Georgii Buchanani Scoti [operum poëticorum pars prima] [-altera]

231쪽

ah dvarios hominum du se accommodat usius, inrubus extremis celeres absiluere motus

Posse ridit si quod visius nonsentit acu stu, Di tanam longos tuo dumsideras' ne sed paulatim motu uter ore repressi, impetus, ct tardo flexu, quae citima'stent Lumina, quaequesivos trit risi mine cursius De properant, oculis vinose tibin ob t. x eo turbent hominum nimiumproperata laboravo i spatium novies ternis quod Luna diebus c o crat, hoc diuo peragit Sol aureus avno,

Vensibin octonis ter Mars velocior orbem e sequitur Solis, duodenis Iuppiter annis, Saturnus totidem, siter sex insuper addis. Quo magis hoc ammo minas comprendere, si e ses utcun y Taur ubfronte anetas, inquesimos uou aequo tramitegressius. Quo lenta se 'sique magis Perigine torque

Longius a Tauro spatio breuiore recedor. go citius rursum occurreae ter Luna nouenis Lucibus, ct claro Taurisiubfronte micabit: Uuo viserueniet longo Sol aureus auuo,

M aragominis brumis, post bis sex Iuppiter Eus ferum quo bruma Deum traia a ducet. Muo oculis inuet Zimiecimem ει motuae

232쪽

Robora cursorum, lentisique perambulet orbem Passibus internum interior ,semperque deinceps uulsiquegra paulo properet maiore,supremuσα-brim atque idem longissimus, orbis imago Eigmstri, raptimpedibusperagretur anhel, cur seris,qui tardigrados fugiatqueprematque e Musto lentos signantes limite gyroi.

Sic ubi veloces emisit carcere currus Praeror, ct in magno feruent certamina circo ,

Hic Veneto fauet, hic Prono, ct clamore secundosus ueskos animans Co ardentibus urget.

V um teretem calidu metam circLmuolat axis.

Intereas lassius equus defecerit, axisi Von satis ιχcrepuit sentis auriga gellis, Iniecisque moram tanto rota ciebilis orbe e Tum reduci curru spera praemiapalma Vicitor habet, quintsm gyrum vix ultimus implet

Fraeteritus toties i totio prior urget 2 in L. 2 Iec me adeossilit veterumsententia multis

credita iam seriis penit quem mentibus haerens. Orbis ad occasim quod si V. mper ab ortu

Torqueat extremus motu invariabilis uno, e Ac reliquos orbes celeri vertigine sicum

corripiat, equestequi prope pagibus aequis

cuncta suis cogat famulantia legibus antra,cuocunqΠe incubuit: septem tamen et quere unci

Duali et erraries, teniantque accedere adortum.

Illa, igit proprio motu cum Ner adortum c o mi iant pugnentque aduersos voluere gyros,

233쪽

DE SPHAERA LIB. II. 22'

'undis erunt, peraguntque sequaliter orbes. Sed quo citerior quisue est, minus impetus illum Longinqur vincit coeli, quo quis ue y ecedit Longius a terris, propi que admotus Odimpo eLE, Hoc magis obsequitur, violentaque aetheras audit Imperium, usque obnitens licet inque repugnet , si lapsi sensimprope decipiente recurrit. Sicquodtricenis spatium Saturnius annis Regria tur coelo contra obluctante propinquo et Lucibus hoc ipsum peragit ter Luna nouenis, Tanto quippe minus longinquo obnoxia coelo, uam magis a domino semota est imperi .

Heve uno geminos mirere in corpore motus e duersos 'eclare iubent cum concita remisit ratis, aut vento radit vada salsa secundo illa quidem properat , qua vis agit acta lacertis, e gut vento impulsa, aut ablata rapacibus undu, Interea vetitorper pinea teriti carinae Ingrediens, lentoque urgens vestigia passi 'Pergit in occasium, dum nauis currit in ortum, Et pariter geminos fert uno in tempore motus. Sponte sua hAproperans, illia rapiente Cari .

Obseruant exempla ali', vel mus per has tam csu ubit aduersam, vel cum ubrepit in orbem

Se contra vertente rota, ct vertigine rapta Tentat in obliquumsiens succedere clivum. Sic monentia duo contraria corpore in uno

Posse putantsieri: natura hunc stente, sedilium

Vt peragi externa debentem exordia cauis. Et mihi diuersos in corpore pliae motui, Sive repugnanteου sue in contraria versos Rcatura ingenio nemo persuaserat aut hor.

234쪽

Siue ille Apsyriis coeli obseruator in oris, Sive Pharonpropter , celsae aut Carthaginis arco, Se uerit doἷti Ophiasicrutator Athenis, Unus enim est unos plex in corpore motus Simplice , nec rursus credam coelum obice caelo, e ut tardaresius, aut retrostenter e cursi . Nempe ea corporibustis concessapore Lias Erit, vise impediant, aut indupedita quisant, ut alto remeent, quam quo fert impetuου illa Natura, quorum euentis contrariapugnent Euenta, ut mmagelidis, humentiasiccis.

Et quibin hac insunt pereunt, perimunti vicissim.

Elfacie immutant, minuunt augenis, nec unqua concusa manent, aterna exercita pugna. Sed coeli nullafacies vertentesinectiermanet, euentis nullas obnoxia, nulli

I propterea ciuili obnoxia bello. Orfitan ct quaeras, quaesii ine fine rotati liciateries coeli, nullam quo es a quietem e ccipiat, nullis per tot labentia secia Teterior damnis, nullo pollentior auctu, Solas tot claudens fluxarum semina rerum

Pollasene sientis di imina sentiat aui.

Primum corporibus non ent vis illa quaternis, uuae renouant omnes genitali Uemine Detus, congressu vario permixta, abeuntia rursus Interimunt, ct perpetuis exercita pugnis, . sumnt innumeras varae coeuntia formas. Hamsi terra forent coelestia templa, vel humor, In medium ruerent mundi colla a deorsum. suem ortita unumsunt omniapondera motum.

Sin foro atheria compaga extimasthara

235쪽

gurarum leuibus labris, tenusve vapore AEdificata, ignis recitaster mane mearere fateriesursum: nulloque coercita vallo Externis nullis offensibus indupedita Di eretper mane vagum, ct inspersaperiret, Et nussuam in certa statione coariti manere Nunquam intentinast vi glomeraret in orbem,

clauderet 2 selido fluitantia corpora vallo, Et si viens nullo cumsine, seques queFleriter et innumero ua per vestigia gyres. Nam qua natura non impellente feruntur corpora, perpetuo nequeunt, aqusque tenoris voluerest motu: at naturae non minus rinis Fugnat, ut in gyrum redeat, quam limitereri Si ruat inpraeceps, teriamquepetessat inertem. Ergo cum deorsum resius moueatur 2 humor, Sursum aer, Fursu ugiat Segetabilis ignis, coelum isse rediens ater nos circinre orbes: Miuer m coeli vim materiamquefatendum HEQuo minus id dubites, Ac accipe, corpora cuncta

Naturaba spontes persei mouentur,ermutantque locum, vis propriasiciliare illis

Intestina ciens motum, natura vocatur.

Omne autem corpus vel plex plice motu Deproperat cursum, vel mixtum mobilitate Incerta , nunc huc agitur, nunc pellitur illuc Semper, consist quo pars violentior vinet wuplicia astpura cumpraeditas potatate corpo sint, vel quae nullis obnoxia damnis costituunt coeli firmis compagibus aulam emi variis vicibus variassubeunti ormas . 2 ctivaga Phoebo gremio camprens tenentura

236쪽

Simplicibus totidem formas natura meandi corporibus tribuit, quadam volvuntur in orbem , Et circa messiumpundium indefessa recurrunt : ut centrum fugiunt alia, aathbmite recto Fraecipitant mediam roperantia tangere metam, vetet 2 celere stat vis obuia cur modos suantse insi erit igitur, cum nunqua Elementa rotῶ si gyros currant, corpus quintum esse necesse est Hacprater, quodperpetuos et ur in orb SponteJua, tanto dumiam omnibus icis, UVantost formuprae, Zantior omnibus orbis. Unod si natura vi coeli caerula templa

I se remeensemper, peragant qμe perennαί ircuitus, etiam pars quantulacunque reuulses csorpore de coeli motu raptetur eodem, Et globulis Te aciem de parte rotundi. Sic, cum se nubis rauidae profudit ab aluo

emen aqΠεpluuiae, magnum per mane rotate

Se glomerant guttae , ct qua vis fert ponderis illas, a petunt, oesi ondis, viridisve potitae cyrammis hoqitio pendent, coguntur m orbem, Lubraca paulatim donec persaxa, per herbin, Teri cauaου valles, decimi tramite, matris c amicum in gremium insinuatae, stonte quisant. Nam cumsit coelum velut humor, ct ignis 2 aer

orpus ο; Oiομεδc, si quid natura benigne

Indulsit toti caelo communiter, unicuique dedi' urti, ingenio vomeretur eodem j. Frbo, cum coeli visi natiua rotari, Lontinuo ri nulla etin de corpore magno e uulsa, in terrin caderet,sursumve volaret,

Se eruaret eum bi quem natura meatum cs Frim

237쪽

Primigena e it se circum ut volueret hora: Quodsi nec lembus quae vis primaeva mouendιCAddita corporibi sursumst limite recito Tolleret, aut larauibin qua vis esse unc deorsum Sideret, haud illi leuitatem, aut ponduι inesse certum ei Z, recitivagi quasi Frimordia cursus.

2 onprocula vera reor is ratione recedet, uui neget, aut gigni naturae viribus a tra Phse, vela fetitu emo tabescere coelum: ut obitu minui, cognati aut corporis auctuc scere: materiam nam vis contraria mutans, Ex alus altas mutat, reparatque figuras. Frigida enim calor interimit, stringentia corpus Frigora vitalempossit quampepulere calorem, - . sors bit, in tenuo vanesciti tritus auras: Diaque humor alit stis es ieiunia longa Faulatim extenuant, atque huranda corpora luunt.

Hec nafici ei Z aliud, quam formae accesso, fingensem ateriam,faciem1 nouam: mortem , vocamussExpulit assuetam cum vis contraria formam. vi neque vis coeli esse ulli contraria, n quam Euenta euentis coeli pugnantia certant, Uuae varient erus faciem, mutentque vel aui

Gentibin attritum cogant Accumbere fato. congerara n quam est cognati corporis unde αδ mina suseipiat, vel quo detracta recurramo corpora erat molem attenuantia templi. uuin natu a non expugnat et, codilum Viribus, aternis longa ob ratiosiclis. Sensibus os tendit. Uuaecunque obno assii

Legibus occasus vicisus mutantur in Ortus,

Sensui in iis diuersi notat tria tempora, vel iam

238쪽

Ursendo auge fiunt, simul ct cum tempore vir:

Et molem accipiunt, vel mole est viribus aucta, Uuantum natur init inuiolabilis ordo, crescendo ad ummum iam peruenere cacumen:

Vel cum viri situ , ct desed senilibus annis, Sponte retro redeunt , auoque lutaratisiunt. Hac data insendirato lex omnibus, aut qua TVat olo ,sed si sis radice tenentur, e ut qua flexibilo animati corporis artus Sponte mouent ν-tanque locum, volucre feraequo Not que ςo uisu Neptunia mon trasub undis: cumque se quibus erit maior cognatio coelo,

Secla hominum hac certa fatorum lege tenentur, Semper ab exiguis viprogressa incrementueae fugesiant , ct robur cum tetigere iuuenta , 'Faulatim vires lenta minuenta Maweclinent, iterumquessa in primordia cedant. e t quibus apramis rerum natalibus inque

ccurafuit coeli faciem, motumque, modumque Obseruare, es sortis monumenta laboris Poste per memores vulgare in seculara Itis a

P ullum aut imperiumsensere in corpore coelLinc usilem status eadem interualia diremptis Sideribus persant: idem vult que colorque Et modus, ct numerminacissique es partibus iisdem Surgunt mane faces, seros se ve fere condunt,

que issem accendunt, quibus olim lumnia terris. ε seruantque um nihil immutata tenorem. Nec ita cum perstet rerum constantia certa mutabilis inemoque immobilis auo e

Perstat item coelum, Fabrat immune senectae dasnna innumeris sectui non augminastentiri

239쪽

R eo tamen aduersis quamuis obnoxia causis ureaflammantis non sintpalatia coeli, Protinin orbatum credam natalibus orbem ingentem, semperque nouum semperque vetustam FGua non vlli debere exordia caus, quesua aeterno peragentem cula motu.Wam neque materia vis est ea, ut ina mouere Se queat aeternum alterius non indiga causae, uuicquid enim Jecie motus quacunque mouetur.e itera protrudit vis idviolentior. Atquic sum nequeat series esse infinita mouentum,

sua sese pariter fugiant sis nepremAtque,

Esse aliquam primam vim natur que necesse AF , caetera qua motus experi queat i a mouere Sponte sua: non externis obnoxia causis , Hanc veteres , duriti rationis lumine, caecis Naturae in tenebris videre, ct corpore cassami rehendere potestatove aeusve locive Limite conclusam nullo, exelus Ne ,sed omnia ccomplexam, tot que in toto corpore mundi Partibus 9 cunestis 'siam quae viribus usidem Fulciat, ct moueat, vegetet, foueatque novetque uuicquid in immensa eLZ brutfi,aut vgetabile raracsongerie, quam nec vox fando, oculusique videndo, insubtile queat complaeti mentis acumen. Sed nec magni operis moles, necsemper in orbem . solus, ct aterno manans de fonte caloris vis vegetabilis, ct rerum inuiolabilis ordo Ignoraresinit, nec gens tam barbara terris Errat in incultis, ut non, cum siderast Elce, Fulguraque, 9 vasto tremefactum murmure caelum e uiuat, esse Deum credat, vim scilicet illam,

240쪽

uus regat immensam iusto moderamane molem Ut moueat nostrosper tot miracula sensius. Hanc igitur tantam vim, nec rationis egentem. Tempore nec lassam, ne ractam viribus auis edere nos sis est, nec cogi viribus vllis, Sedi'onte aeternos mundi conuertere motus.

BUCH A NANIS COTIDe Sphaera Lib. III.

He fctenus in vano late exspatiatus Olympo,

ve vago, n qua hostitio, n qua lare certa colli e Timoleon laxas pauli fer habenas, Ingenteae campos immensique aetheras aquor circumsecrabe animo, ct transuersis moenia munia Digere limitibus mecum: ct mens edita coelo e Fuscalpatriam paulatim agnoficeresidem Dumfluis aura crepitant, dum mon renidens Fratorum conspirat honos, dum dexter Apollo, Et non di citos indulgent carmina Musi. Sidera praecipiti cursu reu'lubilis aether Inde se trahisecum, nocite ue dissique Ferpetuo remeau si per ve tigra g 'ro. e spenetransparibus librata viscera terra Fonderibus medius stat Iullo mobilis aeuo o xab, ct hinc atque hinc extremis partibus orbem