장음표시 사용
251쪽
seri, poena subjetiatus ne quantitas stipulati
nis in incerto sit. Ex. tr. Si architectus domum intra annum non aedilicaverit . & tu sis mei. cator , nec habeas commoditatem exponendi merees tuas, cum hie damnum . quod pateris sit luerum cest,ns, incertum verost, quanium luiserari Dotueris , id . quod interest , in ineertoen, Stipponimus & hic. quemadmodum in anteerioribus. luctum cessans esse damnum, proutidi vulgo habetur, & in comi ni sermoae da.
Quamobrem dc teneri ad id quod interest &dimnum datum resarcire. a se in vicem non distinximus. Quodsi vero quis sine probatione admittere nolit , lucrum cessans recte ad damanum resertis id ostendere hibet , ne quicquam dubii circa demonstrationea anteriores aliasque subsecuturas superesse possit iis . qui juie Roma ino animum haunt imbutum .
s. εII. Luerum dieitur res, quae bonis nostris superaeeedit , Iiciem non deminutis. μ Quamobrem eum loeupletiores fiamus, quando res quaedam bonis nostris super. Meedit, iisdem non deminutis, i . 381. pari. a.Iur. nat. , Iucro incimur locu-p-ονes. Unde etiam Lucrum definiri poterat, quod su res . qua fimus locu pletiores.
Ex gr. Mereator vendit mereem, quam me: vino aureo seri locupletIorem . cum tantundem Tat pretio duorum aureorum . tribus aureis. nune Plus habeat, quam habuerat ante c*.εIx. Unus erto aureus superaeeedit bonis ejus , nee part x Jur. nat. . Et hine denuo intelligitur . ut aceederet . bona erant diminuenda et lucrum luctum esse unum aureum, ac ideo aureum unum igitur est unus aureus . Similiter patet , eum lucratus etiam dicitur.
Gerum Luerum cessare dieitur, si, quando id obtinere poteramus, impedimur , quo
Ondo ces minus obtineamus . In Ex. gr. si opera tua quid rueriri poteri quod eis vendendo luerari poterat, hierum ces morbo autem impediris. quo minus hoc fiat s sat . Non abbortent haee a recepto loquendi lucrum cestit. Similitet si mercator impeditur. usu , quod nemo non advertere potest . mo- quo minus merces suas in loco commodo expo- do ad circumstantias animum attendere velit re Possit. consequenter quo minus lucretur, quando de luero sermo sit.
Lucrum dicitur eratum, quando certo constat, nos id obtinere nosse ., seu obtenturos esse. Incertum vero, quando certo non constat , nos id obtinere posise, seu obtenturos esse. Quantitas vero lucri inceria est , si quidem satis eonisset , nos lucrum aliquod obtenturos esse, vel obtinere posse, non tamen satis,
Ex tr. Si mercator in Ioeo commodo mereri tra certum tempus ι quantum sit lueraturus . vendibiles exponere potest . dubio caret , quod diei non potest . Quantitas adeo Iueri inceri qualdam sit venditurus. adeoque eas vendendo est . Enimvero si terio non conitet . an hodie aliquid lucraturus . Luerum adeo eias certum merces quasdam sit venditurus , consequentet est . Enimvero cum non certo constet . quot quid lucraturus, luerum etaoque hodiernum in suarum mercium ec quas m fit ventiturva in- certum est .
f. ειε. cisala lis. Si Derum elare debet, necesse est ut certum fuerit, etsi ejus quantitiυ fueris is crum cessu. certa. Quando enim lucrum cessare debet, necesse est impediamur, quo minus obtineamus, quod alias obtinere potuissemus t S. 6I . , consequenter certo comstare
252쪽
De modo sese alterἰ obligandi. 2II stare debet, nos luerum istud obtenturos suisse, nisi impediti fuissemus , quo
minus obtineremus. Enimvero quando certo constat, nos luerum aliquia obtinere posse , id certum est in . Quamobrem si lucrum cessare debet , ne. eesse est, ut certum suerit. God erat unum. Certum vero esse potest lucrum , etiamsi esus quantitas ineerta sit s*. 633. . Quamobrem cum lucrum cesset, quod certum erat per demonsrata; idem etiam cessabit, etsi ejus quantitas incerta sit. Ruod erat aIterum.
Ita in exemplo mereatoris , qui merees suas lueraturum fuisse . etsi non eonstet . quantum in loeo eommodo exponere impeditur certum fuisset hoe lucrum . Cessit ititur ejus laetum . est, eum quasdam venditurum, adeoque aliquid etsi hujus quantitia incer ut .
Quoniam luerum e ertum sit neeesse est, quod cessare debet I uerum Quamis minime cessat, quod incertum est adeoque mulio minus , quod obtineri non cesser. a posse biis constat .
Aliud nimirum est ea fere luero quot habent alii, vel quod tu habere malus, vel et uim non rantum Iuerari . quantum luerantur alii , aut tu luerari malles; aliud vero cellare luerum. Ex. gr. Si Medicus vendendo medieamenta aris cana tantundem luerari nequit . quantum lucratur alius . vel nulla habet . quae vendere posisit s luerum tessare minime dicendam . Ait si qetis a lius , qui quotannis vendendo medicamenta suae eompositionis multum lueratur, impedi.
tur, quo minus ea Praeparare Possit , vel praeparata vendere Prohibetur tum omnino lucrum cessat . Ita ii opera tua lucrari quid Poteras . nemo autem Her t. qui eam conducere velit siuerum non testit, sed nihil luetari potes. Astsi adiuerant . qua operam tuam conducere velint, tu vero impedim . quo minus eam locara
pol sis. eestabit utique lucrum tuum.
g. 6 ILLueνum eertum est res in dominio nosro extitura. Lucrum enim est res, quae Qualis re, bonis nostris, adeoque rebus in dominio nostro existentibus ij. 48. pari. . Iur. sit Aerum uat. , superaecedit. Quodsi ergo fuerit certum . ea rebus in dominio notiro certum. existentibus superaccedet i g. 6 in , consequenter in dominio nostro extitura est.
Luerum , antequam luerit obtentum , bonis nus etiam eertum est, rem aliquim in dominio nostris annumerari non potest, nec ideo est res. nostro extituram. Ita si eertum est . me iuerxis quae acta in dominio nostro ex stit . Quatenus turum centum aureos , eertum qu que est, cen- vero certo constat, με Idem Ob muros, eate. tum aureos an dominis meo exuuiros.
S. 639. Quoniam nostra est res , quae in dominio nostro existit s s. ia . pari. 2. Iur. -- porro uar. , luerum vero certum res est in dominio nostro extitura t&6o7. lucrum Nesidiiων. eratum est νes, quam nostram futuram certo novimus.
Ita in exempla paulo ante dato, gemum aureos, quos me lucraturum certam est , meos s re certum est.
sibi impedir, quo minus Iuerum alias certum obtiaeas; is imperit, quo minus res tua fiat, quae alias tua futura erat. Etenim lucrum certum est res, quam tuam fore certo nosti I. sis. . Quamobrem qui impedit , quo minus lucrum alias..isi. eertum obtineast is omnino impedit, quo minus res tua fiat , quae alias tua sutura erat. D d a S. 6a I.
253쪽
C. tuis, tu. .Qui tμcrsim tuum cessare facit, damnum tibi dare te ensis est. Etenim qui lu- . M tuum cessare facit, is impedit, quo minus idem obtineas, eum alias o,' tinere potuisses .st . . consequenter impedit, quo minus lucrum alias cervivio. Ubtineas cf. 6is . . Enina vero qui impedit, quo minus lucrum certum alias obtineas, is impedit, quo minus res tua fiat, quae alias tua futura erat s l. 6ao. , consequenter eandem absque voluntate tua, quod per se patet , potestati tuae ita subdueit, ut ea tua fieri minime possit t 8. as. ωιοL . Iacturam sui iacit, si res quaedam sua ejus potestati ita subducitur absque voluntate nia , ut eam nunquam recuperare posuit β. 87.ρart. 2. Iur. nat. , atque adeo jacturam rei, quae sua futura erat, secisse dicendus est, si ea potes lati ipsius ita subducitur, ut ipsius fieri minime pollit. Quamobrem cum damnum det , qui faeto quodam suo, vel etiam non facto in causa est, ut jacturam tui facias f. ε 3 s. p. a. Iur. nat. ; damnum omnino dare dicendus est, qui lucrum tuum cessare saeit.
Uidemus itaque luerum tessins recte aequipa- mni dati de lucr ieestantis a nobis suis se evictam. rari damno . atque adeo suo lioe comprehendi cum nemo non ultro de damno libi dato conque
possit . ut adeo . quae de damno dato demoa- ratur . si quis et iecerit . iit lucrum ejus cellet .s irata fuerant . a1 Iverum altim cessim appli- inanimici iudicio quoa lucrum cellans damno eari queant. neque opus iit . ut de hoe ea seor- dato aequiparetur . Poterativis itaque usu coni sim demonstrentur . Ia ipsis nimirum demon- niani loquendi non invito definitione tu damnistrationabas propositione praesente ranquin prati, ad lucr u euitans averte extentere . scilicet Lipio uti poteramus . vi principii reductionis quoi ut sanara eius . quoi nia .hruiri est . vel reducendo lacrum eeisina ad damnum da ruin . nostrum elle vocerat . niu aliter coasaltias vL
mteres. Notandum vero est. ad literum eessans etiam luero ponuntur , iisden vero carere e imur . retem . si qua alia sunt ncisis Milia vel lacua. veluti si Privem ar voluptate ex re ob anectio da, quae, quatenus aest linationem recipiunt, i a item singulare in Percipienda.
is amise damnum quoddam incurrat, aut lucrum quoddam ejus erise , ad id, quos interest,ia q&od tu. teneris. Etenim si ob factum quoddam tuum, vel non factum , sive dolosum , terest . sive culposum alter damnum incurrat damnum ipsi datur dolo tuo, vel culpa tua, quod per se patet. Damnum igitur, quod alter ob factum , vel non factum tuum incurrit, resarciendum est 3. 38α pari. a. Ivν. nat. . Quod si ob idem factum lucrum quoddam alterius cesset, cum damnum tibi dare censendus fit. qui lucrum tuum cessare facit g. 61 r. , damnum vero dolo, vel culpa datum resarciendum sit 18o. pari. r. Jur. nat. , quicquid etiam hujus damni est, re.
sarciendum, consequenter tantundem restituendum , quantum valet res, quam habere poterat, nisi a te impetitus fuisset y 72. pari. 1. Iur. nai. oeg. 6I . 6I3.hU. . Teneris adeo alteri non minus de lucro cessante , quam damno emergente. Quamobrem cum damnum emergens & lucrum cessans sint id , quod interest 611. ; si ob saltum quoddam tuum, sive dolosum, sive culporum , al. ter damnum quoddam incurrat, vel lucrum quoddam ejus cesset, ad id, quod
254쪽
De modo sese alteri obligandί.
mur, nos etiam teneri de luero cessante . con-jequenter damnum resarcire idem esse ac Pr stare id , quod interest. Modo principio reductionis rite uti noveris , multa statim Patent . quas alia et di illa ulter pereipiuntur . Ne tanMnscrupulo ioribus dubiam quoddiat adhuc saper-st . quae v adhac monenda sunt. In demon. stranda obligatione damnum datum resareiendi
supposuimus pari. 2.Iur. nat. . alterum
non mimis habere, quam habere debebit
: id quod contingit et . uuidamnum patitur . Ast siluerum eessat, minus trabes, quam habere poterat s. 6i . . Enimvero si concedere nolis , eum
minus hibere quam habere debeat, qui non habet . quod hibere Poterat, suilla me demonstra.
re Polluuias . non mimis nos obligatos esse ad non enaciendum, ne qais minus habeat , quam habere poterat, quam ostendimus non esse emiselendum . ut quis minus lia eat , quam habere debebae L .sυ. νω t a. I. .n t. ὶ ο quem in
nem addere lubet ProPaut aera sequentam.
Nemo esseere debet, ut aster minus habeat, quam habere poterat . Nemo alte ob ais, rum impedire debet, quo minus consequatur aliquod bonum animi , corpori S ntis iis, e ac fortunae S. 696. pari. I. Jur. nat. . Quamobrem cum minus habeat, quam lia. bere poterat, qui carere debet bono quodam animi, corporis ac fortuna', quod est, pruiconsequi poterat; nemo edicere debet, ut alter minus trabeat , quam habere habrai
poterat. videmus adeo . quod in omni sua latitudine per motum corollarii inserri possit oblitatio
non effieiendi , ut alter minus habeat , quam habere poterat : neque enim praeter bona animi, eorporis ae fortunae dantur alia . quae homo habere potest. Possunt autem & animi . dccorporis bona. immo etiam bona fortunae, quae a rebus corporalibus in dominio existentibus differunt, veluti honor, certo pretio aestimata: quemadmodum dudum agnovere Ieti Romulci ex iis . quae suo loco de pretio rerum deis monitraturi sumus . clarius elueestet . Et boetes pectu ad lucrum eellans refertur carent a cu.jas ais boni sive animi, sive corporis . sive sor. iunae , quia consequi poteramus, quo minus
habet . autem consequamur a impedimur . Ceterum ex Prine ipio hoe tener ii . tueri eel Iantis ad da. mnum non facta reductione . in omni sua latitudine absque ulla fictione in invenie do de demonstrando eoncessa ae utiliter ad hi bita demonstrari potest, quemlibet alteri teneri
ad id . quod interest ex suo . & non sacto . si ad it Iud omittendum . hoc autem com
mittendum obligatur . Neque enim exit inrandum est, uno tantum modo demonstrari Polle, quae vera sunt , sic nonnisi anicam elle viam . quae ad veritatem latentem ducit . Ne vero xl-hrmalle videamur. quod fieri cuni me possit, se- , quem in addere lubet.
g. 6as. Ad ita, quod interest, teneri dicitur, qui obligatur alterum restituere in eum O, is fit tristatum, quo perinde est , ac si ipse secisset, vel etiam dedisset, quod non se, aeri My id , eit, vel non dedit, aut, si non iecisset, vel etiam non dedisset , quod fecit, inresevel dedit.
Ex. gr. Promitto aetificare domum tuim intra annum Si non secero, tu conducendo aedes alienas, locarium solvere teneris, vel, si sueris mercator. desti ueris loco commodo merces tuas exPonendis , adeoque ea res lucro , quod hibere teras, siquidem intrem tuas vendere Potuit. ses. Quod si ergo ego traieor ad id, quod int rest , te re itituere debeo in eum lutum , qu futurus erat . si a idem domum tuam intra annum aedificasIein . adeoque in casu priori rei tuendum eli locarium . in casu posteriori dandum . quanti aetiuitatur lucrum , quod habere poteras . Si in iliter si tibi vulnus inflix . inpensis illi sanando facere ac dolores Pati cogeris .
Quod ii ergo ero teneor at id, quod interest ,
in eum stilum restituendus , qui suturus erat , si vulnus nullum tibi inflictium suillet , consequenter non solum restituendae sunt impelisae . sed dolorum etiam perpessio aestimanda . di qu1n
ri valent tibi dandum , ut Iairi taceamus alta . quae non minus aest: nationem recipiunt . Scquibus carere dc bes . Quod si ex eoutricta tibi dare debeam futuris nundinis quadraginta aureos , ego vero non dederim , ac tu Prodiere
mutuo sumere coactus fueris pecuniam & usuras solvere i has ego tibi restituere teneor , si teneor ad id et uva interest. Exempla haee abunde loquantur . nos Pliratim non accipere in sisndicatu a Jute Roinano alieno.
255쪽
2 I4e is db 1.. missi h bet, furem ὀσbere debet, vel poterat; propterea quod tu oblua1 -ἐαisti, is tuae non satisfecisti; ad id, quod iη teres , teneris. Nemo enim dolo , vel eulpaia ρ..diis. sua efficere debet, ut alter minus habeat, quam habere debet s. 179. part. a. t os . Iur,nat. , neque etiam ut minus habeat, quam habere poterat g. O . in . Quod. si ergo hoe effecerit, cum factum insectum fieri non possit, eum restituere tenetur in eum statum, quo perinde est , ac si hoc non effecisset , consequenter ad id, quod interest, tenetur s9. 6as . . Quamobrem cum tu esseceris dolo, vel culpa tua ut alter minus habeat, quam h2bere debet, vel poterat , quia obligationi tuae sciens ac volens, vel ex negligentia non satisfecisti 718. pari. r. Phil ρνσθ. uriv. 3, ad id , quod interest , teneris, si quis minus habet , quam habere debet, vel poterat , propterea quod obligationi tuae non inis. De isti .
Non pie et propositionem hane d monstrasse .
qua in p aeseriti opus non ei at, Pr uti e n terio iuras intelligiturr utemur enim ea in aliis sicilius demonstrandis . lmnio etiam clarius. Ea . si eui volupe suerat . is ad propositiones qui ue anteriores dena astrandas eam traii,ser. re potest, in quibus de damno resarciendo set. mo est . Ceterum quod alibi de resarciendo damno annotavimus L . . si p. 1.Ia -. ,
idem etiam de obliotione ad id , quod . int
res . ab illo juxta anteriora non diversa tene dum . In Iate naturae multo latius ea Patet . quam in Iure civili , tum ad res omnes tam corporales, quam ilicori Ora lex extendatur. Quae homo habere debet, vel habere lieite potest . Ma 1 cimnem eulpam ejus, qui oblitMioni suae cui cunque non satissas it
6 17. QModo Si tromissarius minus babet, quam babere debet, v I poterat, propterea quos propr*m θ' miser non aaimplevit promissionem ;. hie tenetur ad id, quia interest. Quoniam enim promi na su ni servanda g. 3r. , si promi Gr non implevis pro inissionem & πο- α , Τμω pterea promissiarius minus habet, quam habere debet, vel poterat, ideo minusty s. habet, quia ille obligationi suae non satisfecit. Enimvero si quis minus habet , quam habere debebat, vel poterat, quod tu obligationi tuae non satisfecisti, mad id, quod interest teneris s. fias. 1. Quamobrem si promissarius minus habet, quam habere debebat, vel poterat, propterea quod tu promissionem non adim. plevisti; ad id , quod interest, teneris.
Quomodo vero intelligatur in ea sudato, quid- tias patet . quam jure ei vili. Et latissime pater nam intersit promis I rii, ex ii constare potea, tis rationem habere jubet honestas , quoties daquae supra s. 614. , annotavimus . Iure Promissione adimplenda cogitatio annuum s nimirum naturali id, quod interest, multo Ia- bit.
S. 638. FbeMi M- Iuerum tuum es t , minus habas, quam habere poteras. Etenim si Iuerum ID ' tuum cestat, impediris, quo minus id obtineas, quod alias obtinere poteras l. si . . Minus ergo habes, quam habere poteras.
Patet abunde ex superiori exemplo mereatoris , qui merees suis in loco commodo expon die impeditur curi 3. 4I . .
Obligaris ad M. quod si damnum incurrit, veI Derum ejus cessat, propterea quod obligati ν ta eiiveres Ytio. non satisfecist; ad id quod interest teneris. Quodsi enim quis damnum incurrit, vel
256쪽
vel patitur, minus habet, quam habere debebat g. 37 I. prerr. 2. Iurinat.), dc modo rem si luerum eius cessat, minus habet, quam habere poterat i S. 628. ). Enimvero traha . si quis minus habet, quam habere debet, vel poterat, propterea quod tu obli gationi tuae non satisfecisti, ad id , quod interest, teneris i 636. . Teneris adeo ad id, quod interest, si quis damnum incurrit , vel lucrum ejus cessat, Propterea quia cis ligationi tuae non satisfecisti. g. 6IO Quamobrem eum promissor promissum servare debeat adeoque AIi-- rationi suae non satisfacit, si non servet; si promisarius damnum incurrit , vel ς' tr ε Iucrum ejus cessat premissone non adimplara , promissor ad id, quod interes , tenetur. p ρ' st 'Puto neri jam abunde satis secisse iis , qui in eo , quod quis obliginis sit ad damnum resaris
eieridum, inferre nolunt , quos tenea uir et lamad luerum cessιns reparandum . consequenter
ad id quod interest 9 621. . nee difficile erit
judicare . quantus sit Iuris naturae ae Romani consensus , etiam iis , qui verba nugis , quam mentem legum inspieiunt, nee eonsensum in te perspicere valent . ut i a verbis apparet dissen.
ias . Ceterum ex anterioribus abunde etiam licuet . eorundem verborum multo latiorem esse
cinificatum in Iure naturae, quam in Iure Ro- Rano . eum hic damnum ad jicturam boni om-
quod ex promissone modati consecutus, vel etiam antequam aridiseri poterat , ut εώ iis, suestituatur ab altero, quod ad certum finem eidem deaesi ; promissarius vel debitor quis iso, eis ab obligatione sua liberatur, Θ Ius tuum extinguitur. Etenim si promissarius mo- νet , -- dum non adimplevit, quod ex promissione modali consecutus , tibi restit aere modis a. tenetur, & promissione modali impleta, idem modum adimplere tenetur dimphat. ssa. . uodsi ergo modo non adimpleto, vel etiam antequam adimpleri pote. vel qώ-rat, sumetenter deelares, nolle te ut, quod ex promissione modali consecutus , non fueris restituat; omnino declaras, nolle te ut is tibi praestet , ad quod praestandum adimple. oblisatus, consequenter jus tuum remittis b. 93. . Enimvero quando ius tuum tu . remittis, debitor ab obligatione sua liberatur re jus tuum extinguitur 6.97. Quare si modo non adimpleto, vel etiam antequam adimpleri poterat , sum. cienter declares nolle te . ut promissarius Testituat, quod ex promissione modali conseeutus; ab obligatione sua liberatur & jus tuum extinguitur . Quod
si mi Liter si quid tibi datur ob certum finem , scilicet ut hoc facias , tu ad hoc faciendum, adeoque ad modum implendum ,.ssλ , obligaris f. 336. .
Unde porro eodem prorsus, quo ante, modo ostenditur .. si modo non adim. pleto, vel etiam antequam adimpleri poterat, sufficienter declares, nolle te ut
alter tibi id Testituat, qu d ad certum finem ipsi dedisti ; ab obligatione sua
eum liberari de ius tuum extingui. Quod erat alterum.
nis . sive animi , sive eorporis . sive fortunae rquod nobis acta erat , lucrum autem celsans ad omnis boni earentiam, quod habere potera inus, nisi ab xltero impediti fuissemus . extendatur . Nee intratam operam hae dieressione nos praerilstitisse eonfidimus tam iis . qui veritatis indaritandae ae demonstrandae εc sententiarum eonetis liandarum studio teneatur, quam illis . qui Ius Romanum 3ntimius perspicere , eius cum iure
naturae consensum δέ dissensum ab eo lem fetu. tari , aut systema Iuris eivilis condere in aniamum induxerunt . Sed redeamus ex diverticulata viam. Nimἰrum si modus non suerit impletu I . nee impleti adhue possit . reus debendi liberatur a
relii tutione ejus . quod aee it . di ius tuum restitutionem exitendi re ad eandem 1psum e gendi nisi restituere voluerit . extinguitur : siffero modus nondum impleri potuit, tu reum
debendi liberis ab obligitione eum implendi. α
jus tuum urgendi impletionem eum iure eriten. di restitutionem . ubi implere noluerit, extinguitur. Te xutem ius tuum remittere in hypo
257쪽
Q 'o dismaum quoddam patireris , vel merum quoddam tuum cesset , propterea 2 qm' obli/istiori suae non satisfeeerit , veluti quod mn fera verti promissa. Le, suscienter aurem declares nolle te ut reηentur ad id, quia snterest ; hie quidem ab obli statione sua liberatur, jus vero tuum extinguitur . Etenim in hypothesi propo- - ista sitionis praesemis qui obligationi suae non satisfecit veluti qui promissa non seris I id id quod interest tenetur s . 629.6 Io. . Eodem agitur modo, quo in propohtione praecedente sq. 63r. , porro ostenditur, eum ab obligatione sua Iiberari dc jus tuum extingui.
Nimirum ex intuitur ius exigendi id quod obligatio , ea subsistit . Neque enim hie se mci' seu ut damnum datum εe lucrum eeia est nisi de . qua do oolixasta duod eidem aequiparandum g. 61 . , tioni non sat sactum . vel non satis tactam eo reparetur. 8c obligatio praeliandi id , quod n- tempore, quo seri debebat. teresst . tollitur e quodsi vero alia adhue restet
Promissio Pr mlisio egus, quod impossibili, invaliaea est . Quoniam enim ad impossibile ejur, qu d n a datur obligatio I. aoy .pam I. Phia. pra . unιν.ὶ nec promittendo al-δGUIibile, teri sese obligare vult θ. 363.ὶ , id, quod impostibile est, sese obligare va-n m V . let. Promissio itaque e)us, quod impostibile, invalida est.
Homines sese promittendo sibi invicem obli- alteri des . quod te daturum promitis ι sivetare non Pollunt. nisi ad dandum . vel facien- impossia te sit . ut iacias, qim te facturum pro- dum cs. asso . sive initur impollibile sit , ut mittis, Promiuio ιnvalida est.
Quoniam adeo impossibile est, ut alteri des, quod in rerum matura non est. este potest; promissio rei, quae nec in rerum natura es, nec esse potest , inda.
m exseren τ ι ' ais aque refert Imperator f. s. 1. de inutil. stimis . Hippocentaurum hoc est , sevii hominem dc ie-aniequum. qui fingi quidem , sed in rerum natura extare nequit, nisi intelligat tu de stituri. vel pictura . 4e qua hic non ella sermonem . Per se P1tet.
Pron Isia Similiter eum impossibile sit, ut alteri des, quod nore amplius habes , eum et , qM 1 te adhuc habere putes, vel quod interite, cum id interiiste tibi nondum conio' promisso ejus, quod nos adhue habere pMamus , sed non amplius habemus , aut, η- quod interiisse nondum Aouin a , inumida est s. 6I3. .
Vt υaioda . Non est . quod exeipiis , praestari posse aesti. sis nullonem . quemadmodum rit. . si damnum ae-tur . vel luerameesset. consequenter reum Promittendi teneri ad id, quod interes S. 611. . Error enim dedit promissioni caulam . eam non promissurus suisses. siquidem constitilisset . te rem amplius non habere , vel eam interiasse cuso et vili da vero non est promit. sio, cui error causam dat cf. - . Quam o ram eam ex lue promissione nihil L Riisqv s δι' ue ι, nec jamiram eius , quod tim tuum er e . nec ejus, quod tuum fieri poterat . fac s. adeo que nec damnum dici potest . carentia rias . quod tibi fuerat promissum L . 4s6. nec 1 deo lacritin tuuiu cellat. quod rata conseq aris rem tibi promistim L9.6t . . Natala igitur ratio est , cur xd praestandum aestim 1-tionem . sive interiae teneri tabeat promitor
258쪽
ouoniam etiam impossibile est, ut facias, quod vires tuas transrendis ; μα Promisso. quod vires tuas transcendit in valida est q. 63 . . facti υirea
adeoque aestimationem adhue praestandam esse . semisuriseidem hie valent , et ' ad ProPositionem prae num id vacedentem annotavimus . Spemndae xutem sunt Iisa. vires, quales sunt eo tempore , quo sietendum. quod Prdim flum. Si enim non fuerint eaedem . quae erant tempore promissionis saetae. .eomita lsor Per errorem supposuit . eas fore e laena eoiervore, quo Promula Praestanda. saepe homines plus sperant de viribus sata . quam in iis est. dc De adest voluntas, ubi vi. res desunt . Immo ealia aecidit . ut . dum Promittenti sunt vires suffieientes ad faeiendum . quod se facturum promittit . exdem deprehen dantur d'ilioris, quando iaciendum, quodiae. rat promissum. Plures adeo rationes sunt . cur quis promittat saream . quod vires suas trano
frendit. Quodsi excipias iactum aestiauri posse.
Si quis promittit νem, quam se non amplius babere , aut quam interiisse , seu A. ..ων
non amplius extare novit; premisso invalida es. Etenim si quis promittit, rem . premissis quam se non amplius habere, aut quam interisse, seu non amplius extare nin rei , saam vit, serio eam tibi dare velle nequit, adeoque deficit in promittendo con sen-κοε labriasus ipsius g. 638. parto. - . Quamobrem cum homines ad dan- vel orare pum persecte sese sibi invicem obligent mutuo consensu s 3.37.ὶ ἐ ex promis- υιπιαν.
sone non serio facta nulla oriri potest obligatio, consequenter ea statim invalida est.
Non uni de eausa accidit , ut promitramus et . qui rem quandam sibi promitti petit . vel
Riputatur . eandem. etfi noverimus . quod eamno a amplius habeamus , aut quod ea non amplius extet . propterea quod vulgo agnoseitae rei, quam non amplius habemus . vel quae no amplius extat . Promissionem esse nullam . cum
nemo date Pome . Quod non hinet . aut quod non est . Exemplo esse potest stipulator . qui pertinaeius instar . nee a stipulando desistere vult, etiamsi alter neget se rem istam ipsi pro.
inurere posse . Nonnunguam etiam istiusmodi promissio per ioeum fieri solair id quod ex eie-eumstantiis stelle eolligitur . Qui dicie . se tibi
dare velle . quos non amplius se habere , vel extare novit, adeoque dari non posse pro certo tenet. re ipsa negat, se tibi id dare viaidi. O enim dieit: Dabo tibi , quod dari non potest . revera dieit : Non dabo . E. tr si Titio pto. mitto nummum arxenteum , de tu interroris . quid mihi dabis3 ero autem respondeo: Tibi dabo aureum . qui est in area mea, cum in eadem nullus siti nemo non hine eoncludet . perinde
esse ae si dixissemi Tibi nihil dabo.
Misa est dilatio eius, quod fieri debet , ultra tempus , quo fieri debebat. qum Unde in mora esse dicitur is, qui, quod certo tempore sacere debet ae potest , sit. eodem non facit. Et mor- πω fert, quod in aliud tempus dicterti nequit, satim fieri debet.
Ex. te. Ero tibi Male dare debeo derem asteos: quodii dus totus fuerit praeterlapsus, nec ego dedetim . in mora iam . Similitet si quod hodie alendam in erastinum dissertur . dilatio In crastinuiti mora est . Hi ne sina mina fini dicitur quod statim sit. vel eo. quo fieri debet . tempore, immo ante diem . Et siae mam uti riari fit. quod . etsi dilatam ultra tempus. qu fieri debebit, noti dictNur diutius. Moram ve ro induitae, qui in diutionem fixe raeite, sive expresse consetat.
Si tu esseere nullo modo potueris , ne impedimentum sele offerret, seu in acausa non es, cur tibi objiciatur; impedimestum meitur inevitabile. Quodsi vero 'misi Ius Naturae Tom. III. E e obia
259쪽
l oblatum tollere minime potes, insuperabis vocatur . III ne simul Intellἱεἰ tari quodnam si evirabile ae superabiae.
Isis des nitionct si attenta inente pensitra . quod sit insuperabisse . quod erat evitabil-.Dfieri posse aninradvertes, ut impedimentiun ali- vicissim superabile, quod erat inevitabile. 'S. 64 Si halium ad se impedimentum inevitabile ae in superablle, vel alterutram satiemiso agenti obtineat, mora agenti imputatur; fi tale adra imputari nequit. Quodsi eni in ini ora patriών. pedimentum adlat inevitabile, tu incere non potuisti, seu in eausa non est eur tibi objiciatur, dc si idem fuerit insuperabile, oblatum tollere in potestate tua non est s s. ε 39. . Quamobrem si ob tale impedimentum facere non potes. quod eerto tempore facere debebas, dc eo tempore facturus eras , impedimen. to non oblato, vel sublato g. 726. OntoI a voluntate tua non dependet dila tio ejus, quod nune fieri debebat, in aliud tempus , consequenter mora adeoque mora non dependet a libertate tua g. 9 r. Nub. empir. J, con sequenter actionibus liberis aceensenda minime venit a. pari. I. Phil. pract. uni v. . Quoniam itaque homini non imputantur actiones nisi libera, s 6. sat pari. r. Hρractvniv. ἱ mora agenti imputari nequit , si adfuerit impedimen
tum inevitabile ac in luperabile. erat unum. ι ν. Enimvero si impedimentum fuerit et vitabile, tu emeere poteras, me tibi sese offerret, &, si superabile fuerit, tu idem tollere poteras , ubi oblatum fuerat ivel alterutrum fuerit , dilatio ejus, quod nune saetendum erat, in tempus aliud, adeo ue mora i r 638. i , a liberistate tua dependet i, 9 a. - . Quoniam itaque mora actionibus liberis in hoe casu accensenda venit pαrri r Phic pract. univ) , actiones au. tem liberat agenti imputantur sq. 18. pari. r. u. pract. univ. J; mora imputa. tur agenti, si impedimentum, quod ipsi objicitur, fuerit evitabile ae superabi.
te, aut si alterutrum horum Obtinuerit. erat alterum.
Nine patet ratio . eur eram demum in mora esse dieamus , qui ultro differt. quod nune faciendum erat . eum di sicere debuisset . ae potuisset . Quod si morbus impedit, quominus facere possis, quod nunc faciendam erat, adeoque id in adiud tempus differre eoteris 3m a tibi nulla imputari potest. Αst si otio in
duItere. vel alus non necessiriis tempus terere. quam quod faetendum erat . facere nutueris ε
mora omnino tibi imputari Potest. Io
cuia.m Cui mora imputari nequit, is in mora non es - Cui enim mora 4mputari me Misa quit; eum actiones imputari nequeant nisi liberae s. DL parti t. Hia. μαλ- f. unis. , is non libere differt, quod nunc laetendum erat, in tempus aliud c s. 'ει 3. , consequenter quod differt, tune facere minime poterat , quamvis maxime vellet .s s. 942. Quoniam itaque in mora non est, qui sae re tune non poterat, quando debebat, quod in aliud tempus differt g. 638. ;eui mora imputari nequit, is in mora non est.: Nemo ad imaessibile obligatur -xis p r. aest , quae imputari nequit. Ita in mora esse
Phil. ιν a. ararat . , consequenter ut faciat. quod τε nequit, qui morbo impeditur, quo minus Leere non est in potestate ipsius . Quamobrem opus coeptum statuto tempore absolvat. quo alias moraliter pro mora nulla habetur . Quae ab ar- fidem absolvere Poterat ac absoluturus erat. Bitrio agentis minime dependet, qualis omnino
260쪽
Quoniam mora agent; imputari nequit, si ipsi impedimentum inevitabile ae Mem ιω- ηnsuperabile objiciatur l. 6 o. , in mora vero est , eui eadem imputari nequit ritu rap- s. ε r. ἱ in mora non est, qui ob impedimentam inevitabile ae insuperabile saee ditur.
re nequit, quod certo tempore facere debebat Si per te non stetit , ut unpedinrentum evi- quando quid differendum in tempus allud , quia
inua , vel oblatum tollerea. quod timendam nune fieri minime potest. Ita si morbo impedi. arat . omittere cogerix , adeoque Proprie dici ris , quo mitina nune facias , quod Aetendum nequit. te differre in aliud tempus, quod nune erat, etsi alio adhue tempore fieri posse . pro. ieiendum et t. eum dilatio habretur pro actio. pria a te in aliud tempua differri disi nequit . ne libera , eonsequenter supponat , te tim non adeoque tanto minus tu in cauti esse potes, euevelle iacere . quod sicere Iinteras. Unde tanici differendum siet quod utique req4ititur, si in clarius elucescit pro mora nulla habendum esse. in mora esse debea-
Quando mora ageat imputori potest, eulpa est . Etenim eum actiones homini Mura non imputentur nis liberae t s. sa8. pari. r. Phil. ρract. unim , ct quatenus libe quaηδε rarae sunt pari. t. FbH. pract. unis. ἰ si mora agenti im tutar ι potest , n culpa.eesse est ut libere in aliud tempus distulerit, quod nune fieri debebat s. 638. . adecraue vel nullum adsuerit impedimentum, quod ne ipsi objicere tuo efficere minime potuisset, vel quod . quando objieiebatur, tollere non potuisset , siquidem saeuitatibus suis uti voluisset. Patet itaque eum negligentem sese praebuisse vel in faetendo, quod fieri debebat, vel in impedimeoto evitando , vel eodem tollendo s. 639 .H.er L Iso. ραν r. PHL pract. --. Quoniam itaquenseligentia culpa est q. 738. ρaνt. , quae ex e dem profiebstitur mora etiam culpa est. Atque adeo patet, moram esse culpam , quando agenti imputari potest.
Equidem non ignoro . quod vulgo simpliei. vitibile ae insuperabile ea agenti imputari n
ter assirmetur moram esse culpae speciem , non quit si αὶ . Ita nemo moram pro specia tamen qui assirmant, animum attendunt nisi ad eulpae habebit. quae morbo unice tribuenda, seu moram . quae agenti impurari potest , non eo- quando morbus in aliud tempus te differte cointitantes de eo casia, quo ob impedimentamine. xit, quod nune erat faeiendum.. 6qq. Quoniam mora agenti Imputatur, si nullum adsit impedimentum inevitabile Idem pemae insuperabile t 1 6 o. , culpa vero est , quando ea imputari potest s. 6 3. ,' re expendi. mora etiam cutes est, fi nullum a fit impedimentum inevitabile ae insuperabile. νών.
Si mora agenii imputaνἐ nequit, eulps non est. Ponamus enim moram , quae Quando agenti imputari nequit, esse culpam. Quoniam culpa tam in genere , quam in mora eti aspecie se dicta agenti imputatur is. 7oo. 71a. pari. r. Pbit. pract univ. i mora um P.
etiam agenti imputatur, quae peν ι'pothesin eidem imputari nequit: quod cum fit absurdum, mora, quae agenti imputari nequis, culpa non est . E e a S. 6 6.