Oratio de cometarum genere et subjecto, in qua demonstratur, I. Cometas non esse stellas mundo coævas, II. Non solum, juxta Aristotelis placita, in regione elementari, sed etiam supra Lunaris sphæræ terminos generari ..., ab Ægidio Laurentio ...

61쪽

ti , quae caelestes aqvas continent Dei iussu & mandato esse apertas aperiri autem κυρολογωσ dicerentur si nulla essent ibi aquae. Extra nimcontroversiam esse arbitrori quodRe p .gius Propheta David, canit Iehovam' superiora sua contignassein conc merasse aquis. Estq; hoc loco obse vatione dignum,d ad rem quam mihi ostendendam proposui, valde commodum, quod scriptum legitur Gen. versib. 2oxa aquas diluvii supra altissimos montes quindecim cubitis eminuisse, quia tantam aquarum vim dc copiam ex vaporum e terra ascendentium resolutione exstitisse incre

dibile est. Quippe e media Philoso

phia, & intima sapientiae aede quidam depromtum volunt illud; ex quindecim vaporum libris, vix unam uni-ςiam aquae confici posse;quemadmodum ex nivis magna mole resbluta Rpparet Achilleum esse, itane in- rictum, pro aqvis caelestibus videtur elud Levitici cap r6. v. 19 dc Deutro

62쪽

nomii cap. at vipetitum testimonium, ubi magnus ille pluviarum largitor, omnium meteororum On lditor Deus, Legis suae transgressori lbus Coelum,Coelum inquam aeneum xferreum minatur. Sed hanc sententiam confirmant non modo e divinis petitae rationes,sed etiam argumen .

tam Philosophia desumta. Si enim ut ex Vitellione inllisisen opticis

supra adduximus maZima vaporum altitudo non excedat dextantem unius sexagesimae diametri terrae PprO-fecto supremi aeris meteora,c X te renaria exhalationum fumis generari veritati absonum esse videtur. Qvan quam vero recentiorum opticorum nonnulli, diversum a superioribus statuentes, altiorem Vcndam erriri, num vaporibus e terra egredientibus praescribunt; nemo tamen est, qui trecentorum miliarium altitudinem illos superare asserit. Quo modo Co-oretam illum anno i 7s natum, Civem Regiomontanu oecto semidiametris id est ex millibus octingetis&octua letinta miliaribus is πλατρι a terrae cenq

teolnus

sapi

tere te

alicdeacernis

ssist

63쪽

tro remotu suisse deprehendit; non ex terrae flamis, sed caelestib aquis exti. tisse veresimile est. Cum itaq; constet quasda aquas existere in ech sce meteora produci; sane nil obstat quo minus dicamus Deum pro immensa sua sapientiare potentia ex eisdem aquis

coelestibus materiam Cometarum iEtheriorum generationi convenientem excitare, quae postea ipso juben te coactain compacta,&a Sole sevatio Planeta instaminata, tam diu ardeat, donec voluntati divina satis te. cerit.Exposui adhuc auditores humanissimi,eorum sententiam qui docent hujusmodi barbata crinita sidera, etiam supra Lunae orbiculationes e stitisse; venio num ad illos, qui Cometas omnes, quotquot ab initio Psi sunt, intra Coeli septa coruscalle

autumant. Horum sane sententia,

quae e sex aut septem exemploium coacervatione orta est, si ad superiorum seculorum observationes, Vae quos da sublunaris regionis limitibus non evolasse testantur, exanimata

fuerit nullo modo sibi constare posse,

64쪽

deprehenditur. Regiomontanus A. stronomus peritissimus anno 14 sCometam quendam in supremo aere exortum observavit; qui os o lamia diametris a terra distabat. Quem Cometam Apianus, non minus clarus in re Astronomica quam peritus, exsuperiorum Planetarum infelici positu nasciturum praedixit anno ima, eum non in celo, sed summo aere,

domicilium sibi parasse Astronomum Vienense Ioli Vogelinum deprehendisse accipimus. yid vero de iis Cometis , qui ante annos modo nomin tos retro numerando fulserint, statuendum Nihil certi quia tum tempestatis nondum satis exculta sed alii uc quasi in cunis erat doctrina parat laxium. Quo posito sussiciunt probationis loco probatissimorum virorum testimonia , quae non omnes Coelo Cometas asseribendos esse satis aperte convincvt. Neq; hosce viros propter hypothesium incertitudinem abere rasse putandum est. Etenim sicut indi-I choars eat nobilis. imu in clarissimus Ty-ὲ in libro cho Brahe si ex Riglomontani hyp thesibus,

anni l

pertu

ctor potuletiata viam minii magi livermodi domimusismus Com

judicle est

65쪽

Celo

thesibu , aut nullam aut exiguam is cameli Rani Cometam habuisse parallaxin, i, 77 ideoci minime in elementari regio pG iisi ne sed longe supra Lunam in ploKthere motu suum exercuisse compertum sit, mirum sane videretur, si hon ex iisdem hypothesibus, ipse a stor Regiomontanus quid certi de dis anni Cometae loco pronunciare. potuisset. Vbi simul hoc notandum

pit, quod hoc loco subjungit alibi

etiam inculcat Tycho Regiomantani viam non habere locum ubi res circa minima versatur sed saltem quando magna&sensibilis parallaxium existit diversitas .inod cum ita sit ,.qVemada modum excellentissimi hujus Astro. domi testimonio confirmati credimus mon dubium est, quin, si doctis simus illeRegiomontanus praedictum Cometam omnem per parallaxes institutam observationem propter ni 'iniam altitudinem respuisse, atq; Om' hem aspectus diversitatem exclusime dςprehendisset; aethereae regioni as judicasset. At vero quia, ut veresimb

i est, in illo majorem aspectus dixero ι sitatem

66쪽

sitate quam in ipsi Luna animadvertit, elementari regioni illum depu' tare non dubitabat. His copiis facit liperamus fore, ut eorum sententia, qui accensa ejusmodi in alto faces tam in rebus coelestibus quam sublu lnaribus consistere posse existimant, victoriam obtineat, palmamq; reportet. Quae tamen omnia a me ita disputata,ita affirmata ita proposita sunto, ut nullius auctoritati, nullius existimationi quicquam detractum,aut ad emtum velim.Salva, ut debeo, & illibata relinqvo aliis clarissimis viris sua iudicia, qui pro contrariae sententiae veritate dimicant; ego enim cum eloquentissimo turmio aequitate&humanitatem in iudiciis nostris amo:

si semper idem sentiendum 'nihil

novi inveniendum. Dixi brevitc ut proposueram de Cinnetaru genere& loco; quanquihail totam declamationem, voti dianis verbis: minus ornato dicendi genere contexui tamen spero eam aeque vobis caram iuisse, ac si omnes

undequaq; sistas conquirens, omnes dicendi

mili

67쪽

dicendi Veneres Cupidinesq; aucu. pans , eleganti quodam ac modulato

verborum seno aures vestras demulcere studuissem. Potueramus Vte

plura adjicere, nisi metas suas oratio nostra transsilire visa suis iet, 4nstitu, to nostro quantum per vires ingenii licuit, satisfactum esset. Quod restat viri proestantissimi juvenes atq;commilitones humanissimi, exigo nunc eandem vestram benevolentiam atq; humanitatem , quam ab initio a vinbis precatus sum quaq; mihi toto hoc disputationis cursu praestitistis imul

vos singulos& universos obnixe rogatos volo, ut si quid a me minus commode. minus concinne, parum prudenter,parum decenter dictu,in bona& amicam parte velitis interpretari. Quod si, quemadmodi de vestra benevoletia plane no dubito,obtinuero, cuncta grati animi ossicia auctoritatidi humanitati vestrae debitamdedita lubens libensq; offero, sponte defero Deo opi max cui quaecunq;hicacia dictaq; sunt, grati accepta esse volo;grata mente inmortales lavdes dici-

68쪽

dicim quod in hac extremad turbiI- lenta decrepiti insidi senecta ecclesiolae suae aliqua tuta tranquilla secetinit halcyonii quodq; nos adire natum matris ecclesiae, pretioso Christi nostri sanguine partaed spiritu sancto sanctificatae colligeres aggregare dignatus est Eundem porro sup plice voce imploramus, ut latera sub vexillo suo militantium , Geniorum suorum alis claudat quo tandem superatis infestissimis hostibus coronam gloriae omnibus electis in

Coelo repostam , consequamur, eaq; in omnem aeternitatem fruam

muro