장음표시 사용
51쪽
Superest ut parem animum applicem ad reliquam declamationis meae partem ubi locum edisseram in quo Cometarum corpora sint ac consistanti Amplissima sane hic dusputandi nobis oblata seges est; ε quae, si justo dicendi filo colliganda esset, peculiarem quandam orationem re- 'virat sed ea mihi contrahenda Scin quam paucissima conserenda. Inveterata est, atq; omniuier Academiarum pulpita replevit sententia Aristotelic quae certitudine quasi cum oraculis Delphicis certans , in multorum mentibus tam firmas egit radices, ut inde nullo labore extiri a ri queat; intra coelestia mundi theatra nihil novi, quod ipsi Coelo con
genitum: coaevum non sit, unquani prodire posse. Coelum volunt nullis generationum, nullis corruptionum vicissitudinibus alligatum sed quod perpetuis legibus ostrictum sit constans&aeternum Ortus vero rerum 6 interitus, item alterationes, πιθmnis generis ρειαῖκας alias,elemen-xari mundi parti, intra Lunaris sphin
52쪽
raeeavitatem contentae, solummodo ascribunt Ex quo factum est ut ullum Cometam extra elementaris imperii limites , intra Coeli terminos constituere , aut alibi etiam quam infra Luna accendi affirmareianzτον nimis insistens ipsis videri possit. Itaq; si Socrates praesente Phaedro
amorem vituperaturus, facere id non sustinet, antequam pallio caput velaverit; multo me magis vereculi dari aequum esset in tanta doctisi, morum hominum congregatione, prolabentem nonnihil ab ea opinione, quae ut antiquissima videtur, ita etiam usitatissima, in aliam verum, enimvero facile me veniam a vobis impetraturum confido, si ad tritum
illud verbum animos paullisper adjeceritis: Philosophιriculo liberum est. Et quis est, qui cogitet, Philosophiam esse ullius hominis auctoritati alligatam; nisi sorte, qui alienae opinionis mancipium esse voluerit Ad haec nihil in nanc sententiam adseram, quod in meo cerebro natum sit; sed quod a praestantissimis Mathemas
53쪽
thematicis inventum gravissimorum virorum suffragiis approbatum est. Neq; vero mirum est eos interdum labi tallucinari, qui rerum naturalium arcana multis magnis'; obscuritatibus involuta, cincintimis Natura recessibus abdita re. trusa, acumine suo scrutari cupiunt. Etenim tanta est Natura caligo, tanta jam inexhausta abyssus: ut mens humana ad secreta eius, a praeseratim quae a sensuum amplexu longius abvolarunt sit tanquam φθαλμὸν νυκτυκόρακο ad clarissimum diei lu- me, ut stite loquitur a Metaphysicorum Aristoteles Quapropter nemini insolensa novum videri debet, si interdum ea, quae temporum diutur. nitate, excellentissimori virorum auctoritate stabilita, ratissimad ce tissima videantur , per se sint sali cia, incerta: instabilia, atq; aliter multo se habeant, quam proponun turin explicantur in pacto nos quibus ex singulari Dei benignita. te: gratia sacrarum literarum mysteria patefieri contigit quantum
54쪽
vis vetustate multa sussultum Arist telis dogma, de aeternitate Mundi, hodierno die salsum impium esse deprehendimus Pari plane modo clarissimoru virorum, quos longavi multiplex rerum experientia cautos& pro idos effecit, hodiernae calculationes, fidelissimae observationes, exquisitissimae demonstrationes, atq; exactissima instrumenta&machinae Astronomicae, hoc quod paullo ante exposui Aristoteleum placitum ex incerto iano petitum esse, indubitato demonstrant. Sed ne quis hoc ad invidiamo reprehensionem Aristotelis, quem alias suspicio & magni facio, a me confictum existimet habeo nobilissimum tam ingenio doctri-Vilsecta na, quam genio: genere Tychonem Brahe, qui omnes Cometas, quotquot ab anno is s ab ipsi, observati sunt, intra avgustissima coeli atria locum fixisse cx certissimis parallaxiudoctrinae fundamentis luculeniter demonstrat. Hujus sane viri testimonium plausibilibus coniectationibus palliatis placitis optimo jure praeponi diu ib. de
aetherei mundicentioribus Phanomeuisam ejus proI
daedpentium adiit alii iAsti sent Aris
55쪽
di posse videtur, cum propter insigne
ejus in hac arte peritiam, tum etiam propter exactissimorum instrumentorum Morganorum mathematic rum possessionem, Voru maximam
copiam in arce sua Philosophica, V. ran burgo unicae huic arti excolendar dicato, incredibili sum tuum impensione exquisiitissime fabricatorii, summa animi tam voluptate quam admiratione videre licet. Sed simi alii clarissimi viri atq, praestantissimi Astronomi qui in Tychonis Brahesentetiam pedibus euntes,hoc quoq;
Aristotelicum com mcntum infrinarunt, improbarunt,damnarunt. CO nelius Gemma viro Astronomus uia Vi .eiude vaq; eruditissimus,a in hoc stu apodixin diorum genere haereditate quasi pa Phrsicam xerna, exercitatissimus, Cometam ii Oola harulum anni ut nihil dicamus de it
stella ill nova annicis i. quam Sphaera octava fulsisse in prima partu '' '
di xjmus intra Mercurii paeram, sedem suam posuisse doctissime demonstat.Idipsum stirmat V esilinus, qui hunc Cometam trium horarum spa-
56쪽
viti sivi spatio,nullam parallaxin sev aspectus obsereatio diversiitate admisisse auctor est, quod iniicae η' quidem fieri non potuisset, si insta riui λης' Lunae Sphaeram motum suum exer' cuisset. Etenim in Luna sensibilis pa-
,11 rassaXis te motus divertitas semper videntu deprehenditur Helisaeus quoq; Rob Theoriam in,Medicus Tabernis Alfatiae,interna uae alias rationes quibus aethereum fuissi lium me' se erudite convincit; etiam hanc non: - inconcinnam adducit,inquiens: Excuti hvicis constat, nuta phaenomeηοη odsi inferiin orbe Lume,velocius perfectium moveri cursu diurno ipsa Luna. Num quo Sphaera propior ect primo mobili eo velocius persebiusa movetur motu primi mobilis tardius autem motu proprio ge vicissim granio γ primo mobili longius remo ventur phaenomens, tanto ab eo velocitate recedunt. Constat autem huncComttgm e. Dcius perfectiusg promotumfuisse so LMna motu scilicet primimobitu, tardius cotem motu proprio. Nam semium sit alis dirabia motu proprio persciat ad minimum og gdus: isse Cometa duplo aut triplo tardi rfuit ipsa Luna, etiam cum Vela Omis fuit; poserius autem multi vi ox Iur j alei v. qxu pris
57쪽
ηdrasupernit, hoc procul dubio, me, quia minus reniti potuerit motui rapimo primimobilis si re etiam Ουιthujis motum perfectioremfui πsupra Lunam collacundum es e. Haec ille Extant sane in alteram partem doctissimoru quo. rundam virorum scripta, quibus cav-
datum istud jubar, in sublunari aeris regione, secundum Aristotelis placita, extitisse demonstrare conati sunt. Sed Tycho Brahe in libro suo, quem de hoc ipso Cameta in lucem edidit, hosce viros toto coelo a verosopo aberrasse convincit acquid quemq;
eorum in errorem impulerit, satis luculenter demonstrat. Quo loco silentio involvendum non est, de clarissimo viroThaddaeo Haggetio,qui pratacipuus hujus sentetiae tutor ac defensor fuit. Is perspecta veritate,& lapsu suo sponte cognito, in scripto quoda, quo Cometam Anni seo aethereum fuisse dilucide affirmarat, pristinum
suum errorem, bonorum instrumentorum defectu commissum,hisce verbis clare revocavit atq; damnavit In
58쪽
adbibere non potui. Ita minimo negotisterenire potuit, ut ibi qVos aliquas erro obrepserit ipse nunc demum in Iocundis meis cogi alionibus madoerthi parastaxin is me assignat , acceptae di pantiae Cometae diver=1s horis a vieinis festis, ct vix 4 aut scrupulis variataeire ston cre non posi e It g istum quo Cometam, ego supra Lunam cogo canduit lcen m. Ocnregium virum Hagge lium lomentem veritatis amore flagrantem l quae etiam propria errata in laudem veritatis ieini corrigere dc eniendare non turpe duxit. σrum ne a modernorum ore aucto xitate solummodo pendere videa
mur, ad antiqua recurrentes seculate veteri memoria, quod ad rem prinpositam spectare putemus, unum testimonium depromamus. Albumasar, qui circa annum Christis 4 claruit, suo aevoquendam Cometa altiorem Lunae,quid dixi Liuiae Zimo
Veneris sedibus conspectum ess refert. Quid vario , de hoc Cometi sentiendum est, si non alius Conic
59쪽
iis locus , quam qui elementaris regionis ambitu includitur, attribuendu est 'Concludamus ergo, ion. tra Aristotelis Hypothesin firmiter teneamus necessum est etiam supra Lunam tu; usmodi crinitari barbata prodire sidera Ardua vero difficilis explicatu quaestio hic occurrit, unde suppetat tanta copia materiae eorum Cometarum, qui in aethere existunt. Si enim terrenarum eXha lationum & vaporum altitudo sicut testantur Vitellio Ἀlhasen optici)non excedat dextantem unius sexagesima diametri terrae , ιφισμα illud quod per aerem, ignem siqvis est sphaeramq; ipsam Lunae vapores elevari fingit, nimiam absurditatem sapere videtur. Quinimo etiamsi vapores caetera exhalationum generae corporibus humidioribus educi a ad aethera usq; penetrarenta tamen ad tantorum corporum aliquando xerram ipsam magnitudine sua exce..dentium, procreationem nullomΟ-
domuiscere possent. Hujusmodi similes alias dissicultates, quae hoc lo
60쪽
co demonstrationum certitudinem in dubium reducere videntur cla' rissimus & rei Theologicae consultis stimus vir Lambertus Danaeus, in se cundo Physticae suae tractatu felicissim, accuratissime expedire vide tur: ubi ex aquis caelestibus suam quoq; meteora habere materiam ex sacris literis pulcerrimh demonstrat. Esse aute revera aquas caelestes docet Moses vir Deo carissimus& familiarissimus in eo Iibro, que Genesin appellavit; ubi Deus aquas quae sunt
sub expansione ab aquis quae sunt supra expansionem divisisse dicitur. Neque huic ejus sententiae ossicit
sententia, quam animo imbibere, qui de nubibus interpretantur, VO ties λι-c ilitera caelestium aquarum faciunt mentionem. Praedicto quippe in loco non dicit Moses divisit aquas, quae erant elevandarinal tum; sicut vapores quotidie attolluntur&elevantur ex aquis nostris: sed
dicit, di isit aquas, quae sunt supra expansionem, ab eis quae sunt sub expansione. In eandem sententiam idem