De chemiae ad medicinam applicationis usu et abusu

81쪽

gemo a potato, quidam soliam modb ab humiditate provenire

asserunt. Humiditatem hoc in ca SV minini e actiVE agere, obser-Vatione S quae homines navigantes et aim Ospherae humidae actioni sub clos, praedictis morbis non laborare manifeStant, aliquo modo convincunt. Verum ut ab illis substantiis ga-Zeosis effectus iste certo repetendus foret, eXperimenta quae directh actionem illam demonstrarent, immediatae application S Ope illarum substantiarum in corpUS animale, ne-COS Saria essent. In salubris illarum substantiarum actio informa gaZeosa experimentis directis probata non e St : ratione ipsorum densitatis , aeris atmospherici densitate valdb inferioris , in parte inferiori atmospherae diu persistere minime probabile est; adeoque infestam actionem inducere in CorpUS minime congruum apparet. In illis vero ad hunc Scopum majorem densitatem considerare, Calorici abstructionis ope ab atmOSpherae temperamento productae, illorum fluidorum gageo Sae naturae inter gaZeosa enim permanentia fluida annumerantur minimh conforme videtur. D. BAUΜEs gag hydrogenium carbonatum , quod in atmosphera paludum reperitur , productricem fCbrium Causam esse propugnat; cujuS Sententiam D. BERTHOLIET auctoritati conformem proponit. Verum si istius auctoris doctrinam ab eodem D. BAUΜES citatam attentd perpendamus videbimus profecto , praedictum gag , de tonationis Ope , prO- ducta a gag hydrogemo carbo nato diversa praeSentare, atque SubStantiam aliquam oleo sana naturae animal S continere; quibus quidem heterogeniis substantiis potius quIm fluido ga- geoso insalubriS actionis causa absdubib tribuenda. Opinio

82쪽

haec BERTI OLLET doctrina roborari potest, qui quidem expressE ait 1 : Dans te commencement de la putrefactionil se rigage aussi beaticovρ de gal hydrogene carbone, dout DS proprietis soni modis es par utre , partie in me de lasubstance pvir sia, qtilii tient en dissolutioir , et cela enraison de la rapiditg de la putr faction et de PELvation de

gal i' flammabie, qui a ete observe d'abord par VOLTA, et Sur la nature duquel on a eu diverses opinions. Lorsqrson lefait Gionner dans Peudiomgtre de VOLTA, on observe quilpro fuit plus d acide carbonique , que te gal hydrogene carboneretire du charboa , avec laquei it a cependant de grands rap-poris, et qUil laisse psur residu une proportion asse csΠ-sidgrable de gar a Fie. II paroti dono conteriir Outre te Cia bone , quelque chose d'huileux et de nature animale. Oest cegari qui tresfrobablement est D cause de Pinsalubriis des ma-rDages, et qui Dant combine avec une portiou dyair at nos-mospherique, en forme de vapeur a Ebuleuse , ainst que je Palsu pose en triaitant de Pair atmosPhUtique , vient porterses proprietEs d igi/res dans le Aoumon. Sub Stantias istas vegetabiles in putrefactionis periodo Valde in Salubres esse atque in corporis animalis reSpiratoria et digestiva ac forte

etiam citan ea organa introducta S, oeconomiam animalem necessario alterare debere valdb probabile est: ipsarum minimaes1J Lecons de recole normale de Paris, torn. V. Pas. 138 et 239.

densitatis

83쪽

densitatis ratione, in inferiori atmospherae parte diu perseverare, indubitabile est: di S Solutionis Statum quem in uere, humiditatis ope constanter Servant vel ad ni in US SUSpen Vae existunt i illarum in corpuS introductionem favere, Certissimum est. Si ergo in corpusculis his nocivis illarum febrium causam sussicientem valde probabilem habemus; Quare

ad gag hydrogenii aut ad gag hydrogenii carbonati actionem recurrendum y Praeterea vegetabilium particulas graviores atque in aere humiditatis ope Solutas aut forte tantummodo interpositas, in animalis organis deponi, atque cum liquidis animalibus inde combinari, valde consentaneum videtur: fluida autem gaZeosa, ita leviora, maxima calorici quantitate soluta, in animali corpore fixari , physicae ac chimiae legibus non adeo congruum apparet. Experimenta quoque ab eruditis physicis Saepius repetita , quibuS aerem istum insalubrem, in eudio metro totam oxigenii quantitatem , aeri sano

respondentem continere demon Strant, a me propositae Opinionis fundamentum confirmant.

Diversorum periodorum theoria , chimicis principiis fundata, quae febribus intermittentibus applicatur, ut 1 D. BAU-NEs exponitur i , gravissimis quidem dissicultatibus premitur; inter quas hae praecipue attendendae sunt: I.' deficit illius theoriae principale fundamentum , nempe ConStan S gag hydrogenii carbonati excessus in atmosphera insalubri ; a.' aplurimis aliis causis in quibus talis influxus, nec remo te SuSpicari licet, praedictus morbus aliquando nascitur; 3.' ut gaZ

84쪽

hydrogenii carbonati in corpus introductio, illius que fixa tio ,

frigoris et caloris fortem sensationem, quae in febrium periodi S observatur producere possint , hoc est ut effectus i Stiphysica aut Chimica actione producerentur, magna adeo illiu Sfluidi gazeosi quantitas necessaria esset, quae vitalitati S legibus plane repugnat: A.' gare ostis illius fluidi status, compressioni , cui necessario sub)ici deberet, ut illius theoriar fundamento adaptari posset, manifeste contrarius est; s.' frigoris Sensatio absque calorici eX pulsione , excitari nequit, cujuSexpulsio per gag hydrogenii carbonati in corpus introductionem , minime explicari licet; 6.' auctam transpirationem ad totius illius calorici exces Sum tollendum Suffcere, per solam physicam calorici absorptionem, minime congruum videtur ; 7.' tandem periodi isti febrium intermittentium ratione ordinis et intensitatis symptomatum, singularibus adeo legibus sub ecti sunt, atque a reliquis chemicis operationibus adeo discedunt, ut licet I chimica actione dependerent, tamen ratione illorum modificationis, actionis vitalis influentiam nece S Sario praeSupponerent, ad ebque ad illius exclusionem probandam nullo modo apti judicari possent. Non majori quidem fundamento hydropes omnesque morbi, in quibus excedens aquosi fluidi copia in corpore supponitur,

in eadem hydrogenesium classe collocantur. Sunt enim diversae exactae ObServatione S, quae excedentis aqUae in corpus morbosum introductionem, pororum ab Sorbentium actione prodUctam es Se, demonstrant. Praeterea aqUse e XceSSUS qui ab alimentorum actione nulla verisimilitudine provenit, ab acris Oxigenii absorptione illius que cum corporis hydrogenii combinatione , ut

85쪽

quidam supponunt juxili chimiae leges perfici nequit , quin

magna calorici antea latenti S quantitas, CodUm tempore sensibilis reddatur, quae necessario homini S rem eriςm augere deberet , contrarium experientia testante. Non feliciori e

plicatione aquosi fluidi in corpore formatio ab aliis exhibetur, dum Scipponunt, ex ipSiu S corporis ogi genii et hydrogenii Combinatione productum esse . nana praeterquam quod copiosa illa combinatio, absque valde sensibili corporis Substantiae deperditione , fieri non posset quod experientiae minime conforme est illorum radicalium combinationem valde dissicilem atque circumstantiarum , in prae genti casu impo S sibilium ,

Concursum neceSgarium esse , chimica doctrina nos edocet. SuppOSua autem praedicta Aquae in corpore formatione, Sichimico rigore morbus iste novae classificationi subjiciendus e S Set , potius inter morbo S Oxigene Se S, quum inter hydrogenes es collocari deberet ; nam ut e Xperientia chimica demonstrat aqua O, Is hydrogenii tantum, o Xigenii vero o, 8; circiter coalescit. Nihil dicam de quorumdam opinione qui agendi

modum ferri in hoc morbo exponunt per actionem aquam de componendi : et rationi namque et experientiae et ipSae doctrinae chimicae adeo contraria est, ut nulla indigeat refutatione; ignaris solummodo relinquenda. Cum therapeutices fundamenti soliditas exacta morborum classificatione innitatur, hac ergo deficiente, illam quoque ex aequo deficere necessarium est. Hoc tamen praetermisSo Ut therapeutices a chimicis adductae fundamenti defecius pare fiat Sedulo considerationes istas attendere oportet : t.' nulla remedia drrecte hydiogenium tollentia cognoscuntur; a.' di-

86쪽

versa remedia quae febrium intermittentium curationi appli

Cantur , prout diversae circumstantiae illas comit natur, conStantis et analogae actionis ideam prorsus excludunt, illorumque plurima actioni hydrogenium tollendi, omnino contraria sunt: 3. V corticem per uvianum qui periodis tollendis tanta emcacia

adhibetur , in remediorum potius Oxigenium tollentium , qu millud praestantium ordine collocari debere sub quo ultimo tantum respectu febribus intermittentibus sub chimico systemate applicari posset Superi u S expoSui; ψ.' inter remedia

morbo isti applicanda , tanquam Sub Stantiae quae corporiogi genium Communicare Valent I , exercitium , diaeta vegetabilis, acidum nitricum , muriaS OXigenatuS Pota SSae, praeparata mercurii , illius Oxida et aliorum metallorum , ferrumoxi datum et murias bariticus annumerari debent; de horum autem applicationis felici Successu Sperando , medicornm experientia et doctrina judicent; 3.' butyrum , craSSae et Oleoste substantiae caseu S, aliaque analoga corpora, qUOrum usus febrium intermittentium curationi generaliter contrarius dici potest, atque ad illum morbum recidivum aliquando conducunt, per proprietatem digestionis functionem ulterandi, qua plerumque gaudent, potiUS quam per hydro-CarboniS e XCessum et proprietatem hoc corpori communicandi ab S dubit, Operantur: alii enim analogi effectus qui ab aquae Selenitosae usu, ab immoderato corporis exercitio , ab humiditate , ab imaginatione , ab animi pathematibus aliquando proveniunt; quo pacto

87쪽

cum hydrogenesium morborum theoria convenire possent λ 6.'tandem remedia Oxigenium praestantia, hydrogenium et carbonium d corpore juxta chemiae lege S, eXtrahere nequeunt, quin aquae et acidi carbonici formatio locum habeat et absque calorici productione, prout in maiori aut minori quantitate in corporibus illis reperitUr ; quae quidem novae productione S,

prout diversus erit morbi status, diversa remediorum dosis praeSCripta , divergaque calorici copia producta, maxime oeconomiam animalem alterare , juxta illorum Systema , qui per harum substantiarum excessum morbOS constituunt, neces sario deberent.

SECTIO IV.

De morbis a lotenesibus et de remediis a steriantibus. Sub hac quarta morborum Classe, omneS morbi qui ab arotes eXceSSu aut defectu procedunt , Circumscribuntur ;quaequidem classis in duos ordines pariter divisa, primos in primo ordine , alterOS Vero in posteriori comprehendit. Re media etiam morbis istis applicanda, prout ad a Zote praestandiam aut tollendum apta judicantur, in duoS OrdineS quoque divisa sunt. Morbi ab agotes exceSSu procedente S, Sub primo Ordine inscripti, juxta chimici Systematis patronos, in tria genera divi

dendi sunt; quorum primum morboS a ga Z a ZO te procedentes, secundum illos ab agotes Oxido prodeunte S, tertium vero moris bos ab ammoniaco causatos includere debent. Sub hac prima

classi omnes morbi naturae plus minusve putridae dicti patroni

88쪽

Collocant; sub secunda autem morbos praecipub ab Oxigenii

e Cessu prodeuntes , qui a tonia comitantur, compreti ad Ose S se contendunt. istius Classificationis fundamentum in prae- Senti examinare oportet. Morbos putridos epidemicos praeci- 'PUC a C Saepi IS Contagiosae naturae , atmospheram in Salubrem Substantiarum animalium putrefactionis ope alteratam, ut Causam agnoscere in dubium revocare non licet. AZOte S Separatio , substantiarum animalium compositionem con Stanter

ingredientis, quae in de compositione quam illae in putrefactionis periodo patiuntur , sub statu gare oso et sub diverSOCOmbinationis modo perficitur, sicut etiam ad putrefactionem dispositio quae per hujus morbi actionem, in animalibus substantiis constanter observatur majori mi ori ve gradu , ct 9tisationis doctrinae fundamentum praebuere. Praetermissa aliquorum istius naturae morborum investigatione , qui Circum Stantiarum ratione ab igitus causae immediato influxu alieni . videntur, magisque ideo a chimico systemate remoti: morbos

praecise animalium Substantiarum putrefactionem ut causam praeSupponenteS, e Xaminem US.

Si chimicam doctrinam putrefactionis, attento animo perpendamus , videbimus profect d, illius fermentationis ope animalia corpora de compositionem pati; omne fere illorum a ZO te cum hydrogenio combinatum , Sub gag ammoniacalis forma elevari , hydrogenii reliquum separatim Cum sulfure carbonio et phosphoro unitum , Sub ga Zeo a forma quoque

separari; terras salinasque fixas Substantia S tantummodo remanere. Chimicae pariter ObServationes nOS edocent gag hydrogenium sulfuratum 1 ga Z laydrogenium carbonatum , et gaz

89쪽

hydrogenium phosphora tum , Odore Summe fetido praeditaeSse, ultimum praecipub, quod in piscium putrefactione abundbexhalatur, qui quidem fetiditatis excessus , in fluidis istis gageo sis observatur, tanquam illius insalubris naturae signum iure meritoli plurimis contemplatur. Si ergo substantiarum a putrefactione

resultantium proprietate S chimicas , ad putridorum morborum naturam inducendam consultare OpuS e SSet, gaZe Osa S potius istas hydrogenii combinationes quam a ZOze , Ut morborum causam assignari debere, congruum videtur quae quidem a s Sertio , experientia, quae nos edocet, fluida illa gageosa ad hunc morbum curandum minime aptari posse , imo aper id con

cium, nullumque illius nocivae actionis directum e X perimentum, Carbo natem ammoniacalem vero putrefactioni debellandarem caciter praescribi ut inferius patefaciam roborari potest.

Ulterius autem progrediamur. Diversae observationes , quae circa animalium putrefactionem factae sunt , evidenter demon Strant, gazeOSas istas subg-

tantias in putrefactionis periodo, puras, uti in chimicis experimentis obtinentur, minime a fixis remanentibus particulis separari, sed aliquam ipsius animalis sub Stantiae portionem , sub putrefactionis statu summe divisae et aquosi fluidi ope , probabiliter in aere et in illis fluidis gageosis suspensae, etiam elevari. Doctrina ista in superius a me adducta BERTHOLLET autoritate e X pressa , systematis chimici patronis conformis est , et 1 D. BAUMEs ipsius BERTHOLLET verba referente , adducitur his expressis verbis I) : cest qCen effet i immo-

90쪽

niaque est te voci Uti resultat de la outrefaction et que dans S Com nencetnens u se de age beaucou ' de gazi hydrogene

Carbosse doclites propriet s so ut modi siees par tine Partie meme dola sudo tarice putre e quil tiem en des ςolution, et cela ea riaison de lia rapidite de la putrefaction et de Pelei tition de la temperatiare. HOC ergo SuppOSito , substantiam istam animalem Sub putrefactionis periodo in atmosphera existentem , Corpori communicatam, ad morbos putridos excitandum aut producendum aptis Simam e SSe , atque tamquam putrefactionis fomentum contemplari debere , rationi consonum videtur. Non quidem ab hac opinione discedit ipse D. BAUMEs , lichi immerito, ab S- dubio suae opinioni favendi gratia tamquam illius animalis Substantiae putre Scentis vehiculum , gag agoti cum tantummodo consideret, cum gag oxigenium sicut et reliqua fluida gareosa, humiditatis abs dubio intermedio, tamquam illius dissolutionis men Struum Seu vehiculum Contemplari debeant. Equidem ipse D. BΑUΜΕs exhalationes istas putrescenteS, pro morborum putridae naturae cauSa, potiuS quam illorum vehiculum , assignari debere, his expressis verbis fatetur I aussi uet ait doni Peudiometre nannonce pias les qualites deleteres , t est pasmolns nuisibie, lorsque te gal aiote qui en forme la plus grande

partie a pia se saturer de quelques Substaaces Pro res h exciter danς te corys vivant des fermentations ias imiliatrice ς et des depravations considerabies. Ρraeterea febrium biliosarum in putridas degeneratio, in istius theoriae confirmationem apte