Morbus remedium, sive de morborum in sanandis morbis efficacia

11쪽

A T I O. intueor, intelligi neget. materiem hercle cu.jus dignitas Velirum in ilii tiri rem certo spondet, quem si multa ambitione Iagitem, Vestrae benevolentiae, qua me ante paucos admodum annos ex eodem hoc loco dicentem mirum in m dum estis prosecuti, quam nunc etiam Vestris ex oculis spirantem laetus excipio, inepte dissidere videar. Liceat igitur mihi, tu in Ueltra, quam expertus tum , nil TOrum aequitate , quidquid et spei, collocatum habeo, omni verborum honore misso, rem piam illico, faustis, quod spero, ominibus , auspicari. Non aliud majus neque certius aliud discrimendari, quam quod sanum inter nostri corporis statum de morbosum interest, is demum ignoraret test, qui Deo nimium dilectus, atque ultraumanam seriem beatus nullos non irruentium morborum clusit impetus, vitamque egit omni dolore curisque liberam. Nullum certe esst, si cum illo, quo ab aegroto sanus abest, interva

lo comparaveris, nullum, quamvis ceteroquin sit maximum, quo a pillis nigrisque coecae noctis tenebris tenue albumque splendidi solis 3 ubar; nullum, quo ab asperae hyemis saeviti tepidi 'eris honos nullum denique, quo in Gheraei

12쪽

Bectus rugis lima vernantis juventae lanugo distat in illibata modo sanitate ovans, sorte

sua, quam nec Attalicis mutet conditionibus, contentus, indefesso labore coeli lique spernens injui iam terram aratro versabat rusticus, mox dira prehensus febre velut fulmine tactus concidit, corpusque suum satis modo agile atque expeditum, nunc velut immensae molis machinam lecto adfixum dolet dumque viscera sibi exuri sentit,

ardereos, findi caput, , qua sibi placemique uxori, caris liberis victum modo quaeritabat, tremulam vacillare dextram, desperata voce se unum mortales inter miserrimum clamitans, sibistisque Deos nimium iniquos queritur. Sordet aegro Alexandro vel exiguus orbis, qui vix unus vegeto suffciebat, angulus. Qui modo castis tenerrimae conjugis amplexibus recens maritus inhaerebat implicitus, seque vel ad invidiam se tunatum, iisque ipsis jactabat simillimum, mox,

versa in iram laetitia, coelo fatoque diram nimis inclementiam aegrotus exprobrat. Quid plura Tantum sanes morbus msanitas re ipsa, quantum nomine, discrepant, nihilque quod cum aegroto sanus commune habet, reperire licet, nisi

hoc serte unum, quod hicin illa vivat, imo

13쪽

cunctis animalibus , quotquot vel lub aequore natant, vel quae liquidum volatu aera secant, aut terrae denique utuntur domicilio , ardentissitamum servandae finitatis, si inlaeta gaudeant, vel restituendae, si amissam lugeant, amorem esse insculptum Habent scilicet omnia animantium genera, sive rationis careant usu, sive tantae magistrae dictatis pareant, illam sibi res a primo originis stae momento inpressam legem ut, quod sibi vitaequestae prositurum naturali quodam Glut instinctu adstati augurantur , vehementer

ad etant, neque a conatibus, quibus tantum ad-quitant colla modum, desiliant prius, quam se ad ejus possessionem pervenille videant quum econtrario, quod vitae suae inimicum vel ominantur, vel aliquando experta sunt, cane ejus atque angue fugiant. Quodnam vero sanitate majus atque excellentius bonum excogites' Summum equidem illud esse, quo mortales, dum in terris degunt, beari possunt, ne Philosephorum quidem schola negaveri Quaenam vero corporis com quis naturae nostrae adversa magis, quam ino

14쪽

ex brutis discas, quae licet rationis lumine deinstituta errent, coeco velut impetu abripianatur, automatico tamen quodam quasi motu iulam a se procul amovere omni studio nituntur:

Quid de Ibide dicam 3 quae, si qua fides, facilem alvi selvendae modum prima homines docuit: dum, quam rostri sui aduncitate aquam hausit, illam in partem injicit, per quam reddi ciborum onera maxime salubre est, faecesque proluens certam sibi Medicinam secit. Quid de Hippopotamo 3 qui aliqua etiam medendi in partem gister extitit, dum adsidua obesus satietate mole stissimum abundantis sanguinis ejecturus onus, acutissimae arundinis cuspide cutim sibi vulaerat, manantis cruoris profluvium, ubi se levatum sentit, artificiose, quod ex limo consectum mureris, sistit emplastro. Quid de mira canum industria qua canini graminis usu concitato Omia tu graves atque indigestas alimenti avidissime adsumti reliquias excutere norunt. Quid de capris equibus non incognita in sanandis, quae tergo

lucris inflixit sagitta vulneribus Dictamni essic cia Quid de cervis qui Cinarae herba venen

tis pabulis resistunt Quid denique, ne plura

15쪽

addam, de stupenda hirundinum peritiat qua sui saluberrimani, morbisque oculorum pulcre Chelidonium mederi norunt Quid vero cense. bimus Solisne animantibus, quae brutae naturae fraenis reguntur, dicam an trahuntur cust diendae sanitatis cupiditatem instenuan hominibus vero, quos tantuni super illa evehit divinae particula aurae, quantum sublime os pronum super eminet vultum, negatam pronuncia bina u.

Non ita, . A Habet sane hom, habet innatum sibi servidissimum desiderium, quo ablatam valetudinem quantocius recipiat, receptamque Gnaciter servet nec frustra habet. Qui nostris, in deesse votis voluit Deus Optimus, praeter cetera Divinae Sapientiae atque bonitatis indicia, hoc quoque sui erga humanum genus amoris monumentum extare jussit, ut inter innumera o rora, quibus utendi mortalibus potestatem secit, talia etiam creata forent de condita, quae vitam sanam producere, adversus injurias sartam tectam munire, debilem firmare pollient, quibus Ndicamentorum vel Remediorum titulum donavit Therapeutice. Haec vero non parca manu nobis

beneficum obtulit numen, in iis congerendis adeo liberala fuit, ut vix ullum invenias coipii , quod

16쪽

dendi vires obtineat. Quum malos urti mille, mille mollis sim species, qui recuperandae salutis mille vias esse mirabituri suos ut quaeli bet Regio morbos fovet, ita sua quaelibet alit Remedia. Non alibi, quam septentiionaliabus in oris saevius coibutum furere, sed nec alibi majorem copiam Remediorum, quae corbuti furorem sopiunt, agros parturire notissimum est. Si vegetabile Regnum peragres, bone Deus tquam innumera de gremio suo benigna profundi Vella Quot arbores, frutices, suffrutices, quot plantarum millia, quorum Medicata potet fas non dubiis detecta constat Experimcntis' iniam plura vero, de quibus sedulis naturalium rerum scruta toribus nihil huc usque certi innotuit quorum taven nullam in fanando esse facultatem nemo prudens facile adfirmaverit. Q iam multa exanimalium classe suos inulus ars convertit Medicat TardisSima testudo aeque valet ac velocissimaus certavus neque pliis , quo glorietur, maximus habet Eleaphas, quam exigui umbrici, Cantia arides, Mil lepedes, quam vilia' spreta ceterum sanis anima iacula Quam praestantissima denique imis de ter rae antris effossa mitamur Quis salium satis vir

17쪽

tutem depraedicet Z Quis antimonium digne ce lebret ullis debitis laudibus nairum extollat serri robur, quo ditescente in Trajani fiscum, ob structu in intelligo lienem , reserare valet Z lais tandem me singula dicam, praesentissimum, quod vel in desperatissimis malis Iercurius ferreuolet, auxilium non obstupescat Adeo lectissimorum Remediorum plena omniat deo vel nihil est, quod non aliqua sui utilitate se Medicis commem

det Quid quod in illis corporibus, quibus

inimicissimum vitae nostrae adhaeret virus, pr pria re certa gravissimoriam morborum post se sinatio inis noxios ignorat, quos papaver pra

bet, succos: Quotusquisque vero Medicorum vel ad miraculum usque horum salubritatem a tonitus non videt, laudatque Telotypo marito

moecla uxor ex sublimato corrosi vo celerrimam Cogens necem poculum, sed de hinc divinam di vinarum virtutum aquam Fernelius parat Quot

viatoribus dii ricto serro vitam latro sustulit Quot vero mulieribus ferro cancrosim exscindens mammam vitam reddidit peritus artifex Ignis vel in cadavera saevit, selidamque corporis compagem in levem vertit cinerem idem tamen, ne in 'nerem setiscant ossa, aut cadaveros putredim

18쪽

O O. vasa deliquescant, ignis impedit, utque morbo ita inaedendi artificio metam figit. Quae quidem omnia quisquis accurate pensita- velit, nihil absurdi me dixisse existimabit, quum morbos Remediorum vice fungi posse adseruero. Quo enim colore negari queat, ipsum mederi polle morbum, dum in venenis, quae vix ad

corpus attingunt, quin illico excitetur morbus, m dendi vis maxima lateat, non video. Neque tamen sc scopo fatisfactum est nostro majus quod dam A. R. opus superesse, iustraque morborum Medicinam sperari, nisi illam morbi secerint, demonstrandum restare intelligitis: quod ut manifestum fiat, id quidem vos mihi facile concessu ros praevideo, ut amissa restituatur sanitas, id inprimis esse necessarium, ut solidarum liquidarumve partium, ex quibus humanum corpus constat, vel utrarumque fabrica, aut, quae inter illas intercedit, ratio sic mutetur, ut naturali evadat si ilis. Aliud enim cum sit morbosum ab eo, quod sanum est, ut, quod morbosum est , reddatur sanum, mutari utique necesse est: e quibus equidem id sponte derivari opinor, hoc demum Remedium dici posse, quod humano corpori mutando sufficit quod vero ad id praestandum

19쪽

dum ineptum deprehenditur, e Remediorum clas se suo merito eximi Quisquis autem in veram, quae has mutationes producere queat, caussam inquisiverit, non alias inveniet leges, quibus humani corporis machina, quam quibus Universum si acet, quae tanta adfinitate gaudent, ut inter quas accuratius convenia , frustra quaeras. solucre hic, ibi omnes varietates motus efficit. Motus universale illud , quo liniversarum rerum parens Natura utitur, organum Motus, unus ille pulcherrimi ordinis, quo Mundani systematis partes suis quasque locis dispositas apteque collocatas miramur, auctor. Coelum coim

templare, amplissimum illud quod Divinam ostemta majestatem, Theatrum: Intuere miras argenteae Lunae facies Solis vagantiumque sidearum cursu piosequere dc vel in immennim di sita spatia cometarum iter nihil, nisi motum, quo nam omnia reguntur, observare dabitur si per latam Telluris supersciem excurrere libuerit, quidquid ibi mutabilis adparet, selo id motu

mutari lateberis: Huic animalia huic vegetabi .lia ortum suum, incrementum, interitum debent:

Uic tempora tempestatesque dividit nunc rapido concitati aeris turbine, basio copiosissimi fra-bris

20쪽

o O. 37 bris gurgite suist e deque movens omnia, Deucalioneo majus diluvium mortalitius minitatur nunc fractis iugatisque nubibus, perculsos modo

terrore animos gratissima malacia blande de inutiacet. Si denique in abdita terrae penetralia descendere,, recondita profundo in sinu viscera rimari non metuas, in moventis omnia subterranei ignis calorem illico incurres. Humani vero corporis originem si examines, velis tum

motu illud agi saliens alpighi punctulum, aut Lewenhoehiana animalcula demonstrabunt In crescens illud vide vel adustum, aut consumtum

sinuo sanum vel oppressiim morbis selum si h

ium vicissitudinum causiam motum dixeris, vera

dixeris alus ille vitam dat, datam tuetur sesus: . sanitatem selus ille servat intemeratam selus it tum destruit, destructimque instaurat olus.

Quum vero nullum de se generari motum uno omnes Philosophi ore consentiant, neque moveri, neque motu mutari corpus nostrum poterit, nisi instrumentorum ope, quae certa ad illud adplicuerit aut adplicata determinaverit caussa Hanc autem sollicite perscrutanti alia non Occurret,

quam ipsa humani corporis fabrica, quae e solidis fluidisque panibus, stupendo inter se junctis a C . tu