De chemiae ad medicinam applicationis usu et abusu

91쪽

adhiberi potest; cum enim morbus ille li putrido fermento probabiliter oriatur ut superius e XPOSui diversam illius naturam illiusque magis minu Sue promptam degenerationem , diversa fermenti natura, qualitate et q. antite ProVenire , valdi consentaneum est. Ipsa chimica analogia huic ratiocinandi modo etiam conformis est; animalium namque putre factio intentior et vera rigorose putrefactio est adeoque putridae naturae intentiores et maligniores morbos I particulis in putrefactionis periodo in corpus animale introductis et foribinter Causae et substantiae affectae naturam analogiae ratione )causari, admodum conforme Videtur. Haec sane analogia quae ad hanc opinionem conducit, ab ipSO D. BAUΜEs te Statur ,

dum ita loquitur : it y a une analogie fra parite entre lesset res bilieuses des marais et les sevre ς Putrides, quoique les

premieres a PartienΠent plues Particuliere meut aux hydrogeneses et ces seCoia es aux aio seneses Σ). Ex his considerationibus nuper expositi S evidentissime fluit, febres putridas in morbi S ab a ZOte S e XceSSU procedentibus, , minime comprehendi posse , Si Ve a sub Stantiarum , Sub ga Teosa forma e putrefactione resultantium actione morbi illi proce

ΓχJ Εκ istius auctoris hic exposita doctrina emanare videtur, putridos morbos determinale aut particulariter existere, quemadmodum biliosae naturae morbi existunt, Seu putridos morbos tamquam alterius morbi periodum aut alterius morbi degenerationem minime contemplari debere ; opinio Sane exactae et verissimae me dicae doctrinae contraria : hujus autem investigationis demonstrationem , ne a merropositi ob ecti limina transgrediar, silentio praetermittam,

92쪽

dant, sive ut magis conforme videtur a corpusculorum

putre Scentium , tempore puere factionis elevatorum , introductione in corpus animale, originem ducant; in utroque namque casu classificationis fundamentum, nempe immediata a Zotes actio, profecto deficit. Ad istius confirmationem sciendum Oportet ago te fortissima vi calori cum retinere , qua de Cau Sasub gageoso statu difficulter ullam compositionem ingreditur, atque tantummodo in solido statu, aut saltem in minimo dilarationis gradu , combinationis alicujus susceptibile esse, nisi fortis electrica commotio huic actioni favendae applicetur, Ut

chimicae observationes et experimenta demonstrant ; quibUS

quidem circumstantiis in praesenti applicatione deficientibus, quantum doctrina haec, quae a Zotes actionem et illius fixationem supponit, verae chimiae principiis obstet nemo est qui non videat. Nihil dicam de Oxidi agotici D. SALTO NATALL theoria proposita pro ulceribus Cancero Si S et corrosi vis, febribus putridis, aliisque morbis causandis i); cum enim nulla experimenta directa ad illius theoriar fundamentum probandum exhibeantur, cumque illius doctrina chemiae doctrinae non omnino conformis sit; illius theoria minime ad chimicum systema roborandum de Servire potest. Ad a Zotes vero cum hydro genio combinationis , sub ammoniaci Statu, in morbos putridos influxum considerandum deveniamus. Ammoniaci influxum ad morbos putrido S causando S non

93쪽

congruenter exhiberi , tribu S quidem graViSsimis rationibus probari potest. Prima in ipsa Chimica doctrina fundatur , quae si quidem nos edocet in putrefactione substantias omnimodam de compositionem pati, dum ex illorum principiorum combinatione, ammo macum formatur : haec autem de compositio in organicis substantii S exi Stere non potest, adeoque dum vita Viget, eli periri neqCit. Et certe ab ipsius Io BAUMEs doctrinaveram ammoniaci formationem in humoribus animalibus mi ni md perfici evidenter resultat; luc enim auctor de sanguinis et aliorum fluidorum an malium in febribus putridis natura

loquens , inquit i : iis soni plus ou molns volsia ς de Petat dans tequel se forment les produlis de la putrefiction. Quomodbautem nondum existentis substandiae physica actio aestimari potest)Praeterea supposita ammoniaci existentia, qua ratione Sobstantia hax putridum fermentum potest appellari λ Nullum satin Chimicum eXperimentum existit , in quo theoria haec fundari valeat, imo ad contrarios effectus adjudicandos probabiliter doctrina chimica nos conducit. Quando aliqua ammoniaci portio in animali viventi corpore reperitur quae ex alimentis procedit ob suam cum acidis Substantiis assinitatem, acidor Um et aquae promptam unionem experi rur, atque per animale lixivium , seu per urinas foris expellitur. Secunda ab ipsius D. BAUMEs doctrina deducitur : iste enim auctor ita

loquitur χ) : Pammoniaque qui se de velo pe dans la bile et

les au tres humeurs qui susurnent dans les Arem ieres Vcties ,

94쪽

a in si que dans purine, quoique acide chel te plus grand Π0mbre deS homines en satile , ne petit exister SariS OCCayiotier des

mala fies de Pes ore putri de , et caracteriseeς par les diverssymptomes d irritation qui soni de Pessen ce de celte cause. Si ergo ammoniacum quod putrefactionis ope formatum S Upponitur in humoribus animalibus producitur, febrim putridam illius ammoniaci productricem supponere opus est; si autem illam Supponimus pro ammoniaci productione, quo pacto ammoniac Umut illius causa considerari potest λ Quo pacto causa Simul et effectus,eadem substantia dijudicanda est y Tertia ratio ab

ipsa experientia fundamentum desumit : haec quidem quotidie nos patefacit, Carbo natem ammonia calem febris putridae naturae curationi efiicaciter applicari , atque inter remedia quae materia medica illi curando morbo indicat in quibusdam circumstantiis , maximum locum Occupare ; et non immerito quidem si ammoniaci virtutem diaphoreticam et excitantem quas in superiori gradu possidet contemplemur: quomodo autem substantia haec quae putridae affectioni destruendae efficax aestimatur, illius assectionis causa judicanda est 3 Argumentum ex urina desumptum ad ammoniaci formationem in morbis putridis convincendam, nullius pariter roboris judicandum : quod quidem fundatur in sedimento lateritii coloris in urinis , Crisis tempore secreti S, quandoque Ob Ser Vato. In primis enim praedictum phoenomenon in febribus intermit tentibus et alioquin experitur, quando ammoniaci formatio nec quidem supponitur. Secundo ut illius sedimenti praecipitatio quod ut phos phas calcaretis contemplatur praecipitatus unam Oniaci actione, acidum pho Sphoricum excedens absorbentis, cujuS

95쪽

ope illud sal solutum in liquido supponitur perfici possit, requῖ-ritur pli 3 sica illius ammoniaci eXiStentia, minime autem stifficit dispositio in liquido ad illud producendum, uti a D. BAL MEs adducitur, his verbis i) : aliut la rapide precipitation et Pabondunt sediment quon observe dans les urines critiques ala sin des maladies, ne vient que de la grande dispositio et dans laquelle set OuveΠt ces tirines ρsur former Pamtrioniaque. 1 ertit, formatio prussiatis ferri in femina morbo nervoso laborante, a D. I OUR-CROY Ob Servata , Ct ratione analogiae inter acidum prussicum et ammoniacum , h D. BAUMEs ad hunc finem adducta , nullius sane fundamenti est; nedum quia ulteriora experimenta inter illas substantias diversitatem et Oxigenii in acido prussico existentiam demonstrant, Verum etiam quoniam recenti SSima experimenta D. PRO UsΤ cujus doctrina a D. BAUΜEs in suae theoriae comprobationem citatur doctrinam de sedimenti ope ammo niaci in urinis producti formationem falsissimam esse evincunt: D. enim PROUs T in suis experimentis circa Urinam recenter

factis ita loquitur et o : le marc quiis'est forme

dans te sacon loquitur de urina diu servata ab aeris accessu libera est te mίme qui auro it seu Se former daris une quantite Turine exposee ὰ Pair et qui semble indiguer que Dammoniaque de la putrefaction nest Pas ΠeCeSSatre Vour OPerercette putrefaction .... Ce ireSt qu 'aux approches de la sevire que certe substance de sedimento latericii coloris loqv tur etant

96쪽

Prout ad doctrinam attinet , quae de remediis huic morbo juxta chimicum Systema applicandis pertractat, non ni Si difficultatibus subjectam , et rationi, et experientiae contrariam nemo est qui non videat. Etenim cruciferae plantae, quae Putridis morbis, in quibus dissolutio ingens ob Servatur, Sae pius inliciter applicantur, inter remedia agoti cum praestantia in praedicto Systemate collocantur; sub qua doctrina morbis illis contrariae aestimandae forent. Theoria quae a D. HAU MEsadducitur de carbonii applicatione, juxta D MONCII opinionem , ad istius morbi curationem , quae in carbonii oxi-genatione, et poStea in Oxigenti actione fundatur, chemicardoctrinae minime conformis est; carbonium enim in statu naturali , non ni Si magno caloris gradu fovente qui in animali oeconomia imaginari nequit oxigentum k Calorico separare pote St : praeterea carbonium , nunC OXigenium abripere; nunc illud deperdere arbitrarium est, et actio secunda salutari S nequit judicari, quin prima contraria aestimetur. Qtiae superius de cortice peruviano dicta sunt, hic pariter applicari possunt, illius enim natura , cum actione tollendi a ZOte , minimb conformari potest. Tandem juxta hanc doctrinam, medicamenta Oxi genium praestantia, putridis morbiS , ab a Zotes excessu provenientibus , singulis praeferenda Sunt medicamenta verooxigenium tollentia, contraria aestimantur: si autem istorum medicamentorum classificatio a D. ROLLo proposita, atten-

97쪽

datur, inveniemus quiddm, inter prima, muriatem potassaroxige natum, Oxida mercurii, Oxida ferri, atque aliorum quorumdam metallorum , muriatem baritae et alia; inter secunda Vero , camphoram, ether, athool, et narcotica collocari. Si hanc autem doctrinam ridiculam, et omni fundamento destitutam , ex inconsiderata chimicorum laborum ad medicinam applicatione resultantem, D. MORTON in praesenti audiret, quanto majori fundamento hanc Suam Sententiam proferre posSet: Agnoscat vaniae chemicus mendacia fammae Nec totam ulterius medicinam querat in igne. SACΤIo V.

De morbis phosphorenesibus et de remediis Phosphorisantibus. Sub hac quarta morborum Classe morbi illi comprehenduntur qui a phosphori excessu vel defectu in oeconomia animali procedunt. Remedia his morbis applicanda , etiam prout Phosphorum Corpori communicandi, aut tollendi proprieta rem habent, in duos ordines dividuntui. Phosphorum inani mali viventi sub diversa forma ac diverse combinatum re periri, quidam propugnant, scilicet vel cum gag hydrogenio unitum, gag hydrogenium posphoratum formans, vel ga Z a ZO-tico ConJunctum, vel cum Oxigenio combinatum, acidum phOS-phori Cum constituens, quod quidEm liberum aliquando existit,

aliquando Vero cum ferro, calce, soda, et ammonia CO COmbinationem subiens. Acidi phosphorici existentia cum calce

98쪽

Combinati demonstrata est , et istud salinum corpus valdhinsolubile animalis partibus mollibus cohaerentiam, Ossibus

Vtio sol id talem conciliare, certo certius est. Verum licet

pho phorum in animali corpore existat, ab illius tamen exceSSu vel d fectu , morbos aliquos causari, minime probari potest; et aliquae assectiones , quas ab acido pii Osphorico aut potita S a phOSphate calcareo oriri aliqui contendunt de cujus Veritatis assertione inferus loquar), eo ipso rigoro S E phos phoro minim P tribuendae sunt, supposito illius combinalionis Statu : ex quo evidentissime infertur, hujus classificationis fundamentum infirmum aestimandum esse. Equidem ipse D. BAU-NEs licet hanc classificationis methodum proponen S conjecturis tantummodo hanc doctrinam in praesenti fundatam

esse fatetur, dum ita loquitur Ι . Oa sau Conae a Peme de diversis phosphori in animali existentis combinationum

productis verba faciens) comment iis dolvent et e concideres Sous Ces divers rapporis , dans Pentretiea de la satrie , et dansles productistis des malassies. Inter morbos, in quibus acidum phosphoricum cum calce combinatum maxime influere valet, et ad illius theoriam et Curationem magis illustrandas confert, rachitis I chimici systematis patronis Collocatur: ab illiu S namque substantiae salinae defectu, morbum istum provenire judicatur; ac lichthac de causa inter morbos phosphore neges rachitis I quibusdam comprehendatur, tamen re Spectu acidi Oxalici pro-

ductionis

99쪽

ductionis, ex depravata digestione resultantis, quod juxta illud

Systema phos phalem calcar eum OSSium de componens, illorum mollitiem aut cohaerentiae defectum producit, inter morbos oxigenes es ratione Oxigenii quo acidum Oxat cum CodeScit) ab aliis includitur. Non quidem potiori jure clas i ficatio

una alteri praeferenda, cum hujus doctrinae fundamentum , quo Classificationes istae innituntur , omni Soliditate Careat ;a C methodus curativa juxta therapeuticem chimica dor trina deductam, ridicula aestimanda venit, quae quidem Consistit in administratione athalium lotionis Ope et in usu interno pho Sphatis calcarei. Etenim acidi ogabici in hoc morbo formatio, nullo experimento probatur, ac solummodo I digno a istius acidi actione chimica, omnes Sales Culcareo S de componendi, per analogiam deducitur : hac autem formatione Supposita;

quomodo intelligi potest acidum istud ad phos phalem calcareum in ossibus condentum actionem suam unice dirigere, hala Cautem substantiam in musculis aliisque partibus mollibus existentem, ac ratione suae texturae acidi Oxalici actioni abs dubibminus resistentibus, intactam relinquere 3 Supposita adhuc ista acidi Oxalici in ossium phos phale calcareo praedilectione, quo pacto acidi Oxalici dissolvens actio phosphatis calcarei accumulationem in ossibus aggrediens, ita se coercet ut illorum texturam non destruat λ Non minus quidem incongrua hujus morbi chimica therapeutice praeSentatur; acidi namque o Xalici absorptionem , lotionum ope perfici posse minimb con-Sonum videtur, Si attendamus acidum illud in stomacho formari ; paucissimam aut forte nullam a thalium absorptionem in corpore fieri, atque magnam liquidi copiam et corporum

100쪽

heterogeneorum concursum illorum comb Inationem summe dissicilem reddere. Phosphatem Calcareum intern d administratum digestionis liquidis dissolvi, et circulationis cursum ingredi, atque in OSSibus praecish, minime vero in aliis corporis partibuS , quae gelatinosa substantia coale Scunt, deponi arbitrarium est. Praeterea qua praedilectione acidum Oxalicum in Stomacho suppositum, phosphatem Calcareum in medi- Camenti S contentum intactum relinquet, pro ossium verb phog-phatis destructione militabit Z Tandem plurimae observationes

atque Solida auctorum doctrina, quae corroborantium usu id Ο-neo morbum illum aliquando curatum fuisSe teStantur, SVP- positae theoriae adaptari non poSSunt.

Istius theoriae doctrina aliqui ducti, senectutis vitandae aut retardandae medium proposuerunt: cum enim in senectute, phosphatis calcarei accumulationes in ossibus , in magnis trun- Cis arterialibuS et venosis, in tendonibus etc., fieri, experientia monstret, defectum istum obstari posse alimentorum et remediorum ope, quae acidi phosphorici formationem impedirent, et phosphatis calcarei de compositioni apta es Sent, Opinantur: inter prima ; Substantiae vegetabiles, lac et pisces; inter Secunda verb, balnea, frictiones et diu retica h D. VALLI proponuntur; inter haec vero praecipue acidum o Xalicum omnibus praeferendum judicatur. Ut autem istius doctrinae fundamentum infirmum atque ridiculum esse omnibUS patefiat, ob Servare praestat : I.' ossificationis augmentUm Senectuti S non Symptoma, sed causam determinantem, seu illa retardata Senectutem quoque retardari demonstrandum esset in qua SuppOSitione praedicta doctrina fundatur; e contra Vero conStanS ordo quem natura