장음표시 사용
11쪽
citus est, Cne illa, quam in omnes machinabatur , pestis , justissimo Dei judicio in se aliquando Conseratur, pertimesiit. In hac autem Europae scena bellica primas fere partes egit Serenissimus QPotentissimus Imperii Romani Od vir Brandeburgicus ridericis III. Quanta enim alacritate bellum hoc susceperit, quanta virtute illud gesserit, quantaque felicitate hostes plus vice simplici superaverit, loquuntur Ο-mnes, qui superioris anni Casus, varieta-tCS norunt, quique non ablati cupiditate aut nimio studio partium CCaecati, Verum
vident aut dicunt. Ille ad hoc bellum ad ministrandum divino quodam consilio oblatus, ille quasi de Coelo in salutis nostrae praesidium demissus videtur, ille ad bene sperandum de afflictis sociorum rebus , demiserorum fortunis, de servanda patrice
libertate, in ista temporum Calamitate, rerumque Pene omnium desperatione, primus
quasi signum aliquod sustulit. Tu nobis Serenissime Princeps , Tuis periculis securitatem, Tuis laboribus quietem, TUO Consilio salutem peperisti. Tu urbes munitissimas, quas hostes dolori artibus Ceperant, virtute recuperasti, illosque e plurimis locis, quae tenebant, ejecisti. Tu hostes,
12쪽
qui fortunis gentium, qui libertati, qui vitae , quibus nihil dulcius homini a natura datum, inhiabant, incredibili quadam felicitate cohibuisti, u furorem Gallorum, Crudelissimis consiliis concitatum , a perni Cie populorum tuorum avertisti, illorumque vitam bona, liberos, Xores ecflamma CX ferro, C pene ex funesti, quod illis impendebat fati faucibus, eripuisti, Tu denique iniquissimi hujus ac teterrimi belli periculum a sectorum tuorum terris a finibus depulisti. O felices populos i qui talem nacti sunt principem, qui ipsos, rebus adve sis dejectos, sublevare, quique non solum instar indulgentissimi Parentis ipsos regere, sed gomnia & fortunae hellorum tela ab illorum cervicibus avertere , inter primas vitae Curas ducit. Felices socios' quibus obtigies cius , qui ipsbrum salutem omni
ratione tueriri potestri desiderat. Felicem Germaniam quae gaudet rincipe, qui pro illius dignitate, nullos labores, nulla pericula subire refugit, quique pro ipsius salute spiritum ipsum ac vitam profundere
dulce ducit ac decorum. MaXimoaCgravissimo luctu obruebantur omnes, Cum Hridericus Wilhelmus Magnus ex haC Vitae statione, qua ad extremum vitae tempus Cum omnium
13쪽
omnium gentium admiratione iunctus erat, a superis VOCaretUr Dolebant exteri,
qui aut nascendi sorte in illustri loco possiti sunt, aut virtutem in aliis mirantUr, Xtingui illud Imperii lumen, illum Principem, in quo nihil nisi altum, nisi sublime, aUt X- Celsum erat, quiqtie siminorum Principum gloriam fortuna&potentia eqUabat, plUrimos quoque virilite, sapientia, consilio, meritis , omnibus denique pacis bellique artibus superabat. Querebantur CiVes, ereptilia sibi Patrem patriae, qui, ut ipsi beati ac felices essent, semper allaborasset, cui infinita felicitatis ornamenta deberent,
quique afficti sin prostratis patris rebus
omnia periCula a se avertinet. Ulnus,
quod haec clades illis infligebat, nullo tempore sanari posse Videbatur, neque dolor, quem ex tam graVi jactura capiebant, leniri potuisset, nisi divina providentia , quae
Fridericum milhelmum rebus humanis eripuerat, riderisum III, veram tanti patris imaginem, ab ineunte aetate, ex plurimis
periculis, in spem solatiumque omnium 1er siet, eumque in gloriosissimo isto ac celsissimo majorum suorum solio collocasset. Itaque inter ipsas lacrymas, quas in funere maximi Parentis subjectae sceptro Branden' burgi-
14쪽
burgico gentes profundebant, gratissima quaedam a perquam Copiosa laetitis seges efflorescebat, Cum viderent, non minorem filium imperii gubernaCula sus Cipere. Animadverterant quippe in riderico III, in tenera jam aetate , quae nullis simulationum in lucris aut velis obtenditur, indolem quandam, quae ad omne virtutis decus veramque gloriam, sua sponte ac in iudhione quadam animi ferebatur. Sciebant, illum a Viris, quorum virtus ac sapientia in totius terrarum orbis conspectu posita est , non minore Cura quam felicitate iis artibus ac dissciplinis eruditum esse, quibus Principes ad
maximum fortunae ultum , atque ad tot
gentium gubernationem nati, erudiri solent. ACCedebat, quod pulcherrimum in Principibus decus est, mirifica in Deum religio, magna in omni vita lenitas aC Clementia, incredibile omnibus bene faciendi stu dium, singularis animi magnitudo , summa in rebus prosperis&adversis aut moderatio aut constantia , divina tandem prudentia. Quae tum in omni vitae cursu , Um Verothinc maxime elUXit, Cum in Consilium Magni Parentis adhibitus,virisque sapientissimis assidens, de rebus maxime arduis, deque negotiis gravissimis eas ferret sententias, quas
15쪽
serre solent, quorum prudentia velut lumen aliquod elucescit , quique usuri exercitatione rei tim quam mminae Valent. Tantum abest, Princem me, ut passus fueris cives tuos adere summa ista ac pulcherrima spe , quam de Te ConCeperant , Ut eam longissime superaVeris , dum OmneS, qualem Te olim futurum speraVerant, nUI Ctalem esse, Cognoscunt, ibique praedi-Cant a quarum Virtutum olim in Te quasi herbescentem viriditatem Viderant, mrum maturitatem, laetitia pleni, in Te nunc admirantur. Quanta Tu animi moderatione imperii clavum, quem a Deo Tibi traditum sciebas, quemque Cum multis molestiis, Curis, aesperiCulis Conjunctum noVeras , suscepisti quanta Cura Tu illum sus ceptum postea tractasti Cum enim udi
cares, Te non solum Tibi, sedci patrice, populisque ibi traditis natum esse, nihil
humanarum rerum Tibi prius agendum putasti, quam ut imperium , quod Cum omnium applausu adieras, tanquam pater patrice administrares, utque illi, qui potestati Tuae a Deo commissi sunt, quam beatissime viverent. Vi adscenderas sum. inum illud fastigium, cum ipse omnia, quae ad Rempublicam bene gubernandam nCC a cessa-
16쪽
cessaria Videbantur, Circumspiceres, Ordinares, aCobires, Omniaque, quantum hU-mana ratione provideri poterat, prudentisssime constitueres. In quo tanta, tamque
excellens Tua fuit industrii, ut, Cum cives Tui in utramque quasi aurem securi dormirent, Tu pro ipsorum securitateri Commodis vigilares, semperque, posthabita Valetudinis tuae ratione, sest O tempore, summo mane, Velante solis ortum, ad negotia Cinramque imperii provolare , quasi ferre non posses, ut pulcherrima haec coeli lux in recreandis ac fovendis mortalibus, Tuam anteverteret industriam. Omnes etiam admirabantur sapientiam Tuam, qua legisti viros,
quos adhibes in tot populorum, Tibi parentium , salute procuranda , quorum fides, prudentia,Virtus, vel in Tuis, vel in Parentis Tui negotiis Tibi jam erat spectata, quibus- ue uis , communisque patriae Commo- is dignitate, salute, nihil antiquius esse, habebas exploratissimum. Num quis unquam Princeps plus curae sudii, num majores sumtus impendit ad arcendam foris omnem vim ac ad propulsandum omnem hostilem impetum p Providisti riderise, in ducumri militum lectissimorum copia Tibi esset prae sto, quorum operari Virtute
17쪽
utereris, non tantum in tutelam Tuorum finium, sed Mad suppetias ferendas vicinis gentibus. Foedera olim cum aliis initare-noVabantur, no percutiebantur. Ne patriae vires digladiationibus attererentur, Cives ei utiles, vana persuasione virtutis ad dignitatem quasi suam asserendam, singularibus Certaminibus Consumerentur, neve de patrimoniis ionis suis solliciti esssent multi latae leges saluberrimae, Maerum aliae ad quietem publicam stabiliendam, C hominUm in m It Ias Caedes rUentium licentiam CoerCendam, spectabant aliae vero illos bene de fortunis ac bonis suis
sperare jubebant, qui ea, quae juris fiduciarii leges requirunt, neglCXerant. BΟ- noluique, riderice, suus honos, sua dignitas, suum munus, quod a Parente Tuo Consecutus fuerat, Constabat, ut Tibi, secundo fortunarum suarum fundatori, non minus quam primo illi auctori debere se fateantura grati agnos Cant. Qua divina benignitate animos omnium ita Tibi devinxisti, ut, Cum omnes omnia Vitae Commoda atque ornamenta Tibi aCCepta reserant,
nemo sit, qui vita ac sanguine salutem tuam redimeres, si occasio tulerit , recusaturus sit Denique in id unice incumbebas ida'D gebas
18쪽
gebas, ut Consuleres omnibus medereris hominum in Commodis, provideres saluti, Ut parens tuorum S dici in haberi posses. Haec prima Tua fuit Cura , hoesunicum Tuum studium , a quo nullae molestiae, nulla pericula, nullus somnus, nullae denique rex, sive jucundae illae essent, sive asperae , Coelestem Tuum animum a-voCabant. Viget, vigebitque per omnium seculorum memoriam memorabilis ista ac eximia pietas , qua Divum Uum parentem semper coluisti, cujus Tu cum post ejus obitum nullum , ut ante haC, OCumentum edere posses, quod solum poteras , edidisti . Ipsumque splendidissimo&honestissimo funere, quale tanto fastigio conveniebat, extulisti Magnis laudibus celebratur Rex Macedonum Ale-Xander, qui, Cum parens Philippus excessisset ex vita , primam Curam paternarum
exequiarum habuit, sed ejus u pietatem, in Curando funere apparatum longe superasti. Namque dummo cum luctu, quo quam maxime filii parentum memoriam honestant, in funus prodibas, Cum incredibili magnificentia, regio sumtu ejus corpus in majorum uorum monumCntum inferebas, comitante maXima XerCi-
19쪽
tus parte, ingentique hominum omnis ora dinis ac dignitatis multitudine, quae evomnibus regionibus Tibi subjectis , jussit
Tuo ad decorandas Patris ui exequias ConsuXerat. Videbatur quidem, riderice, Um, parente Condito, Imperii clavo manum admovere, alta rari summa tranquillitas esse, de qua tridericis milheLmru, qui inter perpetuas bellorum tempestrutes vitam transegerat, ante obitum sibi gratulatus fuerat, neque, quod mirandUm, antequam ipsius Corpus humatum esset, bellorum strepitus audiebatur, quasi ipsa arma religioni duxerint, funeri Principis, qui in omni bellorum generein maximus Minui.
stus fuerat, Obstrepere. Verum Ciderunt imperii tui auspicia in tempora tumultuosissima, plena turbarum cinsidiarum, secretisque consiliis ea tum miscebantur, quae paulo post eruperunt, ita, ut nonnullae ex uis legionibus a patrio funere in bellum, atque ad speratum victoriae decus proficiscerentur Gallinamque, qui diu terrarum orbis libertati insidiati fuerant, Cum omnes specioso nomine, imbra inducia-TUm, qua ante paucos annos ipsi pacti e rant, fallerent, ac si nulli quicquam hostile metuendum esset, nullo bello provo '
20쪽
ti, nullis injuriis lacessiti, spreta, quam dederant, fides, posthabitis divini humanique juris praeceptis, ruptis sanctissimis mturae a gentium legibus, quasi ex insidiis, iniquissimum prorsus ac impium bellum Germaniae movebant, eodemqUe tempore, quo illud declarabant, infesta simul signa in ipsa Imperii Germanici, Turcico bello districti, visCera transferebant. Omnem tractum Rheni, Spiram , totumqU Palatinatum a agrum Coloniensem, subito nec opino supervenientes , OCCI werant vel Oppresserant. Udenhemium , quod ab omnibus ad hostium vim arcendam neces sariis nudatum erat , arctissima obsidione claudebatur, quod necesse erat, capiebatur Moguntia a Gallis tenebatur. R, pa Rheni consita erat castellis, quae Galli
Contra paCem Monasteriensem tanta CUra,
tot annorum labore, tantaque Contentione totius Europae sancitam in spem impiae dominationis, quam moliebantur, XtruXC-rant. Imperator gravissimo bello in Pannonia Contra perpetuum Christianorum hostem distinebatur. In Germania aliorum,oluntates dubiae erant, aliorum obscurae. Regis Hispaniarum res non ferebant, Ut Gemmaniae subveniret Anglia Gallis foedere juncta