Praxis medicinae de febribus. In qua methodo facilima dilucidissimaque omnium Febrium cognitio & Curatio traditur. Petro Pascali, Med. Doctore

41쪽

nomina a Graecis ipsi imposita sunt: ἀαSihie, quod peream aegrotantes supra modum graventur, atque adeo anxii & inquieti sint, ut nullo recubare loco possint: -ωξώδες, quod spectris quibusdam imaginatis terreantur, delirentque. περι-ὴρ - ας ob copiam caloris uren iis , qui a tangentis manu vinci non potest. Et quia omnes alias Febres ardore &θmptomatum vehementia exceptis pestilentibus longe superat, ὀξ aene & καυ--δε τορ πυρarae appellatur. Non eodem tamen characterismo semper conspicitur, sed pro ratione corporum quae infestat,& causia sum a quibus generatur, disi crimen aliquod ostendit. Unde duplex vulgo statuitur: una exquisita, in qua sanguis biliosus accenditur &putrescit, idcirco calor indesinenter urens & sitis inexpugnabilis perseverat: alia in qua sanguis pituitosus accenditur , & putrescit, idcirco nec calor nec sitis adeo infestat : utrobique sangis in vasis maioribus computrescit, sed eius constitutio illi exquisitae seu legitimae, huic nothae & spuriae nomen invenit, defecta appellationis convenientioris : neque enim quia in sanguine pisuitoso incendii vehementia tanta esse nequit, quanta in bilioso, magis haec quam illa exquisita &legitima est, sed quia vox deest quae hanc ab illa proprie discernat. CAus A proxima & continens est sanguis in vasis maioribus Cordi propinquis supra modum effervescens , & simul putrescens, unde vapores fuliginosi patredinis consortes acres & copiosi continuo ascendunt,& Cordis actiones laedunt, viresque deiiciunt. Causa efficiens huiusmodi sanguinis est peculiaris quaedam Iecoris proprietas. Materialis vero est cibus Sc potus calefaciendi nimia vi praeditus, ex quo sanguis biliosus generatur: vel crudus refrigerans facile corrumpi aptus; immodicus, isque vel intempestive vel praepostere sumptus, ex quo pro ratione dispositionis hepatis sanguis fit minime bonus. Causae antecedentes &externae quae internas movent, sunt vehemens solis ardor, ebrietas, sitis diuturna, inedia, labor plurimus, Venus intempestiva, vigiliae immoderatae, equitatio

42쪽

hemens sub ardente Syrio: Animi affectus spiritus &Imores nimis commoventes, ut ira, furor, curae ni- is intentae. Praeterea frigus ambiens repentinum calum ectuvium intro repellens tk cutem constrin-ris. In causarum antecedentium censu etiam sunt: bris Ephemera, vel male tractata, affectusi quis corporis, ut instructio, tumor, dolor, quid huiusmodi. SIGNA praeter duo illa calorem contuo& pariter urentem & sitim implacabilem , ut diam est, eadem sunt cum aliis Febribus continuismmunia, sed in hac ea quisitiora omnia atque inten-'sima. Magna corporis iactatio & deiectio a magnoo fervore tenu iamque vaporum acrimonia corpus

idique lacessente. Lingua arida scabra & nigra abdore linguae humiditatem absumente& suas ligi-:s in lingua deponeme : vox clangosa propter inoa in humoris interiorem tracheae fistulae tunicamam ectare soliti. Vigiliae continuae, deliriumque

equens a vaporibus acribus & ardentibus qui lueebrum efferuntur : aro somnus profundus, nec nisi in bre minus exquisita & urente qgrum prehendit, cras nempe tunc vaporibus in cerebrum sublatis eius. te meatus ob farcientibus. Interdum fatigata viri

animali sensus omnes falso quodam somno irreti- videntur, qui verius vigilandi impotentia est, quam mnus. Fastidium omnisque appetitus deiectio. Rei ratio difficilis , & expiratio inspiratione celeriori auctam necessitatem ignei halitus emittendi. O-: amaror a bile tunicam ventriculi internam orimmunem imbuente. Pulsus celer, frequens,& inae- .alis; velocior enim quia fuligines graviter ur-ntes, arteriae celeri compressione conaretur expelle-

Urina cruda & turbida interdum, quae deinde irescit, subsidentibus partibus extraneis & resolutorbido iri tua calore praeternaturali, nonnunquam auis biliosissima & flammea , pauca propter cottam loris urinam adurentis & absumentis ac sudoris. :iectio nisi si ces ab ardore Febris torreantur M in-C i durescant

43쪽

Da FEBRE durescant, liquida & crocea est, bile in ventrem essuisse faecesque diluente & ad exitum stimulante.

PRO G Nos TIc A. Causus celerrime iudicatur aut ad salutem aut ad mortem : exquisitus diem et non χranscendit. AEstate frequentior est, hyeme si quando continm: r, periculosior. Vires non prorsus deiici, etsi mala signa adsint, & bene se ad ca quae offeruntur habere , bonum est. Si rigor die critico apparentibus concoctionis signis superveniat; lvitur morbus, non propter ipsum rigorem, sed excretionem quae rigoremi equitur, cuius praenuntius est rigor: alioquiis si nulla subsequatur excretio cum facili tolerantia, exitium potius afferr, quam salutem. Et si autem citra rigorem excretio erumpat, ut sanguinis per nares, quod huic Febri fere commune est, biliosi humoris per vomitum , alvum , urinam , veI sudoris, si modo signa bona antecedant, & alleviatici subsequatur, salutaris est. Si tremoribus delirium succedat, malum : quia transis fertur humor biliosus e venis in nervos, nervis in cerebrum. Si Symplomata statim initio summa Semagna sunt , ut anxietas, coloris faciei mutatio, sudor levis & frigidiusculus, vigiliae, vomitus & deiectio mere biliosi, intempestive facta, nigra, livida, urina tenuis albaque: si squallescit cutis, carpuntur Bocci, stragula colliguntur & convolvuntur: ii extrema frigescunt, uruntur praecordia : si dies 3 vel 4 difficiles sunt , nullis apparentibus concoctionis notis, praedicenda mors est eo confidentius quo plura ex his signa apparuerint.

CURATIO

Sequentibus remediorum generibus perficitur.

Aer quem inspirat aeger sit frigidus. IEstate igitur flabello agitetur, aquae aspersione & frequenti irrigatione cum aceto. Parietes etiam utile est ob velare

linteis

44쪽

Α R D E N T E. 3T linteis aqua rosacea & aceto madentibus. Humiros e , vitium folia cum capreolis, nymphea, laetum, portulaca, & similes herbae sternantur. agger

decumbat Ioco si fieri possit frigidiusculo ad suavem

auram exposito, remota turba, quae aerem suo halitu calefacit. Stratum sit molle, mundum, tapiusque renovatum: lectus amplus, ut membra calefacta possit aeger ad alias subinde partes transferre. ictus sit tenuissimus, ut solum aeger ad morbi vigorem perstare possit. Cremor hordei exacte percolatus , iuscula pulli gallinae. acetosa portulaca lactuca& caeteris refrigerantibus alterata. Fructus acidiusculi cocti , ut pruna, cerasa, poma.otus sit aqua pura & limpida, crebra transfusione e tenuata , immensia panis medulla quae fermenti acrimonia illam servato sapore emendet. Utilior est aqua hordei simplex succo mal. granati citrinive vel etiam passu lis sem. amsi scenic einam .saccharo temperata. Non incommodum quoque e serum lactis

Caprin .sem. anisi aut cinamomo eorrectum & sec-eharo dulcoratum.

igiliae quia iuges esse solent, somnus omnino pro

uies in decubitu observanda est e nam corpus seu membra scpius de loco in locum transferre naturam magis fatigata excerni debent, si retineantur, Febri fomentum praebent, augentque symptomata: praesertim vero alvus, ut suum onus deponat, opera danda est. nimi perturbationes, praesertim ira , quae consueta magis est, abdicari debet, &bona spes ac fiducia aegro concilianda est.

tr venae sectionem, qu e quam celerrime fieri debet, quia principium morbi longius abest a iudicationibus, humores peccantes & sanguis minus distat naturali sua constitutione: vires initio morbi sem-

45쪽

38 Da FEBREpet sunt validiores , atque largam evacuationem Bellius ferunt. Morbi motus est velocissimus, qui occasionem praeeipitem ostenqit: denique natura refrigerationem a liquam & eventationem nacta ex venae sectione .contra morbum validius insurgit. Si tamen ab inanitione , inedia, itinere aestivo, resiccatis venis dc consumpto sanguinis ichore orta sit Febris, parcendum venae sectioni, aut parum sanguinis detrahendum , ut nonnihil sanguis evenietur. Quibus phlebotomiam non permittit aetas , sexus , vel aliud quidpiam , cucurbitulae cum scarificatione humoris, natibus & cruribus affigantur. Per alvum Clystere emolliente, cui adiectum sit aliquod lenitivum. Medicamento purgante, ut Cassia cum pauco scammon praepar. in forma boli. elech. lenit. diaprun. catholic. Indo maj. Imperiat. diacarinam. diasen. diamann. S . ros solui. viol. solui.Fernet. solui. de cichor. cum rhab. Per vomitum, si nausea quaedam α vomendi facilitas adsit: in Febribus enim biliosis commodissime αmagno aegri emolumento commovetur. Humores

enim non solum E ventriculo, sed altius considentes blande educuntur ex decoct. hord. cum pauco oleo communi vel amygd. dulc.vel lini,pulveris asari non nihil admixto , vel ex aq. bened. Ruland.quae fit ex infuso pauci croci. metall. in aq. card. bened. velendi v.

Iulepis qui calorem Febrilem mitigent &symptomatis

conveniant. Syr. acetos sim p. desiicco citr. limon. granat. de en div. agrest. de cichor. Nymph. Papav. viol. rob de rib. berber cum aq. ace: fmg. lactuc. aq. frigidae potu liberali purae &izorrectae ut sup. adhibitis cautionibus in Synocho

recensitis.' . .

46쪽

Apoetemate ex passul. prun. tamarind. sem. .frig. in . decoct. in aq. & Colai. addito syn acetos . simp. viol. de cichor. de Byzant. lystere ex herb. & sem. frigidis. 9xyrrho dinis epithemat., manuum & pedum lotionibus , Ceratis & Unguentis. His autem demum locus est postquam' ardor Febrilis internis refrigerantibus satis repressus & humor putrescens maiori ex parte eductus videtur: cavendo tamen ne horum usu intempestivo crisis imminens impediatur.

otionibus cardiacis ex aq. ros borrag. bugloss. meli T. cinamom. tinctura Sc solui. corall. perlat. onditis de Tabellis ex pulv. di amargar. frig. de gemmis diarrhod.abbat. diatrion sani. man. Christi per- lat. conserv. aceto seli. vi Ol. cichor. bugloss. borrag. rosar. nymph. imalignitas quaedam est, detur conlach. de hyacintl1.

d capitia dolorem oxyrrho dino vulgari vel cui mac-eago psil. addita sit. frontal. ex fl. viol. ros nymph. santal. sem. papav. alb. contusis& aq. ros. ac ni cotian. irroratis tum pauco aceto ros vel decoch. rad. rhodiae in aq. roscd somnum provocandum conserv. fior. nymph. laete amygdal. emulsione ex amygd. dulc. sem. . Dig. m .sem. papav. alb. c. aq. hord. v Ol. borrag.inunctione ex unguent. alabastrin. popul. cum oleo vio I. &nymph. Odoram ento ex fi Or. vi Ol. nymph. cori. mandrag. Opio croc. aq. ros Anethi & pauco aceto irro

47쪽

o DE FEBR. Ad linguae scabritiem, nigredinem dc stim. Gargarita. exaq. plantag. prunei l. ros. sempervivi, acetos cuni pauco rob. deribes berber.& nitro praepat. quod salem prunellae appellant. Iulepis refrigerantibus. Malo citrino saccharo dulcorato. Foliis crassulae deportulac. detracta cuticula, in frigida maceratis &linguae suppositis. Ad ardorem reprimendum versus declinationem sol. nymph. in frigida maceratis , & lumbis seu hypochondriis admotis . Linteis oxycrato madentibus plantis pedum 3c genitalibus obvolutis.

ΤHEORICA ET EMPIRICA

medicamenta pro Curatione FEBRIS

ARDENTI feliciter usurpata.

prae p. gr. V. M. F. BQ l. vel dissolv. in sero caprino vel decoct. prun. accios cnsiv. addito syr. de cichor. eum rhabar. Jj. F. Potio. Decoct. hord. vel tamarind. I iij. mann .calabr. syro ros. solui. in s. viol. an a IJ. M. F. Potus. ηι Rhab. el. s ij. Schoen. gr. vj. in Lind. in aq. vel de-eoct. endi v. acetos tamarind. I iiij. Colat. expressi. add. mann. str. ros. sol ut .ana Ij. M. F. Haustus. '

48쪽

A R D E N T E. ετ pulv. md. asar. 3β. aq. hygop. card. ben ed. any ij. M. F. Potio vomitoria quando adest nausea. croci metall. gr. vi. vel viij. in nodulo infund. per noctem in aq. card. bened. I iiij. cinam. I ssi. leviter ex- Presso nodulo mane Infusum detur. talis vitrio l. seu vitrio l. albi vomitivi 3 f. dissolv. . ita tu ulo, & blande vomitum provocabit. aq. cichor. portulac. an a J iiij. syr. de nympb. pa-Pav. ana 3 g. spe c. di amarg. frig. g g. M. F. Potio , de

tur ante iomnum.

quot.F.'Apoetem a diu reticum.

49쪽

4α DE FEBRExosac. I i. spee. di amargar, frig. iantal. cor, an a s g. camph. 3 g. croci. gr. vi Mosci gr. h. cor t. citr. 9 i. M. F. Epithema Cordiale, quod tepidum applice

tur.

ant: & postquam unguentum vires ex pulvere a irraxit, colentur, & adde camph. gr. vi. M. F. Linimen

tum.

flor. Coris ana m. g. spec- di amarg. frig. de gem. frig. stanta l. omnium ana 3 i. lign. aloes Θ i- camph. Θ si croci gn. v. M. F. Sacculus pro Corde cum serico Tubro. qui in aqua rosar. calefacta expressus Cordis regioni admoveatur. aq. roc en div. ana I iij. portui. acetos aceti rocana I i. santal. omnium ana Θ i. spod. ex ebore camph.

an a B g. M. F. Epithema pro Iecore. v N ung. refrig. Gal. ol, viola mucilag- sem. psili. aq. ros. ex in ana I g. liquescant in vase duplici, postquam refrixerint, in aquam frigidissimam demergantur, deinde subigantur succo lactuc. v et sempervivi. adde camph. Θρ. F. Linimentum, quo inungantur hypochondria & lumbi.

ung- Ropul. rec. I i. ol. Nymph. ros ana'M. F. . Linimentum quo frons ac tempora illinantur, eaq- ros I iij. Nymph, Ih-aeeti acerrimi*ig. santal alb.&rubriana 3 it camph. 9 i. M.&in phiala agitatum saepius odoretur. N essentiae opii 3ii. essent. croci cum aq. limon. ex tr. 3j. magister. hyacinth. corall. an a B si .lap beZOar ambr. gric ana gr. vij. M. F. Pitulae instar piper- quarum l. velit. deglutiantur. N Rad. rhodiae L ig. aq. rocm isycoq. ad tert. eoq. decocto panni linei madefiant, capitique imponantur. non solum enim dolorem aestumque reprimit , sed etiam caput roborat.

50쪽

. ARDENTE.ana 3i sem. papav. albi, si . chamaem. 3 isi. contusa irrorentur aq- ros. & Nicotian. cum pauco aceto. aco. syndon. rubro involvantur. F. frontale. Ig. ol. Ios viol. Nymph. ana I f- rad. rhod, 3 j f. succ. lactuc. solan. ana * f. cerae q. f. M. F. Linimen

tum.

ung. alabastrin. I j. popul . I g. m. Inungantur

tempora & nares.

fol. salic. lactuc, Nymph, malv. viol. ana m. q. summitat. aneth. m. j. capit. papa v. alb- incisor. R ij. coq. pro Pedum Lotione. amygd. dulc.L si .sem. melon. excorr. 3 η. papav. alb. 3 iij. decoct. hord .m jp. aq. viol. borrag. an a I iij. F. Emulsio, cui add. Iule p. vel syr. Viol 'j. conserv. viol. nymph. rosar. ana δ j. caulium la- stuc. Italic. condit.*Itiam. 4. Dig. mai 5 i, str. papav. alb. q. f. M. F. Electuarium. capit. papa V. alb. cum seminib. nu' iij. contund.& cum aq. aneth. ros. q. s. M. F. Cataplasma, quod temporibus applicetur. N aq. primet t. plantag. an a S iii. rob. de rib. 3 ip. nitri praepar. s i. M. F. Gargarismus. N muci lag. sem. psili. Ii'. cydon, g ij. spec, diatragac. friges 3 f. sacchar. cand. q. s. M. F. Linctus. Decoet. c c. m iij. str. viol. I iiii. F transfusso de vase in vas, & addit. spir. vitriol. 9 i. vel lapid. pru-nell. 5 i. F. Potus contra sitim. radi c. tormentili. I iii. histori. I i. lactis recent.1b i. F. decoctio. Colai. add. tinet. corall. 3 sy troch. de charab. 9 ii. M. F. Potus contra fluxum ventris immodicum. rad. tormentili. I ii. consol- η i f. herb. plantanaceto f. cichor. ana m. i. st . ros rub. m.si. F. decoct. Colat. m. i. add. ol. menti, myrtin. ros anagi, myuae cydon. 3 g. M. F. Clyster adstringens.