Morbus remedium, sive de morborum in sanandis morbis efficacia

31쪽

muri armis hostem conficit, qui vix fugatas de corpore, quin mori componantur fluctus, optata diu remis pax uberrimis constantissime A. nitatis fructibus de vini hominem mulceat, dis

Nec alia via in sanandis Chronicis naturam insistere existimandum est: Non enim nisi critica perturbatione haec mala tolli attentus facile comvincetur animus. Non equidem inficias eo, pa

Horibus mulio neque adeo gravibus symptoniatis hoc aegritudinum genus stipatum incedere, labensque fiteor, naturiae in his conamina densibus nostris manifesta minus, quam in acutis adpar se id tamen mirum videri tabe nennes dum enim citi minus distriminis Chronicis inesse comsuevit, non nisi leviorum adversiim illos morborum ope natura indiget. Si enim vel ipsa ars, at quanto natura imbecilliori vehementes minus moria hos minus vehementer adgreditur, violentos vio lentius, ecquid aliud naturam artis magistram facere est credibiles Nec tamen otiosa illa sedet torpetque, sed siluus prudenter studiosa suae erintato dextre morbo morbum vincit malam mim, quaesis, Cephalaliae Medicinam natura ad-

32쪽

auribus ore, naribusque essiuente solvi, nostro haud aliter ac Hippocratis aevo, amat: deo constare sibi, suique propositi tenax esse Natura cotisuevit Nonne diuturnum alvi fluxum, qui sponte nec coactus supervenit, vomitus sistit Quis demum Medicorum ignorat, quanta cum restituendae jamjam salutis spe ad Melancholiam Maniam varices aut haemorrhoides accedant Quoties dysenteriam, pessimum ceteroquinis satis periculosum morbum, ad sanandos spleneticos Natura conciliat Pauca dicenti A. A. ignoscetis, dum citius, quam singula excuterem, dies

deficeret: Hoc tamen ut adjiciam, patiamini, non minorem scilicet morborum esse vim in medendis morbis, quos externos vocamus DChirurgorum curae hodie committimus, quam in iulis, quibus interiora corporis sunt obnoxia innum, quod omnium instar sit speetate vulnus. Hujus quidem non aliud Remedium, quam pus , vel peritissimus novit artifex Molire ex artis sapientissimae instituto omnia: Nihil omitte: Adplicavel maxime commendata sua, qua pollere dicuntur, Carnis generandae facultate, unum si pus desecerit. oleum perdes omne, omnemque Operam. Hoc 3 veIo

33쪽

praegressae calore febris excoctum, stillabit nunquam : Attende ad illa, quae inflicto succedunt vulneri, Phaenomena, & vera me dixisse fateberis Augetur post aliquot horas dolor ardet co pus aettuat vulnus rubent atque inflammantur labia frequens subsultat tacta pollice vena; Πω-

tenditur caput dira denique urget sitis Eni singula febris 3mplomata, cujus ope vix pus con se in Natura, qui dispareant illico, exacto ope res durarentulini, boni nihil detrimenti s

rimum auatur aegio. Gangraenosam corporis partem, sive absumto vitalis flammae pabulo, sive edaci serventis naturae igne, sive denique imprudentis Medici incuria malum fuerit contractum , a viva separandam Ophacelatam vero, ne macera trahatur ense esse rescindendam, ab antiquissimis usque temporibus inter Chirurgos convenit Hoc vero artis, illud Naturae opus est, nec tamen illud, nisi morbi adjuta auxilio Natura consequitur Mens cum impetu fumis ad extrema oscula, nullius adhuc putredinis inquumta serdibus disjungit, vivis quae connexa lita rent, mortua o quantae hinc necessitatis viso in margine Phlegmone oritur , quae si absten

34쪽

censemus, faciles advortit aures, docilesque adplicuit animos, dubitet amplius, quin natura inqstrumenti vice morbo utatur, quo enatos in cor pore morbos, sive imis occulti in visceribus late ant, sive extemas infecerint partes, nostrisque

pateant oculis, ofliget, suum si commissa sibi absistrat opus, suumque nullis turbata semoris decurrat tramitem. Non equidem neseso, raro ita sibi si ere Naturam, ut propria e penu cumcta depromere possit arma, quibus vel imminen periodum averim, vel praesens de te valeat sed tamen illam hoc in rerum articula nunquam descere optime scio. Neque enim aliud sit, quam quod' es Principesque agere sistent, qui, quoties adversus sertiores ionico bella gesturi non satis praesidii in illis militibus, quos sua

sappeditant regna, situm esse intelligunt, prudenti consilio aliunde conscriptas mutuantur Opias, ut conjunctis seciorum iacultatibus non dubiam a

35쪽

s audaces stetissent, victoriam reportent. aisbet scilicet Natura amico sibi foedere junctam Aratem Medicam: Hinc sibi illa suppetias, suis si unice viribus sidere minus consultum ducat, stit, petitasque resert si ad depugnandum manuum requiratur opera, quantum in Chirurgia auxilii si victu succurri necesse sit, en mulios, nec levis illos armaturae, milites Diaeretica alit. Si Remedia praesto esse debeant, cum biore

Chemia auxiliatrices latura manus Galanica a currit Pharmaceutice. Habent, fateor , quae inde sibi Natura comparat, corpora de se, quo

valeant, nihil, sed Naturae juncta viribus a belli milium. Massam illa formant rudem inersque pondus, sed Naturae agitata spiritu vivunt, vigentque, vitamque partibus amis sim reddunt, languentem suscitant, sanitatem servant integram, labantem erigunt. At alio si id fieri credas modo, quam quum selius naturae arbitrio Ddexteritati negotium committitur, fauletis hercle Morbum morbo Natura, ars morbo morbum fugat, nec a natura aliud ars agit. Si quae in acutis, chronicisque, internis vel emternis morbis ars praestat, cum iis, quae in

36쪽

acutos intentat Medicus Z ia, si sapit, unum: b aturae ille conatus adjuvans excitatum motum Remediis suis ita temperat, ut neque torpeat nimis, neque effrenatius in hostem irrumpat, sed ad illum velocitatis gradum reductus consistat, qui unus tollendo morbo aptus judicatur. Nunc enim velocius currentem Naturam injeisto sistet freno, ne delassita nimis, propriis quasi con--mis exanimis concidat; tunc incedenritardius laxabit habenas, stimuloque addito animos suffciet, donec satis quidem virium ad superandum, sed nec tamen tantum habeat, sibimio noceati Quem enim , quaesis , in finem secti de vena ebullienti exitum concedis sat ni, aliam mox, nisi turbas prior sedaverit, educturiis c si in Quare pharmacum paras non quod acriau spiculis intestina irritare, aut igne exurere, sed quod leni quidem at largiori inducta diarrhoea impetum pacare pulcre novit Quam ob caussam in interiora corporis calidam infundi. Cur exhalante emollientissimi liquid vapore aera impraegnas, seduloque prospicis, ne siccus ille aut

aestuans, sed humidus tepidusque ad externam

37쪽

corporis superficiem attingat, atque ad tenerri in pulmonum vastula, rigidasque intestino ii fibras inspiratus.°lutuus adpliceturr Cur nus pedesque calenti in Mergis alium Cur tepida caput, aures, nares, os, quidquid porro est receptaculorum acque ac munctoriorum corporis foves Cur denique tepidos, diluentes, Iaxantes , aspidos, inertes potus praebes Quota sum, quaeso, haec molimina Non alio hercle, nisi ut Icariis pennis altius volantem naturam m rem, ri ventesque nimium motus, certam cete .aoquin conciliatur, perniciem, prudenter compes vis. His demum machinis increscens Naturae

ur, sed si potius piam morbi in exiti uni increscens, stangit artise , morbi sim caussi,

amininuens . cum acria obvolvit, diluit silina. concreta solvit, Gluta expellit, stricta laxat , attritum muruit calorem ' erat. His demum artibus sellers impedit Medicus, ne sua quidem pio alute dimicans Natura, sed violenter nimis dimicans, opes suas illi pet atque profundat, quibus destituta novum , si quem forte astutus parabit morbus , impetum sustinere impos victa Grix, mussioque tropaea splendida certe atque opum otio 'ac me tamen in contraria omnia ab

38쪽

ix sineste cavebis: si nimius in acutis motus

nunquam non periculosus, saepe numero letalis habeatur, haud rarius naturae robori obstitisse nimis discriminis aeque plenum deprehenderis. Quoties hinc imperseetas, quas vocant, rises

Medici spectant dolentque Quoties in pristinos morbos , quos evasisse jurasses modo, non satis extincto mali semite aegri recidunt, curatu sein Per difficiles, saepe insanabiles. Nimio in i flamitatoriis motui pessima facila succedit Gamgmen , Gangraenaque pejor phacelac sediressinius torpentem motum, intincta nimis morbi materie, scirinus excipit, quem prior mox, auctus si feste rursus sierit impetus seia Petur Cancer Italac, si ulli, medio ire tutissimum est i Nihil ergo metue vel in ipsis acutioribus, ubi

vis vitae languet, veternum hunc soporosae natu rae flagellis excuterer Hie igitur Cardiacis locus: Hic vesicantia Hic spirituosa, alias venena, omnem sanationis abiblvunt paginam. Quantae igitur necessitatis esse creditis, A. . H. H in. tento ad morbi genium esse animo, ut rite, quae noceant prosintque distinguere scias Sed nocopus, hic labor Nec cuivis hanc Corinthum adire contingit Odit ceu profanum visus impe ritos

39쪽

natus regi patitur. Si vero investigare volupe fuerit, qualem in Chronicorum morborum medela ars scopum serire studeat, non alium in quem collineat, offendes, quam quem sibi in acutorum cura figit. Si cuncta, quae ad evertenda haec mala ex artis dietamine institui necesseest , exponere vellem, multo facilius initium quam finem invenirem Quam excurreret oratiis, si de Hydrope, Arthritide, Caduco Morbo diceremi Sive ipsa veteris flammae vestigia non nisi accensis per uidissimum metallum igne deleri possis inmistra remi si non alis quam morbos moliumne recludi pota structos, e quibusmenstruus scaturit cruor sentes probarem : Vix enim haec claustra nisi

scri rata clave reseres Quot quantaque dicendaxesilai Crat, si ora miti moti, serro igne pelli posse profundum, quo, quem pituitos correipuit Apo-plexia, immersas jacet aeger soporem evincere coanarer At hoc benigno aequae sortunae munere

rix defunctus est morbo, quin iisdem oppugnata debeat unus, quae frequens illi esse comes, 4ida consuevit uisequa nervorum reselutio: Quis quis enim hanc Paralysin alia proctigare sperat vis,

quain Diuitiae si Corale

40쪽

Uam proxocata febre, laterem lavat: Febi is mora

Dum biveres febris lentorem attenuare febris concretum discernere rubris tena separare febris separatum expellere febris sanguinis spiiituumque motum incitare febris laxa roborare, Nola quicdem febris potest: Hanc si dextro evocaveris aria tisicio, superesse sorte aegrum laetaberiS, quem,

ab hoc auxilii senere imparata a te, ne ipsa qui dem servaverit salus: Si quid ergo audes, Medi--, qui liri auderes, cum non alio pretio sani os veneat, move, seca, ure : Divisis dentium repagulis in sulam iniunde, mod visceribus cometenta sursunt deorsu agitat, pharmacum, velave 4o illud injst evia: ninnite iervidas aromatum, sive coris ex iis spiritus , sive seruora et ris olea , scintillas, ut igneminteriora concipialitatam. que dissientur humida, spissa dividantur nec

cutis metu stimulis extema movereis pellere, dum acerrimis aculeis interna pungis atque lacessis Ui- rosis non nullorum animalium succos dum incora Pus ingeris, erunt Malia, quae pulcro audax u cessu non levi cum emolumento ad cutim adponas. Urens Cantharidum venenum quanti hic remedii loco erit Quid de sudore dicam, qui te stragulis corpore, quod flagrantis spiritus a rem