장음표시 사용
151쪽
tembergensium exploraret, ad quodconsilium adiuuii ipsiuae Federici possulatio ut licerer mιuere ad urbem, qui de uxoris suorumi salute renunitaret, reti nonnullas inerret, quibus opus habebat. Caesar ea Federici opportunita estetus Antoni' Buri eni/praefecti cohortis signiferum mittit, uirum peri. mimum rerum militarium, se munitionum praecipue nominarum, se ingeniosium: o praeterea pulsandi tympani non inscium. iussus es hic Vittembergam accedere ad mandata Federici exequenda, uniuersi negoti maxime instructus. At Vivembergenses circa urbem i ducum, ut diligenter specu
I aretur, cum ossemaremseuelle ea defendere, qua cum exterius munissima, tum certe interius possea uisa es inexpugnabilis'. ea res Caesarisignificata ita eius animum comm sit, vi non perseuorum cladem, se er abam quamuis rationem ea postri conaretur. missis nuntiatum Fe aeri procurei
Abi dari mitembergam, quod nisi at, minatur capitis supplicium. t Federisus contemtis superbis minis Caesaris ostendit separum esse vitae cupidum, cum restonderis Viste hergam non esse insua manu, ipse procurares per conditiones si quo pactoposset ciues ad deditionem allicere. Sibi relictam ese animi libertate, quiuis fortuna eo oris eripuisset; idcirco neq; minas neq; seuperbia uictoris magni facere. eo re os
inter milites uulgato non inparuam admiratione omnium animos conuenit; Caesari nonnuit commotus es, qui tamen ut pro usitas ua in caeteros omnes clemenIta nequid asserius in hune egisse uideretur, decreuis rem legitime iudica'. com Focat igitur siuorum concilium, Federicum capitis condemnat ut rebellam imperj, ct imperator' exilir reum in hunc fere modum; quia connat Philippum Lanigrauium cst Fed risum Saxonum ducem multis principibus Germanis bona
principatus per uim ct iniuriam eripuisse, contempsi legariones, neglexisse leges cst instituta imperj,multa conira aequitate admisiste deuastasse lynlatos esse neq; unqua seuora deoctorum ueniampostulasse, ut saepius admoniti fuerant, illi uis suntnon esse amplius tolerabiles, nam si diutius IolarenIur,aidebantur caeteri ea Aementia se impunisate ad idem facio dum
152쪽
dum multari. decretum est igitur ad pacem se tranquillitatem Germaniae, o ad solutionem principum captiuorum ad arma ueniendum esse, ut de 's supplicium sumeretur . cum ieitur Diuina potius quam humana opera primum disigati sim ; deinde Federisus in Miseniam cum eadem per alia peruenerit, Deus i uel inuitum ad obedientia compuleris,Nos Carolus Imperator declarauimus, ct declaramus, ct statuimus ut Federico ad suorum sicelerum commissorumsupplicium, or ad deterrendos caeteros ab huiu adi git,s,capαι amputetur; quod ferι sub dio iubemus ante unam portarum Vitiembergae. erat in suo tentorio Federicus cum Hernem Bransiiccensi cum mense GMaio Caesarissententia illi fuit recitata, nulla notata es vultus mutatio, aut cognitus maeror
animi post eam lectionem ; solums re ondit,mea caedes in Vittembergae igitur deditione.con it Z at nihil plus commodi Casiar per eam cosequeretur; me mortuo filios non minus intrepidos hostes sit habiturus. His dictis Hernesium ad taxillorucudum reuocauit nulla captiuitatis, nedum condemnati capitis edita signifeatione, tanta erat in eo principe animi sertitudo , uis, Cr constantia. Es Atys iucunda mors Federisi uidebatur accidere, qui aliqua in se residatura animaduersiane, s Caesarianas partes sicut uissen , asi, tame a nitaris tu amicitiae iure eius salute procurabant. inter hos pr/marius deprecator fuit Cleuesis Regulus Philippusa nitebatur tanti principis casu ad misericordiam Caesarem commouere; φ dice rei satis iacvmabilem esse Federici fortunam, qui e tanto, taillustri, iam Fublimi dignitatis gradu in tam miserabili captiuitate constitutus. Esse mortalium errare, at non nisi Dei, uelsummi animi, summaei bonitatis ueniam concedere erratibus e cum omnis humanitas ct hominis natura in bonitare,
clementia, misericordia consistat; quae quidem nulla esse potes erga flues ct sapientes. adiuvabat ad hoc Ioachimus σMauratius summa diligentia, quia mors Federici uidebatur. omnemoem recuperandi sui principatus UMauritio in praecipiti collocare. Pronuntiatae sunt variae de morae Federici sin emia; quippe quod A se praestare uideretur in eum animad-
153쪽
tembergen ni exploraret, ad quodcon tam adiuuis ipsius toxi' Turient/praefecti cohortis signiferum mittis, uirum peritissimum rerum militarium, se munitionum praecipue non ignarum, o ingeniosium: opraeter eapusandi tympani non
insicium. ιν us es hic Vivembergam accedere ad mandata ik ederici exequenda, uniuersi negor, maxime infructus. Aty istembergenses circa urbem i ducunt, ut diligenter specu Iaretur, cum sentarem se uelle ea defenderet, quae cum exterius munis ima, tum certe interius postea usa es inexpugnabilis. ea res Caesarisignificata ita eius animum comm uis, ut non perseuorum cladem, se er albam quamuis rationem ea potiri conaretur. missis nuntiarum Feriri procuret
hesp6sum plicium. .s Federisus contemptis superbis minis Caesaris i. A. R H sep rum esse vita cupidum, cum re onderis Vistem b Cht non esse in sua manu, irae procurares per conditionesti, . s quo pactopo et ciues ad deditionem allicere. Sibi relictum esse animi liberane, quiuis fortuna eo oris eripuisset idcirco neq; minas neq; superbia uictoris magni facere. eo res os
inter mutes uulgato non inparuumadmirarione omnium animos conuenit; Caesari nonnihil commotus es, qui tamen ut pro et stat ua in caeteros omnes clementia nequid asserius in hunc egissi uideretur, decreuis rem legitime iudicarm. compocat igitur siuorum concilium, Federisumf capisis condemnat ut rebellem imperi, , ct imperator, exili' reum in hunc fere modum; quia constat Philippum Lanigrauium cst Fed risum Saxonum ducem multis principibus Germanis bona
principatum per uim se iniuriam eripuisse, contempsisse legationes, neglexisse leges cst instituta imperismulta contra aequι rate a me deuastasse op latos esse neq; unqua μου δεώctorum ueniampo stulasse, si saepius admoniti fuerant, illi uis untnon esse amplius tolerabiles, nam si diutius Iolarentur, Aidebantur caeteri ea Aementia se impunitate ad idem facie
ri borum salute renuntiaret, res nonnullas inerret,quibus opus habebas. Caesar ea Federici opponunitate fretus An
154쪽
dum multari. decretum est igitur ad pacem se tranquillit rem Germaniae, ct adsolutionem principum captiuorum ad arma ueniendum esse, ut de lys 'nucium sumeretur cum Ditur Diuma potius quam humana opera primum dissipatisini : deinde Federisus in Miseniam cum eadem pertina iaperueneris, Deus j uelinuitum ad obedientia compuleris,Nos Carolus Imperator deriarauimus, ct declaramus, ct statu mus ut Federico ad suorum sicelerum commissorumsupplicium, se ad deterrendos caeteros ab huiusmodi gitys,caput amputetur; quod fieri sub dio iubemus ante unam portarum Vivembergae. erat in suo tentorio Federicus cum Hernes Bransiuiscensi cum mense GMaio Caesarissententia illisvis r
citata, nulla notata es vultus mutatio, aut cognisus maeror
animi post eam lectionem; solumi r ondit,mea caedes in Vittembergae igitur deditione considit Z at nihil plus commodi
far per eam cosequereturicu me mortuo filios non minus intripidos hsessii habiturus. His dictis Hernesium ad taxillo ludum reuocauit nulla captiuitatis, nedum condemnati capitis edita significatione, tanta erat in eo principe animi sortitudo , uis, ct constantia. Et si alys iucunda mors Federisi uidebatur accidere, qui aliqua in se residatura animaduersiane,/o Caesarianas partes sicut uissen , alij tame a nitatis,a. tu amic tiae iure eius salute procurabant. inter hos primanus deprecator fuit Cleuesiis Regulus Philippusa nitebatur tanti principis casu ad misericordiam Cae rem commouere, F due rei satis lacrymabilem esse Federici fortunam, qui e sanio, taillustri, iam sublimi dignitatis gradu in tam miserabili captiuitate connisurus. Esse mortalium errare, at non nis Dei, uel ummi animi, summaei bonitatis ueniam concedere eremtibus : cum omnis humaniIas ct hominis natura in bonisare,
clementia, misericordia consistat; quae quidem nulla esse ρ res erga felices cst sapientes. adiuvabat ad hoc Ioachimus se
Mauratius summa diligentia, quia mors Federici uidebatur omnem Jem recuperandi sui principatus t Maurisio in praecipui collocare. Pronuntiat uni variae de morae Federi. istas ientia; quippe quod alus praestare uideretur in eum animad-
155쪽
uertere , quam si m rem posse bilire victoriam Cesaris a
bitrarentur, ut huius sentio exemplo caeterι deterrentur in perpetuum ab armis aduersus i erIum ousicipiendis. V caetera omnes in clemensia Caesari floIIus, quam In uirtuIe armoram siuam salutem collocarent, deuit arenis ne in fortu nam Federici deuenirent. non tutum esse censebat principumsanguine manus intingere,quodpostea opportum et insperari ultores tabum caedium in 'rgant. sinu graue fore c. reris nationrbus inuidiam propter ampliIudinem Caesaris serre, nisi etiam occulta odia propter caedes propinquorum a Grentur, excitareturq. sis rario assectata crudeli imae r anni dis . Tolerabiliores esse errores quι propter msericorium, g qui propter crudelitate admitteretur. 6rsurs audItis,ut qui nusta uictoria qst ipsium uincere glorio ore putaret Iannmisi, motus fraenare cu armati exercitus urbes, regimes,proninciae, imperia sine multom opera non subiugetur. Dc Nipsum uincere, hoc est e crudelissimorum tyrannorum, quales
sunt Egegitimi animi motus, captiuitate se 1 um liberare, quod nullis adiutoribus faciseud quidem uictoriae genus es gloriosium es admirabile Caesar se omnes spiemes principesCks,, semper existimarunt. Idcirco his de eratoribus Opitale si
uocat capi plicium reuocauit, ese neprorsus impunitas multatio rei ades ''I: scelera eas conditiones imposuit, ut facile in quos errores , iridi' ' 'S Uus esse cognosseret . nam primum ius electionis eripuit, se
omnes urbes, quas eo nomin epo ideret, inter quas erat VI
temberga se Argelia .fuerset an em conditiones huiusmodi a Federico de uoluntate Caesaris confrmatae. Pramum quod Tedericus renuntiabat ius electionis, confrimaret . cuicun-quecaesar istud con fissit. quod Vittembergam ct Gortam cum ommbus to= mentiae, apparatibus bellicis, omnis genere
bellicorum armorum ,rct tertiam panem commeaIus concedebat, exceptis militum armis qui erant in aestiuis, quibus concessum es discedere sine uexillis cum caeteris Impedimentis ut liberarenIur Chrastophorus L Igrauius Vittembergensi se Asienus mand urgensis Marchio Me ullo redemptionis pyaemio, atque restuuerentur uir que uexilla se tormenia
156쪽
R occant Ii erepta, cui Hernestus contra gratis conceditur. quod nullius aduersus Caesarem,aut Regem Romanorum me reretur Vendia. Euod Sonueluatum se Helriungam , Selme se Mas sellio comitibus resiIuebatior quodcunq; usu passet Prusae Regulo, ac caeteris omnibus proceribus, quorualiquid occupasset. His additur ut caederet C. Gars otia rura, quaecunq; Limtra, e Luberet , ut uocat, or Hatia e pertineret, obliteraris Pheriari se Mariburgi obligationibus a tutum es ut tantum suiprincipatus Federac o relinqueretur, quantum susceret ad redditum annuum quinquagIma mistium nummum. ea tamen conditione ut nusium concessorum
oppidorum, quae fuerunt ad triginta se tria mera raeterporriones nonnullorum, muniret in consulto Caesare ; sid etiam Gottae omnino prosterneret, fundrius, euer Ieres munitione. omne inderationes oblis eratae deletaei intelligerentur, ni-D E approbaret nis quod ad consieruationem tranquillitiremi imperj pertineret , es quod Caesar ipsie approbasset . ad huiusce rei confirmationem issus es Fe aeracas semper Caes rem aut filium prancipem Hisani trum siqui . per ea de conditiones Mas Dius comes, cum fljs,comes Rheni, or alteri Eejuolivae es Reectenrodophi se Efumbesimi oberi dimistum
tur, ita tamen ut copras In ra mensim dimi serent , adpromis Ierem praesemes conditiones se seruaturos . At Caesar posea pro innata sua muniscentia, ubi magniIudinem animi,
quam in utraque fortuna Feriracus seruauerat, cognouis siet, multum eItam prouentus redditus . annuos auxit . qκibus rebus ita compositis procuratum es ut a Federici fidis conditiones conflamarentur. accersitusi est primogenitus,q iGostae erat vulneratus: in cri factae in triduum cum VIII bergens lus, ita tamen ne Caesianans Intra certum ista tum urbi fropinquarent. ereriit ount aalti In eo termino uora quos
progressos impune utri que licebas occidere, accesiit ad Caesarem fecundus ius Federici, qui uix adduci potuit ut tam seueras Criniustas, ut bi uiribantur , condirones consema res . postea in urbem reuersus profectionem indixit prae se erus arbis In triduum. Eo rem grauiterferentes, ut quae con
157쪽
tra dignitatem Federici, o miliorem disciplinam actis uia
deretur, suiuuns castra Caesaris repente adoriri,ex ea parae, qua Federicus asperuareIur,sed ramen nihil actum. 3d rurissus decernunt non exire ex urbe nisi integra stipendia,quae debebantur persoluanIur: quae cum nulla haberet Federicus, vires ad exitum denique perduceretur, necesse suis Mauritio certum numerum pecuniae persoluere. praesidiastitur Vitiem bergae, quae eram tria peditum millia. o ducenti equises in mcis Hepostero ne uexillis aut tympanorustrepiIu urbe exeus cum omnibus suis armis o impedimentis, pro quibus tria Uxor Fede Germanorum uexilla duce Nisolao udruccio ingredium
ii , e , mr- Psea die tertio Sibista Fe derui uxor, comisantibus uita uehit. no exfZjs, thermai uxore Hernesti Sibilia i insorore adsentorium Caesaris incedit, cui sum obui δῖν Romanorum Regis honoris gratia, o Marchio cisi, ab νέ Germani proc res . Tum ad pedes Caesaris lacrymauda prociden ut docuis miserabilis fortunae uicisi itudo ,praestentisi calamitatis com
ditis, Iamia commiserationepraesentes omnes commouit Ut nemo fuerit, qui lachrymas potuerit continere I cum foramnae suae inconsantiam, calamatatumg. cumulum inter InguLtus referret, ac profliorum se mariti fortuna precaretur. Caesar uenerabitis matronae misericordia commotus, eam sem
bit, neque passus est diutius frobatam,quama potuit cum Hrificatione humanitatis; mhils sendit indignum priore forinna. Illa postea ita erecta quaedam postulauit a Caesare, se resonsumpotius humanitatis plenum extorsi, quam is
suis uotis Uentiretur. deinde cum Federico collocuta in amcem Vitiembergae redis; quo ingressus Caesarpostridie ad eam uisendam accessite atque regio apparatu excipitur a Sibilia: omnesq. ebprofecti Uiduis mensis excipiuntur eodem die. tum Caesar Iansam mulieris magni scentiam admiratus, quid, im quis, s Federicus non isset captiuus p tum munitione diligerer considerata iubet Marinianium tormenta se incressibilem apparatuum copia esserendam curare. Sed quia Sibilia qua-rriduum tantum cocessum erat, intra quod tium opus erat exire ex urbe, omne mi supellictilem esserae, rogauit Feriri
158쪽
os Caeserem ut liceret accedere adurbem, Idii necessaria
secuturo castra comparare. eo concessit ducentis Hissanis comitantibus ; quibus pro innatasua liberalitate, regi.ri munificentia trecentas monetas argenteas, quos Talaros uulgo uocant,largitur. at praefectum cohortis i in onsium quatuor candidis lectissimis equis donauit: nam consueuit Federicus
pro s. a liberalitate mirifice omniu animossibi deuincire. Sic exi' cii mulsoru lacrymis Federicus castra versus,at sibilia in Turingi iter cepit lacrymis p eu principatu amisisset, quem per octingentos se amplius annos sui maiores possedissent.renouatus en ciuiu luctus quia eductis lys praesidys recentibus Caesar quatuor uexilla Maurit, imposuit; quod adeo Mauritio molestum accidit, ut neminis ciuium uultu fuidem conssecro, ingressussit in arcem Boemi rebus Feaerici in eum statu
adducitis,quia uerebantur ne prius inuaderentur,quὰm Phia lippus Lanigrauius se Tumesiernes,quos acciuerant,accede rent ad impetum regis r.enandum, qui in eos parabatur,nita rur industria Caesaris fortunam uicyricem tardare, quam uior armis non poterant. caeterarum igitur urbium nationum exemplo,quae Caesari se dediderunt, mittunt quae pro uicyoria aduersus Federicum gratularetur legationes, orarent . m se pud Regem iratum pro eius regni salute in recederet. id aut econtingisse dicebant quodpeterent seruari priuilegia quae uis maioribus fuissent persuas uirtutes acquisita.resonis Caesar i Regi, ut par erat, se Miseerent, eiust imperia obsimu arenis acii uturum deprecatorem in autem si rem staterna uam existimaturum. eo resonsperculsi sunt Noemi
non mediocriter: atque cum rex armatus in regnum esset iam
sam initurus, dubitant quid con θ capiant. βd cum denuo missaesint legationes ad Caesarem rogandum,cogniωm est Bo miam non amplius tumulivari, quaresatuit Caesar Philippuadoriri,in qua una uictoria uidebatur uniuersius labor subim
ganda Germaniae propter eius principis autoritatem, qui muι ras uic oraas aliasco ecutus esset. eo consilio Caesar ad qua rum nonas Iun j rursus Albim trajest. Sed antequam disi deret, conuenerun armatarum,tauricae erso egi, ereo
159쪽
phorus Fon 'ergius cri Phisenus Herbesanus . consulum hi
quia esset in tantis reram motibus agendum, at Mas Pius non a Irendam praesentem opportumtatem raIus dum uires. hostium adhuc esset diuise incredibili celerisate usus traiecto sumo castra hostium repente moris tamastrenuitate at Heracus omnibus prope copiys caesis o profligaris ad Caesarem con Hensima fugere coactus sit. at Christophorus stumum se ipse traiecerat dr-nsivi
ι castra coniungeret cum Henrico, atque ria iter facie . stigatus.
oboia habet hosium impedimenta, quae ob panam uictoria uagabiis incustodita. eam opportinitatem arripuit se ipse Christophoras. ubi ventam est adpraelium magnam partem capit impedimentorum, se plura duobus equitum missibus , geni conarum minime expectantes Hrepit Posiati sunt amissa Funi a Tubsterne centum millia taurorum in ea pugna ; postea noctis aduentu Fo 'ergiussis incolumem infra EusIerorum sines recepit. cum clades Bransui censis oppomtunitatem dedisset tantae praedae se victoriae, quantum ipse amisisse accusabatur propter muriam magna inter illos simultas nata es, quod alter negligentiam astera obνceret . ea res non parum ammam Casarrsperculerunt, quia verebatur ne horum victoria arma Boemiae nondum satis pacata excitaret; aus Philynum e s e reconcilia unis deiectum Inuuaret, usseruisuus iugum,or tantum malorum cumulum, quantus mhi imminere uidebatur, propulsaret. Veruntamen statuit fio tunae non esse cedendum, quae saepe iudicio se consilio si era-rur:quippe cum tractandis negotys incognitae se occuliae uiae, quae mox perducunt adoptatum exitum aliquando sie pate mciant. Imerea Aorsius Ri agnius Mariburgum urbem munit imam unam .primarys riuitatibus Saxonum exploratu missus nuntiat Caesari, us e captiuis acceperat, eius urbis mora Harimum inter se dissentire, quod Hy imperj, a liberar
defensionem se conuert νι, Isiud confidum C tris multii
160쪽
non satis prudens usum s; neque ista rationesiam, quod nusta sides adhibenda es tumuli ardis populis, aut per se concitatae munitudini; quia saepe conuersis animis ad suos proi gendos abi periculum es proprium redeunt; verum eiu quia multa inessent externa praesidia,circumg. liberae nunulla prae- tu potentes rivitates, quae possenι adferendas illi suppetias excitari, cum eadem arma vicisicia satim in se conuersum iri arbitrarentur . His rationibus consideratis diligentius Caesar mutauit consilium, reseruauit, hoc totum negotium in proxima comitia, per syae si contumaces uis fui seni liberae riuitates, imperatori' exili, condemnatae mox expertae fuissent uires omnium amicorum Caesaris, ut mufri pollicebatur. Caesar his ita confirmatus adsiextum idus Iuni' Halam ue sus iter capit, quae riuitassii a s in ripa Salae fluminis, qao tribus coris peruenit, quae urbs erat Federici. Tumhese nes se Masseisius o caeter aederati audita clade sederici, cuius Vendia merebantur amisiis praesertim tot argenteis Talaris, quot diximus, cum non possent amplius stipendiorum am uerborum lentiare animos militum raraxere, necessario dimittunt, ac prius pro stipendi's gratias agunt; deriari nomine quia tam benigne isti principi miditassent. Sic igitur Tumhesiernes Branssiccum, Masellius Bremam se contulit. Philippus Langrauius his rebus commotus et rius uidebisur Caesarem non curaturus, tamen ita perculsus est, de
omni . ρe salutis decidit ut per literas Galauritio se Ioachimo signiscarit , si seruaturum quidquid ipse duo communi consilio tuissent, qui cum Caesare agentes eum tanto dis itiorem Inu emuni, quanto magis Philinus erat depressus. at
Ioachimi tame o Mauris' generi precibus se gratia ostr missis motus en Caesar se a prima seueritate aliquantuia δε-
ductus . Peruenerat per id empus Philippus Namburgum , quae urbs erat Federis, quo profecti deprecatores ita re consponunt, ut ingratiam Caesaris Philippus reciperetur, ve-- Lut fautri n/am . obtineret his conditionibus; ut Philippus supplex ad coditiones petendam v niam suorum errorum iret a Caesarem, set oi ροβ R omnes urbes, castella, munitiones arbiIrio Caesaris commit/e