D. Iustiniani Imperatori ... Opus prudentum responsa Caesarumque rescripta complectens, quinque voluminibus distinctum. Multis legibus additis, ac iuris consultorum Cuiacij, Dyonisij Gothofredi, & Iacobi Anelli de Bottis, Augustinique Carauitae gloss

발행: 1598년

분량: 475페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

i V s Institutionum Imperialium. Liber II. 196

DE DONATIONIBVs.

Ista rubrica eontinuatur pet Imperatotem: dictum est s. de quibunam modis acquirendi, i de aequisitione qua fit Per usuca Pionem de praescriptionem. Nunc dicendum est de alio modo acquirendi, qui fit per donationem . et ' Si ct alι-

De donationibus. TITVLVS VII. cionem: cum quis ita donat, D uationis duplex est 'in vis quid,' humanitus ei con

tus ille titulus di. uiditur iquinq; partes. Primo

nuptias Quinto de ψ quitur Otur iam segmorum. na acquisitione deiu Et breuiter dono causa -r

L. Mortis caula. Ter

condi di demon. l. i. quid agit si Mortis Vcausa donatio est, ct M tam nor

quae propter mori; sit tu pi ni otia iiii ut is de vel bi uirtus

a robor sign l. in vulgari. ex zrcetur I. ii. de debet hoc ex- quia tune primi, alias non est non est ti- moltis causa dona- mendatior ut st eod de mor. mors . Se-cau. do l. seia I ii ni- neea , Sic si ex coniecturis ap. discas qua pateat,eum velle do- si nunqua

tigisset, haberct is, qui accepit: si nautem superuixisset, 'is, qui donauit, reciperct:

vel si eum donationi S paeni Palea I,Cia I, v . UM tuisset, fatit prior decesserit nare causa mortis. mori iur .' L. AD DITIO. N sic uiuas, is,cul donaIum iit, quod ad hoc, ut quali cito Hae mortis causa donatio- sit donatio G mor- moritur:

A in ci rum redacta lunt D omnia- idem not. elo. se iud-atario, quam iutarc Ange.&Rapide. b. d. Arra. genera , mortis causa, a. non mortis. causa. Q id rin ibi. in I Est

di aliud. QEnta ibi, in si Erat Olim . . CASus. Dne,iam video qualiter per viii- cap. de praescii.acquiritui duium retulia de tute ciuili; nunquid sunt plures modi acquirendi .lnium de iure ciuili Ad hoc respoli. iiiiii.η, sie . Est .n. dc alius modus ci- .uilis aequilitionis:uidelicet donatio. unde hic de dona unlddum eit; Ic hoc in ptuna parte. Sed pone in sic cunda, Dite, iam video , 'vultis tractare de dona. Ponatis mihi aliqua diuisione in .lo natiotiuin i Ad hoc retron .donationu duo sunt generat: Eli. n.quaedam donatio in tet vivos,& alia camottis. Sed dire,dicatis mihi,quid censetiit dona ca mortis Ad hoc respon Amice, dona .ca inortis est, quae fit prinottis suspicionem, veluti li quis donat, ut si ii linia moti conligetit, te maneat donatis Penes donatarium, de huiui. na odi mortis causa donatio tribus modis reuocatur,videlicet,li donator conualuerit, vel eum donationis suae poeni tuerit: aut si donatatius prius decessetit: dc limoi motus ca

g Nam cum Drudentibus ain Ange. & Raph. deI- Vito forti

biguum fuerat, Vtrum d0Πδ & glo.& vat. in l. Se- non timet S T aliud ge tionis an legati instar ea ob ia. t.dedo. praeleg. de da moranus acquisit: o tinere oporteret;& vir usq; Barant 'uae dotis. I in pro patria

nis. R donatio. ca aequaedam habeban mii alia, autem licet ali- petenda .

Donationu au gnia,&alij ad aliud genus quis sit in extremis Aegi. Peri. tem duo sunt '' eam retrahebant nobis con cynni tutus, si simpli Donatio

r . - in citer donat,nec adii. Caula mor

eaus i. ec non stitutum eli, Ut per Oia tς ς eitur , causa motiis, iis no est, legatis m connumeretur , & intelligitur donatio nisi expri-

inter uiuos de est lex. mat mors. sing. in d. l. Seia .g. si quod no. secundum A ng. Superuiae diveruixisset. idest conualuisset: dc ita tribus modis reuo tit e . nune eatur: ut hie subi jcitur.&ff. sice pet.l. non omnes. fulti&m vas itinrauissit. quia uoluntas est ambulatoria usq; ad mor- dine GK-tem:ut st. de adimen leg l 3.in fin .dc quia donatio ob cau- a fuerus sana,scilicet, si moliar, ec sic postum poenitere: ui i feod.de uere, eL D' mor. causa duna.l .senatus. S I .in sin .de is de condi .cau.da. peririum l. 3.g a. alieni v Og Exemplum quantum ad uim , dc potestatem; re. cura. quia sicut legata morte confii uiantur,ita donationes cau. mor. ut reuocari non Possint. ii Per omnia. subaudi fete , ut statim dicet: nam in multis

distetunt. . a

i Donationis. scilicet, simplicis,de inter vivos: alias nulla es.ses huiusmodi distinctio:cum omne legarii in sit donatio .

donatio per Omnia sere ad exemplum legatorum redacta est.Nam cum ante, ri's nostium veteres tutili rudentes du

nere si inititudinem cum legato, an cuin donatione simpli- so ut patet ex definitione eius .ut it uel g 2.l.lega turn .ci inter vivos Ic cum quidam antiqui eam vellent donatio k IIabebat. scilicet, donatio causa mo. tis .nam cum dona. Q -- . Lo , i ,--Ai A ,- inter vivos habet insignia .ut sit liberalitas cum teparo, ut morte confit metur, re ut dctrahatur Falcidia: ut C. ad i. Fal.lai. t Retra tibant. subaudi de alii ad aliud.

ni simplici compara iube quidam legato:ob huiuisitio di disco. dia in antiquorum Geledam, a nobis constitutia est, ut huiusmodi donatio causa morti s per omnia fere legatis csinu meietur; bc sic omnino procedat, quemadmodum nia constitutio procedete conuituit;de ui breuiter de hae donatione expediamus; in si initia scire des. op mortis ea dono est eum aliqvis ita donar,ut magis velit seipsssim hie, si conualuerit, qua donais turri,agisq; donatari tu li mo::.it, i h

dein suu sicut Homerus recitat Telemachia I

ni Feret galli. dicit, seie ; quia in quibusdam discrepata notiatio legat terce enim ii dona, in annos iii.sulos: donatio una ne, causa eii led legata plura:uist de dona causa mΡ .i senatu I. f. . mortis. de

est eum aliquis ita donar,ut magis velit seipsimi hic, si con cit Slcia 1 SIIa Piuria MI M. - A a mortis. α... ..--:. oi tartu si mori. it,u him Item leg.it uiri ab haerede semper tradriui: ut patet ex de si letata dii u his verbis exps 6o nitione legati rini deleg .in Plin. donatio autem vel ab hoc, istiunt in , N, i, idive uel ab alio. item in donatione Obligatur dona nulla liga- ntulit, .

Etiam si

t dona o cauea ortis i

it Ibatus, dc in legato tria temPora consideiantur, ut sit ea pax legata- imo in Latius inuentus, scilicet, per stipulationem. Terrao rct Iusti- Το rius: ut in de haeredunt quali di diuer. I, in extraneis. c in si fi dedo.

nianum addita . est tertius,Pura,ser nudum paci uin. Acc.

b Et ne i morti . si large haec duo membra accipiuntur, intex nihil deest, de proprie ponuntur genera. nain multae species sub quolibet continentur.& hoc a r bo. vel accipesti icte pro dilabus species, ta turn donationum, stimplici, interuium , simplicis ausa molli, dc adde alias dona ' tiones,ut les alui ut ufec las .m Princ. Itein ilonino in ii I Occitata, secundunt Io, Fab. dc Ans.

donatione non ut fi de donatio causa motus. l.in moriis. eausa metatem et a pro legato datur interdictum, quorum legatoia, s Ah . non pro donatione: quod dic, at in summa.C. quorum teg. l. i. de ini. Marcellus 9 Paulus fide donatio eau mor. Acci ADDITIO. Immo habet locum, quorum legatcsaltem in eo, suod excedit Falcidiam: uel f pet dona

a toruin

itariuus. Ang.

e Noe est salsum s

eundum

142쪽

19 De donationibus.

a PQRtutia. scoram v. testibus, scriptura interueniente, vel non: ut C. eo l. si. b Et infumma.ideli,ut breuiter de hac donatione expciliamus: ut m eo l. i. e vulrii deit vellet, in quibusdam, uelit. d Hiabere . scilicet si

Tit. VII.

si eluixerit: ut Teo. iuenatus.I. I. e Et sie apud Homerum. i. sicut recitat poeta Homerus , PTelemachus dictis verbis expressis donau t.

C Α S v s. Domine, ia in vidi exempla de dona. causa mota de de eius effectu, po- Veror natis exemplaifras omi- dedo.inter vitios . Ad se H.iloa hoe respon. Amice, axiane aut sunt quaedam aliae uti a Theo donationes, quae sine pis. in aliqua mortis cogita-UMibus. ma tione fiunt: de huiusn cri. modi dona iniet vi- oui ra. uos appellantur : dc tales dona.legatis no comparatur. Si enim Oa. lib. a. per fuerint, te-

vult ς habere 'quam cum, cui donat: magisque eum, cui donat, quam haeredem suum . Et nc apud Homerum ς ' Telemachus donat Peirso.

mςre reuocari non possunt. Se i domine dicatis mihi, quando dicuntur peti ectae r Ad hoe respondet . Ain ce , huiusmodi donationes persectae

censentur,eum donator voluntatem tuaeliberalitatis in seriptis, vel sine cetiptis donatario mani se itauerit, Puta , per talia uerba, dabo, vel donabo tibi talem rem.& in nostra constitu

rione cautum est, hu

iusmodi donationes

sic procedat, quemadmodis cosin hodie estpersim

donatio est,cum in ii se si Aliae aut donationes sent,

qtiae sine ulla mortis cogitatione fiui: quas inter vivos appellamus, ri quae o in ono comparantur legatis. quae sit fuerint persectae, temere tre- , uocari non possunt. Persiciuntur aut, cum donator se se C - suam Voluntatem s scripti, Ti1λεμ η' δέν α τρυνον εμον manifesta uerit.', Et ad exem ποτι νωμιαι γυναῖκας , plum venditionis, lara con- Ω'ς ται δῖό αποπεμψω, αῖοι ititutio eas etiam in se habe M ενελπις ε δω κε . re necessitatem traditionis,4 ο: δ ὲ αυ Ti λεμαχος π voluit: ut etiam si non tra- ω - αντιοῦν η δαε dantur, habeat plenissimum,

παντα δασονται ,

sus liberalitatis in alios contulerunt,ab illis inlusam patiatur: secundum modos in nostra constitutione enumeratos. Et haec vique ad illos g. eii de aliud. Fran. Aliae autem . nunc prosequitur aliud genus donationis Dictuin est de donationibus caula mortis: nunc de dona' siniel:cr, idest . inter uiuos dicit . Accuse

dum.

g Voti ratem. etiam nudo pactor ut C .de dona l. ii quis argentum g fi. ΑαA D D I T I O. Si au tem donetur tactu, requititur stipulatio, de traditio, sicut olim. Itena pς nitentia donantis, di donatarii, ubi fit certae persent: secus si incertae .li Manis Haverit.scia Iicer per uel ba suturi teporis: ut dabo, vel donabo: ad instar stipulationis et ut is deverb. bli.l. s. Ilii put latio. vel praetentis

& perfectum robur,& tradi Wimporis: ut, do, uellionis necessitas 'incumbat

donatori . etiam fiat per uel ba

pum dispositiones insi- quis argentu in.I.fin.

nuari eas, actis interuenien- de pact. i. Didi intibu , volebant, si maiore; DA I

stinet pellactas tradi quiparat Ir se Arto, quae solo

tionis ne ilitatem ad exemplum venditionis in se habere sicut venditor rem venditam, numerato sibi pretio, tradere compellitur; ita donatoti post e inissam liberalitatis vocem auctoritate nostrae eontiitutionis. radendi necessitas imponatur. Sed antiqui principes itatuerunt, donationes simplices suminam ducentorum aureorum excedentes, sine insinuatione ripturae non valcre; nunquid placet uobis, quod illud hodie obseruetur; Adlioe Respon. quod non . Nam cum constitutiones antiquorum principum statuerint, huiusmodi donationes li inplices, excedentes i animam ducentorum au. reorum actis interueuientibus insinuari: ilostra constitutio huiusmodi si immani usque ad quingentos solidos am-

rum conititutio ' nostra, ea quantitatem usque ad quingetos lolidos ampliauit, quastare, etiam sine insinuat oner statuit.

insinuatione ualete donationes r de per eandem constitu-

. .a Gis, xionem qu id in se ira donationum introduximus: quae qua di .. sicet quingento tolidos excedant, tamen nullam insinua. 9. --, lxonem desiderant: sed in se ii ne omni insinuatione plenis tu, At d, i, bent auctoritate . & alia insuper multa ad ube hali, c . . rior ein exitum donationum inuenimus:quae omnia .de sin gula ex constitutionibus nostris, quas super huius nodi do

i venditionis. ex hoc uerbo dicebat M. vc-ditore ni praecise teneti ad rem tradenda. sic isde uerbo. Obl. l. ubi autem non apparet.in fine.IOan .con ita, scilicet, ut intereς se dando liberetul: . ut isside ach emp. l. r. m pri ncip. c simit: tudo, quae in his fit,eli in hoe, ut sicut necessitas imponitur uenditori ad aliquid. si e & donanti, licet a Principio nullus cogebatur: ut C. de act.& oblig.l sicut. Sed nunquid donator de euictione tencturὶ Reip. ii incipit a traditione, non ut iis .dedon .l. Aristo.in n.a Si a pactione sita ut C. de luce do.l.i. Acc.

A D D lTI o . Et est ratio, qui cum donatio sit doni datio: isti paelicens,obligatur explesse ad dandum. l senatim de dona .eaui amor.de ideo non liberatur, nisi transierat dominium; secus autem , ubi Gla traditio sine pacto interutilit. Ex quo insertur, q) pto euictione hic agitur pri- in aeua actione, quasi non decierit, etiam te nondum euicta

pliauits & statuit usique ad quingentos solidos sine omia , in totum uel oro baith ς ei te u 'I Ρinsinuatione ualete do attones is per eandem constitu siq

nova naici tui actio quali per traditionem, obligatione ab. lata.quod no in pratcriptione, de libelli tot maiioncsecundum 'mnes hic. h constitutia. ut C.de dona t. si quis argentum g.fi.l Etiam si non tradantur.ideli si ii ad ei e nolit donator. Ac eursius. In Necessitas. per condictionem ex lese, quae stricti iuriscit f. d.de don .l. eum, qui. de C .cOd l. li quis argentum

, . o e nationibus fecimus, manifestillime colligi postulit.Sed do- eit n.eῆEri inine. vos dix:stis milii supra, quod timui modi donationes si sinao o simultet . semel uet sectae non nossunt reuocari r ni Inoui a δ' ii Retro trincipum . idest eorum , qui ante nos suerunt: ex

p insinu is e . let imita facta in prhsientia publicaru

ritu. S. ii simplicς sic et Pellectae non possunt reuocari r nunquid He .mui eii hoc gancraliter uecurrit Reipon. quod uon . Licet enim v, M. D dixerimu ,tales donationes non posse reuocari: tamen scie..uti. Aic sum e u od sit plenissiinx sunt huius Mai dun tiones si p in . id est let tuta facta in pta sientia publicamis. g. donatani ingrati extiterint erga donationcs : licebit ipsis personaruin b & in actis,ubi supersuum est, testes adhibetia i dona tibus per nostram nititutione cetiis ex causis eas reἰcum Publica monumenta lusticiantist C.eo.l. data.dcl. Muoca. ta u.ciaco statuimus, ne datores, qui beneficia in donationibui . Vψ' 'R 'G a Inuinis.

conuenitacOe,ut uti Ies coitet ualet. Sinis

utruinque alio tu Excedit , m

a Nisi de

cesserit couetitio saltem ordine intellectus; cuimal ias ex sola traditione no tras. ferat diti sit,

hic in sinu

riogd est.b Puta squaliscunque iudi-

eis et ex-nei , nec fiet necesse deeretuinterponere. Et poΩ sunt haecoia fieri et

ex iterual

lo, quae sino iterue nerint, troannullane totam donationc s

te tin. in

it. Ange. Et an in si n u ationi

possit re- nuciari. 5esne ea donatio validari; de an in simplici rem illatone ipsa insinuatio ;ite i cessione debitoris citatio requiratur. vide Ang. Ial. hic.

143쪽

199 Institutionum Impe fallum Lib. II. roo

col.9. in prin. Idem iremissionem usiuratusuturi t Pis: ut T. eo.l. Hodestinus. Acc. ADDITI O .idem in donatione facta iphenelneritis. l. Aquilius .e eo .dummodo appareant, dc eis proportionetur, fiat doc. . Settieet, propter ingratitudiaehut hie dieitur , cr

diuib. a Inuenit. nostia constitutio : ut si donetur in redempti nem captiuorum: et a magistro nil lituin donetur militio. vel in resectionem domus donetur alicuit ut C. O I Pe. Ide de si donet Impetator,uel ei donetur: ut in Aut de no alle. g. si uero minus. col. 2.de in Auth. ut non fiant Pig.,.quia igitur . eol.6. Idem in .

donatioe 2 p nuptias Sed & qua suam donatio ut in Aut utipo l nes inuen: t, - quae penitus

infirmatione fieri minimo desiderant: sed in se plenistimam habent sirmitatem . Alia ς insuper multa ad

Vberiorem exitum donationum inueminus: quae omnia I UUL. eX noliris constitutionibus, is Mininis. licit quin qhias luper liis exposuimu i

res donationes diuet diremta ex aliquibus ca si

sis tpib. factae coaeet in uetitur: C.eo. l. sanis reus ara potest. Aret.

cimus I.li quis aut. ' Sciendum est tu, quoa exuplenissimae sint donationes, si tamen ingrati ex illant homines , in quos beneficium collatum cit donatori b. Pernoltram constitutionem 4 licentiam praestitimus , certis

ex causis V cas reuocare, It

iae illi,qui suas res in alios cotulerint , ab his quandam pa

tiantur iniuriam, uel iactura, secundum enumeratos in costitutione nostra modos. D matto ante nuptias olim ante matrimonium si as,ho

die potest fieri , cos te matrι

Eit & aliud genus inter uiuos idonationis, quod uete

nem dotium poste augeri, sed in nomen inconueniens ponitus te maneoat,nain ante niti'. vocabat, ut prius, ilicet ex consione sua post nup tale susciperet incrementum , dc ita augebat post.ni p. tu alite nup. appellabatur. Et ita manifeste patet, i nomen non bene consonabat rei. unde nos plentissimo fini Canctio

ribus quidem pruden ita P

nitus erat incognitum :pO esie cupiente vel stustea autem a iunioribus diuis dentes, in nia consil

io principib. introductu mi est,

quod ante nuptias uocaba' post celebratas nuP. tur,& tacita in se conditione augmentu suscipiat, habebat,s ut tunc ratu esset, sed et initium sulcipe

r . ' re pollini. de in hoc cum matrimoniu i I e siet in dotib pacificantutavi fuerit. secutu .hIdeoq; ante nuptias quemadmodum do aliqvis.

appellabatur, quod anto ma lis Fa

io trimonium estic:cbatur , &nunqua poli nuptias celebra sum ita limoidon qtas talis donatio scedebat Rup mriuau

Item ut ii, qui pecu

niam tecipiunt :n redemptionem captiuorum, iurent se ibi bona fide expedete.

Item ut sacro diti domus q6 dirimatutivi

e Ex catVir quinq; cui si atroees iniurias in eum enundat, vel impias manus inserat, uel grauedam ituin bonis ii 'l uitae periculum intulit: vel si legi dictae in donadono paruerit: ut C .de reuoca. don. l. fi. Sed donatio libello facta,ibio obsequio nopstito reuocat a' i id i

am pro dito , ut his causis possit reuocate laudii se in Auth.

Sed primus quidem diuus Iulii nus pater' noster, cumiaugeri dotes,&post nuptias fuerat N permissum , si quid tale' ' leueniret, & ante nuptias augeri donatione ; S ,

conitante matrimonio , sua

constitutione permisit. 'Sed

tamen nomen inconuenicns remanebat, cu ante nuptias sed ramen.

sum, non solum,constante maturo. con

i. acto, augeri; sed et de nouo costitui possunt.& haec diit usq; ad illii. I. erat olim. Intraductum. ut C. de dona. atrie nup.r '

ut lib. de cae. g.illud , . uero eoi s. de T de li.agno. ecalen .a paren.I alimenta. A D DITIO .vnde uersus, unq; modis perdomihi ,quae donata fuere: Inlato si damnum grauiter donantis in aere: Hule per me si sit atrox iniuria facta, Si sit perlona manua Ii uulnere iacta , Q n suae uitae crudelitet in udiabor. Ingia. tus domino,re donata imitabor. Ingratum iactum die mecum, stegero pactum.Ius autem reuocandi donationem ex causa ingratitudinis, non transit ad litteres, si detunctus facultatem reuocandi habuix . .. . EST ET ALIUD. Diae, iam uidi de dona. simplici, o appellat do. inter uiuos, nun ad est aliqa aliud genus do. inter uiuosὶ Ad hoe in . t sic. Est n. quoddam aliud genus donationii , qa ueterib. ruriscons. penitus erat ine gnitum, sed postea a iunioribus principi bauit introductum , de enicos donatio ante nuptias appellabat, dc in te habebat tacita condonem, ut uidelicet, tunc rata esset haec donatio,& effectani litet,cum nitimonium esset sebleculu. Sed dne,quare pellabat ante nupt Res n.T io,quia is ante nup.tiebat, licet effectum non liret, nisi nuptias subiecutis : dc nun-cuam post nup. celebratas talis donatio potuit inchoan. sed postea diuus Iustinus patet meus hinoi obteruationem semiplene correnit. Nam cum permissum suem dotes .coctante mlimonio,pulse augeli,Permisit in consione sua, huiusmodi do. in nur. & Post avr celebratas ad similitudiquidem uocabatur, post nuptias autem tale accipiebat incrementum. Sed nos ple-

n: mimo fini tradere sanctio

nes cupientes, &conlequen tiapnoia reb. esse studentes, hoc non effeta Acc. rit ir

consti uimus m ut tales dona n Tarseruis,quia au de nV s. tiones non augeantur im .sed - Ct,costante matrimonio, initum accipiant, & non antei, nuptias, sed propter nuptias vocetur: dotib. in hoc exeqllentur, 'ut quemadmodugeatur eos. si x. . o Permisi .diuus Iu- pectes.stinus:ut C. de dona. a Alias ea ante nup.l pen. hoc incap Et c quitia. alias conuenientia: sic C. de epis de cle. decernimus. in s. gl. de in summario.& de cim. paesee. urb. l. .in fi.ec de desin .ciui.l delensores. M.contra. C.de costit.pec.l.a. g.pen.&sside adimen. leg. l. 3. g.coditio.q conmtuimur. C de do ante nup.l. fi r Exequentu . si de nouo fiat donario, uel dos post mattimonium, uel uetus augeatur,est aequalitas:ut C.de do. ante nup.l.fi.g. si igitur dote si ante matrimonium: poterat esse inaequalitas C. de pac. con. l.ex morte. in prin. Sed hodie qualitas est ante de post in eonstituendo, R in pactis luctorum: ut quantum dat uxor in dotem, tantum det in donationem propter nuptias maritus ile seut hie sit dominus dotis, se illa donationis propter nuptias: usumfluctum tamen habeat maritus, nec accidat matrimonis onerib.dote non seruire . Naaequitas suggerit.*dos debeat esse ibi,ubi sunt onera narmonii .ut fide iv. dot.Ldotia fructus.& l. pi, Iunq;.L. si fetui cu tatunde reddat uxori ex qua donatione contulit mulieri soluto matrimonio,si tes dotales non exi- stan te dc quia no potuit alienare inaritus, et ea cossentiere -o ut T. tit proxi. in prin. licet alias iure hypotheeae possit renuciare: ut C ad vel .l .et. 6c l .iubernus.1c in aut.siue a me. eo.

6.C.Et sevi dos uxori,sie de talis donatio iure reddit uiro, sis l. mat. eu si aequalitas: ut IA ur.3 aequa. do.b., coll. 7 Est de sposali ita lalgitas, asi spolius sposae a uerba de fututo, vel ecotia donat pure no rei pectu dolis, fi limi liter codonem uismona het. M C. e dv.annup. u uetera. dcl. si a ieci. A.

APPI Q

144쪽

Σo I De excusatio.ttit. l cur. Titi VIII. ror

ADDITI O. die, g, aliqsi sit ex mera liberalitate hoc

cPressis,l nullo casu tepeti possit, de habet locum l.si mater. C. d C don. ante nup.aliqn sit simpliciter, nullo expresso;ee tunc olun praesumebatut ex mera liberalitate. & erat it- reuocabilis.l. a. i. si filiae.de l. si tibi.C.eo.hodie vero ob caui futuri matrimonii .Ldotes, collate matrimonio, non solum augetur, sed etiafiunt, ita & ille donationes, quae propter nuptias intro

Cum veterum. m. titia Sed ea etiam eontra

cta. hodie hoe corrigit in Aiath.de aequali. do. col. 7.

WERAT OLIM. C A S v S Domine vidi plures modos acquirendi de iure civili, nunquid adhue reperiuntur plures modi ciuilis aequisitionisὶ Resp. P sic: Etat

.ri. alius modus ciuitis supra dictum ess; qdo quis essicitur dominus iuretentium, vel ciuili: hie tractare intendit de quadam specialitate, quae

contingit citra eos, qui dominia rerum acquirunt. generale.n.est,ut qui dominus est, possit alienare: dc qui dominus non est, alienare non potauhie 5: in specialibus ea si b. eOnting contrarium .

Et inuenimus Via, Per qua&imnum itar, & socius e ius ,&qui libertate accepit, O nostro beneficio fruantur, li

duine sunt, non solii antece- bertate cum este u proce qn dominus no po de te cuius 'fauore antiquos alienare res suas. se-

v Totus iste tirulus diuiditur in primo.

dant matrimonium , sed eo etiam contracto'augeantur,&constituantur.

Hodie Funus ex dominis

legum latores, multa etiam contra coes 'regulas statvisese manifellum est Sc eo, qui ea libertate impotivit, suae li

. Titulum hane de do

bitractat: hiseni rei

an erit Pa

cidere.

bςbant sexuum coem a Lat olim &alius modii, dum partem dominii, quod

Petrus, de Mat.si Pe- trus solus inter vivos vel in ultima voluta. te coem seruum ma numitteret , liberias no ualebat, sed in eo casu pars Petri penitus amittebatur, de Mat. nolenti manu. mittere accrescebat; de ita seruiis, qui prius cola erat,tot' Martino per ius accrescedi acquirebatur. sed cum hoc pessi inu fuerat exemplum, seruu uidem manumiissilibertate defraudari, de impositione libet talis huinaniorib. doininis damnii infer.

ciuilis acquisitionis per ius Π0 4ςβ0iuimus accipiete.ς

accrescendi, quod est tale. Si communem seruum habens aliquis cum Titiossolus libertatem ei imposuerit, vel vindicta, vel testamento,eo casu pars eius amittebatur,& socio accrescebar. Quibus alienare licet, vel non.

TITVLVS VIII.

Maratus non potestalienare vel obli are praedium dotale, etiam constentiente mlittere Sed cum pessimi ina fue- non solum in Italia, sed etiam rat exemplo, h & libertate in prouincia. Are. seruum defraudari, & ex ea Ccidit aliquanhumaniori b. quidem domi--do, ut quid iis nis damnum in serri, seu e--it rei st, alieri orib. autem ditis lucrum V nare possit: a et accrescere, i hoc quasi inui v & contra, qui I r de seueriori b. luctu die plenum,pio remedio per dominus non sit , alienandae ille, qui dominus no

ix hi Elium' εο nostram constitutionem, rci potestatem habeat. tam tali fuat

remedio o niam con mederi necessariu duximus. ' Nam dotale praedium in alium habeat, ει

stitutione duximus haec die untur usque corrigendum, de inuenimus uiam, perquam tam manumis. ad uer. Nam dotale. in quo talis figuratur casus. Domine sor,quam secius eius manumittere nolens,quam ut seruus, uos dixi si is mihi sup i dominus rei aliqua do rem tuam qui libertatem accepit, nρae permissionis beneficio coitet sm alienare no potest, ponatis mihi exe plum de hoe . Ad hoe perfruatur. Statuimus.n ut libertas sἡnio eoi imposita debi rese. Amice mee naallius licet sit dominus praedii dotalis,

eundo e contra,quan

do no dominus alienat. Tertio redit ad primum easum. Seeu Adde Poda ibi, Cotta aut.Ter 0 .inc alia ibi, Nunc aut afl- nestram. Mmonendi. vel diuide l.nu. II.

subtilius. Primo qua urata. do prohibetur alienarios P rem, quae est Irimos alienabilis. Seeundo, et, si μι quando permittitur si scius. ex pactione, uel pepublicam utilitatem. -ο, ρου- Tertio, quando ero. rit seruus hibetur rsine persons m/numat alienantis , vel rone i ς-- personae, in qua fit.ως. ρινι alienatio, quia pupil. t. c.den ius est. m. Θως C Α S v s . In prima parie dicit Iusti. Per praemittendo ea, de quib.intendit hie tractare;aliquando accidit, ille qui domi, nus est rei, dominiutame eiusdem rei in

alium transferre no

possit di in ea se isto conuerib , similitet quamloq; accidit, ut

tum ei sectum sortiat. Manifestum.n.est antiquos legi satores in fauorem libertatis multa contra regulas ei es iuris statuisse;de statuimus, i diis, qui libertatem imposuit, suaeliberalitatis stabilitate saudeat, & socius indemnis conseruetur, de pretium serui manumissi a domino manumittente seruum secundum partem domini constitutione definiti aeeipiat. Et haec usque in fi xit Fran. b Fxemplodite.C.de proba. l. exemplo.c 2 8 Iram eonctitutio m. C.de com .set. ma. l.i .g.ne aut. des. si nautem socius. a cis . scilicet libertatis. e communes. s ut l.libertates perleg.Fal. non minuantur. Item ubi non ualet testamentum, liberiates non reuocantur. ffide inoffles .l. Papi. I sed an de libertates. dc g.ti Ite et is de fidei. li .l generaliter.g. si quis seruo. f D sinimus. C.de communi ier. ma l.i.g ne autem,& g. sinautem socius. tamen inuita muliere .pi aedium sibi in dote in datum , per I.Iul de sun.do.aliena te prehibetur: ut hypothecas earum retum, quae uolente et muliere fiebant . quam leg Iul. per constitutionem niam correximus, ec in meliorem statum deduximus. Cum .n .prohibitio.l. Iul. tantummodo in reb. immobilib. Italicis locum habebat: dc alienationes rerum dotalium et in omni re. quae . inuita muliere, fiebant,inhibebat:utique remedium adhibuimus, bc statuimus, ut n6 solum in Italia intei dicta si alienatio, uel obli retum dot. sed etia in omni prouincia, quae Romano subiecta est imperio. de non soli immodo , inuita muliere, locum habeat nullisinodi et Ohibitio. sed etiam neque alienatio,vel obli. licet de eo utensu mulieris facta fuerit, robur obtineat. 5e hoc ideo statuimus, ne fragilitas sexus muliebris, quae desacili ad consentiendum alienationi per blanditia mariti posset induet, in perniciem substantiae mulierum uideatur conuerti.&haee usque ad illum g contra autem. Fran.

tur 'liqu. Alia eontinuatio. g eripente uel eo deposito: ut C. te com .ser.ma. l.i .F.ne h Dotote praedium.ninaestimarum: ut C. de rei uxo act.l. i. casib. ubi autem de si sin autem tbeius & no et compellitur quis uen γ g.5c cum lex.uer.in fundo autem. a alias si aestimatum ei- non eoidete ciuod est male contare .ut C de contra. em p. l. inui set, posse alienari, nisi aestimatio fiat, ut sciatur,quantum alienari , dete: quod est spale coma reg. ut C de contra. emy tum.& C. de iii.deli nec emere. quod plenὰ not. in Ausa. de fideiussi. pen .eol. .

et OVI B vs. &c.ςDictum est sup.de acquisitione facta Per mucapionein, uel per donationem; nec dicit per quos alienatio Possit fieri,& per quos non .Me. uel sic continua. ualetiut C de tu .do.l.quoties de l.si inter uirum .de de sun. an fideius do. l. i. Et dic dotale,uel quastut ff. de sun.do. l. 3.& Quid sor datus si res mobilis est Respon potest alienati, si maritus est sol a uiro o uendo.C. de ser .pig da in a. t I facit l .si ex lapidicinis.side ligetur, iii iure dot.Accut. de Iasluc.

145쪽

tio; Institutionum Imperialium Liber II. et o

A D DIT I o. sed lute canonico indistinctῆ valet aliena- menteq; captus. Trodigus, atq; minor,existes, sub patre natio. uxo te consentiente, sc iurante. c.licet mulier.de iurei uti ius. Aduersus fidei, matellatis reus : isti. Res alienale .pptias Itb'ε nisi prius tuta is ei se nunquam tali alienationi facien de iure uetant ut .r acto dei sub tute decurio scribi. Are. dae velle consentire. HONTRA A EM CA S us. e. iam uid: ealum, a Ina ira m Qis re erao, ea uolente poterat,ut innuit: quos in quo dns alienare no Possit. pro deo ponalis mihi ex Eplii,

maritus, invita muliere per g Contra' autem creditor pilegem Iuliam prohibetur h gnus ex pactione, quamuis alienare, ς auctu is ipsi iis β sit, evis ea res non sit, alienare hdotis causa ei datum. ' quod ' potest

nos legem l uliam corrigentes ' in meliorem statum de- diiximus. iqii diis En:irm rei in alis in traii,serre pol. Ad hoe resp. Amice, licet credi cor non fit pas rei cibi gitae: in, si o satele Ugnus ex pacto plus iuras uel lege aliena uerit, tra fere in

uti niuin iniit et ut: siue ius aliis coliti tua -

- friti iiiiiiii C deleb. aliis.

d. 3 Iit, canis nante m

non alie n. l. fin de in Auth de non alie. s. alien tionis cOl. 2 dcir detuli. do. l. Iulia

nus. Accur

gentium. ut Pet traditio item: sc et ili. i aρ- probatione , Fin Ioa. Alii dicunt de iure ciuili, Dictioine, iton tu lege imui: ut C. de iure do. l .in reb. Red ilibidξ, de iure naturali uxotem anain esse uerum est primaeuo iure, quod dr: Quicquid calcauerit pes

tuus, sce. non natura

mu uiri sit, est tame in

tae sant, interdictam sit alienatio, uel obligatio : ut neutru nore utriq: parti creditoru

eorum, neq; ' contentientibus mulieribus, proceda , ne

sexus muliebris Dagilitas in pernicem se ' lubit intiae earum conuertatur. P& debitorum saris, abundeque prouisum est. Creditor hcet non sit domi-ntas, Pote tamen plenus ali o tes possunt uendicaret, consium spem dc quan R nare x pacto uessine pacto sier pli condici, uel peti exhiberi.

ut i. de hae t. quali. di diis g. sui. uersic. sed sui quidem. & C. de sur. l.quamuis. Ec ter. ainot. l. i. uel domina est inspecto exitu: licui filius dieii ut dominus: ut is de lib. de politi l .in

ADDITIO. Circa hoe dicas, si uerum, de enectuale dominium habet in alitus: sed fictum , de interpretatum habet uxor; ex quo cum uiro uiuu continuo , dc praesumitur ea--.,ῶ, . dem persona. c e comonto.ῖn dii .eapitulis,de in aliis non . Accur. 'I f D. xi u in C. de rei uxo. aca .um ea. 5.5c cum lex. g L x. scilicet, Iulia. ii It.ilia. id est in Italicis prohibebat alienationem r& hoe

etat primum eius uitium.Acci Invita muliere. sed ea uolente concedebat, de hoc erat s eundum uitium. k Votente ea similiter prohibebat. I VDi aue scilicet uitio. Alienans m Interdicta .quid si fiatὶ Res n. uendicat maritus, con quandoq; si alite matrimonio contia factu in suum ueniens, cuin fuerepetit, xp riit contra legem: ut C .de agri. dc censi. t quemadm dum. aliena est. citea si .libii .de de rei uend. l. doce. sed diit Oluto eo, mulier. repetit. ut C. de tu .dot. .in rebus . Idem in praelato ecclesiae, alienante rem ecclesiae: quia pol eam repetere, praelatura durante ut extra de rebus et . non alte.cae .u quis presbytelorum. n ue consentianti, spale, ut sito fauore no possit renu vare: quia etiam reipublicae interest : ut T. l. ma. I. . uc Π.de Domini paci do. l. de die. multi sut o In ρε rniciem .idest destructionem. AMui fias p cenutriatur. similia sint, ubi etiam diis ni alienet: ut C. . res aliena ad Ie Iul Male. t fi de C. de haeret.& ma. l.manichaeos .f. De. e uo pol C de praedi .de r. l.6. lib. io. & T. . 5. nune admonendi supt. ADDITIO . Vude uersus: Coniunx,eccleua, furiosus,

Pupillus sucm pecuniam

nus alienare ; quia ebitot ab initio co tractus pactu fecit , ut liceat creditoti pignus u edere, si initalps l: a tutum non solueret: de ita in ea salsio potius ex pacto, di uoluntate debit risuris hium transa. tum , d ev sacto siue traditione ipsius creditoris . Sed certe nosolum in eo casu, si pacti, de distia hedorignore a debitore interro tra esl,licet creditoti uendendi ditia pignotis ad aliutrans serier sed ei qn ai ctori late ieg .s ystius distrahit. Ne eigo cie-ditores ius suu pelle- qui diuitii H imgedirent, di et ne debito.

Sed hoc sors ta ideo uid tur fieri, qxi M voluntate Jς--αbitoris intelligitur pignus δ' quando eκ pacto sibi νασο st. Alic nari, qus ab initio contra- facto a debiore ri, in 'Puo

Cum . n. lex s in solis tanta cliis pactus est, ut liceret cre- j- V.

modo rebus locum habebat ditori pignus uendere , si pe bitori, intelligit ut pi x t μω qua italicae ' fuerani,&aI - . . cunia non si, lueretur. Elnationes inhibeba , quae, inui 'Sed ne creditores ius suumta . iiii 'lete fiebant: hypothe persequi impedirentur, ne a S at earum rerum: ct u O- que debitorcs temere in litalent L ea, utrique i remedium rum rerum dia tu in amittere impolitimus, ut cim ea, reri uiderentur, rapa constitui: o- quae ua prouinciali solo posi- ne η consultu est, re certus Imodus impositus, cuius te is

ii expia matur, ec Iuc intelligar. dedon. inter talum. non causamor. Et

suarum d filum amittant: nia constone utriqs parti prospcctu ei . N per eadem constonem certus modus eli i nuemus, Per qDem quidem . modum pignorii distractio ponit, 'ced Ge. cuius conminis' ' tenore uiti utq; Pattis indemia i , in eo G sit. qn y ctu dedi I., is is ostrahendo non intercessetit, si ilicienter, c. bundeptouisu i . est. Et haec dicunt ut usilue ad illum v. nune autem. Fian. ' PQ ν' contra idest .econtiatio . aianaιe, nir O N. Nporeis. idem in iudice: ut C. si ex nox. ea aga. l ii.& 7. deo is .ii id. in si Idem in numine: ut irile ac l. re. . . ergo. S alluvio. Idc in Impetat Ote,dc Augustariat s .de usu c. 9.ult. Ide in praelatis ecclesiaruin : ut in Auit, hoc ius pol. rectum . C. de sacros ecci ldem in tuto lib. qui dominorum locunt obtinent: ut .isdesur.l. interdum. qui tutela. lde in in proculatore, qui habet liberi administration eui: b uis . . . . de re r.diuisio f. nihil aut .:idem in seruis habenti b. liberam I 'peculii ad ininistrationem: ut is de pis a i. si eonvenerit: β. .' - - εο fi.ec .iaeq.vnde uersus. Ρι inceps, Atisusta iudex, a cometa ii - iolis,Tutor eurator, scutator,nuuiusq;. Credito exactor, p- latus seruus linr.Hi numero bis lex alienantes aliena. Aee. uiae At o s N.n μαινε tur. scilicet tempore constituto . :t Impedirentur. uoi non esset pactio de pag. uendendo. Aee. u Temere. i. nimis cito .ut s de dona .g.aliae autem . in prin. a V 'x confriaione. de iuredo imue. l. fi.g. bc 2. A ς' ri; y cerim modi s. ut si actu in isit deveden do. iii xta eontie n. n pu

tionem uendere pol teSed si nihil suit dictum de hoe nun - liqM de sabit semel, Sc tune, elapso biennio, ueget ut C. de ii ire do. o impe. l. fi h. i. ca Si autem dictum fuit, ut non tendatur, qς , res nuntiabit. de tunes uendet. Ede eg act.l. eonuenerit. ς tuend', ADDITIO. Et inter denuia Dandia iij merualla sim necessL .F' no. rivria te quid si e muror no teperiatur: ues pignus plus uel mi , mirati enus ualear,' creditu; ite ad in pignore; iudicias, .uel 3 orio: i i de an huiebnficio de uede .pig.Possit inruitati: uid Anmie. nerit uma cuiui .scilicet,constitutionis.

146쪽

. I liner. pro pupillo

eto s Quibus alienare licet vel non Tit. VII L et os

NuNC ADMONEN. C A s V S.Domine, iam iudi ea- quod si sorte. in si &l.pupillo & T si ter. pe. t non os, si filuin, in quo diis aliena te non potra unquid sunt plutes ca- e Dederit. i tradideriticam date sit accipientis facere: ut . in quib.dns rei suae alienandae potestatem non heri Et insde act. I.sic itaque. si poneres proprie, non haberet lo-relpon.S lic quia ne'; pupilli. neque pupillae sine tutoris au cuin,quod sequitur;ideoque vendicari, dic.

io,quia pecuniam, 'et mutuo dat, accipientis non faeli: unde sinu mi a pupillo sine

tutoris auctoritate mutuo dati extitit. vudicari potetunt: siri Vise, e nummos a pue: ilo inuiso acce Perit . eos te Dona fi. con ibini .etit,ail cxhibendurn cu eo agi Potent. Et licet dive.

rim tibi, P neque pu

Ideoque si mutuam pecu niam sine tutoris auctoritate alicui dederit, non contrahit obligationem, , quia pecuniam non fecit iaccipientis v deoque vendicari numinini possunt, sicubi extant. lo soluat, necessaria est debitori tutoris auctoritas: alioqui non liberabitur. M Sed hoc etiam euidenti sit ratione statutum est in

constitutione, 'quam ad Cae sarienses aduocatos, exsuga Ff Purillo

Sed si nummi quos mutuo gestione Triboniani viri emi ἡ o II

minor dederit ab eo, qui ac nύtissimi quaestoris sacri no- ali immiscedo vir.

cepit bona fido sumptili stri palatij promulgauimus; β sitru condici possunt: si mala qua dispositum est: ita licere

an possit

ba improprians. ut materiae. oporter. n. reb. e gnatos este serm nes. c. inistelligeri

fide, ad hibendum de his tutori, vel curatori debitore aerii exle Disini edonuEiici δῖ' pQ ς,' 'pupillarem soluere,ut prius m. zbhriiij

tuousio, uidelicet, Si debitor Hluat pupillo G iudicialis sententiar sine'om cet. pei l. amitoso &

Mutusi tripliciter reconciliat.

'' Iutoris S iudicis auctoritate, i' ni damno celebrata, hoc per i si a uetuimputatio

Pilto. ves pupille da. o. iret 8tensi mam liberatiori possium; ita utileti ne, Λι vero siluat sine iudice,

quoi iudex pronuncia uerit,&de

pillae de, tum ibi ue vespup sitis factus id locuple

bitor soluerit sequatur huius iudi trioculus.&modi solutionem plenissima eon obligatio Afrsecuritas. ν Sinautem aliter, quam dia

in uerbo, tuum fiat.& melius in I.itcis. in uerbo, mutuum. k exhibendAm . quia tenet qui dolo

sine tutoris auctori. beraturusto nudo. b.d.Aret. osuimus, solutio facta lae

tate pupillo, vel pu- quia tenet qui dolop:llae lolueti t, uenen diu liberationis non eonsequiturr sed serit.quo minus possit exhibere:ut C ad exhibendum.l .ad hoc euidentila ima rone in nia constitutione, luam ad Cae exhibedu. di sic iura in lite ex eos interest pupilli. citi ut lamenses aduocat spromulgauimus, statutum est, in qua pecunia reddita esstitit de inlit.iuris .actioni b.dcl. numis. quidem conititutione dispositum est,ita demum licere tu i R. cte ut res fiat accipientis: non ut debitor liberetur . det toti,uel curatori debitorem pupillatem sbluere. si pitinum hoc sequitur. sine iudicio, di sine omni damno spoitularum,& sine qua m mn liberabitu .sdebitor pupilli.Sed contra .ss de m. l. si libri mecede tabulario praestanda hae permittat. Nam si stipulatus fueroὶ Respon .ibi pupillus erat a 4iebus, nee sic audex statuendum pupillo pronuntiauerit, de debitor post quam sibi debebatur, cum ad sblutionem tantum ponalia iam iudicis interpolita in soluerit, hinoi solutio plenissi- turiit in eo.tit.de mi.*stipulatus.de l. qui res si at tibi. mam securitatena obtinebit : qm in nullo euentu eoterit n canimi Mieni. ut C de admi.tu .laancimus. res consigne. debitor poli hin Si solutionem iteium inquietari. Si uero o Pibriorem.ex mutuo,uel si in ili ca, non ea pensione, uel

Niter,u innia constitutione dileositum est, debitor Pupilio soluetit. & pupillus hinoi pecuniam sibi solutam, aut saluam habeat, aut alias locupletior factus lit. licet debitor phinoi solutionem ipto iure liberatus non sit, ii in pupillus adhue eandem pecuniam petat, poterit debitor per exceptionem doli mali pupillum iterum Perentem, tanqua de

reditu:ut C .de admi tu . l. sancimus de l.constitutionem. ADDITIO. Tunc enim sine iudice plenissimam securitateni consequitur.dummodo pensio, nec duos annos, nec centum florenorum sutian a dii excedat, secundu An. p Sεntentia sinterlocutolia,nam praceptu in vigat iter appellamus ut si dicat, Decemo .vel praecipio tibi soluere, vel

oraeda silicitum repellere,de haec sunt uera, si pupillus ha- deponeie:ut eaede mi l ait praetor.F. quid tamen. et pecuitiam salua inbuel ex ea loeupletior iactus sit. si ve q Sine omni mado. vel sportularum, uel pretiorum tabellio Io pupillus limoi pecuniam sine tui. auctoritate sibi Glu- num. sed nunciuid dei itor Dro sua narte soluet 3 nn no utSnIa intellocutoria,& pcepta iudicis idem. η Non in alienare .

aliud est

ptio a quia milito minus ad solutionem iterum faciendam condemnabitur:& sibi imputet, quia debitum sinetur .auctoritate, di non sin nix constitutionis tenorem pupillo soluetit. Similitet in easia conuerso pupil vel pup. sine tui. aucto. Gluere non pomunt quia iis,quod sine tutoris auctoritate soluit, non fit accipientis. Nullus n rei alienatio sine tuto auct eis conceli i est. Et haec v lue in fi id dicuntur .a I llorarem. neq; roite proprietatis, neque roneposi essio-ΛDDIT Io priuilesium cnim litis ordinationem . siue processium respiciens uni eo iacessum . Dan sit ad aduersari v. secus si decisionem, nisi uerba resi lipti hoc ibnent. r Permittat. nota,l tutor,& udex iaceessarii sunt secundu P. Sed secundum nos lotus iudex suificii. ut is de miti l .ait praetor.s quid tamen &l. 73 si minor. in n. Ac t. ADDI I TIO. Et hoe eis uetum in easu nostio. 5c in alienatione rerum mobilium .alias in alienatione immobis

in. amitte

re; aliud

alienare , eud uri

glos in

nis. quae aio retinetur, licet corporale in sine tutore perde- -o bili,oims est utroque. Anse Ata .r,ut M d. et 'i'. r.dom. l. pupillus Ac de aeq p g. l. s Securiis .ui nec relli tutio detur. uetus in praedio alienato

possessionem. Quid in adultot Reipbde, si non habet cutatorem, potest alienare, quae seruando te mari non possiunt; si habet cuiatorem,similis est prodigo. C.de in integ.ressit. mil. l. si curatorem. b Ali/n.rte sic sup.de aucto. tui. in prine. Tde solui. l.

cum decreto;quia emptio ex uoluntate, solutio de necenfitate fit: ut fide min.i .ait praetor g quos tamen. l.quod si minor in si .dc C.de prae in i l. si quidem .Aec. t Saturio. ut soli pupillo,uel adulto curatotem haberi, sine eo,unde ipso iure non libetatur: ut 7.ibi nihil arderit,dcc. Init. G 6 L cult- solutio sit de ne castitate .

147쪽

uo Institutionum Imperialium. Liber II. dicis

a Laevietiori quod est,& si non est factus pauperionut Ede l. l .in pupillo. ibi,nam hoc iris quod . Aec. b THM. de ite est de praeda solicitus: unde non audietur ,

ut C.pIO emp.l.eum,qui. Acc. e Nihilproriri t. apparet ergo, F ipso iure non est libera insueti autem eum au

rit, pecursam autem saluam habeat pupillus, aut ex ea lo

ctoritate tutoris, ipso iv. liberaretur;lea tu exestitueretur minor, perdita pecunia r ut C.si aduer.solu.l.j.d condem 'abitur . sipso minore petente, ve alio suo nomine; non extraneo, ut is de sol u.l. filius. ilia sin e Soluerit.circa hanc ab Ommb. diffusam materia di- manuscr.e3 stingue, cum debitoro ph. pupillo soluit, aut cu- sequitur plenam, aut

Pleniore. aut plenissima sedulitatem .si soluat pupillo sine tutoris auctoritate; ec Pupillus heat salua Pe- multis modis acquirendi dominia: nue sequitur uidere de Contino per senis,per quas dnia aequituntur, Im Por. tio. qin iis . Totus ille titulus diuiditur in tres partes principales. Ptrino ponit, per quos nobis acquiratur. Secundo illud exequii sngulatim, de in specie. Tettiosa

Acquiritur nobis no solum per nometipsos,sed etiam per C quirituri tuobis, no solum sos, sed etiam

per eos, quos

cupleti orysit, & adhuc ean- personas hic desicriptas. Aret. dein pecuniae summam pe- tat, h per exceptionem doli mali poterit si ibmoueri. Quod sit male consumpserit,aut furto, taut vi amise

rit, nihil pderit debitori do in potestate habetis: s limali exceptio,sed nihilo mi item per seruos in quib-

nus codemnabitur . 'quia te- sum fructum', habetis. mere sine tutoris auctorita-'' Item per homines liberos, te,& non sim noliram dispo & per seruos alienos , quos

sitionem soluerit.' bonax fide possidetis; de qui Pupillus e tutoris a Zo- bus singulis diligentius diritate uou ρο est odit biciamus. .

ipso iure,sed eκeeetio ditor solucre Olim quicquid acquire

Sed ex diuerso pupilli, vel pupillae soluere sine tutoris

est prae ambula transitus ad alios titulos, de matellas. Secunda ibi, Igitur liberi uestriaettia ibi. Hacte

nus.

Iste titulus in easus

epne: nisi esset adultus sine euratote, ut hic, de Ede sol l .in pupillo..si aut soluat, tutOre auctore;ipse iure liberatur: pol in in integra restitui, si non habeat te salua, ut C. si aduer. Bl l l nisi inquatuor casib. ut C .d

legitimE tactu eli, ex

que in glo. mihi: aliis A D D l TI O . Vbi acquiritui

auctoritate non po fiunt qa ' sti m us, Iquasi: hodie veid, quod soluunt, non fit ac ro prosi titia, quo adplinum

Clpientis, cuin . c nullius rei alienatio cis sine tutoris auctoritate concessa sit.

Per quas personas i nobis

acquiritur.

ius, aduentitia, quoad Uum- fructum nudum Are.

Igitur liberi vestri utriusq;

sexus, quos in potestate habetis , olim' qui de quicquid, ad eos peruenerat exceptis, videlicet, caltrensibus ' po

operatum terui ne itur misi uatio non acquiri, hi testitu tur,ut hic:led ex iPiis te inet con- praestitis in re usua ij, dictionem uel eonducta sic; ux sine ibi,de i plenum. g. . de usu, & ha. Ang. i Bona fide. ut in t .eo. s. item placet . quae bona fides in possidete, non in possesso tequiritur: ut isde aeq. Poss. l. in haeredes. s.fi .ec st. de sit. seruo. ut i .pmafi

nimina est, si iudex iterueritateu tutore,vel sine eo, ut is a l .si seruus ex test6.&de aeq.tendo.l homo liber.in prin. Id mlii l.ait pior.gRuid in .Et de hac materia ibi plene notat. exigit ut bona fides in princirio postellionis, de eotinua in f MOnρ unt. distingue:aut id,qa erat soluendum,no ρο- libero homine, quo ad aliquid acquirendam per eum, non tetat alienati sine decreto: quo casu decretum interPonen- in ussicapi one quia non uiticapitur: ut ff.de acq.ter.dom .l. gum est in soluendo: ut isde reb.eo.qui sub tui. l. magis F, qui bona fide. g.i.& C.de long .temp. praescr. quae pro libe. si pupillus. alias non tenet:de pol vendicari. qa solutu est, i.Qla.Sed in seruo suffeti, & quo ad usucapionem, de quo nisi eonsumpserit creditor, ut hic,& is si cenpet.l. non Dis. ad fluctus in initio bonam fidem habet et ut st.de usur. luis. fi . Aut poterat; quo casu solus sussicit tutor,vel cura or, so stit.g.ulr.de C. de usuc.ttanssor.l.unica b.cum autem. ue vel adultus non habens curatote,nec restituunt, cum non s.hoc tantummodo. sint deeepti. si stne tutote taluerit,non liberat, nec diatum ADDITI o. Sed de iure canonico requiritui bona fides transit nisi 2 consumptionem;ut hic,& issi cer.pet .l. non continuata,usque ad persectione in praescriptionis.c.fi. cum eis.g.fi. Et hoeqndebitum erat ciuile,dc naturale. Si auxε ibi notatis, extra deprascr. Et facit ille textus,quod mona ,sta io Aanaturale tiri per testitutionem poterit rePetere, si legitime elius transiens de uno monasterio ad aliud, acquirat 's hioi. id . siluit alia, suo iure condieeuutst de cond inde.l interdu- eundo bona fide possidenti. . r. sitici 'A D DITI o. Et tunc, quia minor aetas facit mediu eon - IGITVR. Diuiditur in tres partes. Nam primo ponit de eludedi. satis est dicere, se minorem indebit E soluisse, de si aequisitione iacta perliberos de per quo , dc quid multa-I: ZEtiri non exprimat per ignorantiam; quod alias in maiore re- tur.Secundo quando per seruos nostros,ec per quos, dc ad '. ' .iritur, ne donasse videatur, quod noscundum Ang. co aequitatur. Tertio de acquisitione per liberam personam, . . 'an possit acquiri,dc quid. Secunda ibi. Item uobis. Tettia bibi, Ex his.ltem prima lubdiuiditur in tres paries. Nam pii νς 'mo Ponit ius antiquum . Secundo rationem correctionis. Tertio ponit suum ita tutum. Secunda ibi, myd nobis. ttia ibi,sancitum. Are. k Igitur. quia de singulis dicere vult,de filijs, ut de dignio ribus pruno dicit. bona fide possidemus,pe iberum holem,quem bona fide ADDITIO.Facit ex glarde Medo It .arietatius. in s. edi. M Noe ve- possidemus. Est se linus, sin quo nudu vium habemus. I Olim . antiquitatem ptimo recitat, de hoc ideo, ut nihil tam . si ae- Est octauusqnque,ut libet homo, i.prociarato de quib.hic 7o antiquitatis penitus ignoraretur,ut i f. it proxi.in prin. naq ii sirio e- est.dicita illate aut a qui 'a alio i per quas perso.no.obl. id, quod tollitur, vel reformatur, non debet esse incogni--anat ex aequi .quia ibi de oblig aequiens' hic re tractatur. Aec. tum: ut C.de caducis tollendis. l. unicaan fi. re nostra. AD D ITI O.Adde, ip etiam sunt alit, idi acquirat aliis . in castrensibus peeuliis idem in quas castrensibus, etiam vel operis ut religiosi suo monasterio;ut extra dena.mona.r.cumda iure ueteri,ut st de coli. n.l. i.6 nec castrense,non solum serui: secu- monasterium F. i. ibi,unde si quicquam de benefisauruis inre nouo. ut C. de n.quae lib.l .cum Uurtetis .exclytisu iritu PER AS PERSONAS.εEst modus in reuiunt certi deniq; fines, Qu9s vltra, ci- raq; nequit cosistet erectum. Nam licet multis modis res nobis aequitani. ut a S. illo. singulorum . de res.diu. usque nune traditum est; in certi sunt holes, per quos nobis acaritu de sunt sex.sper nos, per filios ni .p seruos irros,per alienos, in quib.ulumlaudum habemus,per alienos, quosdam Aegi

Conuaua autem istam rubiicam sic et Pictum est sq.eς Se g.eadem obseruando Est autem eastrense quod filius imi iuri a quolibet in cautis acquirit, non acquisit

148쪽

αoy Per quas perso .nobis acquir. Titi IX. et to

rus aliasM Ede castren Iem.l. s sone de l.eastrense.Quasi eastrense est quod magistri liberalium artium, medici,clerici, de aduocati,de publico a uirunt: a vi C. de inof.teli.

uerum , sidentur necessa tiaacthellut ars distingueta an detur a Notis AEPς Callia e ari donis, quae aliis ut in I. cum OPOItet .g.yri. d. l. si soria Ino. tae in sto. e constitutione. ut C. alleg. α i- de bonis,quae liberista potest i cum oportet. Ac- intelligi. cursus. I. r. de d Ex re. large pone, Cast. Pecu. 1 proptra te, ut usu Lb. t t. tibi fructus ex rebus palatius po- tris, uel occasione panitur hae tris,quocunque m - rali constitutione cistinctio, do quaesita: b ut T

rus per se.ut Ede tu. do.Ls.si. si pater. Et sic ponitur ex re , id est , propter rein.T de acquiren. haered. Laditio . insi. Argu. fide pecu.l. eo tem Pore. in fi . At g. similiter contra. ff. de a. Peculium monibus empl. Iu- quasi ea- lianus .6. si quid se sitiense. uo. Accur.

stricte sumpta, deno tat immediatum , ut

ibi secus si large, ut

rrabus.

tune id, Titi eteti si ad prin & C.de ep.re ele.l. sacrosanctae.& l.cum lege. a Sine ulla diuinctione.aduenutri, uel prosectitii proprietatis , uel ususfru-

na culijs hoc parentibus suis

tti, quod siauiu, es acquirebant sine Vlla distin- Meralatur tertiam pretem se uidetvt. ut C. de ctione, & hoc ita paren- bonorum aduetitiorum stis: bonis, quin libeΠ . tum fiebat, ut etiam esset eis δ' hodie verosolam meietatem

licentia,quod per unum, Vel usus fructus pro pramio ha

vnam eorum acquisitum es bet. G.

donare,vel vedere, Vel quo spositum m est, & in ea specunque modo uoluerat, ap- cie, Π ubi ' patens Min anci-

manum uisum est, &gene- bus, quae acquisitionempe Drali constitutione ε emim, fugiebant, ' l sibi tertiam& l: beris perpecimus, & parentibus honorem idebitum reseruauimus. 'Sancitum etenim a nobis est . ut si

quid ex re β patris ei' obue

niat,hoc secudum antiquam obseruationem totum par

ti acquiratur. Quae enim in- δ' rum ex hac emancipatione, uidia est, quod ex patris Oc- dominio pro parte defraucasione profectum est, hoc daretur,& quod honoris ei ad eum reuerti λ s Quod au ex emancipatione additum tem ex alia causa sibi si ius' otest, ziquod scilicet sui iu- familias acquisiuit, huius u- ris effectus est, i hoc per resum fructum, patri quidem rum diminutionem decre- acquirat, dominium autem steret 'r 'inoque statui. apud eum remaneat: ne qJ v mus, ut parens pro tertia pareis suis laboribus uel pro spe te dominii, Qt quam retinera fortuna accesserit, hoc in alium peruenies, tuiniosum

ei procedat. λ

inops: uel econtra: ut ex bonis diligentis alias diuitis si hoc saequaesitum fingamus: ut C. atb. tu.l. si defunctus. dc ff. de in haud εhaer. uend.l. uenditor ex haereditate.I. sed ubi haereditate. ereditotu. ibi,pretium enim hominis,&c. di ff. ad legem Falc.l.s hae seeudum res inniturus,in prin. Porc. AeT. ADDIT Io . Et Perr.

Obm emancipans stitim est communis ut tolla

tiat contrarium, di pis,qus est male: quia in dubio adulterii. non praesumitu Ide- Λeg. Prar. Iictum : ut l. merito. Upto loc. Ange. k Pνοcedat . collige pecu Iium aliud ca. Peculium sirense: aliud quali esit mini, castrense : aliud tulit plex. canum, siue paga. Liber sinum, quod diuidi- Iusi, in aiatur in piosectitium, liis . de aduentilium et ut 4 t Q C.de inoftest.l.fi.in giit in mapi in in quibus om- nus. nibus dicitur in hoc si premistit. quod iuris sit . di legunt aliis C. de bo. quae tib l. cytis, sed ex

Sed secundum quae 6 t Ab sὸ

bebat, quod hic dici- Theoph. tur: secundum an- 7 3 Erotiqua noti: quia sola Du. castensia, de quati

centiam, ex anterioribus

constitutionibus i habebat, quasi pro in 'pretio quodam modo emancipationis. Et inhumanum quiddam accidebat, ut filius rerum suare poterat, dimidiam non domini j rerum,sed ususfiuctus retineat.

la te, & hie. Bal. . tinebat pater: ut C. Ic . de bon. quae li.l. euin oportet. g I . secundum moderna Iolionoria ueto non e quia non riat adhuc statutum in aduenti iij iii it hae

sdetari. Antiquissimum ; quo sola eastiensia, uel quasi nVF. non acquirebantur , ut supra S primo . Antiquum t ut tempore Constantini, quo res maternae, dc ex materna linea delatae, ut non acquirantiit patri, statutum est et ut C .de bonis maternis l.ptima, secunda,& tenta. Tertium, quod hie recitatur: ut pater emancipando filium, de his maternis tertiam icnear pro praemio. inarium. quo Pater - . ε . . cauetur,ut omnia aduentitia acquirantur filias, quantum .esicut nec contenti te silio adeunti haereditatem aliquam; ut C de bo c. ad ptoprietatem: patri quantum ad usumfructum ; ex , ' a- --ll G Ao volni quo colligitur illud , qiiόd tute antiquo caui uin elat iit ',ia te, induit ria , censet ad uentillia ,

di ipsius fis Inladia uti filio,qui acquisiuit. Reurrit quasi dicat, nuti non acquirantur patii, tempore huius legis antiqu*3 quae t. c. I is ructam . quem habet in aduentariis , nui remis reeitantur hie. Resbondet quatuor iura hic successive con riso

uel nisi ab aliquo sibi detur, uel relinquatut hoe pacto ut 1ictor pura ad partem n5 Pertineat usiuslluctus:ut in Auth.ut lice. ma. Quis.nec & au.in prin .eoli g. Uel nisi siccedat filius una cu patremui. quae in haereditate fratris,uel sororis: ut in Auth .de litte. ab intitur , nec testa.ueni. g. si uero .eollatio.nona .vel nisi seruus donetur fructibus filiosa milias eo pacto, ut manumittatur statim,ut C.de bo sertut , ni quae libe.l.ultima,in fin. Vel nisi quando pater noluiti quando pialiquam; l tela ad- nis,quae liberis.l. finali.in fine.g. primo.& secundo. l niuetitia. ut si parente minus legitime diuertente bona filiis applicen-I .fn. C. de tur: ut in auth .ut nulli iud. f. quia uero quaedam.col. n coli. Ang. na.Item quando pater contraxit incestas nuptias: ut in au Hoeeit rhen.deincest.nup.g.2. Coll. 2.

nil eon ADDITIO. Et alios easus uide per Ange. hinsilium a in quibus omnibus licet non habeat pater ius ususstu . filiis quo- debet tamen habete eommoditatem ipsius tutis . nisi derum dies ipsa in pacto. uel re nil sone fiat expressa mentio: ut hie sunt debi. per eum . totes , ut i Prospera farrina . Quid dieemus in dubio . unde pr faciat eos ueneriti Remon.quidam: ex bovis patris praesumitur ha renuntia- bescii sicut si uxor habet, presumitur ex bonis η mari ilre usuiniis ut C.de donatio.inter uirum, de uxorem.l. etiam. de Coui adue de donatisanter uirilm, de uxorem .i. Quintus. Nos conis

tiuora ab ira , dc di Iungae, in filias sit dilige a , uel diuo, dc patet

ut recitatiu C.de bonis . quae liberis.l.cum Oportet.2. Penultimo. r Deereseret . arguntentum contra. Rpta de leg.pat.tute. per totum .le C.de caducis tollendis.l. unica.g pro seeun

do. Accur.

ADDITIO. Tn die, quod onus cum emolumento pecuniatio potest causate honorem: sed honot sine emolumento no potest elle causa oneris, quamuis quadoque eontingat honorem esse semptuosum. svix raram . quam semper retinet, nisi expresse remittat. ut C. de bonis. qua liberis. l. cum oportet. Accuse

149쪽

diti Institutionum Imperialium. Liber i I.

ADDITIO. Die, quod in peculio prosectitio est necesse , quod paret expresse retineatralias donate videtur l. donationes.2. F. pater fis de don. Et est ro diuersitatis, quia profectitium patet potest adimere, & totum ex eius voluntate dependet: ideo ei non piscidit, sicut in aduetitio, qgPater non potest adi

Ita etem res intactae apud

mere, cum propn

tas sit ipsius tibi, secundum IO. Fab. a Pro unia. idestilo ut is de uul Ae pupil .sebstitia qui liberis. g. haee uerba.Item alibi, ut st de lega.r. cum filio. I. denique. uersi.ipsi uero.&uet. de ideo Accur. ADDITIO. Quod Deir,ut eompromissum sectum in Abbatem sancti Pioculi, eo motivo no transeat in successorem: quia ps

Seruus, in quo habemus

co tertiae . quam habebat olim i bonis ma-

filium remanebunt, S pater Uumstructum, acquirit nobis ampliore summa fruetur, ex dua scansin vi et cet,ex pro tertia dimidia potitu- ' re nosi, a. operassuu. Ex a.

ternis ratione.

tatis, habet hodmidiam viusfluctus. in omnibus aduen- rus

libe.cum oportet. F vero siue i Ddomini ab eo a Seruus acquirit domino ettirm 1 o avari. Haereditas

Itys vero cosis acquirit domino propietatis. Aret.

De hs autem seruis, in qui

bus tantummodo 'usum θdefuncti industria uideatur elina , ut per Bar. ibi.

sa trior l .si. & de adumen. legat L si seruo eum libertate. k fuerintae. Iuli e , a secundum quosdam ..uςl aliter,

tenet Am

obtigitionem domi tas, quam possessisper eum do cuit, ut quicqv d ex re'Ve- supta de iis qui sunt i diuti, δι o quaerit ut insta e mino acquiritur. Are. ' stra, Vel ex operis suis a qui sui, uel aliuni uiris. S. quas, petis. nobis O- runt, id vobis adiiciatur. , p 'N' .

Beneficiuconfertur in inuitu. vetante. ar.eontra. T. de do.hoc iure.I.n Opotest. Ace.

A DD ITIO. Sol. dic, P inuitis acquiritur iplo iure. ses no incommutabiliten ut

ibi prietatis acquiritur.

nit. ipse enim seruus , qui in potestate alterius est, nihil' Liber homora seruus ah suum habere potest. Sod ii nus bona fide possessus, acqui- haeres institutus ut, no alia , runt potessori ex re nius,

Labeon P. Fia. id est, praesc. iptiis, quae est efie

cit, ut tu cru CX u. suris non quaeratur

.nec siefratribus eoieredu, nisi utan. cautela,a

qua phesi

ni si veltro iussu, haereditatu operis suis. Exati s vero causis dς don-i Q u mox

quid sui . senio.g. sed eum factuni.quq est contra. iinino etiam ad tua utilitatem quadoq;

ti e netis. Et conuenienter, scilicet, vobis legatum persessio. Are.

tantum non acqui.

eos acquiritur. Non solu

i cla

eo ε . in fructu sunt, utri

lIVix te non ratione icitur; quia in alimenta erat relictum ut C. de leg. l seruis.& is de alim.& eiba.le l.sseruos.alias autenon tenetur lyaeres, nisi uelit. Ae r.

sessio. Cuiuscunq, enim rei possessionem adepti sue- Quod enim placuit de usurint,id vos possidere videmi fructuario , idem placet &ni. in Unde etiam per eos usu- de bonae fidei possessore.Ita capio, m vel longi temporis que, quod extra istas duas possessio ' vobis accidit. μ' causas acquiritur, id vel

ADDITIO. Quod sarere debet de urbanitate, si suam grauate nolit Opinionem: ut ibi no El. Πὰ ἡ ; , Sed si ha 3. nota in haereditare adeunda a seruolita es.' isma se necessarul,qtiae stant, iussus:ut hic:&τPrata edat,ut fide, iri riori acq .haere. si quis mihi.*.ius uiri. de serui uoluntas, ut C deiba haere.insti. cum p ponas.*. ii in el .pen. In Ttebellianica .: rellitutione seruo facienda solius domini susticit uolutas.

templatione ussistuctuarii sit institutus, uel aliud sbi datum

suetit : quo casu ex re eius, scilicet usi

i uctuarii, sic sibi q-

sed de si quid .no tamen usu fructuarii iustus sufficit ad adeundam hareditatem, ut isde acquireda haereditate .laditio. g. Praeterea. Accursus.

ADDITIO. Sed adibit iussu domini. qui fiuctuario restituet de si nolit iubere, cogetur. ut noe .eodem titulo, de aequirenda haereditatea. si quis mihi. an principio in glos secunda. & ff. de inutac. lega. si serui.

re, & dominum uelle, siue ante, siue post oportetvit Tad Trebel seruo invito,de rem ratam ha se l.pe.In legato non est opus iustione,cum mnolumentum tantum contineau ut Tmand.l. si haereditatem. e Osdseri .sseruus. h Perinde. quandoque non perinde: ut si filio meo sibstutuam eos. quos haeredes mihi fecerim. Nam uocantur ex

substitutione,qui per te,non qui per senios, haeredes sucus aliquid. t Idimpia t. scilicet suo ad aequisitionem, ut statim sequitur. nam in alio differiet ut insta eodem. s. sed bonae

u Ia liber. hie die, quod diximus, supra eodem in principio. x Extra arata μει e sar. ueluti si sutrit hares institutus, uel legatum fuerit ei aliquidi uel donatum.

150쪽

Posses ianem Possessas non quaerit.

3 De testamentis ordinandis. Tit. II.

. praeter possessionem, quae sibi scilicet libero

pionem, quae ubi non quatii ut sine possessione ut E de

s Nota de trib. vitium; , diei vel melius die. utriusque fluctuatii, de bonae fidei possiendris.

qui hale. l. a in alie .s i. Sed

hie petriu

s ute est

cois opulicet Ra. ibi eotra et cuius etiaopinioniihaeret Anges. hic a

mine liberum bona fide pos

sessiim,nt si sex concurrant.

tionem stram: Nam prietas per eos seruos, in qui

Primo

sit est in iure ualidu

ο Die se rundu Io. Fabi, in hoo potetieci vetii, in quo iussi,no in.

vi sibi uella aesti rei dubionssi de ac

ae in is 3 x aere et xm ha xis, neque possesi cessarium est initium de OG Vara zzz

sionem mittam nulla ex Cau- dinandis testamentis ex o-ia Vobis acquiri poste . Et nere. Ο monvisse.ssipde hoc est,quod dicitur, per ex re di I lingulorum. traneam Perionam nihil ac- 6o De testamentis ordinandis. α alios. ut intit isto

Fallitur

cletiani fit

Lxistimatim igitulesse. Li.C. de aequi. polL. Possessio sola non quatituc . Polle it i. cuius intuitu suit instituti s,lus su eius adeundo, quaerit a sed si non eius eointem latione, M. hil,.t F de acquirendo rerum dominio, Le. i. qui putat. I. de J J. . V ut erant plura penera testamen

instituatu ut s de aequi.haer.lege,qui in aliena. In fi.

s Har. H. s de iure riuili: ut intia de haered.institiusque ad tit.de bono possienio. t Mimmmmis famem. sde iure praetori ut in de bini os Per totum titu. Lu ων ros inarit. ins de aequi per arto.pet totum x furint. T de eo,ciui liber ea bona addi .per tota. 1 Ex usIarat Io. de quibus vim ad tauu lubium dicetur.

SEARCH

MENU NAVIGATION