장음표시 사용
231쪽
tra Xer; nt, erJpuerint e & unam mortem nimis levem cuIpae poeta ana praedicat. G.
sρὶ Libis inam. Libitina, lectulus, in quo mortui emerebantur. Uet. Schol. Est autem Libitina locus in urbe quo constituuntur qui emerenda corpora . conducunt, & praebent funeribus necessaria . Vet. Schol. Deae Libitinae sive Proserpinae
6o in Potens. Potens lyrae, earminis et potens muneribus Husarum , pratia Cis saris di c. Qtiae quidni de so praedicet , qui eaetera hujus carminis λ G. '
r) Dulcrum . . . Deva. Pulcherrimis antithetis raeva & duleium ostendit quam male sibi secum conveniat; quod etiam significatur supra voce bella. χ) Purpureis. Purpureum pro pulchro Poetae dicere assueverunt. vet. Schol. Albinovano etiam nix purpurea dicitur. ι Quidquid late splendebat, Ad candebat, per catachresin puri pureum dicebatur: illud enim in coloribus summum erat. 3ὶ Bis . . . die. Μane scilicet, te vespere, quibus temporibus - Ueteres orientia & cadentia sidera i salutabant. B. Observa choros puerorum & puellarum, ut in Sacris aliis . G. 4ὶ Pede eandido. veteres etiam ob candorem pedum lauda- bantur, quia nudis pedibus incedebant. G. Aquar . . . volubilaer. volubiles dicit aquas Tiberis; nam
. post campestria exercitia natabant.
6ὶ Laurea . . . Apollinari. Credo eum habuisse in animo certamen gymnicum in honorem Apollinis ab Augusto institutum, quo victores Poetae lauro coronabantur. 7 is Masinae. Se api contulit pro parvitate. Uet. Schol. t Bene etiam posuit, quia & ipse erat Appulus. 33 Ferocos. Vocat feroces, quia Centuriones Romanos crucibus defixere. Vet. Schol. ρὶ Sicambros. Hi sunt qui postea, meusso stilicet Romano- rum jugo, Francor se appellaverunt. B. Motus Sicambro- . rum a Druso compressos in A. U. 742 consert Dio s4, 3 . In Diqiligod by Corale
232쪽
In haee tempora odas libri quarti incidere, Benileio observatum eSt. G.
io) Solvet. obligabant se chirographo suo qui vota suscipiebant .
11ὶ Achaico. Puto Achaico jam dici pro Graeco eum Vet. Sehol. ad significandum quadrigale certamen Olympiae habitum ast Σὶ Fidicen. Honoratius Citharaedi nomen: fidicines autem& fidicina fere contemptu; fuere. ra in Amaronia securi. Amaronia segaris duplex erat securigrino manubrio immiSsa, ut ex vetusto marmore probavit Torrentius, Vir usquequaque doctus. 1 in Metaurum sum n. Metaurum sumen posuit, ut alias Rhenum sumen. Supra quinque & quadraginta millia in Asdrubalis exercitu caesa feruntur. Vet. Schol. Alii ferunt quinquaginta Se κ a Claudio Nerone caesa. B. Vid. tota historia Liv. 27, Sqq. G. xyὶ Fregarit . . . tenebris. Tenebras pro Afrorum terrore dixit. Bene igitur pulcher dies dicitur, qui tenebris fugatis ridet. 16) Lucem. plus dixit quam salutem: si quidem lux pro Salute poni consuevit; ut, lux Dardaniae. Vet. Schol si in Maculosnw. Maculae foeda & infamia vitia dicebantur. 18) Alterir . . . msnsis. Antiqi oririn consuetudo talis ibit sui Sublata prima mensa poneretur secunda, atque in ea po- Sitis pomis infusoque in pateras mero libaretur Dii K. Vet. Schol. Cruq. r ) Pateris. Patera, Grateis scyphus, Iatior erat calice diventricosior utrinque enim manicata, vel attrita. χοὶ Proles Niobaea. Homerus pueros puellasque Senos fuisSe ait; Euripides 24; Sappho et 3; Pindarus 1 o. Laridinus. ai) Thetidos marinae. Narernam originem a Julia gente ducebat Antonius. 223 Potiore . . . alit . Felicioribus auspiciis, quam olim Τrojana moenia. G. 3 Uirginum primae. Ter novena pueri praetextati, totidem que virgines, patrimi & matrimi Carmen Saeculare Apollini atque Dianae dicebant. Torrentius ex ZoZimo l. 2. pr. a 43 AEra. 2Era dixit terea vasa antiqui operis & signa. 2 sin Anium. Artes dierantiar curio a opificia At archetypa. 26) Notis . . . publicis. Publicis notis posuit pro publicis literis, sive tituliqr nam notae poetis pro literis sunt. 273 Non ante vulgatas. Ostendit se primum huius artis apud Romanos conditorem.
233쪽
αῖ) Uindex. Punitori vindicare enim apud veteres non tantum defendere, sed etiam punire significabat. vet. Schol. χρ) Sod. Sed acuta voce pronunciandum, Significat immo etiam as o) Uosionis. Verbenae sunt omnes herbae Dondesque festa ad aras eoronandas. Vet. Schol. oportuit autem eas a locis sacris decerpi; unde & sagmina appellatae sunt Latinis . G. si eiώm. Aprilis in tutela veneris erat, quod flores eo mense se aperiant. 3αὶ Adsumtos . ostendit senescere iam Maecenatem aeque ac seipsumi adfluunt enim quae copia, vel numero abundant. 33) Animae . . . Thrae;ae. Bene animae poSuit pro venti, cuin antea per prosopopeiam Ueris comiter dixerit: siquidem animantium anima st. Io) Ovx. Μetallum est gemmae simile: de hoc ad unguen ista odorata parva fiebant vasa. Vet. Schol. Do In Co insula vestes tenuissimae ad delicias muliebres cit luxum , optimaque purpura tinguntur. Vet. Schol. Cruq. Pamphile Platis filia prima in Co bombycinam texered uit, ut ostendit Mancinellus ex Plinio. 0οὶ Surpuerat mihi. Μente alienatum se significat. 3νὶ Cornicis votulae . Credebatur cornicem vivere mille Ennos. Fastor. Fasti sunt Annales, qui ad commemorationem honorum , vel rerum gestarum inventi sunt. Vet. Schol. 39 Devota. Significare videtur Gallorum Sol durios, qui se devovebant, cum ducibus suis perituri. 4οὶ Taur formis . omnium fluminum famosorum vultus eum cornibus finguntur propter impetus & mugitus aquarum. Vet. Schol.
4r) Dominaequo . Dominam dicit Romam ob Senatum, pro cujus Principe se gerebat AugustuS. Αλὶ Ianum Guirini. Ianus dicitur in lirinus quasi bellipotens, ab hasta, quae lingua Sabina Guiris dicitur. Landinus en Macrobio Saturn. I, 9. Erat Italis Ianus idem qui Graecis Apollo Agyieus, qui ante fores sub forma hastae, uel acuminatae columnae coli solebat. 43) Edicta ... Iulia. Maxime laboravit Augustus, ut rata essent quae Iulius instituerat. Suetonius, adnotante Badio Ascensio ς in Insidiis Pei rae. Infidos vocat Persas, quia Crassum Si mulata pace necaverant. vet. Schol. Cruq. - More patrum. Cicero lib. I Tuseul. cap. a scribit esSein Catonis originibus , solitos esse in epulis eanere conviPβ'n tibicinom de elarorum hominibus virtutibus. Mancinellus. Disilired by Corale
234쪽
o. . . ljb1D . Tibiis Lydis laeta eantabantur, Phrygiis tristiar tres enim modos habebant tibiarum, Ionicum , Ly- dium, & phrygium, quem & barbarum. Vet. Schol. 4r) Prog noem Ueneris. Id est Gentem Iuliam. Vet. Schol.
iii Navium, . propugnatuia . Ut in muro, ita & in navibus fiunt propugnacula, post quae mmicantes armati consistunt. Vet. Sehol. Turritas Antonii naves significare videtur, a qu bus ingens Μaecenati periculum. si in Imboliar. Respicit militiam suam sub Bruto, seque ab Antonio iugatum meminit. 3, Adsidem implumibus pullis avis. Comparatio plane nulla est in pullis, sed in hoc solor ut avis etiam adsidet pullis, quos praeSentia stia tueri non potest; ita ego te sequar, non quo tueri possim, sed quo minus metuam. G. 4ὶ Gueruntiar. Veteres omnium animalium voces, praetero quam hominis, querelam dicebant. Vet. Schol. φὶ Amite. Amites hodieque appellantur surculae, quibus retia in venatione, vel in aucupio suspenduntur. vet. Schol. 6) Sacrum . . . socum. Vestae consecratumr juxta focum Dii Penates positi fuere, Laresque inscripti, idcirco quod ara Deorum Larium focus sit habitus. Vet. schol. Cruq. in Lucrina . Lucrina ostrea inter praecipua erant, &- summi pretii. 8) Scari. Scaetus, piscis ingens graeci maris, qui & ruminatur , & voce utitur ἱ de quo vide Athenaeum, Eustathium, di Tretren in Lycophronem. ρὶ Afra avir. Astam avem gallinam Nilmidieam dicit, quae magna est de pinguissima, quam de Garamantiam vocant& Africanam . Vet. SehoI. ioὶ attagen . Lagopus est, vel Asiatica perdix, quarn Frana colinum vocant. Cum Attagenas foeminino genere vulgo diacant , attendendum quod mesculino genere hia dixerit. Vee,
ti) Terminalibui. Ad excludenda jumia Terminaliolum dies
235쪽
sierat constitutus, qui per epularum festivitatem caesis agnis servari faceret dies constitutos. Vet. Sehol. Se Priam manum . Sex is Pompejus Sexaginta servorum millia collegit. Mancine l. Immo & Auguuus ipse manumisit viginti millia uno tempore: quod monet Torrentius ex. Suetonio.
133 Insisnetbus. Regiorum puerorum insignia praeteYtae erant bullae. Praetexta toga erat candida purpureo limbo circum-Septa i bulla autem aureum fascinu:ra, quod hodie coralio &bullis constat . 0 3 Capramor. Caprificus , quod ex veteribus monumentis Rerumque erumperet, arborque esset infrugifera, Deorum Manium fuisse credebatur, adeoque infelix. B. si Uncta. Sulphure, taedis, de ovis lustrabant se veneficae et Miltris etiam ea immiscuisse vel ex hoc loco patet. Lunamque Deo deripit. Credebant veteres, veneficaς elicere Deos e curribus suis. Carmine Di placantra , carmi- ' λιν Manes. Putabatur enim venefica Diis superior; hujus enim carminibus vel inviti cedebant, uti de sacerdotum pre- cibus rite peractis. ir) Descenderet. Erat sacra via declivis a carinis ad forcina, & acclivis a foro ad Capitolium. Lambinus. B. Descenderes flexu sinistro de sacra via in carcerem ibi strangulandus; quo secto demum sacrificia in Capitolio incipiunt. Vid. Cieer. Ver. 31 IO. G. Adtus . . . freto. Sextus Pompeius freto Siciliensi victus fuga tu,que est. vet. Schol. Vult significare magnam fuissen figato Pompejo Romae laetitiam, ob metum scilicet servilis
i ) Neptunius Dux. Eo stultitiae processit, inflammatus ma-οῦ rinarum rerum felicitate , ut Neptuni filium se diceret, de lCyanea veste obduceretur. Uet. Schol. Erat enim trecenta-
rum quina uaginta navium dominus, ut scribit Aurelius Vi-
ao in Virtur sepulcrum condidit. Cum victor rediret ab Afri -
ca, neque eum Ronianus populus recipere vellet ob invi- ': - diam; ille est reversias in privatum agrum Linterni, tibi . itamquam a Romanis in exsilio positus vixit: quare jussit - in tumulo suo scribi quod patria careret sepultura. Uet. Schol. . Crm. it in Mutatiit sagum. Deposuit o eineam clamydem Antonius, de accepit nigram; utrum ob luctum victarum partium hoc fulcit, an ait fusa lateret Uet. Schol.
236쪽
22 Non suis. Non aptatis, non prosperiS. vet. Schol. E. Totus hic locus ostendit, scriptam e5se hanc Oden ad primos nuntios proelii, cuni nondum constaret quid factum esset classi fugienti , de speciati in Cleopatrae atque Antonio. G. 233 Convivinorum. Convivia nocturnas dicit compotationes quae produnt animi consilia. i. Ad umbilivum adducere . Pro finire & eonsummare, qui in fine libri umbilici ex ligno aut osve solent poni. Vet. Schol. Veterum vohamina circumvolvebantur bacillis, tu quorum summitate umbilici isti fuerant. 2 sin Marsi. Hi diice Popedio universam Italiam in orbem Romanam eoncitavere; quod bellum & Sociale, S: Italicum appellatum eSt. 26) AEmula. AE mulam eam vocat, quia imperium ereptum iri Romanis speravit. Vet. Schol. Promittebat enim Annibal, eam deleta Roma fore Italiae caput.
χ in Infidelis Allobrox. Allobroges Galli rufi, Ae Sequanici dicti, incolentes illum tracti ina Alpium, qui est a Visontio in Germaniam, Lentulo & Catilinae in principio consenSere, sed postea illos Senatui prodidere, timore magis quam amore aflecti. Vet. Schol. Crtiq. Nam C. Pomptinius represserat eorum motum, ut ostendit Torrentius ex Cicerone. Veteribus Celtis alienigenae de hostes Galli , Alii, & Gualia dicebantur .
Τ ) Devoti. Veteribus Iegibus devoveri consuevere maiores nocenteS de piaculares; quae quidem devotio Iurisconsultis Romanis capitis diminiatio major appellabatur. as) Eques. Omnes antiqui scriptores ut hominem equo inSidentem, ita & equum cum portaret hominem, equitem πο- carunt. Mancinellus ex Macrobio Sat. 6, 9. B.
3οὶ Ossa μιirini. Varro pro rostris alter Schol. Si rostra sepulcrum Romuli dixit, ubi etiam in hujus rei memoriam duos leones fuisse erectos constat; unde factum est ut pro rostris mortui laudarentur. vet. Schol. Cruq. Ii in Cornua. Capita velorum cornua dicuntur: cornua Velata-- rum obvertimus antennatum . Vet. Schol.
3λὶ ΝuIta nocent. Hi duo versus, qui nunc sunt fir & 62ν collocandi videntur post versum sa. Rationem dixit vir doctus Mirceu. Obseμι t. a Burmanno editis vol. a, pag. Ne quidem opus videtur alia ratione, quam ut attente quis legat primo vulgato, ordine, tum ita uti diximus. Librarius antiquissiaius, qιws verticulos incuria omiserat, eos paullo Diqiligod by Corale
237쪽
i,ost posuit, & minutis notis ad ordinem suum redoca v t. Illae notae perierunt &c. G. 33ὶ Sabella ... earmina. Posuit Sabella carmina pro Marsis. Vet. Schol. Nam Samnites Peligni & Marsi erant Sabini ge
34ὶ Infa nir Helenae. Stesichorus poeta graecus scripsit Helenae vituperationem: quare irati Castor & Pollux illi lumina ademerunt: sed postea monitus Stesichorus illius laudes decantavit ; quare oculos iterum illi reddiderunt. vet. Schol. Criiqi B. is) Sordibus. Sorder humilium natales dicebantur, ob immunditiam scilicet victus atque cultus. 36) In sepulcris pauperum. Nam divitum sepulcra suis custodibuS erant curae. Vet. Schol. Cruq. Humilium ma xime Umbrae a magicis suscitari solent. Id. Schol. I in Novendialer . . . puIveres. Cineres reliquiarum vult intelligit nam novendiale dicitur sacrificium, quod mortuo fit nona die, qua Sepultus est. Vet. Schol. Apud majores ubicunque aliquis extinctus fui,set, ad domum suam refereba- . tur, ibiqtie septem erat diebus octava die incendebatur; nona sepeliebatur. Servius, quod adnotavit Lambinus. 33ὶ Esquilini. Extra portam Esquilitiam , hoc est in aggeribus, religiones & Sepulcra erant. Uet. Schol.
3 ) Peli' nas. Indicat Canidia, se pretio didicisse mamas
artes a Pelignis mulieribus, quae tota Sabinorum, Marsorum due vicinia eo nomine niale audiebat, ut in Graecia Thessalae. Primum ergo indignatur tarditatem successust deinde solatur impatientiam suam. Non statim perimunt te veneficia mea, sed manent te fata votis tuis tardiora. Μiserrimum est quaerere mortem o non invenire. G. ho) Movere cerear Magines. Movstre, hoc est, animare. Credebant enim veneficae, se defigendorum animas corporibus suis evocatas carminibus, cereis imaginibus infigere po
ij Castor. Castos didit patrimos de matrimos, parentum Scilicet funere non funestatos. Veteres enim mortem Apollinis atque Dianae iratis sagittis tribuebant. 41ὶ Genitalis . Genitalem vocavit Dianam, quam & Lunam intelligi voluit, quia ut calore Solis animantur semina, ita Lunae humore nutriuntur. penes ipsam enim & cor tum omnium ratio esse dicitur, re potestas. Vet. Schol.
3ὶ Super jugandis. Legem Iuliam dicit de maritaniar o dinibus. Cum enim bello sit vili prope o*oginta armatorum
238쪽
millia interiissent, ne deficeret populus Augustus Legem Iuliam augendae proli instituit. 44) Marita. Pro maritali. VOX antiqua & Plautina, ut adnotavit vet. Schol. B. Lex marita per notam metonymiam, quae maritoX facit . nec enim placet, marita esse imperativum . G. s. s) Undenos decies. Saecularis Carmin s duplex devotio esse consueverat: aut enim pro sedanda aut vitanda pestilentia; aut pro certo & constituto numero annorum: centesimo enim decimo anno in Capitolio a pueris & puellis impuberibus eantabatur. Vet. Schol. ιε) Condyto miris . . . relo. Hic sensus secundum eorum opinionem conceptus est, qui Apollinem pestilentem Deum putant esse. Vet. Schol. Eadem enim interitus causa quae &ortus. Huc spectat de vetus dictum, Omnes animae ab ADL
4 in Uest ram . . . opus. Hoc evi, aedificium. In animo erant Trojani muri ab Apolline conditi: hoc autem loco Lycias de Delias sortes significat, quatum monitu AEneas Italiam petiit, ut vel sequentia demonstrant. 48ὶ Medus Asianasque. Medus pro Papibus , Albanas pro Romanas: nam vetusta nomina in carmine magis splendent.
239쪽
ed Appro vagione det P. F. Gix Tommaso Mascheroni Inquisitor Generale det Santo stiri odi Veneria ne i Libro intitolato Collectis Aucto rum Classicorum irc. sta ato , non vi CSSercosa alciana contro la Santa Fede Cattolica, e parimente per Attestato dei Segretario Nostro, niente contro Principi, e buoni Costumi , concedi amo Liceneta a Nicolo Bettinelli Stampator di , Che possa essere Rampa