장음표시 사용
31쪽
tur ex florentissimis urbibus ingens homi num ac infinita multitudo, ibique, quam longissime poterat, obViam pro debat, quod citius diutius facultas daretur videndi Principem, Cujus virtutem, sapientiam, beneque de se merendi prolixam Voluntatem dudum suspi Ciebant, quemque alii unicum tertiminum Reip. hujus amicum, alii defensorem, alii patrem salutabant. Qua laetitia, quo cultu, qua amoris testification e excipiebant, qui sapientissimis suis consiliis nobilissimas has provin Cias regunt, quique summae Imperii praesunt Ipsa Princeps Amusionensium, summum seXus sui decus,orbis amor, Virtutumque omnium, quae Reginas deCent, Venustissima sedes, insolitudine sua inter spem dc metum fluctuans, incredibili gaudio exultabat, Cum
tam gratum tamque acceptum hospitem, in cujus illa sinum omnes animi curas effundere
poterat, Coram intueretur quam Tu,
Priscem Optime, Cum nesciret, ConjuX-
ne esset an vidua adoptimam spem de pulcherrimis Conjugis ausibus erexisti, ab omni sollicitudine abstraxisti, cum ejus uin tot malis ferendis constantiam , mirificamque virtutemue laudares, Tuis consiliis confirmares Quanto Tu quoque a
32쪽
more, quanta benevolentia omnes admittebas quanta mutuae amicitiae significatione Illustres florentissimae Reip. ordines Complectebaris qua animi propensione, cum ob hyemis fueritiam, insolitumque frigus, in magna sollicitudine versarentur plerique, Tuam opem , Curam , laborem in Belgi tranquillitate tuenda promittebas qua solertia, qua sagaCitate, qua prudentia cum illic de praesentium rerum statu
deliberabas, Me futuris consilia florinabast Transegisset ridericus reliquum hyemis in regionibus suis Belgio finitimis, quod&multi ab ipso petebant, suorum salus postulare videbatur, verum necessitas ipsi imponebatur repetendi Berotinum, Ut ea, quae
Patriae essent saluti, cum Principibus vicinis constitueret. Quorum plurimos sua autoritate Confirmavit, illisque, ut afflictissimae patriae, tantis miseriis periculisque septae succurrerent, suo persuasit consilio quo sane nihil Germaniae utilius, nihil sociis salutarius, nihil denique ad omnium temporum posteritatisque memoriam pulChrius ac gloriosus facere unquam potuit Videbatur benignissimum Numen fortunare velle
summam istam Curam, quam Princeps, maeamore captus, dies noctesque pro illius liberta-
33쪽
libertate ac dignitate suscipiebat Dum . nim ipse consilio laborantis Germanice saluti subvenit , sui armis rem praeclare gerunt. Ipsi enim una cum Belgis propter NoVC-sium, oppidum vetustistimum, in bellis, ab antiquissimis Romanorum Imperatoribus olim in Germaniis gestis, Cognitum, Gallos, qui id firmo tenebant praesidio, cquorum Dux erat Surditius, incredibili virtute aggrediuntur lingulari felicitate superant ConCursum est acerrime nostris pro libertate patriae, proque Imperii Germanici sociorum seCuritate pugnantibus,
hostibus vero Regis sui fortunam defendentibus, tantusque fuit pugnantium ardor, ut
post diurnam gravissimamque pugnam Ο- minus gladiis dimicaretur Tantum autem valuit Brandenburgensium aciscederatorum
virtus, ut hostes, qui cum maxima spe vincendi ad Venerant, fortiter disjicerent, disjectos superarent, superatosque turpi fuga terga dare Cogerent Nostri insequuntur acriter fugientes, multos in fuga interficiunt, majorque edita fuisset strages, nisi nox sua perveniens proelium, Vel potius fugam, diremisset. Nostri victo hoste, qui denuo fortunam experiri non audebat, victores spoliis hostium cscissorum onusti Novesium,
34쪽
ubi Galli hybernarant, intrant, 'Uod suis copiis d apparatui bellico illi destinarant reCeptaCulum , ipsi intercipiunt, csibi foederatisque constituunt. Jactate nunChostes vos fortunam in manibus habere, Victoriamque vos ubique Comitari. Cognovistis magna mercede fortunam belli esse in- Certam atque ancipitem, vosque seque Vin-Ci posse ut Ceteros mortales. Vidistis, eundem Principem , cujus vos modo Civibus caedem, flammam Vastitatem, CruCiatum, tormentaque denunciabatis, primum fuisse qui esceni vestrae libidini modum posuerit, quique ferrum , quod vos inter
Civium suorum latera impune vibrare volebatis , in viscera vestra adegit Sentietis porro esse Principes in Germania essse viros in foederatis, qui vobiscum Conserere manus audeant Sentietis fortasse, magnas arbores diu Cresstere, sed tandem,
saepe una hora extirpari. Sentietis aliquando fortassis, Deum, quiseCundis rebus diu impune sunt abusi eos tandem pro meritis ulcisci. Sed o insignem bonorum omnium laetitiam o egregium fructum quem felicissimus hujus proelii exitus, ac faustissima haec belli auspicia omnibus attulerunt lQuid non sperabimus de Tua virtute, Fris
35쪽
derise, qui prima Congressione Ludovicum vincis aut quam feliCitatem non Tua semper secuturam signa Credemus, si primus de iis triumphas , qui invictos se putabant, quique, si non armis, artibus Certe per multos annos superiores fuerant' Quid autem mentis vobis erat validissimae Civitates Reinberca, Caesaris insula, Bonna, Cum videretis Brandeburgenses&scederatos non sustinere tantum sed & fugare Gallo. Credo ego, Vos, gaudii plenas sperasse,jam instare tempus, quod Vos imperio, a quo inauspicatori exemplo pessimo avulsae eratis, redderet Credo, vobis nihil longius bisse, quam ut adveniret Princeps, qui, velut Hercules quidam, Duos Germaniam monstrorum metu liberaret Credo Vos jam praevidisse, eandem sortem manere praesidia Gallica , quae Vos Oppresserant, quaeque Vos patriae ereptas, Contra patriam invitas tenebant. Nec vana fuisse pia vestra auguria Vestraque quae praeceperatis gaudia, docuit felicissimus rerum eventus , docuit divinitus adjuncta riderico fortuna, OCVere magnificentissimi ipsius triumphi Reinberca, uti in omnibus bellis in illa Germaniae parte gestis, varia fortuna agitata fuit, propterea quod fossis muris variisque muni-
36쪽
mentis Cingitur ac ipso Rheno munitur, ita Galli, cum Coloniensem agrum invade rent, validum praesidium in urbe posuerant, idque,ad firmandam spem dominationis suae, optaverat termiserat Fursten bergius, Pontifex Argentoratensis, quijam avida
nimis spe pontificatum Coloniensem sibi ipse desponderat, fae tuba hujus belli,
qui si nunquam vixisset, Germania felicior fuisset. Quae urbs, quoniam non mediocre monumentum ad longius submovendos hostes foederatis afferre poterat, e hostium manibus illam eripere unice studebat I ros, Cumque sCiret, sapientis esse, omnia prius CXperiri verbis quam armis, bellaque non minus ratione quam V esse gerenda, consilio 'onditionibus urbem Capere maxime laborabat, quo factum, ut urbs munitissima, sine sanguine, sine Caede, sine di-
mi Catione, di Vina Principi, dc foederatorum
sapientia Caperetur imperio restitueretur. Dolebant hostes inclinari res suas in agro Coloniensi, fortunamque votis suis minus respondere. In magna tamen erant spe,
re, ut Controversiae, quae inter Regem Daniae Mucem Holsatiae jam diu ducebantur, in bellum erumperent, UibUS -bus essic sibi persuaserant posse, ut dum
37쪽
Germaniae Principes ad illud sedandunt
ConCurrerent, illorum Copiae disjungerentur, sibi vero facultas daretur impune omnia igne ac sanguine miscendi, totamque Germaniam subjugandi Foedum istud ac funestum consilium quo melius Cederet, gravissimas istas lites , quasi fomite admoto, omni ratione alebant, animos ad pacem tranquillitatemque pronos variis dolis turbabant, alios promissis inesseare, alios metu deterrere studebant. Verum nihil, nihil inquam egerunt. Nam id, in quo illi maximum
sibi praesidium ac commodum positum esse credebant, incredibilem illis postea plagam imposuit, unde illi deterrimum bellum,
rerumque omnium perturbationem orituram sperarant, ibi spes laetissimae pacisju cundissimique otii affulsit 'Prudentissimis enim Octovis, quo nemo Vel ad providenda futura perspicacior, atque ad avertenda
mala, malorumque metum propulsandum
animi consiliique praesentia plenior, Cum aliis tota mente in id incumbebat, ut Controversiae istae amicis conditionibus Componerentur, idque ab illo tempore, quo primum Imperii gubernacula Ceperat, per plurimos eosque sapientissimos Oratores multo sumtu , multoque labores, unice egerat.
38쪽
Tulit tandem pulcherrimum Curarum aClaborum suorum fructum, Duce Holsatiae, post multas variasque disse lationes, in Vitas terras a pristinam dignitatem restituto, paceque in regnis septentrionalibus , quae jam in mutua bella ruitura videbantur, mirabili felicitate stabilita Galli vero interea temporis, everso tribunali pirensi, literis,
tabulis, monumentis Omnibus de Principum iri Vatorum litibus, fortunis per totam Germaniam , inlatis , nobilissimas quasque urbes acerbissimis tributis exhauriebant, exhaustasque, Contra fidem ore datam scriptis firmatam, flamma aCferro
delebant, segetes a vineas , spem solamenque futurorum temporum , Urebant,
opulentissimis regionibus vastitatem indu-Cebant, ita, ut summi Principes omnibus vitae dignitatisque praesidiis, ornamentis nudati, ViX pagum reliquum haberent, quo reliquias laCeratae a prostratae fortunae transferrent Galli porro miseros cives, omnibus bonis spoliatos, in exilium ejiciebant, alios jugulabant, alios barbarorum more in Captivitatem abducebant, maritos ab uxoribus, uxores a maritis avellebant stupris , caedibusque omnia implebant, Virgines, pueros, aetatemque imbellem
39쪽
sem indignissime vexabant, denique Cythica quadam immanitate, furore barbarorum barbaros antecedebant. Muge cum ad lenissimum Principem perferrentur, tantopere CommoVebatur, ut, relictis omni bus aliis rebus, omnem Curam, Cogitationem, mentem denique omnem figeret in perditissimarum a miserrimarum gentium
malis levandis Cum alii foederatorum ad aliis subveniendum accurrerent, Ipse ad
dioecesin Coloniensem provolabat, quo eandem pestem, quae ipsi impendebat, arceret, hostesque ex locis ab ipsis insessis de turbaret Obstrinxerat sibi Hector ad bel lum hoc maximum, formidolissimum proficis iis , solenni jurejurando Hallensium fidem , idemque in aliis regionibus,
qua transeundum erat, DCCre Constituerat.
Verum cum indies magis magisque Cresceret peri Culum, non sinebat Friderisum quiescere sollicitudo de patriae salute. Itaque iter ad Rhenum accelerabat , plus praesidii ponens in suorum civium fide, licet saCramento non essent in nomen ejus adacti, quam injurisjurandi religione Arctissime enimjam sibi devinxerat populorum parentium, vel injuratorum animos, amore lonevolentia, cujus certissima pignora habe- a bant,
40쪽
bant, studium, Contentionem, pericula&discrimina, quae pro illorum salute tranquillitate subibat. In officio Mobsequio continendi sunt minis, poenis, saCramentis, qui metuunt magis PrinCipes quam amant, quos ad nova consilia sollicitat dominationis impotentia. Videbatur praeterea ipsum fatum hanc inaugurationis solemnitatem differri voluisse, quo populi illi postea simul & victori importunissimi hostis , servatori suo, liberi solitique, majore Cum laetitia Magis exanimi sententiajurarent. Ille itaque tanto animi ardore ad liberandam patriam ferebatur, ut dies noctesque
maximis itineribus eo Contenderet , UO -mnium votis desideriisque se sciebat expectari. Quis fatis dignis laudibus evehere possit insignem istum in patriam amorem,
summam Constantiam, eXCellentemque Virtutem Principis, qui Caput suum, ex quo
tot gentium salus pendebat, quibusvis sontunsa telis objecto qui vitam, cujus diuturnitatem omnium vota ipsi preCabantur, pro libertate patriae, pro soCiorum incolumitate, pro religionis securitate, in summum discrimen adduxit' Magnum erat quod F idericus, Cum lim tempestas rumperet,