Georgii Buchanani Scoti [operum poëticorum pars prima] [-altera]

261쪽

e nera latent illos , aut siera ex aequore surgunt , e ut vix visa iterum ponto si ut lumina conduntiae vi quibus Asyria frutara dera cura Fropositum , varia que vico deprendere sati'n obitum stella vir ω speculamur, si ortum,

Seu signorum ortus numerant a timate cycli Finaetoris , ubi inferni sequere recessim Orbis 2 Eoi surgentas margine coeli Inuisunt nostra ast emo lumine terras. Iidem obitum dicunt, quoties se sidus Iberum In mare praecipitat , muriaeque extrema latent

Claustra subii ,1seu mane novo, Jeu vestere sero , Seu medio sagrante die , seu nodi opora ,

Cum pigra implacitas mulcent oblima terras.

Ergo ter octonin bu sex cumsigna per horin Collustrent terraου, non aquis singula surgurata. Acomentis, aequoue cadunt, sed tarium illa , Hac spatio breuioresuin ex aequore flammme stollunt , quamuis signis mensura si una

Omnibuου ct parteue aeque dirimantur In aqzari Hos varios Amorum obitus Chaldaein in orbe ae trolabo cernens docuit ratione figaci. AVDen si ra incertos certa deprendere molin. Nam cum ter quinas parto Equator in horaου

Ferpetuo attollat , totidemque sub aequoris undis Deprimat, hinc statuit signis disiordibus ortus Esse modum , ct iusto metiri examine, quanto Tardiim haec illis spatio emergantque cadautque , Et velut apposita motus deprendere norma. Nam cum signa trahunt ponto surgentia se cum a quantis cycli iusta plus parte , vocariniit Retitum ortum: at plures quoties ex aqu9 e

262쪽

Signistri emergunt, qua 'irae , aequabier orbem uvase ML, ex arami a cardine dis L viro se Hunc rite obli quum signorum dixero ευμ . Reliqua omnia huius Libri desiderantur.

GEORGII

S COTI

DE SPHAERA LIB. V.

Acile animi heroesseclis melioribu3 orti, Feri plicatos, magnimira penetraba coeli usi ingeni fac im , periit speriit 1 repostas riturae in latebris causas ratione 1aci Detex is, m in cacca caussane mcrs Certa ostendistis terris vest a teri: Aran caeca ambitio vob1 non blanda voluptas, IVon vigil curae, non lucis palget a tribo, Sublimes fregere aHimos, quini ima re= Π Sensibus humanis mentis poetriar a Gmen , Sque deum arcanis adytis persicula longa prorum eri ei a cassas anterprete legμ. Eryo nec imperium vos formidabile lethi, A ec ova cuncta domant longis oblima sectas, Su nus risit sius 2 caeca nodie coercentris Oroculobsecuri tenebris ab inertibub Orci,

263쪽

DE S pM AERA L I B. V. Vloria ublimes ligustra in luce reponet, praepetibus que vehetperponte secutipennis. qt qui diuitiis aut ancubuere caducis, ut veneris facibus , caecoque Cupatanas aeniu stati iis terram dumnae semina mentis ε ferserunt: pecudum de more ignobilis oti' Itempora diuisere vetat per somnia sectis Ignot oesuis, ignorant sque futuris. A Gmque ubi corpore labefacta ent labe veneni, Tonpentemque besbit Lethaeo e gurgit omni me A inens cognata polo, fel molli laxa remisit Frena voluptati, rebusique elata secundus

Intumet, aut duris cadit, aut velut orba carina

Remige, iacErtur fortunae pulsa procesiis, Poc vi let aut sterat placida talione quieta Littora, nec tutos afluctu ct flamine portus. oes malis igitum, quicquid vel profuit obm, Vel nocuit putat esse Deum, fli murimure coelum

Increpat; hi, sis fulpi sub nubibin ignis ,

sorde micans trepidat, consternaturque tan ore , Sorica occcntus metuit, Corusque volatum. Figat haspoenin verae gnorantia caU,

ontemptu que Dei, et nimumsibi credulus error STant ueste nubes animis o fudit, ut, ingens uuasouet ingentem Nereus complexibus orbem, Vanasi perstitio metsieras compleuertis urbes: Posse deos cogi Magicis parere usurris, Et Solem obduci tenebris, cantu que venenos Emonjplena vultum expaleficere Lunae, e t victricis anus ne carmine tracti deorum 2 cummasuccumbant, caelumque inuita re' uant crepant cunecti rui tra auxiliaria terraJ

264쪽

aso GEOR C. BUCHANANI eo minor accessiitpectis frutator Olympi

1 stram taciti, cum Lunae obscurior orbis Falluit, obiecitis aut Sotu imago tenebris bstraxit, lucemque orbi rebusique colorem. Stultitia vulgetque 2 credulitate sequaci abutitur Afuroloem, magna atque horrenda minatur

Insen que'mem , populantemque oppida pentem, Et bella, ct quicquid bellorum insema cladis

uehit humanis, irat ue numina, rebub.ribit coelum sceleri, Regἡmque frorci Excusans fluet, atque insentibus imputat antris. 2, eo mam hic tantum labe holat pectora vulgi, Sed domini rerum , d classe virisque potent E pauere duco destritum lumine Solem,

Pallentem tenebris Lunam, cinisque tumultu, Fata rati exitium trepidu portendere terris, wemisere animos, consternatique luerumta Stultitiam clade ingenu patriaeque ruma. Is timor in Siculo Luna tabente profundo ecropias attriuit opta, educere classem Dumpauci e portu non aequo numine ducitor, Vis tricem totici aciem seque i e , rate queFerdidit 9 miserab hac clade a pixit Athenari Haec eadem Emathium coeb ignorantia Ter se Ferculit: haec vano Paulum trepidare tumultu

Forte coe Asser non solertia Galli Fortibus e fineadumfirmasserpe lora dicitiaec si tu commentis hominum coelestia cogi

6orPra ne credas, mecum ratione sagaci T eon rerum occultab d quirere causas

265쪽

P aram obnubat, cur Luna recolligat ignes, Nunc noua se curuans in cornua, nunc velut orbis

Dimidiumsingens ,sinuataque rusin utrinque in faciem tumidam dorso turgescat iniquo: Orbe dem pleno, staternaque aemula flamma LAEquali illustrer diuisum limite mundum,

Inde retro rediens, totidem disic rami fingat, , Donec commisis curru cum fratris habenis, mpermens 'Polumparuum decircinet annum. fur etiam pleno cum tota recanduit orbe, Icti repentinis expalleat ora tenebris.

ecsemper nec tota tamen ,pers e sed una

Parte nitens pura, reliquam ferrugine tingit,. ox redit adsise , ct desuncti labore corusium

Lucis inoffens mortalibin exerit orbem. uui quis ci e tenebris tantis mortalia primus

Tutora qui siluisti, ct clara luce locasti, Signin eras, seclis quem vivida fama futuris Sacrassior, meritumque pol aluisset honorem,

cui Cepheo, ut Cepheigenero nataeque tortque Conserti, atque aliis, qui templa per aurea coeli octe micant nitidis variata corpora stellis. . t nos vicituris potius committere chartis

Barbaricum Xerxis fastum iuuat, armaque dura Caesaris, s facis Emathi' elerata tyranni: ρε- bene promeritis de vita hominumque salute M imus Lethes tetras b nos te tacentes. Hon ita: nam nostrae si qua et Uiducia Afuse Littora non Lelegum non tantum Latmia nossent Saxa tuum nomen, sedqua complectitur orb. V que ad Tarrhasiam Nerem circumsonub M 'citon, is

266쪽

Voce canent memorias grata Endymiona minorci ,

Endymaona ,suo quem Delta candidoratri Traetulit, inuicta Veneris confixa sagitta, collibus in Lelegum, qua Caraace se profundo Imminor se eo, pulchros dum flumina propter Pasicit agens tauros, iuuenumpulcherimus t e, Endymion teneris sensim imbibit ossibus ignem. Si on illi Dryades , nec amantes prata Napa 'Terculsere animum , quanquam per prata Napa Saepe agerent choreab, nudatae crura pede ueZrachioue , ct flavam per las te a colla refusaec Sesariem , quanquam Dryade,subfronte latentes Saepe recedente querentur , saepesequentem Tro gerent τι , ct cuperent fugiendo videri. Vnius in vultu Lunae Ac vultibi haerens Spe tit in explet gientem lumine, spectit sone recedentem , ct tacito sis audia voto

IV utrit vom ausus nondum committere verbis Vt furor increuit, maiorque Insania morbi

Expressit verin flagranti e perii ore voces , Saepe er Latmi ondosa cacumina pernox Spe dabatque Deam ,stetis siquefouebat amorem. Et crematu, ct Tanis tundebat saxa querelis. O nemora, o sntcs , ct amicita rondibus umbra , Utraque suarum latebris horrenda serarum, Si qua latet radix aut graminis herbis selubris ,ssua leuor infimos vel tollat peetoriis astus, Ferte salutiferum vestro medicamen alumno , Sed neque surda meis IIuntur saxa querelis , Nec nemora ct fontes,nostro dea sola dolori uxilium tu ferre potes, dea cuius ab ore Η ' bibit sitiens rores , mare gestu , ct aether

267쪽

DE S pHAERA LIB. V., et det, ct am,si latur damna δε i. Sed quid ego haec demens s aut quae tam pro Pera rebus

Fata meis .i decu aetheriae regam choreae Praeferat ut coelo terras , ct Aole retieto

si audeat ut pecoris duro p&cuis magi lino.

Ouin morere infelix, ne credulitate dolorem

Palle tuum fructra, neu ste te decipe vana. Una tuum mors est quae sioluere offit amorem. Hac imsendis per saxa cir in a se ita culmina Lat i, Et nemora, ct selis lim deflebat in antris. Tum opor in vicitos ocu os 2 torpor in artus Infusus lassum in viridipro emeret herba .

Sed nec amor tuam ne e mori: nu edaci arpebat cura , nitidu de culmine coeli Spec tem tenera teneri decus orta in herba, Neobes que comam per latis ea colla, recenus f osia; ues au que comam, quae vinceret aui um. Et nisi cernentem ne falleres omniafratrem,

Et timor es pudor obricaret, dilapsa per auras Uyt in amplexus nec ramor 9 pudor agrum

Sac restere animum ,fratrem quem obice nubis Falleret, oppositaeque latens telluru in umbra, Et cum dicina proiecta laceror in herba, Et leuiter rosio utaret ab ore modo Oseida, vota metusique es alteruat, amorque, Dum vult, dum non vult smnos rariare cupsique S resedi, ct metuit, ne et, roget, ann rogetur. erta rorare, licet malui tamen Io a rorari:

Spontes er lentos pueri patefecit ocellas Vt pudor ex illo victim conces It Amori,

268쪽

364 GEOR C. Bu CHANANI Sublato , non nota homini penetralia regni Ipsa sui st eclare dedit , monuitque propinquis GProderet ut populis , 'genici vana Sophistas r erct, qusque astra putant Titaniaglebas Ignitas, lapidesue, sic hastae, rotaue ura' ertendo e mediosammas umbone vomentate ut arua aeriis populis habitata , ct ab igne Conceptum noLiro vitreo sub corpore lumen Condentes: hac mox in Latmia pasiua coelo Redditu Endymion late vicina per arua

Tiffudit Lelegum, oesammis in fiala Chime Pasiua fauentis Lycia, riurique superbam

e Meomam aurastris, miisque umbrosia Deo culta Phrygum , ct mollas ad durum littus Ionas. Inde per cae Egeos accepit Achaia fuditas Transinissum studium astrorum, vix sera togata Cura fuit genti coeb deprendere motus, Et secreta deum Ausimas vulgare per urbes. Primus enim Gallus mites ctim Pallade dis Castra sequi docuit, durum mollire Gradivum, Elium Oenotriis coelentia prodidit oris. A am cum iam castris I cedum colum Latina antra minarentur, pugnae ct sto cerm propinq Hinc atque hinc tumidac animorum accenderet aras, Lunisue iam toto prope coelo fistris ab orbe Dissim Oanguineum ventura norite ruborem di vultin fosura foret, ne vis repente

P inopina ruri, quateret terrore cohortes

Insolito, his Gallus I mauit pediora di tis. Romulida magni quorum vicitoria pene Impet. 9 fore terris aequauit 2 a tris, a, ite hac memoriaque animis mea figite ium.

269쪽

DE SPHERA LIB. V.

. ox ubi tellurem nox atra inuoluerit umbra, Luna reponte suum si conda turbida vultum, Condre enim vultum ne vos timor urat inanis Ceu cladem in sum indicant numina monstris. Namqueparens mundi cum prima exordia rerum Fingeret , aeternis sic nexuit omnia causis , u g suum immota feruent ut lege tenorem, V tenebrae luccs, ut lux aeterna tenebras Excipiat cacas, Ut nunc se liquidis aer

Denseat in nubas, fluuios modos soluat in imbreue , Nunc rutulet mmis, nuncgradine verberer Alpes, Haec quia quotidie feri aut plerumque videmus, e I iunt nulla trepidas formidine mentes. t si desciens contraxit Luna ruborem, Solue tenebrosis placidum caput abdidit umbris Ichi repentino saliunt praecordia motu, Ora metu pallent, lingua ua verba relinqunt, Cum tamen haec miranda minus sint fulguris igne, Et coeli Eis aquae ct lapido sigrandinis imbre: Ut qua non vicibusique statis, aut ordine certo. Missa suant, contra Solis Lunaeque labores

Lex aeterna ct naturae invariabasis ordo

e iligat , ei suis promptum est pradicere cau)ῖ,

ur, quibuου in terris, quoties, quo tempore ponent. Mora fluos, Fumentque iterum T trima vultus.

SAc ne forte alicur falsas a gere causis credar. 9 in rebus procul a tellure remotis Ludere quod crassos fugiant coelestia sensus,

Cernite, qua manabm tractari pene oculs queConsficienda pator, naturam mobilis umbrae.

Omne, qzod tot luci obie Inque teneras E ciet, corpud vel par fateare necesse cin

270쪽

Vel minus, aut maius lucentis corpore masse. S modin ambobus par esZ, aequalis utraque

Vmbra fuit, teretem n gens sine ne columnam, Sin angusta magis , lux se breuiore coercre circuitu , tenus incipiens a cu fide crescit Latior umbra, π quam magis a fulgore recedit , Tam magis in latum blatiosas porrigit alin. t si forte minor men sera in corpore densio e se, suam quae luce niter, denso cum corpore primum Far modis Hi umbrae, dein se breuioribus arctins

Oncludit statiis o custiae 'it acum:

unc oculos anamt ad coelestia templa referte, cua licet nobis, conferte aeterna caducis. O mi minor magno cum tetrus corpore Phoeb Tom it , aseussum in teretis mucronis a umen

vmbra fugit, Jecie c sensim tenuata rotunda Farua sim circumscribtit pomoeria regnet. I am csepem Phoebi iaciens de corpore magno

Spicula, nec numero nec sine coercita certo , In olust terram ratis latera ardua cingens,

Et Gnsim in teretem comni coaleficere conum si antes tenebra umbra tellaris opacae,

Finebus 2 noctem angusti c undique claudum , Vt nec Atlantiadem cingant fastigia summa

Vmbrarum, aut vacuis late palantia campis Etheris astrasso variant quae lumine mundum, Et nunquam vigili coeli e statione recedunt. Frco ubi βItoto terraeque marisique dare tin.Abscedithlatis, ct nostrum nox occupat orbem rSensim Luna micans puro nitidissima caelo , Ψmbros que comam, ct diuinae frontίου honorem, Him dum ingrata ferrugine purpurat orbem ,