De altera Plutarchi declamatione quae est "de Alexandri fortuna" [microform]

11쪽

Parentidus

13쪽

Ιn lutarchi oporibus tria scripta nobis traduntur,

quae de Alexandro agno, rege Macedonum, sunt: ita eius more Chaeronensis narratiunculas amantis enarrata et eum Caesaris vita comparata, etsi συγκρισις addita non est, atque duae orationes sive μελέται, inscriptae: περὶ

τῆς Ἀλεξανδρου τυχης Ἀρετῆςμ, quibus eum non donatum

fortunae muneribus, sed ipsius virtutibus insignem ad potentiae fastigium ascendisse vividis coloribus depingitur. His declamationibus accuratius examinatis et cum vita comparatis L. eberus dissertatione sua nuper edita tale iudicium facit, ut priorem post vitam, alteram etsi post illas, tamen, ut iam A. chalarus opinabatur, non a Piniarcho, sed a salsario quodam conscriptam Age cen8eat. Qua in re quamquam in priore oratione post vitam ponenda prorgus recte iudicavit, tamen, quae de altera a salsario composita proseri, nullo pacto mihi comprobavit. Nam argumentis, quibus utitur fides habenda non est, cum quamquam verisimilitudinis speciem prae se ferunt, tamen, si diligentius ea exploramus, vera et iusta non sint, quod hac dissertatione demonstrare in animo habeo, praegertim cum animadverterim non deesse etiam his temporibus, qui utramque orationem Plutarcho tribuant velut Ε. Lasselius', ni adhuc sub iudice lis sit. Atque etiam . Treuiu AM, quamquam eberi pinioni lavet natura eodicum commotus, tamen admonet, ut iterum de hac re accurata quaestio fiat quam hac dissertatione instituere conatu gum.

Lud. ebor de Ρlutarcho Alexandri laudators Menethl. Gotting. Balao 1888 p. 84-96. Annal. philol. vol. 101. 1870. p. 441. E. Lassol, des sortunas in Plutarchi operibus motione. Diss. Harburg 1891. p. 2. H. rou Jahreaberichi liber lut Moralia. Burs. Q. B. 189I, ol. 62, p. 1 15.

14쪽

Ρriusquam ad orationem alteram perscrutandam accedam, nece88 est de priore, quacum orationemra permultis locis comparandam esse per se intellegitur, breviter disputare, cum nuperrime aerstius etiam hanc a Plutarcho abiudicaverit. Qui cum causas non addiderit - quae fuerint, non video , meum non est in singula inquirere, sed eas tantum res leviter perstringam, quae proprium morem et colorem Plutarcheum ostendunt. Nonnulla praemittenda sunt, quae et ad orationemo

et ad I spectant. 8atis sutile nobis videtur quaerere, utrum virtuti an fortunae plus debuerit Alexander, atque miramur, qui seri potuerit, ut lutarchus, vir doctissimus

et eruditissimus, eiusmodi quaestioni in rhetorum scholis saepenumero tractatae et decantatae operam daret. Sed primum inter eius opera etiam aliae declamatione traduntura nemine ad id tempus in dubitationem vocatae nec Vocandae, scit. Orationes de ori Rom. et de lor Athen. Tum vero haec diaceptatio prorsus ex more et consuetudine

ut historicorum Graecorum ita lutarchi est. Solet enim in Vitis comparationibusque accurate perpendere, quid apud quemque ortunae, qui Virtuti tribuendum sit, quam rem

Sescentis exemplis comprobare possum. Luculentissime haec eius consuetudo ex praef. it. Timol. Aem Paul. cognoscitur, ubi dicit: προκεχειρίσδιεθ' Io Thν εμολε

Kaers in Pauly Realencyklopadie P 1893 s. v. Alexanderno. 10 p. 1413, 45 1426, . p. 1417, 14. 15 unci dosunt ex typographi, ut Videtur, lapsu). Lasss l. l. p. 13-27 et qui ibi laudantur.

15쪽

Arist. A Cat. mai. 2 f. comp. Cim. Luc. 2 m. comp. Nic. Crass. 5 . de gen Socr. 1. rae ceteris autem Plutarchi suisse has declamationes componere, inde optime intellegitur, quod, etsi illis vitarum locis nonnusquam magna vis fortunae Vel aequae Vel iniquae praedicatur, tamen in scriptis eius diggertatiuncula περὶ χης exstat, qua res humanas non casu, sed prudentia regi exponit. Quod si consideramus, haec quasi universa sententia, declamatione exempla eius rhetorum in modum illustrata esse videantur, quamquam ullum connexum inter hae scripta esse minime contenderim. Tamen negligendum non est in huius libri e 1 p. 97 d eum indignatione quaeri: αδ τυχης ν μεν ιλιππου λεξανδρος υτος τε τάναἰχμαλcoris α τείχετο γυναικcὼν καὶ τους υβρίζοντας εκολα εν Quid mirum igitur, quod lutarchus, cum magna Alexandri admiratione affectus fuerit, eum contra fortunam

defendere sibi proposuit Argumentis a eber prolatis p. 84 de ser num vi d. 127b multa addi possunt;

16쪽

Itaque perfacile lutarchum Alexandri virtutis defensorem exsistere potuisse, non est, quod moneam, ut haerendum non sit in eo, quod scriptor in lib. de fort. Rom. o. 13 in commemorat Ἀλεξανδρου τελευτήν, ανδρος ευ χήφιασι μεγαλοις, καὶ κατορθcσμασι λαμπροις π θαρσους μαχου καὶ φρονmιam ct σπερ στρου φερομένου καὶ δι πτοντος ἐπὶ δυσλιας ξ νατολέον, quibus verbis Alexandri virtus nullo pacto diminuitur. Immo lutarchus Livium impugnare

videtur, qui loco illo notissimo I 17-19 Timageni,

ut iure putatur, adversatus copiosius perscrutatur, utrum, si lexander in Italiam venisset atque cum Romani manus conseruisset, acedones an Romani superiores discessuri fuerint. Nam cum Livius, ut consentaneum egi, civibus suis palmam tribuat, lutarchug, quo erat patriae amore et priscorum virorum studio, ortunam populo Romano benignam ho certamen prohibuisse exponit, de cuius exitu quid iudicaverit etsi nescimus, cum finis rationis interciderit, tamen Alexandri potentiam et ope eum celebravisse ex eis, quae supersunt, intellegitur. Quod si consideramus, Dulius de argumento orationum scrupulus afle potest. Accedo nunc ad Or. I. Initium quamquam nobis traditum non est, tamen quid exciderit, facile computare

pos8umus. Verba enim, quae nobi prima servantur, sunt:

Alexandrum a Re auctum et elatum esse dixerit, periisse Ru8picatur, ut quasi certamen Fortunae, temeritatis et casus, ae Virtutis, rationis et consilii, principio huius declamationis lectori ante oculos propositum fuerit. Hoc controversiae artificium prorsus convenit in lutarchum, qui saepius eo utitur. Habemus enim certamina υχης καὶαρετῆς Timol. 19 in ταυτα μεν ουν τι τῆ προνοί δκαὶ ρετῆ δέδευσέ τινα προς την τυχην αμφισβqτζσιν ' σενα τουτοις γενη ενον παν-gωσιν εοικε συμβῆναι κατευτυχίαν. ibid. c. 21. Cleom. c. 39 in. , τυχης καὶ επι -

17쪽

μυρως μαχας κα2Oρθcίως Ουδεμίαν ηιφισβήτησιν τῆ τυχη τρος τὴν πιστήμην πολέλοιπεν), τυχνὶς καὶ φυσεως Demosth. 2 Demosthene et Cicerone comparatis pergit: υστε, ε γενοιτο τὴ φυσει καὶ ο τυχη καθαπερ τεχνέ-ις ιιU.a, χαλεπως ιεν α διαγρι θῆναι, ποτερον υ0 -ις τροποις τοις τραγιι ασιν κείνη του ανδρας ηιοιο ρους απείργασται), τυχης καὶ κακίας an vitios ad inlatio. suff. 3 p. 498 s has inter se certantes tacit scriptor, utra infeliciores reddat homines praecipue ideo hic locus animadvertendus est, quod vitiositas rationem sati rhetorice exornatam contra ortunam habet, ut similitudo perspicua sit). Optime autem haec lutarchi consuetudo ex declamatione de lari Rom. cognoscitur, quam etiam eberus in principio huius orationiso supplendo commemorat. Incipit enim: a πολλους πολλaκις, ηγωνι ι ἐναι κa μεγαλους ariῶνας ρετο καὶ τυχον πρὸς λληλας μεγιστον αγcυνέ ν-ιον παροντα, περι TV 'mosfalco ηγεμιονέας διaδικaros εναι ποτερας γεγονεν εργον και ποτερα ζ Ἀλικaυοὶ δυναμιιν γεγεωὶκεν Capite altero postquam lutarchus ad potestatem Romanorum augendam Fortunam non magis quam Virtutem valuisse exposuit, c. 3 virtutem c. 4 Fortunam cum clientibus ad certamen quasi in iudicium venientes facit o. 3 in.): νυνὶ δε ιοι δοκc του προβλqsιατος σπερ aria σκοπῆς καθορa εα την συγκρισιν καὶ - arct να

perspicuum fit eberum recte iudicavisse , cum initio huius orationis nil nisi Fortunae perorationem periisse poneret, neque eiskio adstipulabimur, qui opinabatur, praecessisse aliam disputationem, in qua demonstratum iverat auctor, Alexandrum suae famae elicitatisque maximam partem propitiae ortunae debuisse. Ratio philosopha, qua non tam doctrina quam rebus prudenter gestis philosophum cognosci eum tota r. tum c. 4 docetur τουτοις γαρ - scit. συλλογιο μοι καὶ ξι υ-

patet in lutarehi scriptis, quippe cum in rebus physicis

18쪽

explorandis haud multum versatus sit, sed imprimis moribus emendandis studuerit. Semper enim iuVene admonet, ne rebus levioribus et inutilioribus tempus erant plus exsactis quam ex libris disci posse. Pericl. . . de pro in viri. T. p. 784 de tuend. an. 24 m. p. 135 d. an geniger resp. 12 p. 790 d ml Hotio si εν ρχοντας ου ποιεῖ

eiusque asseclas, quod a re publica abstinendum esse praecipiant; cf. adv. Col. 2. 33. non O8S SURV. ViV. Sec.

Epio. 15 de lat. iv passim. Quin etiam discrimen statuit inter πράγμονα vel θεεὐρητικον et πολιGκον philosophum: philos. c. princ. 2 s. p. 778 b. cf. non OSA SURV. iv. . . in p. 1088 a Pericl. 16). Saepe autem ex altera parte neces8 esse docet viros in re publica vergantes philosophiae muneribus instructos esse Timol. 6. Arat. 10. de puer. d. 10 p. 7 f. philos . e. princ et ad philos . inerud passim Constat lutarchum summam Virtutem yν πολιHκην ἀρετήν habuisse, quod apparet ex comp. Arigi. Cat. mai. 3 in is ora. ἐν δν TV πολιτικῆς ἄνθ ρ υπος ἀρεzῆς Ου κτῆται τελειοτέραν μολογουs ενόν ἐστιν. s. Marc. 20. comp. Lys. Ροmp. 2 f. de mon. lig. democr. 1 in. Saepissime etiam Voculae φιλοσοφος et πολιGκος coniunguntur, etsi non contenderim quasi unum idemque hae copulatione significari; hoc tantn demonstratur, quam artei Quom librum Wyttenbachius aliiquo iniuria, ut mihi

quidem videtur a Plutarcho abiudicaveruut, quod hoc loco accu

ratius exponere non POSSUm.

19쪽

inter se cognatos esse philosophos et viros reipublicae deditos Plutarchus censuerit Platonis doctrinam secutus. cf. ol. 3 de VII sapientibus ex civitate bene administrata ita pellatis). erici 24 in Alex. 14 in Dion. 22 m. de aud. 15 de tuend. an. 25. de supersi. . de dap. ex inim util. 4 in φιλολογος κ a πολιτικός de tuend. san. 2 p. 137 c. Symp. u. VII 10, 2 p. 7154. Aperte autem haec philosophi et civitatis gubernatoris congruentia

praedicatur in praec ger reip. 1 m. p. 7984 ... χρόνον Ουκ ἔχεις ανδρος φιλοσοφου βίον παιθρον ἐν προξεσι πολιτικαῖς, καὶ δηι οσίοις arcJG .a-νοζωε καὶ γενεσθαι παραδει φιατ υν οφ μη λογψ περαινομένcs θεαTής . . . Si igitur mentem scriptoris recte percipimus, mirum iam non erit, qui seri potuerit, ut Plutarchus hac or. I Alexandrum vere philosophum ante oculo nobis proponeret. Deinceps in c. 5 p. 328 c legimus: καὶ τους μὲν Πλατωνος λέγοι νόφιους νaγιγνcs ομεν, quae verba nisi a Platonis studiosissimo seripta esse non possunt. Quod quantopere ad Plutarchum pertineat, opus non est pluribus eXponere id unum commemoro nitis locis etiam latonis

Leges ab illo affert. f. dbneri Ind. tui. Oper. vol. V. p. 363. Gravius argumentum c. 8 p. 330 e praebet, ubi legimus ει δἐ ιν ταχε 0 ὁ δευρο κ amreest ας την Ἀλεξάνδρου φυχνὶν ανεκπιλεIam ahH0ν, εἱ a νόsto a=ων-ς ἀνθρc0πους διφκεε- καὶ προς ἔν δέκato cυς προς κοινὸν ἐπεβλεπον τέ ς' lutarchi prae ceteris geniorum et daemonum doctrinam fuisse pernota res est. De geniis hominibus vel civitatibus tributis es Rom. 28 in Arist. Cat. comp. 2 f. Philop. 17 Pyrrh. 29. ar. 46. Alex. 50. in . Cliti). Caes. 69. hoc 30. Demosth. 3. 21. Anton. 33M. Brut 40. Artax. 15 s. Galb. 10 f. de ori Rom.

p. 194 Augusti). 11 p. 324 a Pompei). 12 p. 324 d

Ita enim scribendum censeo, cum verba δισκεῖτο ita libri Bernardahisi teste, διωκηντο Wyit. διωκουντ Emper. et επεβλεπον miro librarii errore in codicibus mutata sint. oh Plutarcha Damonologio. Progr. Vratisi. 1860

20쪽

verbis manifesto et aperte Chaeronensis morem et consuetudinem comprehendimus, qui totiens declarat ex dictis et narratiunculis saepe melius mores virorum elarorum intellegi quam ex rebus ab eis gestis Alex. c. 1 m. υτ γαριστοριας γραφοι ἐεν, αλλ βίους, υτε ac ἐπιφανεσ2αταις

ductus eberua optimo iure hanc orationem post vitam scriptam esse concludit. Nam quae de Aristotele et Anaxarcho dicuntur, ad ea pertinent, quae iam in vit Alex. c. 7. 8. 52 plus minus accurate exposita sunt, ut facere non possim, quin ebero prorsus assentiar. Atque ut evidentius doceam orationis I verba a lutarcho prosectae8Se, comparanda ea propono cum it Alex. o. 8 fine simillimo. or. I. 10 m. p. 331 de

φιλοσοφου τοίνυν ἐστὶ φυχῆς