fac/i cu piis eloquii, λυιnae tibitione itin iter educaverunt, ct alν insistimenso diabolica actionis commorius sis rabentes, Iegibus vivisit is tu potuerunt . Vercetiis autem fidei Chrisiana quo Eam viros eum Paucis muneribus in itineris cursu baptizaveriant , ct Eocumentis spirituaIibus pleniter in buxerunt. Enimvero coue stro erato cum hir , ct aliis , comρ risus Comitibus β. Savinianus nosser Pontinexprimus in emfus Urbis Senonum sirma peragrar-moenia , ct suis spiritualibus machinis agereditur . Quae verba cum ex eodem Modena

retulisset Clar. Vir Ioannes Andreas Iricus in Hiii oria Tridi nens nuper impressa Mediolani

anno I74 S. lib. I. sol. II. . subdit : Haec Modena hausit ex eo codice ; verba illa , nosser Pontifex primus , latis ostendunt Ver-eellensis cujusdam anonymi esse opus e cum

enim Sane ii Sabinianus , & Socii peculiari celebritate in Vercellensi Ecclesia , tanquam proprii suae Vibis, & Dioecesis Apostoli ,

atque Pastores , colerentur, priusquam Eccle ita illa peculiarem ritum suum a Magno Eusebio, Eusebianum appellatum relinque-

ret, ut Romanum fulciperet &c.

33쪽

se porro primis illis nascentis Ecclesiae tempo- , , ribus, quum messis multa esset, operarii auri tem pauci, non poterant Apostoli , & Christi Discipuli uno in loco diu consistere, quos oportebat , & aliis gentibus evangeli Zare . Sed quum aliquam Ecelesiam aliquando excolui se sent, & gubernalIent , ad alias properabant, ,, quae eorum opera maxime indigebant. Ex quo is factum est , ut plures Ecclesiae unum , eun-

is demque in Episcopum , & Apostolum successive,, habuerint. Quod Ecclesiae Uercellens conti- ,, gisse stimus , primo in D. Sabiniano , quem Scis Senones subinde Episcopum habuere : deinde in is D. Martiali, qui cum Divo Sabiniano in Cathe -

, , dra Vercellensi successisset, non multo admodum tempore huic Ecclesiae praesuit, ad Lemovi censes vocatus , ut eam iundaret Ecclesiam .

, , Divo Martiali in Sede Vercellensi successit Divus Iustinianus , qui & ipse fuit vel ex Christi , vel ex Apostolorum discipulis, scut manifesto indicant verba Epitaphii mox referendi, quibus S, Iusti ni anus dieitur fuisse enumero Aposticae turbae . Sedit autem annis16., mensibus Q, prout ex eodem Epitaphio, quod nunc quidem amplius superiles non est, illud tamen nobis servavit Gruterus , exscrip tum Vercellis a quopiam erudito Anonymo, aliquot sareulis ante ipsum Gruterum , apud quem legitur inter plura alia , quae jacent a sol is 63. ad II 3. editionis Cometinianae de

34쪽

Ponti is Sancti re uiscuην membra serrata Pro meritis Hista Ioco, qui pace perenni Asicus Antistes, Paν arisi seis Iocatus. Dune veneranda sibi fusi estis Ecclesia Patrem, Perpetuo christi reserente flore coronam , Pusntia culιοr , sacrosancta stramia legis ou is , Apogonta numeratus in ordine

et num ter quinIs adiunxit Episcopus annum, Tergeminoque super complevit tempora mense, Iustinianus ovans penes avit Iimina can .se Post D. Iustinianum nullius alterius Episcopi

,, Vercellensis ante D. Eusebium habetur certa ,, memoria . Adsunt nihilominus validissimae se conjecturae , suadentes D. Teonestum, non militem de Legione Thebaeorum , ut nuneis seri communis opinio; sed suisse Episcspum .

,, qui Ecclesiae Vercellensi praefuerit circa an ,, num Domini aso. , nempe sub Imperatoribus se Diocletiano, & Maximiano . Primo enim id se suadet habitus Sacerdotalis , quo ex testimo se nio Ferrerit , & Cusani olim sculptus , & de se pictus conspiciebatur tam in antiquis numisi,, matibus , quam in parietibus Basilicae Eusebia- , , nae ante ejus res aurationem , in quibus, Teste Modena in suis manupscriptis , D. Theonellus G eo habitu depidius apparebat , una cum aliisse Episcopis Ecclesiae Vercellensis ,pari habitu in-- dutis . Quae quidem effgies , quae arvo horum ,, Auctorum adhuc erant superstites , antiquior ea

35쪽

M proeul dubio sunt, traditione postea inve Aa ,

, , quod D. Theonestus saerit Miles . de Laicus .is Praeterea . quamvis nunc in Edesesia Uereel- ,, tensi celebretur festum P. Tneonelii sub et O. is Novemb. tanqua n de Martyre tantun ; eli ta- ,, men certo certius, quaa anta acceptatione Mis Breviarii Romini res aliter se habebat et io,, Omnibus enim Kalentariis antiquis nulla mentio,, S. TLeonesti sub Io. Novemb.,sed sub 35. Octob. Et quamvis illa in aliis aliqualiter varient , is cum in aliquibus legatur: S. Tbeonem Episcopi , ct Mart is ; in aliis : I. Theοη νδε Episcopi , ct Maro is Tutelaris Herceue 1g ἐin aliis et S. Theonesii visi i civit. Veres ., ct

Mart. ἔ in recentioribus vero , e E quibus tran-M scripsit Cusanus in suo Kalendario impressio ;S. raeonesti civit. Vereeu. Episcopi intinens t. M Omnia tamen conveniunt in exprimenda qua ,, litate Episcopatus. ,, Poliremo ante annos sci. erat in Basilio,, Eusebiana Capella D. Theonesto sacra cum pi- ctura antiquissima , exprimenta a latere dex ,, tro Visum Pontificalibus indutum , a sint litose vero Virum insigni is militaribus ornatum. Quod se prima effigies esset D. Taeonesti ; secunda verois D. Secundi, mani ito codigitur ex testimo- ,, nio citati Μoaenae , & aliorun graviun Ui- ,, rorum , nuper vita functoru n et quique loeu-- pletissimi testes sunt , utpote testes de visu , M eκ quorum Ore excepimus , quae mox dicturiis sumus , afferentium videlicet , quot in naWio Ecclesiae e regione Capellae D. Theonesti de a Pi-

36쪽

,, pictus erat idem D. Secundus , militar bus,, vestibus indutus, nomine inscripto , & prope

se eum a dextris gravi specie Pontifex , cujus is nomen vetustate ferine abrasum , amplius legi,, non poterat, exceptis primis , & postremis lit- ,, teris, hoc modo , S. The ρs.

Martyr, quae adhuc clare apparebant .

,, Atque hic Sanctus Theones uis noster est illo,, sortassis , de quo mentionem facit Beda in suo is Μartyrologio, sub et x. Iunii his verbis: In

Moguntia Natale S. Albanι Mart ris , qui sub Diocletiano Imperatore, iue int uia Nanssa , pergens cum S. Theonesti , o , Me io antim venis ; quem propterea Vercellis praedicasse , si ibique Pontificalia exercuisIe , & tandem ,, pro fide mortem oppetiisse , temerarium nonis est credere . Neque movere debet, quod Be- ,, da non meminerit, Theonestum Episcopum ,, fuisse . Nam neque Urlum Episcopum appellat, se cum de caetero Episcopum fuisse , multarum

se Ecclesiarum traditiones suadeant . Inter caete-

,, ras enim Metropolitana Ta uri nensis, & Cathe- ,, dralis Augustana eum , ut Episcopum , publico is ossicio coiit sub prima Februarii : & in haeis pariter Ecclesia sub eadem' die de eo , tan- , , quam de Episcopo agebatur : Sc sorte non alia se ratione hic culius a nobis ipsi exhibebatur . se nisi quia Theonelii socius fuerat . Hoe enimis apud nos semper in more positum fuit , ut

is peculiaris memoria haberetur eorum , qui no-

,, tirorum Episcoporum , dc Apostolorum adju- tores , feci i que fuere .

37쪽

,, Nolim tamen , ut aliquis Theonesturi nostrum cun Altinensi consuaderet , de quo Μartyrologium agit sub 3 o. Octob. : alium elle , plura evidenter evincunt. In primis Theonelium nostru n sepultun esse Uercellis,& in Basilica Eusebiana , liquido conitat ex ejus sepulcro , quod in renovatione Chori patefactum est cum inscriptione lapideo opereulo sculpta Thernesius cbristi Martyr ; qua de re plenam fidem facit Ioannes Stephanus Ferre in rius in vita S. Eusebii, edita Vercellis annor 6op. sol. 126. Id ipsum habetur in vita D. Eusebii manu scripta , quae asservatur in Ar- , , chivio nostro , cui iisdem ferme verbis a isti- ,, Pulatur ea edita ab Ughello ex Mon alterio,, Nonantulano , in qua poli narratum Μarty-

,, rium S. Praesulis , legitur

isecipuo ejus Sacrum corpus , si enerant ista in F inca , quam ipse Vir San Iut onm esn- struxerat ad honorem S. Theone B AIartyris , in qua ct ipse S. Theone ut eor' re quiescit. Econ ,, fra Vero Sacrum Corpuq S. Theonesti A 'tinensis tepultum est in Cathe 'tali Tarvi sina , ubi

ad licea usque tempora asservatur colitur.

Deinde S. Theon et ius noster D. Eusebiu uis praecellit ; Altinensis vero multo posterior est , ut ex ejus actis manifestum est. ,, Hi sunt Episcopi Vercellenses D. Easebio,, Magno antiquiores , quos e tenebris , in qui- , , bus sepulti jacebant,eruere potuimus . De quiis bus tamen, etsi nulla notitia ad nos pervenit Dis set, nullatenus ambigendum esset , Ecclesiam

38쪽

,, Vercellensem plures Episcopos habuisse jam

,, usque a temporibus Apollolorum . Nam prae- rerquam quod id manifeste evincit Uictoria se Uberti Episcopi Vercellensia eontra Brixi ensemis Episcopum . de qua supra , plura insuper sup- ,, Petunt argumenta , queis idipsum ad eviis dentiam usque demonstretur . Non est hujus is loci in medium omnia proserre , alio in locori commodius persequenda: eorum unum , vel M alterum Eruditorum oculis sisto . Et primori D. Eusebium fuisse Italiae Metropolitam , Ee,, clesiamque Vercellensem hac dignitate potitam is esse , antequam Eusebius Vercellas adveniret. ,, nulli d bium esse potest ex dicendit β. sequen- ti. Episcopis itaque , 8c quidem ab anti- quo tempore Ecclesia Vercellensis non caruit. M Tanta enim dignitas nonnisi Ecclesiis praecla- ,, rioribus, di longo aevo in fide stabilitis con-

,, cedebatur , ut omnes norunt . Deinde ela- ,, rissimum est D. Ambrosii tellimonium in re

., lebri illa Epistola ad Vercellenses: Hae est tua, ait S. Doctor, Confessionis institu lo , hae jώ-porum sobores Patrum , qui S. Eusebium , quem nunquam ante cognoverant , sto abdiis civibus , simiai ut viderunι , ct Probaverunν, tantum uelater suiς , us p/ obarc ur , quanism ut vi ere-rur . Merito vir Sanctus evasit , quem omnis elegis Ecclesia et merito creditum , quod D;ω-no esset efectus juvicio , quem omnes postulassent . Ex quibus vel bis evidenter habes Populumis postulantem, Clerum eligentem : habes & Eς-

se etesiam plane etarmatam , in qua aderant i -

39쪽

T M ter Cives non pauci , qui ad ejusdam Eeinis clesiae Epitcopatum aspirare poteraut . Ade is que nec tyrones in fide , nee neophyti, sedis profecto Catholici , imo doctores , fideique,, consummatae , quibus tandem a bique suspi. cione tantum munus temporibus adeo dissi

is cilibus committi posset ; uno verbo habesse Melesiam Uersellensem perfecte constitutam, si & fidei Magistram, antequam adveniret Eq- ,, sebius . Quare ςertissime tunc agebatur duis dando Successare Ecclesiae vacanti ; ω qui- ,, dem Ecclesiae olim Metropolita , ex qua scinis licet , ut loquitur Ambrosius , Mia Ece - m sibi υθωροι petere so sans. Et ita tex- tum Ambrosianum naturaliter intellexeruntis gravissimi simul . & erudi ismi Viri , in- is ter quos Pater Oliva e sapientissima Socia- is tale IESU , qui deinde fuit Prinpolitus Ge-

40쪽

1ηM aonsideratissimvll , atque senteritiarum Pa is trum criticus scrutator , ac relator fide se Iissimus tom. 3. hist. Eccl. lib. 13. num. M 14. ad annum 364. D. Ambrosii locum sie

is Atque haec pavea de antiquitate Ecclesiae se Vercellensis , deque primis ejus Episcopis , se obiter , ac quasi parsunctorie delibata su is ficiant 3 ex quibus de caetero liquido con is stat , quam enormis . putidusque sit erroris Ioannis Franeisti Bonhomii Episcopi Uereel- lensis , aliorumque , qui ex ipso sumpsese runt , statuentium D. Eusebium primum Episcopum Vercellensem .

De Dignitate Ecclesie Vercellensis. MAxima equidem dignitas , nobilitasque

Ecclesiae Uercellens s , originem suam ad Apostolica tempora referre ἔ cuine magnum est , inquit Tςrtulli nus lib. praetcrip. duar. haeres. I 32., ct invi enaeum aecus pol

e Ivere o inim Episcoporum suorum , va per successores ab initio Eecurrentem , ut primus