장음표시 사용
11쪽
. DEDICATIO. re sit , quem se esse profitetur , nempe Valetudinis humanae sospitator, & moroorum depulsor. De Medicis autem quia ita persuasises, Illustris dc Generosissime Baro, ut contemptis circumforaneis, qui soli stupendastiss-
te pollicentur, hos tantum consulendos censeas , hisque confidenter valetudinem tuam
committas: meque in primis singulari benevolentia & benignitate multis iam annis prosequeris: iure gratitudinis hunc meum de Febribus foetum nuncupare debui tibi, ut qui decus & ornamentum maius huic inferre non potuerim, quam ex Illustri Nomine tuo, cui ego multis nominibus sum devinetus. Magni quidem praemii loco erit, quum utilem me artis cultoribus operam navasse exiguo hoc scripto perspexero: sed quod io tuam abeat clientelam & patrocinium, non minorem animo concipio voluptatem . Nam ut non tam rem
ipsam spectas, quam animum offerentis , sic tuum de ea iudicium caeteris antepono. Etsi enim natura ad splendorem Illustris tuae familiae sustinendum omnia contulerit J tamen tot annorum peregrinatione, & studio indefesse , ea ornamenta,quibus genenerosus Animus deluctari solet, tibi comparasti, quae ad loca in templo honoris & virtutis qaaevis capessenda requiruntur. Quo quidem longe eos tui ordinis antecedis, qui nihil maius opinantur, quam Illustri loco nasci, non cogitantes, nihil no
strum esse, nisi quod geritur 1 nobis. Macte igitur
12쪽
DEDICATIO. Figitur eo animo esto, Baro Generosissime , dcmidium quod augendis porro virtutibus tuis impendis , ad huius etiam opusculi adversus malevolos defensionem converte. Hanc ex eo mercedem sane non exiguam reportabis , ut cognitis causis ex quibus Febres oriuntur , eas facile possis declinare, dic mediocritatem in iis quae corpori conveniunt observando, incolumis diu permaner . Hoc tibi, Generosissime Baro, exanimo voveo, & sanciat Deus, precor . Datum Lutetiae Parisiorum Calend.
13쪽
' forium cognitionis necessitas at
que utilitas, ut merito quemque artis pera' tum ad eam porro inpesigandam ct locupletandam debeat impellere. Pauci enim morbi sunt quos non γel praecedat vel sequatur Febris, imo vix quemquam morbus prosemissene Febreoaltem utente. Febris enim primum vitie munimentum invadit oppugnat, vincit, ω muriades homInum ocissime emedio tostit. Smni morbi quida aetatibus quibusdam, locis., temporis consitutionibus peculiares :IedFebris aeque robustissimos ac teneriores, senes ac infantes,nu Io discrimine Regionis, Temporis, Sexus, corripit. Omnes morbi praerer Febrem, unam tantum corporis partem potissimum infestini, ω aliquod temporis intervasium fusismi ante am . magnam in actionibus laesionem inciant: die issimulatque exorta ea, omnes laedit, totumque corpus incit , unde morbus universalis appellatur. Tames autem magnus fit librorum de cognoscendis curandissique Febribus numerus, uineo rem aestimare velis , nihil ad perfectam earum cognt,onem desiderariposse videatucialilom nm pluras finde occurrunt vel non satis perspicue exposita, vel olerter quidem invecta, sed iis quae in P xi obversantur non satis consentanea: alia adhuc dubia se controversa, multa erranea. uuae omnia si quis supplere, conciliare, edi plana atque expedita redderes posse considat, nae ille virium Er famae aleam non' dum subiit. Ceterreri tamen debet nemo , quo minus
14쪽
'Hνίαν, atque istud exornet. Hane ob causam admem rum temporis quod mihi hacabat sudebam at quid in usum publicum conferre, ut aliquando haberem quod multorum votis satisfaceret Sed interim dum hoc mihi negotium curae ea, interpestarunt qui aliquem ex meo labore fructum sibipostieentur. viri non vulgares , atque Praxim fruestianam toties iam ianum Er in manu prope omnium versari solitam exhia tint, titili ma hac Febrium doctrina destitutam, ut locupletem hortantur , dignam esse cui haec pars de Febribus adiiciatur,persuadent e enim absolutum opus mole quidem non magnum, sed rebus contentis utilismum , ω veluti Enchiridion quoddam iis quiis Pru-xiversantur futurum longe exoptatissimum , edi quod instir omnium esse mereatur eorum quae hactenus in
iacem prodierunt: 'hil desideraturum qui succiu-
ctam, accuratam tamen morborum cognitionem,
remediorum sylvam expedit , praesertim cui in Praxisingulorumscripta consulere,oelaborio singula scrutari occupationes non permittunt. Itaque laborem hune utilia petentibus , bono publico faventibus denegare nolui, cum scirem, multa huiusmodi , alia uiaem prolixitate taediosa Lectoribus, alia brevitate molesti , tamen applausim invenisse. Methodum Emessianam , ut quae ad memoriam sublevandam, inveniendi facilitatem accommodatissima mihi hi sit , sequutus sum , ω ne quid supersuum esset , vel mancum, operam. dedi: imo pauciora fortassis Lector desiderabit , .quod ad Praxim ea emendam attinet ,
quam in multo prolixioribus aliorum scriptis. Simedia talia adhibui quae quirique, ut iam totiss experta,
15쪽
usurpare considenter potest: ex quibus quaedam cis mico more confecta inserui , ob praeclaram operam. qaam rite praeparata atque exhibita praesare consueverunt. Improbare ea nemo nis imperitus o de Medicina male me itus poteu. QEd si tanta esset raexhibendi ratio , quanta iam eis in iis conficien is
indusria , multo maior Mesecinae honor haberetur. Sed hanc experientia cum iudicio coniuncta successu temporis tandem luculentam commonserabit. Febres eas descripsi quae omnium communissimae sunt, ct quibus cognitis , si quaepiam occurrat non fatis hoc opusulo expressa, tamen ex eodem curari haud Δ culterpolea: adde quod quae rarissime iam contingunt, ut fudor Anglicus dictus, Febris Catarrhasis os quie funibuiusmodi, addi opus nonfuit, cum succinctu haec Methodus originis earum accidentium, ρ ex diverisitate subiectorum eis agglutinantur, in-vsigationem non permittat. Si quidpiam minus ac- curatum Lectori idebitur, prasertim ei qui equi tissima omnia consciatur, cum tamen ipse in sitis actionibus non modo non satis exquisitus ,sed Lepe rudis ,rideri possis, ac proinde sibi fatisfactum non putet,
indeque detrahendi licentiam arripiat, nibit moror. 'mo enim tam felici unquam fuit ingenio, ut omniabus placere potuerit. Maioremfluctum percepero,si paucis aequis laborum alienorum iudicibus placuero,
qtiam ex omnibus mordacibus detrimentum': adde
quod nemini displicitura haec sunt nisi quibus gruelliana sordent , quae tamen apud omnes in pretio esse comperio. Faye igitur bis laboribus Lector, ω vale.
17쪽
18쪽
Auctore PATRO PAs CHALI, Med. Do stor DE
EBRIs EPHEMERA est calor praeternaturalis Spiritus Cordis incendens, ct ui per arterias & venas toti Corpori cod municatus actiones laedit. Ephemerae appellationem habet a durationis tem diem naturalem qui 2 horis constat, non transcendit, quasi Diariam sive unus diei Febrem dicas : quod quidem non ita stricte accipiendum est , aesi nunquam ultra protenderetur: sed convenientioris nominis penuria ab eo quod saepius evenit, appellata est di sie Ephemeron animalculum quoddam appella- 'tum legitur, quia ultra 2 horas non vivit : Et Ephemeron herba alias Colchicum, quia intus sumpta intra unius diei spatium interficit. Durationis autem brevitas inde est, quia subiectum in quo calor ille p. n. terminatur tua tenuitate & mobilitate facile dissipatur. Quod si vapores copiosi, quales E corpore plethorico prodire solent, ob cutis adstrictionem retineantur fervore in sanguine excitato, sine putredine, quae Diaria seu Ephemera tamen vulgo appellatur, Oritur; duratque ses plusculos, quod non in spiritu, ut prior, sed vapore consistat, qui spiritu densior est, ac proinde non tam facile dissipabilis, magisque sen- sibilis. λ
19쪽
rru P E T R. P A s c H A L I sCAusa immediata & continens est Calor praeternaturalis, quo durate durat, extincto vero ipsa quoque Febris evanescit. Antecedentes evidentesque caussae sunt quaecunque quocunque modo calidiorem intemperiem inferunt: ut Solis aestus, omnisque ambiens fervor: labor dc lassitudo vehemens: vigiliae: inedia: nimia animi contentio ex ira, cutis, tristitia vel timore. Omnium autem gravissimae sunt eruditas sive ex nimia cibi copia &helluatione, sive ex vino meraciore,
sive ex fructuum corruptorumque vel facile corruptibilium ciborum esu contracta : natiiralium evacua tionum , ut alvi, urinae, ex quavis causia retentio: sudoris halitusque suppressio ob cutis densitatem & constipationem , vel ex frigore, vel ex adstringente balneo. Adenum, maximeque inguinum , ex labore & venere tumores & bubones: atrocesque cruciatus qui corpus inflammant, humoresque exagitant. Tres hae causae non solum qualitatem ceu calorem febrilem excitant, sed vitiosam etiam materiam veI in corpore retinent,
vel aliunde suggerunt, ac proinde Febrem Maepius accersunt, & in perieulum addecunt Putridae Febris, prς- sertim in corpore disposito in quo iam est illuviei quidam apparatus. Caeterae vero causae solam qualitatem intemperiemque conferunt.
sic N A quibus ab aliis Febribus discernitur sunt, quod non sensim praecedente cibi fastidio, aut spontanea corporis lassitudine aut graviore somo, & frequenti oscitatione,ssed tota repente prehendit, solaque
fere evidentium causarum vi infertur. Aut nullus, aut levis admodum horror initio fatigat, idque duntaxat . quum cacochymum corpus expirationem multam eamque calidam & acrem diffundit, quae ob cutem a frigore densatam, aut ob exilium meatuum constipationem suppressa , ferit nervosas partes. Nulla comiis. tantur saeva symptomata, nec vehemens dolor, nec magna corporis iactatio. Pulsus quidem solito paulo celerior&frequentior, sed tamen aequalis & ordinatus, magnus ac validus. Est & in pulsu diastose maior atque velocior quam systole: Inspiratio quoque expia
20쪽
ratione maior & celerior. Calor tactu est mitis, respectu aliarum Febrium , suavis atque halitu plenus, qui
fere eo ipso die aut totus occulte expirat, aut madore sudore-ve naturaliter eoque miti nec graveolente diccutitur. Urina substantia, colore, sedimento aut nihilant minimum a naturali distans, nisi causa quae Febrem invexit insignem aliquam in sanguine mutationem e ci tarit: tunc enim eo loratior apparet, atque interdum crassa & perturbata. PROGNos TICA. Omnis terminatur ad salutem, nisi transeat in aliud genus: transit autem potissimum quando protrahitur permanente causa in putridam die quarta vel quinta. In calidis & siccis naturis proueeorpus dispositum invenerit in hecti eas aut acutas Fobres transit. Caeterum solvitur ut plurimum per madorem vel sudorem, nonnunquam per urinam: vero per haemorrhagiam h naribuet.
Sequentibus remediorum generibus perficitur.
AEt sit frigidiustulus, apertus & perflatus. Cibus non nisi sub declinationem offerendus, praesertim si vires lintegrae & vera sit Ephemera, isque exiguus, refrigerans & humectans : ut cremor hordei , Pisces saxatiles recentes; Caro vitulina , hoedina , pullorum , lactuca , acetosa, suceo citri, aceto aliquantum alterata. Potus sit Ptisana hordeacea vel cerevisia tenuis, vel vinum colore album, substantia tenue, quod coctionem adiuvet, urinam sudoresque promoveat, maxime si ex vigiliis, curis, tristitia & inedia orta sit Febris: Celer time enim spiritus exhaustos vinum restati rat. Contra si ex ira, magno humorum fervore, bubone & similibus causis, vitandum : auget enim
