장음표시 사용
101쪽
nantur. Confitendum tamen cst, eam
Lepius ita adrodi, ut in aqua forti dissolvi posit , quod de silicibus Compertum non est. Experientia haec , quar
& monstrat, fortia acida illi parti quam
ma Xume adversari, moneat, nos, Pro
albedine, dentibus concilianda , melioribus remediis , quam spiritu vel olco vitrioli vel alio ejus natura , Utendum csse. Partem illam dentis corticem ad inpello, facito ac distincte ab altera parte discernendum. Partes diversu: vel si rise, C quibus componitur , a fibris osseae . partis, situ suo, discrepant: non enim rectae iuxta dentis longitudinem jacent, sed obliquo ad latera , fere, ut in quibusdam animalibus transvei sim ponuntur ; in superiore vero dentium molarium parte , ubi osse: c fibrae trons verse sunt,& ad aciem vel acutorum dentium cxtremitatem aliquantum erectae sunt. In nonnullorum animalium dentibus striarum harum figura rocta est , in aliis parum, in aliquibus magis multo obliquae sunt, quam in homine, in quo eas, arcui similes, observavi, cujus arcus convcXa pars ad latera oblique deorsum, Concava vero sursum spectat, cujus inserius extremum lateri partis
102쪽
Da OssIBus, CAP. VII internae vel osseae , fundamento reliquorum , implantatur atque infigitur: ita, ut, quando aliquid alteram extremitatem premit, nullis ipsis metus sit, quo e loco suo dimoveantur. Namque tam firmo innituntur fundamento,sicque disponuntur, ut omnes impetus non in lateribus, sed ad alterum eX tremum ea rum fiant: id quod omnium maX um C fundamentum hoccejuvat, advi, illas mo- Vere ac confundere nitenti, resistendum. g. 6 . Quodsi perpendamus, dentes Conicis rumpendis dissolvendisque solidorum hujus nostrorum alimentorum partibus desti natoS esse, mox adparet ratio, cur ad minimum pars, eXtra gingivas prominens , immediatum masticationis instrumentum , duro lapideoque cortice donetur , alias nempe ab aftione sua facilius laederetur , ac sensibiliter adtereretur. Certum quidem est, alia nonnulla ossa , ad articulationes suas, adfricari ad invicem, ubi mollioris teneriorisque texturae sunt, ncc tamen sensibile quoddam detrimentum pati: tum vero oleosa mucilaginosaque quaedam materies ibi suppeditatur continuo, qua adtritus , dentium si tui officio repugnans, praecavetur.
103쪽
i lapideam microscopio lustres , serram fere exhibet , vel potius in qualitates Crenasque talis radulae , qualis paxillis nonnullis Chalybeis adfigitur, solat triarum obliquitate excepta. Ut adeo par. tes, sive laminae sex quibus eam Consare putarim adeo inaequaliter formatae sint, ut, per futuram, sibi invicem
ad plicatae junctaeque sint , dentibus,
vel apicibus dentatis intra incituras alte rius jacentibUS. cortex g 66. Haec pars non videtur aliquid -.ὰI de medullari & oleosa parte recipere,2 .ὸia quae aliis suppeditatur ossibus, neque μα osseae plane dentium parti omnino deeit. Praeterquam enim, quod nihil humidae oleos aeque substantiae ibi deprehendere, neque oleo sique quid , inde exsudans, sive in sceletis, sive in dentibus , e vi
vo evulsis , observare potuerim : non
video, quo modo aliquid ibi boni adferre , naturalemque hujus partis temperationem servare possit : quin potius illam destrueret , quum admodum sicca duraque sit, & esse debeat , atque aliquid , sibi singulare, possidere videatur, quod Vetat, ne, absque cujusdam oleosis materiei adjumento, fragile
104쪽
DE OssIBUS, CAP. VI r. Drexsistat atque friabile. Atque an mu Cus , dentibus adhaerescens , ab intra Proveniat, indeque eXeat, multum dubitari potest : potiusque videtur, eum ex viscosis, vel gummossis atque terrestribus partibus, a saliva suppeditatis,
Constare. Et quamquam dens ultra naturalem suam longitudinem excrescere
Credatur , ubi oppositus illi deficit id
tamen non adeo certum est , ut de eo disceptari omnino nequeat. Namque observavi, nonnullos dentes , ubi illis oppositi exciderunt, non fuisse elongatos. Sed fac. dentem, ubi ipsi oppositus, & pressura, ab illo dente proveniens, deficit, excrescere in longitudinem ; unde fit, quod dentes non Continuo eX trudant laterales suas partes, nec in parte corticis , qua: Omni preS-sura ac alius dentis oppositione, id ipsum impedientis, caret, insigniter Crassi fiant Z Ut ita potius elongationem illam pro dentis protrusione quadam habere debeamus, ab succi cujusdam nutrientis 3 alveolum influentis, effluxueXtra vasa atque gravitatione oriunda :prout videmus , extracto dente , succum nutrientem in maxillam propelli, alveolumque ossea substantia impleri.
105쪽
remque longitudinem superet, augmen tum illud non adcessit corticali parti. Equidem adfirmare debemus, tam te nuem subitantiam, licet omnino duram, homini per omnem vitam servari posse integram , ut reparari non debeat: ut potius statuamus, adtritu perditas partes renoUari. Verum, quum dentes aeque, ac aliae partes , Certam ac Con
venientem sibi magnitudinem praescriptam habeant , ac corticalis hujus substantiae soliditas praecipue limites ponat incremento ejus, illosque magis immobiles, quam in ulla corporis parte sunt,
reddat: corticem lapideum , dente Opposito ablato, praeter morem increscere
posse, mihi persuadere non possum. Corιici, g. 67. Lapidea haecce theca vel cor- divarsi- tex in homine, leone, aliisque CarniVO 2 si, ri. animalibus omnem cujusvis dentis anima- partem, eXtra gingivas prominentem, ιibus. obtegit: quando vero gingiva se dentibus obducit, fit tenuior, moXqUC ter
minatur: neque necessiim erat, ut pars
ejus tecta , quippe illi violentiae atque impressionibus, quibus denudata pars
toties exponitur , plane non objecta, adeo crassa robustaque exsisteret. In denti
106쪽
DE OssIBUS, CAP. VII. s Identibus incisoribus & caninis tam hominis , quam brutorum , Omnis pars, extra gingivas exstans; tali tegitur cortice : sed in molaribus dentibus ingens obtinet diversitas. Namque in Equis, ovibus, Capris, Antelao, Rhinocero te,
talibusque brutis, qua gramine vescuntur atque si umentis, fundamentum, si-Ve extremitas, extra gingivas eX stans,
apidea illa substantia non tegitur , sed
latera tantum, dc eousque illa extenditur, ubi in acutum apicem terminatur,
sed quandoque illi ostea crusta supercrescit : quumque in homine atque animantibus carni voris nihil sit lapideae hujus substantiae in parte ossea : aliter tamen se habet in memoratis animalibus , quippe in quorum dentibus maxillaribus ejusdem generis substantia Cum ossea parte permixta est , idque
diversis in locis, eaque pariter circa osseam partem limbum constituit, saepiusque ad extrema radicum continuatur. Atque inde clarissime manifestum est divinae providentiae indicium, dum partes hae in variis animalibus varie sormantur , atque naturae alimenti, quo animal vivit, adcommodantur. In homine , cujus alimenta in genere mollia sunt r
107쪽
, CLOPTONIS HAUERS, sunt, magisque in fragmenta per compressionem frangi, quam Conteri pos-1iant, obtusi sunt. In Leone, Tigride, Canibus, atque talibus animalibus , quae
licet carnes vorent , saepenumero Non utuntur teneriori alimento, quam ossa
bus, dentes quamvis lapideo cortice obducti sint , adtamen aCutis cuspidibus armati sunt. In illis brutis , quae gramine , foeno , atque frumentis nu. triuntur , in diversis locis , pars haeC lapidea in cacumina , in speciem limbi adsurgit, dc inaequalitatibus lapidis molaris respondet. In Porcis , qui aeque
Carnes, ac gramen & fruges vorant , lapideo cortice teguntur, ita tamen forinmato , ut dentes dubiae naturae manerent , utriusque alimenti masticationi apti.
tibus hominum aliorumque, carnes vom
rantium, animalium , ac intra gingivas i in aliis vero brutis intra eamdem substantiam lapideam , alia est dentis pars , re vera ossea. Hocque os, sita enim jure illud vocare possum aeque, ac alia ossa , ex laminis constat , quas in equino dente clare observavi atque
108쪽
DE OssIBUS, CAP. VII. yyg. 69. Atque ex hac diversa natura Unda& soliditate duarum horum partium in dentibus g. 67. 68.) clare patet, cur illi saepe tam subito excidanti Cur,eX dammiateriore vel lapidea parte sola abrupta , plιcan-moX putrefiant & excaventur , dum cortex , longe tenuior pars , per tot annos durat, bc quotidie, absque ullo
sensibili damno, utibus suis inservit pΑtque inde, gingivis ita exesis, ut pars
quaedam dentis, cortice lapideo carens, nuda ad pareat, illa eroditur, dum altera pars , naturaliter eXtra gingivas eminens, tamque solida substantia munita , talia incommoda non patitur. g. 7o. Dentes omnes in parte, intra Aribia gingivas latitante, periosteum habent, non autem talem membranam, aliisse' . Communem ossibus. Etenim id, quod 'dentium partem, membrana tectam, immediate investit, non est continuatio perio1t ei ossis maxillaris, sed illi unitur membranae vel potius ab ea propagatur, quae, gingivas vestiens, toti ori communis est , neque cum gingivis terminatur , sed , ubi ad extremum harum marginem pervenit, introrsum Currit,
atque , inter alterum gingivae latus &dentem reflectitur , postque , descenden
109쪽
s6 CLOPTO NIs HAVERS, dens in alveolum, partibus dentium, in eo jacentibus, immediate adhaeret. Nonnullorum dentium radicibus , ac praecipue in Q periore maxilla, una cum hac membrana , aliquid durae Carnea que gingivarum substantia: Co municatur, per quam dentes in alveolis suis eo firmius adfiguntur. Et quoniam hael artes firmiter adfigi debebant , pro va-ida membranae illius adhaesione , eadem, quae in aliis ossibus, occurrit Me-Chanice : puta inaequalitates vel superficies, cavitati inhaerentes a quibus ejus augetur superficies. In homine saepius sunt depressiones vel irregularis figurae foveae , quamvis dc in quibusdam humanis dentibus ibidem circulares sulci, insignis latitudinis, adlint. Similiter rein Rhinocerotis dentibus latos atque or hiculares sulcos deprehendi. In Tigridis dentibus inaequalitates hae quoque sulcos constituunt cosque memoratu dignOS copiolosque , sed rectos , & ab
uno dentis extremo versus alterum de
g. 7 i. Quamvis vero ipsi dentes nullam partem communis periostei recipiant , hoc tamen illis valde propin
quum est, quia alveolis, in quibus illi
110쪽
DE Oss Inus, CAP. VII s haerent, datum est. Perlosteum , ossa Maia maxillaria vestiens, ad alveolorum mar-θη gines progrediens , intra illas cavitates reflectitur, ita, ut, ab altero latere, OSIxa. ab altero vero carneam illam substantiam Contingat, quae magis firmandis dentibus succurrit: & , ubi se nihil durae hujus carnis interponit, cum membra na, dentis partem, intra gingivas haerentem , immediate cingente , Coalescit , itaque unam ambae membranam constituere videntur.
g. 72. Dentibus adhuc aliquid, praecipue notatu dignum impertitur , quo reliqua ossa omnia destituuntur, nervos puta. Differentiae hujus ratio praecipua, si non unica, haec esse videtur, ut partis illius, quae membranam non habet, ratio solum habita sit : iidemque periostet desectum resarcirent. Quamvis enim finis ususque dentium in parte illa quae immediate agit, ac in mallicatione ossicio suo fungitur, membranam admittere non posset : ad tamen omnino necessum erat, ut influxum spirituum reciperent, unde incrementum& nutritio eorum adjuvaretur: unde&euivis denti suus datus est ncrvus , qui illi defectui succurreret. Nervus , in