장음표시 사용
261쪽
' : &-regundorum iudicium. Communes res pluribus ex causis sn .an esse possunt cum aliis,vel ratione haereditatis; vel ratione contractus, s l. couentione societatis. De societatis communione hic nihil diemus, qui fio io. in Y. Cum eius tractatio proprium receperit locum inter contractus. De aliis tan- . t sa zAL. tum pax ca, ex quibus,vesuti ex quasi contra A prosciscitur '. DE Iulia iv re i' sione seu solutione communionis agemus quoque,in qua re de natura com4 L TzΣ , necessarium erit,prout sc tractatio obiiciet. Nec enim quis .is fisae.. quam inuitus in societate communione ue retinendusaest , etiam si pacto' i et conuentum fuerit, ne diuisio fiat', ob fugiendas discordias , quas rerum': excitare solet '.Nec omnes coniungit ad societatem consensus, sub vi ν. sed oc aliquando res,vis duobus una res legetur
De communium resum diuisione, siti ae communi diuidundo. Cap. 2.
1 Communi diuidundis iudicium quid. a communi diui Ando iudicium in aliud nomen transit, ratione rei diuidemia in famibae erranun es Dium regundorum. 3 Deo nuasemum uriciorum, communi diuidundo, milia errasiandae, es mum regundorum .quod omnes ut de re communib-duplicia iudiciab n. δει a iudiω tonem a mutenm, non excluditur a dius une petenda pertrionia annos, mutnsiue actor iurat de calum .
. Disseremia iussis communi diuidando, amilia reci undis. O M M v Ni diuidundo iudicium est,in quo tantum de diuin rsione retam ipsarum agitur. Et siquid in his damni datum. ctsimile est, siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum, aut ad eum peruenit ex re communi '. Oportet itaque res communes esse,aliter cesssat Proinde ubicunque res com- λmunis diuidenda est, ibi habet locum communi diuidundo iudicium,sed illud pro diuersitate rerum transit aliquando in aliud nomen: I uagatur de lia reditate diuidenda, ibi dicatur alterius nominis ob quai dam particularem aduenientem notam, familiae erciscundae. Etsi de cons ι one finium distinguenda quae communem rem facit, propter coit fusione, lare in rcgundorum .di ubique tamen generalis coinmuni diuidundo - , - .isvita. iuuicu iubstantia dc modus latet. Et proinde sere istis tribus iudiciis aequalis 3. ., t bbitantia Nam si consideres res,inuenies in utrisque de rebus axi com f. - , -ficiendis: si consideres personas, inuenies tria die et uir iudiςi ,α quemlibet ciso actorem, M reum posse, quod par
causa omnium videatur,& magis eum videri actore qui ad iudicium pro- ω uocasset , vel si plures prouocassent quem sors tulisset iacta , ut infra in f
i I biudicio. Sunt de familiae erciscundae & communii ...'Vn Q iv 3M bMira fides, nam communi diuidundo huiusmodi dici &tanilia: erciscundae '. Et posset etiam comprehendi sub communia finium regundorum,nisi alienum quis dicat cum quadam glossi . . ini. in υδ iudic tionem,quae fit in illa de alieno, per iudicem quod
M. facis, i ramen non probo, cum de adiudicationem & condemnationem fieri pernanc actionem sciam 3, dc ideo nihil domino deperire, qui pecuniam con-ν Li. m. ι--ε demnatione pro adiudicatione accipiat.Et satis constat istas adiudicationes , ια ,. i. --. fieri in communi diuidundo,& familiae erciscunda aequa lance ac in finium regun
262쪽
regimorum. Ita enim virico contextu tribus his iudiciis adiudicatio per- ttitur potestati iudicis ,6c t unc idnou prohibet quin communi diuidun Fdo, Miamiliae ocucundae iudicia sint bini fidei. Commune etiam diuis xi s iudici)s , ne triginta annorum simio quis adiuisionis petitione exesudatur . Item inunguli debent contendentes ab initio de calumnia iurare, hnon calaniniandi caus litςm intendere,& non calumniae causa ad inficia-- ' tiones ire'. Distinguatur autem communi diuidundo a familiae erciscundae , indicio quod per hoc fit corporalium diuuio,quarum dominium liabcinus, non etiam haereditatis '. Respicit itaque res singulares tantum Vr commm . nos , non ut est ius qualitati sodest, haereditatis. Et ideo si res haereditatissim, Δί tamen petantur diuidi, non ut haereditatis petuntur, sed ut commu-ncssimpliciter :&rine quoque pro his hoc iudicio agitur, omnόsque u iii aut res in hoc indicium, nisi si quid ex communi consensu exceptum est Et ita Sil interest quoque, n ex societate, an sine societate res communis . 'et dis hu-fit,vuumve quidam rem unam emerint, vel ex legato illis contigerit: Nam = - - , in utrisque casibus; habet locum communi diuidundo iudicium Inspici-
mus enim hic latum diuisionem de communionem: communionem autem ad a. .e--α pinsontem, de quae fuit:at esse des Kad effectum videlicet recipiendi PN rem antimationis, cum his quae bonam iactiones sequuntur Considerat itaque res luc dividuas Mindiuiduas, d persenas contendentium, dc mo- '
De diuiduo & indiuiduo. Cap. .
1ι Diuiduumsolutione quid . ra Indiuiduum solutione quid. is Indi uirium diuiduum inpecuniari ara.
Vectigatis ager rationestis is censis indivi in. . t 'u, struitutum quomodo indiuidua. H Res tormales como λ diuiduae diuidamur diu ς exceptu. r j, iudicium communi diuidundo veni pr. riones, piada tribui distam seonu uni mine impraucia,rei deterinaris, aris os visis, coniuncta o
263쪽
E diuiduis & indiuiduis videbis quaeda singula in festilliinx
erciscundae iudicio. Nunc de his in uniuersum latius, quod S infinitis propemodum iuris ciuilis locis adferet lucem. Itaque diuiduum dicitur, quod in partes discretas potests parari: individuum, quod nequit pati sectionem. Versim dis uidua vel indiuidua dicunt vel reipsa, vel natura sua, vel ex
causa praeter naturam. Natura sua omnes res corporales diuiduae sunt,ut fun- α
dus,homo, vestis , lapis,&similia ': hinc non excipio, ut aliqui, punctum,
duo, siquis p quando quidem corporalis res non est, cum nec latitudinem, nec longit dio. i. quod in re- dinem habeat, nec profundum,nec comprehendat aliqua mixtione. Nequo corporalia mirum est diuidi,cum partibus elementaribus constent,& omniah composita partes habere necesse est, dc ideo in eas solui possunt ρ. Sic ani--4 .iare r. inalia diuidi dc dissecari possunt in similares dc dissimilares partes: ut simu res nerui,in partes dc neruos; ro, in carnis partes,&c. dissimilares,ut manus in digitos,vel in partes carneas,&c. Et quod in corporibus individuum no 3 tura dici posset, esset atomus, vel elementa ipsa quatuor prima, si ulla pura apud nos inuenirentur, M illa propriE. Nam atomus si corpus est, &quamdam habet elementarem compositioneminam elementatum tantiis corpus . videtur,alia pura elementa nislo modo. Si ponamus quoque incorruptibiliaca,quae in aethere continentur, & illa indiuidua necesse est sectione dicamus. Natura sua diuidua sunt, & re,quae partis praestationem accipiunt,qu. i. mero consistunt, x numero diuiduntur, ut promitto decem aureos,aecem
tritici modios, decem homines, illa pro parte rem natura diuidi possunt '. - Natura quoque α re dividuum dici pqtest, quod in partes similes natura diai. quod i vem , uiditur ve dum fundus in fandos, locus in loca ' , domus in domos diuiditur ,lignu in ligna, & sic de similibus,in quibus retinetur nome substantiale, diu: klia . . naruram propriam significat. Et hoc modo natura considerata pro λει s& substantiali quadam compositione quae certum quoddam indiuiduum determinat, res corporales quaedam indiuiduae dicuntur, non rca l. bilis, idea, , ,. dem ipsa, quia, ut dixi, Omnes diuidi possunt, sed ratione totius componti: quod si diuidatur,tate amplius non dicitur, vel non saltem tale persectum; ciras,3 siqvupM- veluti homo qui constat anima & corpore, unus diuidi non potest in plures 4 .. homines. Sic de aliis animalibus vivis,quae comi de sine nominis interitu diuidi nequeunt in partes , Ob impossibile,quia res quae uno spiritu continentur diuisae, tales non sunt, quales erist . Et quia in plerisque ars natu h. imi tur, α quae artificio hominis habent unam certam formam, quak d. sueis. ' talia dicuntur, illa quoque non patiunturiectionem artificio inspecto in partes,quia post diuisionem taliae quae sunt non erunt, ut inscripto,arca,nau Mh Liulian . s. s quis similibus apparet,quia forma dat esse iei . Individuum re ipsa est, quod in- Ti I n. Ei alias corporale est:itc id,quod si diuidatur,definit esse tale quod dicebatur taliau h 'U - quae neq; tangi videriue possit,ut iura dominiu,operae ,seruixut 'Tucausa, praeter ruitura diuidua vel indiuidua dicentur,quae aliis ciuiliter, is ex legei L seiuirutes. l. i . indiuidua vel diuidua dictitur,vel dispositione,vel obligatione, vel soluti
omnibus modis simul Diuiduu hqc mo ' aispositione est, quod - .. - det, , intellectu est diui auum, ς secundum eum modu lex eius partis comme
cium admittit, ut individuum de curus parte lex respuit commercium
' Diuiduntur per se indi biliaintellecti facilioris cognitionis Mocendi
gratia,ut haereditas indiuidua est per se re, quia ius est, quamuis haereditatis: a. uis: ct . . res diuiduae '. At illa diuiditur iure ciu i in duodecim uncias ' i ita diauerso respectu diuidua & indiuidua. Interdum etiam lex de toto permi tw ο4 6 2 disponere,& ita ratiosis actus illius res indiuidua de parte prohibitione facti hoc modo dc seruitute generaliter in totu dispositio permittitur, ut ex tuto constituatur:at pro parte eam constit in , M pro parcu non constitui fieri non potest'. Et ita stipulationes earum rerum quae diuisionem non recipiunt,
264쪽
indiuiduae sunt , sicuti pluribus illae sigillatim ex integro fieri non pos- --ει sunt,nec promissiones singularcs valet donec nouissima cestione firmetur .io Sic pro parte nec deberi nec solui, nec peti potest opera '. Ditii dira obliga- stione dicuntur, quoties lcx diuidit obligatione inter plures,ptoliaercilitaria puta portione,quod regulare est '. Indiuiduum autem obligationc,quando se ut .senerati. cadem obligatio sequitur plures haeredes in solidii, siue ea sit debitoris,sive 'creditoris, ut in seruitutibus operis, x iure patronatus:sicuti dum seruus plu- ι Isia r is rium comuniter acquirit Idipsum in obligatione facti,quae obligatione est indiuidua, ut S praestatione quamuis ab initio iactu pro parte promitti pos G ii sit. Diuiduu solutione est,quoties facta partis solutione lex tribuit vim libea ' : o '''. .'-2o rationis pro parte soluta,quod regulare est . Indiuiduum solutione,quando quis soluens partem,tamen pro parte non liberatur,ut in praedictis seruitute, : ... et '.' opera,&facto. Plura paucis explicat Vlpianus , de his dum ait: in executune gationιν ,s xdum esquatuorcausin esse, naim interdum est aliquid, quod usi utu editi di sim consequimam' nec Zes,nec mi praesari potest tauri pis proporae petitur , si ui nisi totum novGrsi adiud, P. Pindam h Upin i in exmu- petodum es , sim in solutimis admutat parau executionem oc etenim de singulis sui , i. 4'etis'i3 exempla prosequitur,& explicat, quae videto. Praeter Gu 3 naturalem ietiam potest fieri diuisio, ut si res quae sit indiuidua praestatioise, aestimetur
pecunia: ut mulus centum aureis, & pecunia diuidua erit. Quamobrem k ii sonii ci .r.
in rebus quae natura indiuiduae sunt,ut in usu iudex adiudicabit eas viai,easD 'I dem,Sc pro parte socioru adiudicat socios cauere iubebit . Vectigalis ager is re onibus quidem per se diuiduus est, verum iudex abstinere debet ab hu- .iusmodi diuisione:alioquin praestatio vectigalis conderetur.Qu unuis enim 'eod. ' praestatio vectigalis diuidi possit re, tamen quia viai facta est emphyleusis , praestatio sine praeiudicio diuidino potest: cum solutio'exactio partium,n5 minima incomoda habeat,quare per attributione rem fiet a iudice,ut unus 4- t. 4i- totum solus debeat '. Et si diuidatur, dominus dire hiis non cogitur parti culares illas portiones a singulis caper sed contra unu in solidum potest era m
. Corporales proculdubio i ii comune sol O ssit' : pignori res a duobus accepta, ususfructus possessio,in quam plures missi diuisionem veniunt, si comode diuidi postiane 'i ut puteus ' 'si comune soliii certi temporis comunionis ,r pacta valent: at viperpetuo comunis res sit, non valent . Sed cum his rebus i. svenit.ems ii
diuidundis veniunt prestationes ': venit dc in hoc iudicium , quod comuni nomine actum est,uel agi debuit ab eo, qui scit se socium habere,resarci - , turque impendia etiam si is qui fecit partem suam alienaverit ri ut contra, δε comm . diu a venit in iudiciu ho si rem comunem quis deteriorem feeerit. veluti seruum
vulnerando. vel animu eius corrum pendo, vel arbores succidedo . Per hoc. it: tiudicium etiam unusquisque socioru habet,quod ex re eius seruus comunis a acquisierit , cogitque quis sociustare conuentioni,quae de usu rerum com 'muni placita est '. Sed non veniunt expensae factae,vel Ductus percepti ante rerum comunionem '. Et si socius ideo condemnadus erit,qubd pecuniam comune inuaserit, vel in suos usus conuerterit omnimodo,ctiam alia mota tnon interueniete pro tabui ut usurae non quasi usurae, sed ratione eius qiHd is interest . In persenis quae hoc iudicium exercent exigitur, ut comune rem αι zazis ζ habeat, sic unus cxiis alios inuitos etia ad diuisione prouocare potest . Nec id di '
inWrest, i qui agit possidear, an reus,an uteri,aut nemo illorum . Non .Q-i v x v minor.
potest tame prouocata ad diuisionem soci si minor,sed ipse prouocatus diuisionem subire cogitur . Id ipsum ocin nutrito in sundo dotali locum habet, e Min
265쪽
a cabonano possunt, diuid i. tu, muri tamen prouocari possint '
u.iose M aduersus socios, de aduersus, L. comta diud cos quibus soci3 pars coligit peremptione,vel alio modo ', haeredi inoput; iuq p- Pendete hoc comuni diuidulido iudicio,Micnadi res comunes sociis ros interdicta cst potestas Modus porro diuidedi,ut socii ei ande in locu vocen-
ii .E . tur , iurent ab exordio litis de calumnia , in uniuersu postea res diuidenda: : l : I cesendae de aestimandae sunt, non singularum rerum partςs', atque Iusto P - 2 ι ' H . praediis diuidendis quae comode diuidi possunt, utendum sectiones partium corporali, diuidendum regionibus : in aliis utendum licitatione, G. Aciliatis.ν. ' addictioneue, alteri rem, S alteri pecuniam prore ab eo qui rem cons quitur addicendo '. In summa iudice in pr odiis diuidendis. quod omnibus. ytilissimum est, vel quod maluerint litigatores, exequi conuenit ' . Potestio. . .eoiii ι.di arbiter uni landum,alteri fundi usumnurui adiudicare '. Plura de de modo ι i. i., ε ... a. p. diuidendi vide in tractatione sequenti familiae erciscundae, S quando sorte detur. Caeteriim in hac diuisione curat arbiter ax, ut qui partes capiunt, caueant de cuictione,caeteris vicissim si .... i. eodilini. ei im res Vni Culeia sit, teri tencntur ci pro parte . Nam diuisio vicςmi emptionis obtinet , 5 proinde euictio locu in ea,sicut inemptione , ii bςt. . ii: Actio haec uni diuidudo duplex, lirecta dc utilis ': directa datur ex verbistis legis, quando, nunc cum agitur tantum, cit res communis': utile iudiciunt . iarem quininis.i. daxur de pro re quae fuit communis. etsi nunc non st'. Item iudicium dire istum datur pro rebus corp ,ralibus tantum diuidendis': utile de pro rebus . incorporalibu . Datur Zc directum,cum vest res est communis: ax de utile,
TE 2 'MUd0 λ qui quis pro comuni put/uerit,& in id impenderit ratem datur verς domino directum: utile de eis qui iustam causam possidendi de publi- , t I.: .iὐι ,. possunt, vel qui vectigacs habent fundos ' . Datur de utile
duobus, qui rem pignori acceperunt'.
De diuisione per familiae ςrciscundae iudicium. Caput ε
r De ori m Mim iudicj, o familia apperitione. a Amo miliae errascunda mixta est,in rem es in per M. s In hac ac reqvua velum es cohaereia. Fa Mercis νι Πια-ρμ- Icribitur imus tempore M. Familia recisiundae iam repeti nequit sec. mitia errastarar a iudicio pendente, alienari res nequeant, om deiada in hoc tu is res, persena,msaeus diuidet, imi res hauritis V ., Δυ-iba excisianda iudicis dimidi non deben quia imum,ore. 6 A resia deradaemia amiseresiari.P-cἄuenit implere Mere,vesreparare. Persena ι ea huic actioni quin δ D issonu modi vel ex consensu pania, vel desina vel iudita seu arebrii auth ntare,cst quae Aseruanda in postiemis duo .
266쪽
Myvtisse videatur actor, qui prius in iudiciis prouocauerit ' : sed cum ambo ad iudicium prouocant,sorte res discerni solet '. Esse enim debet inter litigantes qui onera petitoris sustineat, oc qui commodo postestoris fungatur ' .Facultas experiundi hoc iudicio triginta annis durat ' . Tamen similis: erciseudae iudicio amplius quam semel agere non licet. nisi causa cognita '. Eoque semel instituto dc coepto,alienationes voluntariae rerum haereditari X leste tr. tabul. proficiscitur actio familiae erciscundae com
cella cohaeredibus a communione discedere volentibus, ad bi. pio notio.
distributionem rerum inter eos '. Phrasis autem loquendi haec tota est antiquarum legum decemviralium . in quibus f milia pro bonis defuncti ponitur: ut in illa, a vim di Imro I P
nescit, ercision aes illam sum agere non potest. Et alibi', arbitrium vocat fami- stiae erui undae id est, posscssionis scula aucitatis diuidundae. Istius actionis
natura mixta est,tam in rem, quam in personam, concessa cohaeredibus pro s Mux. o n. diuidenda haereditate . Continet enim praulationes,quae sunt personales,dc ii l. alvi edambiguit.
res diuidendas . emadmodu comviri diuidundo iudicium bonaefidei I quoque in qua uterque cohaeredum dc actor & reus cst . Magis tamen est, i
rum interdictae sunt, non quae vetustiorem causam,& originem iuris habent ii L;. Q necessanam . sicuti Musucapio pendente iudicio perfecta, rem ex haeredi-
tate subducit . Conliderare in hoc Iudicio expedit rcs, personas .& nego-ι Vlpinant sta ivn
tium ipsum diuisionis, seu modum diuidendi: ii ipsa re haereditas est. Per
famisaeerri c. actu em inquit Vlpia. do: urhaeredui, siue ex testamento aedintestati siue L Ia. tiaul. me ex alia legeriferatur, vel exsina: Ucens vel cons. - uiuine. Et generaliter eomm dumtaxau diurasi reaitin potest quorum potest esse Her ditas.Et de pluribus haereditatibus,quae inter eosdem ex diuersis causis communes sunt i unum familiae erciscundae iudicium sumi potest . Et si ex asse i que nil. inlutulus rogatus ut mihi partem aliquam rei titia ere, utili iudicio inter nos tu .s agetur . Veniunt&in illud res, quae in hara editate defuncti compertae sunt, 'ut res pignori data defuncto ', dc reliquae ', praeter nomina ', quae ipso iure 'diuisa sunt '. Praeter libros etiam improbatae lectionis, magices sorte, vel si- Iς milium rem praeterque mala medicamenta, quae iudex diuidere non debet, sed corrumpere : etsi quid expeculatu quaesitu, vel vi,vel latrocinio ' quian haec ut turpia lucra ab haeredibus extorquenda sunt '. Veniunt quoque columbae Mapes haereditariae, quia in patrimonio computantur', quόdq; commune cum alio defunctus habuit ,&quod superuenit haeroditati lite pen-r vi in Li.-Ldente . Omnia in suma quae Hirimonia haereditatis fisit ut partus,vectigalia, . zi,T . , usucapiones, M id genus alia praeceptiones quoque de praesegata a testatore hoc iudicio a caeteris cohaeredibus percipit, de praecipua habet cohaerest L si ex ML. LVenit de quod defunctas haeredi debuit : expensaeque nomine studiorum, rat.si Flan M. siue reputatione in filium fictae : item aliae dotes de donationes, de quibus . 'a j. in I. fili. coinu. virili. iudic. C. Si cohaeres unus vendidit parte sua alicuius rei r i
haereditariae comunis illa res non venit in diuisione , nec etiam liberti diui- η i. quae, C.eod.
duntur '. Nec religiosa loca,ut sepulchrii quod singulis haeredibus insoli- ζ ','r
du copetit , quia ius monumeri eos sequitur Ea quoq; quae in nominibus sunt, non recipiunt diuisione,cum ipso iure in portiones haereditarias lege itirab. diuisasint e. Ite quae pro emptore, vel pro donato haeres possidet, in hoc iudicium non veniunt '. Considerandae Sc res quas facere, vel implere, vel reputare sibi cohaeres cogitur ab alio personali actione,ut omnia comoda Scincomoda comunicentur, &dividantur. Vt si quis ex cohaeredibus aliquid ex haereditate perceperit.stipulatusue est, no ad eius solius luctu pertineat',
vel si quid suppilauerit, vel corruperit': si seruitutes praediis haereditariis .
267쪽
. Li xt debitas passus est no ut edo amitti ':si quid dolo malo in ii reditate,seritusve eius fecerit Verum damnu ab haerede comissum simplicem aestimationem ' accipit , fructibus tamen dc usuris a tempore motae copulaaiadis, ut in bonae- fidei actionibus fit . Sed de deduci dc reputari aequii cit quae insumpta suntd i. M. . morte testatoris ab uno, vel pluribus ex cohaereLbus in res haereditarias, o no quae Ex voluptate vel Viuo testatore, seu eo de cuius ii reditate agitur. expensa pro eo, eiusq; negotiis si it,quae alia actione repetuntur Coserri etia. diuisione a filiis facieta haereditatis comunis paternae peculia priscctitia': - .Mi iniος- caltiensia,vel quasi .nec adventitia, hodie minime . In personii exigimus, It et . - ut sint colhaeredes : id si is qui possidet. agentem familiae emiscundae neget
sibi cohaerede esse,recte excipit, si in ca re. qua de agitur pra iudicium haere-ι i , , ditatino fit . Si plures cohaeredes sint,vnus ex iis,reclamantibus ecta caeteris 3. .C.-I tas arbitrum familiae erciscundae petere potestae adiudicem prouocare praesen-
, i, 2:: V. tibus caeteris ' . Vetum, si quis putas aliquem sibi esse col redem,cum non , esset,iudicio familiae erciscunda expertus sit, non ideo videtur eu fateri ςsse: haeredem, nisi vR, ad sententia perseuerauerit, dc adiudicationibus acquic- .i,ita licet. Q 4 uerit Quirinobrcm haec acti non nascitur,nis post aditam liaereditatem , i ' 'c. 4...ii.K quo tempore incipit quis esse cohaeres,& rus habere '. Quod ad modii diui-
i l. i. I. dendi pertino.Diuiso familiae fit .vel er consensu cohaeredum de tunc quod
inter illos placuit strii duin . si non intercedax aetatis auxilium , si ea traditione vel stipulatione se lucte firmetur aut authoritate temporis,vel mose tui patras .auc iudicis,scu arbitri: in quibus postremis obseruo in modo defor- -= mula diuidendi : primum, si inter plures familiae erciscundae iudicio agatur,xo i .cum haeredo, e inter cosdem comuni diuidundo,aut finium regundorum,eundem iudicem esse accipiendum. Praeterea quo facili his coire cohaeredes vel socij possint in , ' isti . Ecν i. eun Cm locum,omnium praetcntia fieri debere . Deinceps considerandum Vsi est,an diuisio fiitii fuerit patre defuncto bonoru inter liberosma cum facul-q i. iovom pl-- tas illa patri data sic siue scriptura siue sine , eam iudex sequi debet ii V V: ri:,ii siue ex testamento siue ab intestato succedatur, dummodo tamen extranea persona in hac diuisione non misceatur rata debet esse huiusmodi voluntas......,4 extranei parte pro nulla habita ':siquide subscripserint fili j diuisione vivente cr M. patre,vel ipse pater '. Quod si omnia parentes non diuiserint,vel post omniu'- ., s diuisionem alia superuenerint eis bona,quae pater inter filios non diuisit post
datas actiones vice diuisionis ad singulo pro haereditaria portione pertinet'.
ii ' Λ Sie non pro virili vel aequaliter diuiso fiet reliquorum, sed secundum pro-' portionem diuisionis paternae, M secundia portiones haereditarias. Nec fides: habetur scripturae parentis dicentis se omnia diuisisse si contrariu appareat d Quod si diuisio paterna sit, iudex vel arbiter datus in primis conside rabit in diuisione facienda quotas institutionis, num omnes aequEinstituti,' in ex diuersis portionibus: quia secundum eas fieri debet , dehinc ad res se,. Iaziz conuertet lucreditatis, M ad ea quae imputanda deducendaue sunt: M tunc subductis illis quae in iudicium non veniunt, x postes imputatis quae impi ' tari debent ex mutuis inter cohaeredes factis petitionibus personalibus , ad res diuidendas Sc constentationes ' animum intendet. in quibus ponderat
A: , an res indiuiduae per se sint, anuc incommodE diuidi possint, an diuiduae. Et
niuio .c. ος ita de omnibus rebus ante iudicium sibi fidem facere iubebit . In indiui-ν inrei. duis, si iura sunt, ut seruitutes praediales, illae praedia sequuntur, si tempo , diuidi de mensura usus possit, set ': sin minus vel consentire debent in adiudicatione facienda viii, vel perpetuo inter illos erunt iura indiuidua, M. dira ubi, ut iurisdictio, ius patronatus, homagia, de similia r sed ut utatur unus,
2:- i' , 'se debent conuenire inter sei vel si corpus individuum sit, adiudicabit cicum iudex , penes quem licitatio remanserit . Sic alteri praetium, ves, talentio, ιι M alteri res dabitur, vel si rursum aliani rem alteri in solidum det indiuist,
268쪽
ri Vetur compensatione.Inlicitatione tamen acienda, dc tertius alius quam socius potest interuenire, ex causa tamen,non semper videlicet, si consors ud socrus vela offerre iustum praetium Singulas res iure communi singulis redibus adiuvicabit iuue dc in his quae comodE diuidi non possunt, uni- I. i. ' uetiam rem uni,vel duobus adiudicare potest , cum eosque caeteris in certa oi pecunia condemnare . Vsusini sex certo tempore&ad certii tempusN i I
esternis annis adiudicari.& diuidi a iudice potest . In creditis seu nomini- :bus alia aliis integra&singiuis adiudicabit ad faciliore diuisione quia alio- . n quin solutio Meramo parti non minima incomoda habet '. Praediami plapro tegi otatb' diuidMa, vel singula singulis assignata ino tame debet diuidi initiumenta a fundis,uel familia: seipsis Nec minutatim,sed per parto,M su ut cucunt,engros,liae reditas diuidenda Instrumenta porro rerum comunia penes antiquiore remanebunt di sint exaequalibus, portionibus haeredes vel apud eum qui maioris partis est,testamentu remanebit,vel deponetur inaede h-i , in
sacram ,vcl de his aditus iudex existimabit tan summa,in fami.erciscundae 'iudicio nihil debet iudex indiuisum relinquere ' , cum tota causam debeat '' definire arbiter . In hoc tande iudicio condemnationes M ab lutiones in omnium persona qui egerunt faciendae sunt: aliter sententia pro parte non teli valere,si unus omittatur . Quia si omnes quidem agetes cocineatur :: 'Iententia,verum quaeda inueniatur reli diuidenda, cum non possit repeti ' arbitrium familia: erciscunda nisi causa cognita, comuni diuidundo de his. Ioannis Fabri tmesententia videtur potior,quae vult agenduini et .dis. M. i. potius tramilia: erciscundae iudicio. postquam licet causa cognita acti nem ill repetere,error omissi iustam causam dare poterit . Videbiturque haae actio quaeda executio prioris iudicu potias, quis nouum iudiciu , o in o ν uian Lia h- iupetitione haereditatis dicitur . Curare quoque debet iudex, ut de euictione caueatur per eos,quibus adiudicat,nempe ab aliis si eius authoritate fiatdi-t uisio, no autem si sequatur divisionem paternamam pro rebus diuisis a patre
non est locus euictioni erga alios fratres '. seruatur idipsum in diuision. - Σπι' .: ζ',
traiudiciali,quod in iudiciali,ut cuictio locu habeatinis cautu cota tu inter 'is alui dentes,vel nius cirent res alienas esse,qui eas acceperint Alius modus
diuidendi comunis iudiciali,de ei diuisioni quae fieri potest ex consensu par- isum, 'tardiu, ut si res comodE diuidi nequit, serti comittatur, omnibus potissimu vide iic petentibus,ut eius sit, que sors praetulerit r. Alioquin iure ciuili videturr ceptu esse iudice facere de distinguere partes,& singulis adiudicare debere 'nec disse libertate vel onus diuidendi vel eligendi concedere contendenti 'ir bus. Caeteium qui de moribus seu consuetudinibus pertractarunt, dicunt '. - ouocantem ad diuisionem diuidere debere, x prouocatum eligere :ctii sint plures prouocati, minorem eligere debere , tanquam inferioris iudicii. 'quod ficinatur iure pontificio . Arcadius in hospiti; diuis electione tutetrii inurn&hospitem, statuit Halter ex his quilibet quiue maluerit, diutis is sionem arbitraria aequitate finiat.&alter eligendi habeat optionem Sed C iuris ciuilis melior videtur prouisio ut arbitrio & matutitati iudi eliseui Σ '' μ' bitri t portiones, quia multi, tanquam corrumpendi totius patrimonii'. occasione captata, unius cuiusque rei sibi particulam vendicando, adeo ' miniis dilacerant facultates, ut dum participibus relictarum opum nocete cupiunt. a quoque iura praxipitent. Qua ratione Theodosus' Auetustus. Uin quarta pars haeredirutis praestanda vitet,statuit, ut haeres in partes qua- '. tum rus tem dividi procuraret,ut rebus totis in sortitim casiam iseleato ex tortis scelicitate comingat. Mihi cerct exsuperioribus mixta sen- rentia magis placet, ut inter cohazedes vel fratres maior vel senior, vel nui : ..c. z ''' conscientia de cognitione rem praeualet,diuisione faciat de breuia seu volu- - . t rimis p in quos I rie :deliincos mimicet cohaeredibus, ves sociis,&.n illa nucripta non placem emende inde ab omnibus subscribantur. A
269쪽
ioc. public. r. l. si prator, de iudie. in P. s i. a. ne quis eum ,
qui in ius voca. vi exim. L fin. de iurisdie. omn. iudic. in p.
h l .siquis ex alie . de iudiean P. i 1.de pupillo ,s squis imum . de
haeredes rimae bent praest parientiam aduersario de uendi opem . Quia in restituendo huiusmodi oecre, poena versatur cius qui contra edictum facit, quae in haeredes non transit, nisi lite contestata . Veruntamen quainuis adpuznain non teneatur, non dubito teneri haeredes ad impensas demolitionis si possideat:quod hoc vitiu rei sequitur quemcunq; post us ro& omni damno eum onerat , nisi aedificatu fuisset opus inuito domino loci: quo casu sollini praestat patientiam demolitionis visi a seruo, sine ius ii domini fuerit aedificatum . Propter hunc effectum dcmolitionis faciendae aedificati post nunciationem,qui opus nunciat nouum,dcbet referre in testationem,quantuna operis iam tunc factu erat,& modulos seu mensuras capere,ut appareat quid postea fuerit factum . In qti aestionc tamcn suspensionis operis post nuncia-tioncm arbitror distingueudum, num praetore auctore, vel sine praetore fiat nunciatio: si sine praetore,& mani lic appareat ius non esse nunciandi ei qui nunciat, ab aedificio quicὰcre quis non tenetur, priusquam ad praetorum vocetur: veluxi si constat pupillum mmciare vel seruum, vel extraneum,ucleum qui ante permisit, vel alio modo manifcstalla iniusta nunciatio. Neinde iniuriarum nastatur occasio , unde iura nasci solent . At si dubitetur de iure. vcl si per praetorem quis intermiseere opus iubeatur, certh quiescon dum ab opcre, propteri aut oritatempta epris, ne eius imperium inisorium sit . Et quamuis manifeste innilla vocatio in ius iis, aut quamuis citatio non lami vocatum : at non non est math vocati contemnere viscantis imperium coram quo exceptiones suas proponcre potest M. Caeterum quan do interna isto operis periculum adsere, nunciatio quoque hunc effectunt non sentetur, ut suspendatur opus,sed contemnitur:visi es expurgctitur,
vel reficiant ;ves rivi', Nam ob id quod denegatur exemtio operis noui, id est,suspensio & demolitis,non abolentur actiones legionae, sed intemae manent: sicut 3c in his, in quibus praetor ab initio noui operis nunciationem negat '. Alius effectusnunciationis novi Operis apud Africanum, ut nunciatione facta, si is cui nunciatur se non defendat ex possessore constituatur peti 0r,atque postea cogatur d-ςrcω probare, ius sibi es e ita aedificatum habere. Praetor enim Cogit fugientem cauere, quod non procedet in opere, nisi prius de iure suo docuerit: quemadmodum etsi is qui nunciauit,fugiat, it ex posses re petitor ; quia cauere debet se non prohibiturum aedificantem,nisi doceat de iure suo prohibendi. &sic utroque casu transferuntur, per fugam onera probandi. Fuga porro intelligitur hic post tres
menses a temporc nunciationis differendo '
Quot modis operis noui nunciationis: prohibitio extinguatur. Cap. 3r.
1 Remissone nunciationu lostitur nunciario. Remisso rei citos a denuntiam a iudice,a lege. 1 cistitio de demoliendo, sidiatam sito uno inem. ,3 Denuntians, intra tres menses, non cogisursatisdationem accepture ab aduersario oblatumst dicat se paratum intra eos de iuresuo docere: postea tamen cogitur.
Olim nunciatio noui operis anno tosiebatur,tidie nequaquam. s Nunciaetis noui operis morte nunciantis, non eius cui nunc tum es, tollitur.
Dem numero eco Finitur nunciatio aberatione rei. L starim,quando duret nunciatio post mortem. a Ratio cur non extinguatur morte eius cui nuncia r. Eienatione a b eo facta, q*ema
270쪽
ris, per remissionem nunciationis '. E: sit '', nempe a denunciante, a iudice, alsi is permittat expresse opus prosequi '.
s Ansatisdatione data de demesiendo,haeres cui nuntiatum es teneatur fusae Duem nun iii. si e demoliri,an tantum praestare patientiam. h m-ro Remissa censeturnnnciatiosi actor non iurat de calumnia. a
- misy one im minor ariora et ' Ea remissio tripliciter
Uege: a denunciantC, permittat expresse opus prosequi '. Potest autem remit-ecro, siue facto, scii vcrbo, scu per praetorem nunciaucrit: si partes mina conueniunt, nihil interest iudicis M. A iudice . si examinato negotio iudex pronunciauerit ius esse aedilicandi , quia res iu- s
dicata finem imponit negotio L A lege dupliciter fit remissio, prim b,quan- qui. . Ita.do nunciatio est ipso iure nulla, ut si sina ab co,eIuc, a quo, cuiae fieri non d mi um a. 'Epoterat,perpcrsonas,& illis a quibus,dc quibus iam antea fieri non possum 's i'. hii, uπ:binuimus. Paria cnim sunt no fieri,uel fieri perperam seu inutiliter ', cisi pro- proculatorio , de curatot non caucrit de rato Sccundo remittit lex prohibitioncm,si cautio i l ..tii. eod.C.
data fuerit cora iudice de demoliendo,&restitvcndo opere priuato, si post' κ bis is, ca appareat iniuste aedificatum, vel si pro publico promisso eadem fiat . Et V 4n ςο - tim ερ haec satisdatio etiam si absentis nomine postuletur remissio,non ad rati habitioncm,sed ad noui operis nunciationem pertinet . Hic fit oblatio satis da tionis,quam stipulatur aduersarius: quod si eam stipulari noluerit, pro data habebitur iure,fitque remisso noui operis nunciationis Nisi poste. 1 is qui
obtulit, interpellatus ut caueat, noluerit cauere, dc ita in mora postremus m i. 1 rarot ait, si
sit ' .Sic ci ultima mora nocebit,ut in aliis rcceptum cst '.Caetcriim luc quoque annotandum est, denunciantem ante ucs menses non cogi satisdatio-
ncm acceptare,u paratus si ac iure suo prohibendi docere:post tres montes hominem.mid. r.
autem cogitur,vel remissio per legem fit '. Differtur quippe in restitutoriis interdictis,quale est hocaestu utio,si incontinenti offerantur probationes
Frustraque cautio acciperetur si nunc constat de iure non aedificandi. Secundo olim extitiguebatur nunciatio noui operis post annum,hodie non sublataque est l. praetor ait, ins . . de Oper. no. nunciat. in P. per t. viai.eius d.tit. C. qua refertur olim extinctam post annum noui operis nunciationcm,sed nnunc statutum durare etiam post innum: ut aliae in rem actiones, qua pec na- 'les non sunt,pcrpetuae sunt,dc post annum dantur,quales negotiorum gesto- iit' tGteg. l. no solu, s. scis possem. e .i . i. prator ait s. si quia palotus, dia inde ait inlaetor,
i. stipulitio , si l. obsienationem, C. de sol. s. semel mora,sol. myrtim. in p.i. a. C. 4e i . mphyt.
rum,de peculio, & similos 'Tertio tollitur nunciatio morte nunciantis 6 quamuis morte cius Cui sit nuncia o non extinguatur. Item quarto finitur, si rem alienaverit is qui nunclaui ob quam nunciatio facta erat ρ. ia inor te de alienatione finitur ius prohibendi morte namque quis desinit esse dominus quia mors omnia soluit S voluntatem '. Et iuris nostri consertian- : di causa nunciatio fit , quod alienando,&moricamittimus, S proinducata ' husa celsante cessat cffectus & post venditioner nit nostra interesse, da- η i ioca r. no omni dc commodo postea contingente pctante ad emptorem'. N cc d: oh .ἡbu' pugnat quod tradit Vlpia hoc interdictum porpetuo dari, de haeredi de cae- 'teris successoribus competero,&c. siquidem non negamus quin SC succes- soribus vel uniuersalibus t reditariis, vel singulatibus ex contractu non detur, ut possint post adeptum ius minciare noue. Verumtamen ibi non est con 'trouersia sed num nunciatio facta a mortuo vel alienante, ad eos transeat,
de quo nihil Vlpianus,vel si sensit de eo,cum distinctione intelligendus est,
prout Accursius bifariam distinguit Interdum, inquit, nunctatio fι , ne opus b v pia, in s. psior noua fur mando deliberat quις incipere,sed nondum incoepit: aliquando qMando ι - 2 di auiis. ἡ ιν' carptum est. Et rursum aliquando carpto opere denuntiatum est se ante mortem denuntianti vel ante alienationem non is satisdatum, vel est satisdatum. Porro extingui- ς ες uti in i non sotur nunciatio morte Malienatione,si opus coeptum adhuc non sit, & rcs in- b. Erita 'I .