장음표시 사용
371쪽
trioli & salis commendantur,ob quas etiam vasa perreptant interiora, obstructiones latentes intrinsecus reserant , detergunt, & per urinas purgat, quam expurgationem, Natura videtur
Acidulae igitur,quia feruenti sangui- ni frigidam suffundunt, quia crassum hum0-
rem attenuant ac inςidunt, quia obstructa reserant,quia spiritus figunt & uenant,quia cum urinis terrestre oppilans educunt, multis dolesbus praecedent omnia alia medicamenta. Violenta earum non est actio: mite hic tractari cupit morbus ue temperant succos superassatos,buliosos, atque euacuant; vasa in hypochondrijs obstructa reserant, crassa incidunt, visceribus naturalibus robur addunt. Vsus earum sit in Issis- aestate sub cane; repeti toties , id est, tot annis possunt, donec totius mali radices euulsae sunt. ., g, s Longus est morbus,eradicatu dissicilis,qui frequentem medicinarum requirit repetitionem, quae ob saporem nauseabundum facile fasti diuntur, si ex pharmacopolio petas, at exhoc fonte gratiores erunt. In aestate itaques alitis illis acidae aquae spiritibus fidendum : in hyeme vero, ad artisciales fugiendum. Commendatur autem usus, seu Fiderensium seu Ebentius a-
372쪽
& prouincijs. Sunt quida c hymici, qui acidu- ci dularum compensu quoddam proinittunt,&se id quod aci sulce magna copia pot* pr stant, salino quodam puluere, paucorum granorum pondere exhibito, aut liquote exiguo idem es et rea iasecturos pollicentur: & sui instituti hanc ratio
nem proferunt quod magna aque copia,Vem niniti
triculum offendat, id quod exiguus puluis facere non possiti Verum errant illi non parum nam haec ipsa acidularum & thermarum est praerogatiua, quod etiam in magna copia potae
corpus non offendant, sicut alia medicamenta purgantia, dum mox iterum euacuantur; inte, rim omnia ventris inferioris vasa penetrant, &quicquid ibi vitiosi ostendunt, abstergunt &abluunt quod puluis aliquis salinus, granorum non ita multorum pondere exhibitus, praest arenon potest. Si enim perpendatur , quantus sit
vasorum mes ataicorum numerus,nulla pauco
rum granorum ad ea est proportio, ut illa in omnia distribui, haerentesque hinc inde humores educere possinc Vt nihil dicam de illasn X x gulari
373쪽
gulati mistione a natura facta, quam ars imita ri non potest , ut & de eo,quod vis thermarum& acidularum , non tam in sale quodam fixo consistat, qui min spiritu volatili, qui facile eua . nescit. - τ- Modus utendi acidulas, sequens est. Ante usum acidularum corpus praeparetur, quae praeparatio cosistit. s. in alui lenitione. et insanguinis detractione. 3. in viarum reseratione. . innoxiorum humorum expulsione. Vernali pri-mb,postea Autumnali, denique Estiuali tempore , como dissime & aptissime bibuntur aci dulae . matutino quoq; & vespertino diei tempore e mane tribus horis ab exortu solis: vesperi circa tertiam aut quartam , cum prandium concoctum. Si vires ferant, & necessitas exigat, bis in die usurpari possunt acidulae: si vero debiliores sint , aeger usu matutino contentus esse poteric Ii, qui bibere & balneari debent,
propter affectus internos & externos, praemittant potum , eoque absoluto, dc quantumnecessitas post ulat vlurpato,demum ad lauacrum accedam nam balneum est remedium topicum, & externis potissimum vi ijs dicatum: potus catholicum, malisque internis unde ex
374쪽
terna manant, destinatum: at uniuersalia priam una, particularia secundum locum in usu requiruta Submouenda etiam ante omnia causa,
post editectus ab ea genitus expungendus. At causa tollitur potu, affectus balneo: potui er-gis primus, balneo secundus locus tribuendus. Certus dierum numerus pro potu determinari non potest,sed tot diebus bibendae, quot aegri bene ferunt: qu lique vel ad omnimodam sata nationem,uel saltem ad meliorationem,& manifestam mutatione necessarij videntur. Quantitas potus acidularum,in adultis, sit a media us que ad duas mensuras, hoc est ab unicis 18. vs rue ad 7 a. uncias. Maior autem debetur aci-ularum quantitas viris, quam m ulieribus: juvenibus, quam pueris,aut senibus: cholericis &sanguineis, quam phlegmaticis, vel melancholicis: calidum robustumque habentibus ventriculum, quam quibus idem est frigidus, hi midus,laxus,&infirmus: assuetis& bibacibus,
quam qui longo potu & largo minime delectantur,neque ei assueverunt: calidam inhabi tantibus regionem, quam qui incolunt frigidam : magno & amplo corpore praeditis, quam
pomilionibus: vacuationem desiderantibus, X x a quam
375쪽
quam alterationem & corroborationem
scentibus: aegritudinibus conflictatis partium longe a ventriculo &primis vi js dissita seqquibus partes asteri ae sent ventrices,vicinae; ad has enim acidulae integris perueniunt viribus; ad illas non nisi retui, pertingunt. Tantum autem cuilibet bibendum, quantum ventriculus benefert: ita ut neque se nimis oneratum, neque immodice .distentum sentiat. In potu, per gradus ad summam dosin ascendendum: paulatim enim quod fit, tutum est. Dρ die quoque in diem augenda: v. g. prima die .
VnclaSsecunda, la. tertia 6. quarta, et o quini3,2 sexta, 28 septima, 3 a. &sic ulterius, donec quilibet ad illam dosin quam ferre potest , perueniat. Cum gradatio facta ad summam do- sin, in ea quidem aliquot diebus perseueretur, sed gradati in rursusdescendatur donec iterum ad primae diei dosin peruentum. Perseueiandum autem aliquandiu, qui a haec ratio est,quae
affectum viribus aequat, elimque fugare valit. Descendendum,quoniam non tantum ad affe- istum, sed etiam ad naturam & vires respiciendum: ut enim affectus paulatim decrescit, ita quoque remedium decrescere debet. Et haec de quantitate continuae Se
376쪽
Sequitur discreta quantitas potus acidula- suavit vi rum. Vbi obseruandum, mensuram praescriplam , naultu minim insul gliandam desse, serata.
sed in partes distribuendam: in plures quidem, si mensura fuerit magna, in pauciores Verb, si
parua,ne ventriculus Omere .cogatur: Vim e-liusquoquedistribuantur, & in actum deducantur , ne Ventriculus etiam nimium refrigeretur. Tantuna temporis interuallum intepotiones ponipotest , ut & libere respirare liceat,&ventri ulus neque offendaturinequbruatur. Consultum tamen videtur, ut intra dimidiam, aut integram horam,iota mensura bibatur : sic enim sat spatij inter potum .&p stumordinarium intercedet ipsini potus,suam perficiet operationem, priusquam cibus inge
Tempus & quantitatem , sequitur qualitas utendivi bibendi acidulas. Mane itaque finito somno, ubi corporis excrementa deposuerit,ie- - . niterque paulisper obambulauerit, aliquid in promptu habebit, quod vel ventriculum praemuniat, roboret& calefaciat, ne a frigiditate a cidularum offendatur vel distributionem pro moueat,vel simul etiam affectulicuius causaa-i x 3 cidulae
377쪽
cidulae bibuntur,conferat. Cuius generis varia sunt,tragemata, tabulata, condita, confecti0. nes, siue species faccharo incrustatae, & alia. Ventriculo accommodatae sunt Tabula at0.mat: ros aromat caryophyllat: Diacinam. Dia
aurant. Hepati coueniunt. Tab: Diarrhod. abb. Diatrion, fantal. Renibus & Vesicae compe. letunt. Elech: Ducis. Electo Iustin. Lithontrib0
Capiti prosunt. Tab: Diambr: Diamoschi dubcis. Diaptiris. Diacubeb. Dianthos. Tab: nu. - cis myrist. Vtero congruunt. Diamargarit: ca Diacalaminth. Diaprasium. Diacymin. P ambr.&c. Lieni conduhun Tab: DialaccDia curcumce. De his ergo confectionibus,patieps ante potum assumet: postea acidulas prome easque in manibus aliquandiu fovebit, ut actu, lis earum frigiditas temperatior euadat. Tall-dem deglutiet, non simules semel uno hausta, sed lente & paulatim, vicibusque partitis, intes ponendo si placet,inter haustus, siue potione ingulas, leues deambulati unculas, ut de aqua
378쪽
c A P VT XX V. . 339 pota citius distribuatur,&moto exuscitatoque eatore melius operetur. Potu finito confectionem priorem repetet, & pedetentina inambulabit. Inter deambulandum vero,diligenter naturae inclinationem obseruabit, per quam scilicet viam vacuare intendat, an per sudores, vel per urinas,vel per aluum, an per duas,tresue vias
simul Si itaque per sudores, in lectum se componet,& vice prima,quartam horae partem,aut
horam dimidiam bene tectus sudadit. Sudorem postea calidis absterget linteaminibus, sique
vigeret dormiendi necemias, inanum capiet:
inde iterum surget,caputque probe siccabit at- ue pectet. Pluuio aut frigido exist ente coelo,
in conclaui suo spatia conficiet; suda vero sere-n uedc temperata vigente constitutione, libero sese committet acti,&tribus aut quatuora potu transactis horis prandebit. Vesperi circa tertiam aut quartam nisi, uti supra scriptu est, in viabus aut natura impedimen in senserit,
eodem plane modo se geret quo horis matutinis. Sicuti etiam sequentibus diebus nisi quod potus quantitas isti jam relatum est per gradus augenda, donec ad sufficientem dosin ascenderit. Sudoris quoque quantita ,addendo suo-
379쪽
tidie quarta ariae ad horas duas geruenerit , aliquot diebus continuanda;&postea iterum ininuenda. Quod si ves h na tura in si1dorem prona non fuerit,sed potius ad aluum aut urinae vias inclinarit, tum hisce soluvacuationibus operam dabit aeger. verum nosi ante cibum capiet, quam aqua iterum sit reddi ta,& qui dein ea fere quantitate, qua pota, aut etiam largiore. R eddita autem cognoscitur, si
alaus fluere cesset, aut urinae excretio non aes inodum sollicite di quae tacernitur, non am- sphus cruda conspiciatur, alba scilicet & aquea ted pallida, magisque tincta: nam acidulae ut plurimum per secessum & urinas vacuare se lent. Si tertia aut quarta vice,acidulae potat in
corpore prorsus retineantur, consultum est, 'tearum usui valedicatur,& aqua ta, vel suppoesitorijs, vel clysmatibus ex ipsismet acidulis, melle rosato, iaccharo rubro & sale confectis, vel aniso latativo, vel puluere senae prael Iratae, vel alio aliquo cathartico expellatur: nihil e nim peius, quam si in corpore diutius maneat: nam & ventrem inflat atque dis endit, Scolicos excitat cruciatus , rugitus ac murmura in intestinis parit, naturam grauat, calorem
380쪽
c APUT XXV 3 Inatiuum sus cant, ciborum appetitum desj-ciunt,faciem decolorant, & fymptomata alia pariunt. Quod si sudores & urinae prouocentu aluus vero sistatur , haec lenientibus pharmacis uti supra monuimus ad excretionem irritanda est. Sed ea die a potu acidularum abstinendum: euenit enim ut acidulce interdum vitiosos quidem humores incidant, attenuent, di abstergant sed non suffcienter educant; vnde molesti bibentibus creantur. Quod si ventriculus post 3. aut 6. dies aquae fastidio assici tur,aut flatus atque ructus suboriantur, similiter potio die uno vel altero intermittenda, &ventriculus, vel tabulis atque confectionibus supra commemoratis,uel remediis alijs corroborandus. Qui se post haustum acidularum mouere nequeunt , vi paralytici & arthritici, curent, ut vel vehantur in lectica, vel circumst rantur in curru, vel equo gradario imponantur: