장음표시 사용
451쪽
ORBIS Diabetes dictus, si causam & affectum spectes, Η
dropis species est: ia parte tantum, per quam humor mit, sab eo differens. Nam Ascisis receptaculum est membrana Poritonaeam dicta, neque humor exitum habet, sed illic remanens inundat;& in Diabete, humor ab aegrotantis corpore eodem modo sertur, idque similiter contabescit: liquor autem in Renes ac Vesicam confluit, & per has partes exit. Haec, in Odropicis, aquae via est, si morbus ad sani, rotatem inclinet sub quo tamen causae etiam solutio necessaria est, non oneris tantum levatio. Verum in Diabete, sitis vehementius urget, si quidem humor effluens corpus exsiccat. Uthra. Auxilia tabi medendae eadem sunto, quae in 'dropicis. Ad sitim vero exstinguendam magna medela opus est, quoniam in hoc malo ista 1s dolores Omnes longe exsuperat; & siquid bibant, id urinam citat, quae& ipsa profluit, & multa in corpore liquefaciens secum educit. Rem dia itaque necessaria sunt, quae sitim temperent: ea enim adest cum inexplebili potionis desiderio, cui nulla, quantacunque fuerit, mederi potest humoris copia. Prorsus autem stomacho, ubi sitis origo ac sons est, a Oh ' 2 succurratur. Ventre itaque uera prius purgato, Epithematis utere ex nuchi ex nardo, mastiche, palmulis, & cydoniis malis crudis; quorum succus, medii. cum nardo, & oleo misceo, ad Perfusionem optime facit; caro autem, cum mastiche, Sc palmulis, pro Cataplasmate sit : cera autem haec,& unguento nardino, bene miscentur ; vel acaciae, & hypocystidis succi a sia pro Perfusionibus, & pro Cataplasmatis, usurpari possunt. Victus. Aqua sit pro Potu, quae cum fructibus, opora dictis, decoquatur ;pro cibo lac, quaeque una cum hoc conficiuntur alimenta, amylus, alica, sorbitiones. Vinum astringens, ad roborandum stomachum, Pra cipue meracius, ad evaporandos dissipandosque caeteros humores siqui- 3odem salsia sitim movent; vinum vero astringens, simulque refrigerans, corpus immutat, ac temperatum emit: vinum etiam dulce, tan quam sanguis, vires instaurat, quia sanguinem procreati Medicamenta
452쪽
DIU Tu RNORUM MORBORUM, LIBER SECUNDUS. 161
composita sint ejusmodi, uti id, quod ex Viperis constat, quodque Via, Mithridaticum vocatur, quodque ex opora conficitur, ia caetera, quae adversus Hydropem valent. Porro universa victus ratio, ac vita eadem instituatur
1 o CAP. III. Io Inflammatione, & Sanguinis profluvio, & aliis Renum vitiis,
quae acute interimunt, in Acutis Morbis conscripsimus. V rum de horum Exulae ratione, & Calisorum in ius procreatione, quae senes plerumque usque ad mortis diem comitantur, praecipue jamistractamus; ut, si fieri possit, mala haec sanentur: sin minus, ut aegri dolores saltem leniantur. Caeterum habitum, ad Calculos procreandos aptum, huic rei inidone- G1hinum sacere nullo modo possumus; uterum enim sterilem reddere faciliusς μ' est, quam Renes, Calautis creandis aptos, ab eorum generatione prohi-etobere. Quapropter ad transitum Calculis expediendum opem serre oportet. Itaque si tenaciter inhaerescat Calculus, auxilia indicabimus; nam doloribus vehementer afflictantur, k interdum etiam torsionibus, Coi, que volvulo, & urinae suppressione absum tur : Renes enim & Colon semet invicem contingunt. Itaque si Calcati inhaereant, neque urina viis a s reddi possit, & intestina torqueantur, venam tali, qui affecto Reni in '
R Caput hoc mancum esse ex Zetio patet, qui Ietrahi, 3, Serm. s. c. I.) Mec habet. Optima vero, inquit Aretam, est in dolio facta evaporatio ad exsudandum, eo modo ut 'caput extra dolium promineat, frigidumque aerem attrahat, reliquum Vero corpus omne calefiat Graea his rela dentia, quae ex istisi MS. in Galliarum Regis Bibliotheca petita sunt, vid. in Not. ad Uar. Lin. ad hunc locum. Ex eodem MS. prolata sint G ua, se Aetius se ex Aretaeo proferre testatur de Signis Diabetis, quaeque in Not. ad Uar. Lect. ad Caput illud videri possunt. Eadem ista verba, de Curatione Dialetis, quae A.tius ex re o adducit, ex Rufo se desumere inquit Oribasim. Synops. L. 9, c. 35. Quin & ea, quae verba haec sequuntur, in Aetio dr Oribasio eadem sunt, quae t en ad Armum pertinere haud satis liquet ; ista vero, quae paulo post de vino scribit Alitius, ex Aretao plane excerpsit. Quaedam ex Archigene, ibidem, de Diabetis curatione, exscribit Aelim.
453쪽
directum jacet, incidito; eteniri sanguitiis a Renibus effusionα astrictionem, quae m Calculis oritur, relaxant: inflammatio enim omnes tas partes occupat & quis vinculo constringit; atqui vasorum exinanitio in-Persuta. flammationem solvit. Lumbi quoque juxta Renum sedem periundantur idque oleo, cui, sive id recens, sive vetus fuerit, injiciatur rura: uri- snam quoque ciebit asellia coma, vel rosinar-s, aut tan yehum; his, tanquam aqua, perfundendum est inunctiones enim parum prosunt. menta His ellam fovendum est, eum oleo chaniremesse vesicis bubulis infuso ; riseisinata. eadem esto Cataplasmatum materia, cum farina. Interdum Cucurbitula, Miuim sine serro, Calcidorum iesuesion tollit; sed optime feceris, si in imio, B: ηο flammatione scarificationem adhibuem. ouod si his peractis fixi adhue maneant Calculi, homo in oleum demittendus est ; id enim simul omnia praestat; tepor enim partes relaxat, & viscidas quodammodo facit: arimonia verδ ad excretionem irritat; laec utique Cal lis exitum aperiunt, male, eosque pro dant. Inter meditamenta simplicia, potui dentur radices is ' mei, Tari: herbae, prionitis, fit, aut petroselini; ex compositis, unguenta quotquot nardum habent, & cassiam, A myrrham, & cinnamomum, ii . . . . Guies. Cicatrici inducendae prodest sinapi, & ab igne crustae, & Epithemata . supra proposita. At victus ratio, Sc inunctio, & navigatio, & in mari apvitae traductio, omnia Renum morbis subveniunt.
CA P. RET propter affectos turpitudinem, & propter tabis periculum, Scob liberorum procreationis usum, Gonor oea, malorum omnium ascausa, quamcitisi e depellenda est. Haec itaque prim tan, quam Fluxio communis, curetur ; astringendo scilicet partes circa vem cam, & fluentes locos: & refrigerando lumbos, ilia, pudenda, ac testi-
CMen. culos, ne semen ultra profluat. Deinde rursus omne corpus calefaciemi rei ne habemus smegma ad Renum Calculos; Aκ. Tetrabib. 3, Serm. 3, c, s. . Malagma; s. 7. Antidota; cc. 13.
454쪽
Diu TURNORUM MORBORUM, LIBER SECUNDUS. 163
dum est, ad exsiccaeidas vias, astrictione scilicet, L perfusione : ad quod
faciet lana ab ove sordida, & pro oleo, unguentum rosiaceum, vel cenanthinuni, cum vino albo, odorato ; calor autem sensim movendus oleo icommuni in quo melilotum inferbuerit, & sampsychum, & rosmarinus,saut co ra : optima est etiam anethi coma, & multo etiam magis ruta. .
Iisdem, in Cataplasinatis, utere, cum hordei, aut ervi serim, & trionis semine, & nitro, quibus, ut haec omnia conspirent atque commisceantur, mel adjici potest. Talia sunt etiam Cataplasmata, quaecunque cutem rubefaciunt, pustulasque excitant, & fluxionem derivant, & locos tepero faciunt: tale est Emplastrum Viride, quodque ex lauri baccis conficitur. Castoreum quoque frequenter bibendum, & radix halicacabi ad drac, mam, & meninae decoctum; ex compositis autem, id quod ex gemino pipere constat : optimum etiam est S mphonis, Sc Philonis antidotum, idque quod ex Scincto bestia ad potionem paratur, & Besini antidotum, & illud, quod ex Viperis reptilibus conficitur. Curatio autem prorsus Fictas a ratione victus petenda est ; fidendumque exercitationibus, & ambes tioni, & gestationibus: haec enim habitum calefaciunt, cujusl rei asseetias indigeti Quod si aeger a rebus Venereis temperet, & fiigida loetur, spes est sere ut homo virilem habitum quam celerrime acquirati
ς N aliis affectibus, post Curationem, victus ratis ad vires & corporis Victus. robur confert: bona concoctio prodest is ista autem in Stomd-α s chiris solis ostendit. Quemadmodum itaque bona concoctio comparetur, indicabo ; nam gestatio, deambulationes, corporis, M vocis exercitatio, & alimenta concoctu facilia ad expugnandum stomachi fastidium sussiciunt, quae tamen omnia longam concoquendi imbecillitatem tollere non possunt, neque corporis habitum ex macilento pinguem at-3o que carnosum esticere. His multo magis, quam aliis aegrotantibus, gratificandum est, ia omnia commodissime praestanda Α : eorumque cupiditatibus es,sequi debet Medicus, nisi quid magnopere noxium desiderent ;nam ita factu optimum est, si non rerum valde juvantium appetitu mo
veanturi Medicamenta potui dentur, apsinthii succus, unguentum nar- indiea-
ς Ridentur aliqua hic deficere, quia nihil sere, nisi de iis quae ad victum pertinent, dictum est. 4 Hippocratis verba. Epidem. L. 6, Sest
455쪽
. ithe mina- utique ad concoctionem valent. Pectori etiam Epithema astringens imponatur, ex nardo, mastiche, aloe, acacia, & malorum doniorum succo ; quin & malorum caro cum palmulis contusa Epi- thema fiet astringens; alia quoque adhibeantur, quae, in Diabetis C ratione, ad sitis exstinctionem commemoravi: eadem enim in his sitim smovent, cum Stomachi constitutio in Stomaehicis plerumque siti vacet.
SI ventriculus cibos retinere nequeat, & alimentum inconcoctum, Io immutatum, & crudum emat, nihilque in corporis molem feratur, Coeliacos hos vocamus; n mirum ob innatam caloris, qui concoctioni inservit, refrigerationem, & ob facultatis imbecillitatem, quae albmenta digerit. Imprimis itaque ventriculum oportet quiete ac inedia a laboribus r I sVomitus. creare ; nam ita revertentur vires. At si copia in stomacho subesse via Epith deatur, jejunis, ex aqua vel mulsa, vomendum est. Ventriculus ipse, ut astringatur, obtegendus perfundendusque lanis ab ove succidis, quae unguento ros eo, aut oenanthino, aut melino inungantur, vel, quod optimum est, lentiscino', cum hypo stide, M oliva immatura; & cum aOhis Cataplasmata superdentur, ad tactum calida, & facultate astringentia. Et sicubi in Jocinore, aut Ventriculi ore, distentiones inflammationesve appareant, admota Cucurbitula concidatur cutis; sunt enim, quibus hoc NIim auxilium per se sussiecit. Cumque Ceratis impositis vulnera fuerint ad cicatricem perducta, & ad duritiem devenerint, huc Hirudines admoveto. asMi -Deinde Epithemata ad concoctionem facientia superimponantur, quale est e eomm id, quod ex seminibus constat quodque, si chamaeleontis radix adjiciatur, optimum est in id, quod ex lauri baccis conficitur f: necnon & Malagma Viride dictum: meumque, ut id apesso, serium; haec enim & emolliunt,& incidunt, & colorem excitant, A viscerum inflationes discutiunt, quae 3 omnia, ut astrictio fiat, praestari debent; caeterum M sinapi, &.lii estis,& euphorbium, & quotquot ejusmodi sunt, omnia refrigerationem arcent, AL Sc calorem resuscitant. Ejusmodi quoque medicamenta, astringendi gratia, α bis bibere oportet; imprimis utilis est plantaginis succus, cum aqua myrtis
ς Ηis congrua habet Ar genes. Aet. Tetrabib. 3, Serm. I, c. 37. f Malagmatis his etiam in affectu hoc utitur Archigems. inet. Tetrabib. 3, Serm. I. c. 37.
456쪽
DIUTURNO RuM MORBORUM, LIBER SECUNDUS. issaut malis cydoniis astringente reddita : optimus etiam est uvae immaturae acinus. Vina assumantur perquam astringentia. Deinde medicamenta mai potui dentur ventrem calefacientia, quotquot ex ginetibere, & pipere, &-lertia petroselini semine conficiuntur, ia Theriaca summopere coagmentata. 6 At si per haec morbus aut nihil, aut parum, remiserit, Vomitionibus avomituti radicularum est utere: & si in his hellebori albi radicem per noctem unam occulueris, purgationem Valentissimam effeceris, quae frigidos pumgabit excernetque humores, & calorem succendet RQuin & victus & vitae ratio cum summa moderatione instituatur; yicta Ionoctu dormiatur, interdiu obambuletur: exerceatur vox : gestatio fiat Ebreuinter lauros, aut in myrtetis, aut in thymo, siquidem perspiratio ac spirit lis adductio medicamentum quoddam habent concoctionem adj vans. Exercitationes adhibeantur : frictiones : manuum dimotio : hali rum jactus ad exercendum pectus ac ventriculum. Propinationes fiant: 13 nani ad confirmandum robur panis minime valet. Ab his, rubificatio, deambulationes lentae s * ε ε
h cibis, K radicularum esu, frequenter: ac deinde ad hello vomis horum album veniendum est. Post haec victus communis esto cum aliis v Aa, affectibus ; & post victum, inunctio, frigida in mari lavatio, omnibus μ' cis Arthriticis praecipua & communia sunt auxilia. Nam Podagricis quoque helleborus, sed in primis morbi accessionibus, mirifice succurrit: qui si jam inveteraverit, & a Parentibus etiam haereditarib descenderit,
s s Eadem habet Arehigenes, Aet. Tetrabib. 3, Serm. I, c. 370 a quo etiam reliqua hujusce astintis Curatio peti potest. ix Curatio Uniadis deest; quae abunde suppleri potest ex Archigene. Aes. Tetrabib. 3, Sem. Α, c. I, 2, 3, 4, di s a
457쪽
Externa is usque ad monis diem inhaeret. At contra exacerbationes mali in a yinis au ticulis hoc pacto subveniendum est; lanae adhibeantur ab ove succidae ;Perfusiones ex rosaceo & vino : ia nonnullis spongia ex posca prodest. Postea Cataplasma fiat ex pane cum refrigerantibus cucurbitae sylvestris& peponis partibus, cumque tenui cucurbita, & plantaginis herba, Sc srosarum soliis; necnon ia fideritis dolorem mitigat, cum pane, & bryo, Sc symphyli radice, & quinquefolii herba, & marrubium quod soliis est tenuibus; hujus decoctum dolores etiam optinis lenit : Κ ipsa herba
cum panis mica, & hordei farina, Cataplasma faciet. Malorum quoque citriorum pars cibo non apta cum polenta magnopere succurrit; I ficus item aridae, M amygdalae, cum aliqua farina. Haec utique refrigerantium materia est ; ia ex his sane aliud alium juvit, & idem aliquando alium atque alium. Quibusdam vero calefacientia conveniunt; & maerhaec etiam idem aliῖ alias prodest. Pervulgatum est autem, & hoc ad dolorem tollendum valde proficere : crinam oportet herba iride ad fa- 1stietatem pasci, quae, interposito tempore quantum conficiendo in ventre pabulo suffecerit, mactetur; ia intra hujus ventrem in ipso stercore occulendi pedes. Medicamenta sunt ad affe&1m hunc innumera : aegrotos namque ipsos medicamina sibi plurima comparare calamitas ista cogit ; sed Medicorum pharmata suo loco scriptis exponentur. a O
MORBIS, ue ii exsolvi queant, remedia valentiora esse debent.
Eliphantem vero, tam ingens malum, quaenam medela possitas expugnare ' t Neque enim parti tantiim uni, aut visceri unico inhaerescit: neque intus solum impingitur, aut extra serpit : sed totum hominem intra occupat, totumque foris complectitur. Triste profecto, visitque horribile spectaculum i belluae namque species, essi Porro cum his fio ines versari atque vitam agere, non minus quam cum pestilentia, 3Ometuunt contagio enim, pet inspirati aeris insectionem, facile communicaturi Ecquodnam igitur iis Arte Medica satis validum quispiam repexerit, qu0d huic affectui medeatur, auxilium t Verum enimvero omnia simul n medicamenta adhiberi necesse ess, Sc victus rationem, & se rum, & ignem. Q uae si incipienti morbo admoveas, salutis potest esse3s
458쪽
spes ; sin is persecte jam creatus fuerit; ac visceribus tenaciter insederit,& faelem insia per occuparit, de homilae desperatum est. Indi dantur itaque venae cubiti ambae incidantur etiam venae in talis; venae non eodem die praestat enim temporis interjectio, quo plus sanguinis 3 emitti, & recreari queant vires ; sanguis etenim saepe M copiose detrahendus est, quippe qui vitium nutriat, cujus autem fana pars exigua est, quae naturam sit. Quale conjicere oportet, ut sanguis pravus L colliquatus detrahatur, Sc interim corpori idoneus servetur, quoad alimenti defectu morbus cesserit; novus enim corpori commixtus cibus longo 1 o temporis spatio antiquum exstinguit. Postea propinetur Uera, neque putatio. semel tantum sed omnia frequenter sant, & post resectionem nirsus usurpentur. Cibo item alia insit ex medicamentis purgatio, qualem in Is idolis curatione proposuimus ; lac etiam indiscretum, sed largiter, ut alvum solvat, potui detur adjiciatur autem aquae quinta pars, ut id Is omne effluere possit. O us autem ad vomitum deducendi ; jejuni, vomitio. primo : a' cibo, postea : deinde, a radicularum esu ; quae frequenter omnia, M assiduὸ fiant helleboruni etiam album quolibet tempore praebendo, sed praesertim vere, ac autumno, diem ex die, L proximo rumsus anno. Et si morbus invaluerit, medicamenta potui sumta, quotquot Μεὐ-zo noverit quispium, propinentur : . nam medicamenta copiose adhibita prosunc Ego sane, quaecimque a me cognita sunt, literis mando codriae cyathum unum, brassicae duos mixtos exhibe. Aliud : sideritidis succi cyathus unus, trifolii unus, vini ac mellis duo. Aliud : Elephanti dentis ramentorum drachma, cum vini Cretici cyathis duobus.
3 Porro sperarum, animalium reptilium, caro in pastillos redacta pote- Vlpes tur ; oportes autem, amputato cujusque capite caudaque ad quatuor ''
digitos reliquum' elixare, donec spina a came discesserit: & hanc, inpastillos confictam, in umbra refrigerar qui, sicut etiam scilla, potui exhibeantur. Ipsae quoque viperae in coena pro opsonio dentur, quae,3 piscium instar, praeparari debenti At si medicamenti ex Viperis compositi facultas suppetat , id omnium loco bibendum est ; id enim omnia simus praestis. Ad haec corpus detergendum est, & tumores compla- Tis , nandi ; Eujusmodi inter qui nunc Galli dicuntur, medicamenta alia sunt innumera : sed- ex nitro' factis globis, quibus pannos absteria 3s gunt, quosque s apbnem vocant, corpus in balneo detergere optimum est: ' Optime quoque portulaca, D seinpervivum cum aceto, & lapathi radi eum decoctuiti; cum sulphure ignem non experto, corpus detergebita Illud item compositum prodest, ex alcyonio laevigato, Sc nitro, M aceti See combusta, & alumine scissili, M sulphure ignem non experto, M pc6sto, Sc iride, , Se pipere ; forsan autem omnia pro singulorum viribus miscenda sunt: M aliud 'cum hoc aequis portionibus mixtum inspergentes perfricare possumus. At faciei tumorisus sarmentorum cinis illini potest, cum ferae alicujus adipe, leonis scilicet, aut pantherae, aut ursi, aut, si
459쪽
his careas, chensopecis ; simile enim in dissimili, quemadmodum simia homini, maxime juvat; M ammoniacum thymiama, cum aceto, aut plantaginis succo, aut herbae sanguinalis, & hypocystis, & lycium. Quod si caro livida sit, prius incidenda est, ut in eam derivetur succus. At si ab acribus fluxionibus excoriatas partes lenire cupias, foeni graeci deco- sctum, aut hordei cremor molliter abstergebit: Sc ex oleis, rosaceum, aut lentiscinum Balnea vero assiduE ad madefaciendum corpus, &ad humores noxios perspirandos proficiunt. yictis Cibus esto mundus, boni succi, concoctu facilis, simplex; 8c victus ratio ex omni parte exacte instituta, quoad somnos, M ambulationes, Sc io. Exeres degendi locos. Exercitationes adhibeantur ; cursus : corporis conto
siones : pilarum jactus; quae omnia fiant citra lassitudinem, cum idonea tamen intentione ; opportuna etiam exercitatio est, spiritus vocisque emissio. Vestis munda sit, non modo ut visum non offendat, sed etiam Cibum quia sordes in cute pruritum excitant. Vinum apsinthii jejuni bibant; is pro prandio, panis ex hordeo, salsamentum vetus, & exiguum quid ma vae, aut brassicae, semicoctum, cum cymini liquamine ; pro coena, pastinacae radix, & alica cum vino ia melle antiquo mixtis. Et ex mari, quotquot ventrem solvunt, tellinarum juscula, ostrea, echini : Κ ex piscibus, saxatiles; . ex animalibus terrestribus, lepus, aut sus: inter a Qa S, Perdices cujusque generis, palumbes, columbae, & quicquid in regione optimum reperiatur ; ex arboreis si uitibus, si qui horarii vocan-BHης - tur; vina dulcia iis, quae vinosa sunt, meliora. Balnea naturaliter calida, sulphurea, prosunt: Sc vita in aquis diu acta, & mare, & navigatio. ita Per helleborum purgationes usurpentur ; albus superiorem ventrem, a sniger inseriorem purgat; quin Sc albus non modo Vomitum provocat, sed Sc omnium quoque medicamentorum purgantium valentissimum est :non excretorum varietate ia copia, id enim Cholera morbus potentius facit; neque vero intentionibus ac violentia inter vomendum, id enim nausea in mari validius praestat. Caeterum neque vim, neque qualitatem Θ malam habet ; quo fit, ut laborantibus salutem reddat, & per exiguani purgationem, & cum intentione parva. Porro vetustorum omnium morborum, qui radices jam altas egerint, cum reliqua auxilia nihil quicquam opis praestiterint, id unicum remedium est ; siquidem igni secutitate par est helleborus albus, Sc quicquid ignis ustione facit, illo plus 3 shelleborus per interiora discurrens operatur : spirationem nempe facilem ex dissicili, ex malo colore, bonum, & ex macie, habitum corporis pinguem essicit 'in Curandi ratio eadem omnino est in Archigene ; vix ullum remedium, vix simplicis cujusvis medicamenti usus in hoc Capite praecipitur, quod non ab illo itidem adhibetur. AH. Tetrabib. 4, Serm. 3, c. I 2I, 122, 323, 12 , Ias. Veterum cuti incisait Caelius Aurelianus, Morb. Chronici L. 4, c. I. Medicorum nullus hujus Passionis Curationem conscripsit, excepto Themime, atque ex Philosophis Democrito, si vere ejus de Euphoriois dicitur scriptus Liber.