장음표시 사용
191쪽
trarium partes agere contrarij, ut ignis v. g. aquae, & mollis, duri Quin dimcultas ex eo quoq; adaugetur, quia neq; etiam illud perpetuo verum est,extra animal dura inuicem corpora in sono edendo se percutere. Nam si landarum aut scuticarum strepitus perpendantur, reduplicari quidem ipsas, non autem ad mutuum occursum & pexussionem Venire compertum est. Quapropter vidissicultas soluatur, a nimaduertendum primo quod cum sonus tum id uris, tum a mollibus corporibu edatur,& quae percuti mutuo, ac non percuti conspiciantur; ideo generalem causam, quae sonum effciat, neq; esse dura corp Ira, neq; quae se mutua percussione feriant; sed quia sonus fit, ubi acreliditur, tum vero eliditur,si prius comprimatur,ac dissipari prohibe tur i manifestum est, sonum nil aliud esse, quam affectionem aeris ex compressione elisi . Qu'd si vice compressionis & elis, dicas ex constrictione,aut densatione,aut attritione,aut percussione elisum, aut expressum, aut extrusum,aut explosum , aut excussum: idem significabis.
Hoc totum exactissime sub alijs tamen verbissgnificauit Arist. dum dixi quod cum aer prohibetur dissipari,illius motus sonus est: compressionem scilicet&elisionem breuissime ac bellissimὸ comprehendens . In qua re sciendum est, quod in seno aer cst veluti materia,
quae recipit senum tanquam formam. i. informatur sono. causa autem
generalis essiciens soni, quodcunq; corpus est , quod constringere, densare,& comprimere, aut constringendo densando & comprimendo seu percutiendo aerem explodere potest. Qu od sanὶ corpus ut singulares causae asserantur interdum ipsemet aer est crassefactus &condensatus, ut in tonitruis; interdum molle corpus est, ut in labi rum sibilis, ventris crepitibus , intestinorum murmuribus & simili-hus: interdum dura sunt corpor id quod frequentissimum est,ex quo sorsitan fuit adductus Arist. ut diceret senum a duris fieri corporibus,
non quM aduris duninxat, sed quia frequentius. inanquam melius sorse est,ut pro Arist. intelligentia dicamus, quod per similitudinem causa essiciens seni durum corpus ideo dici potest,quia id, quod facit sonum, est quod comprimendo aeri ipsi resistit, sed resistentia duroruduntaxat corporum,proprietas est : ob id quamuis seni fiant a mollibus corporibus, siquis tamen mollium corporum constitutionem consideret, dum senum essiciunt; clare apparebit, ipsa tendi, & obtensonem quodammodo obdurari et sic mustuli, tendines, funes, ει virile membrum , dum tenduntur, durescunt, quae alioqui sine tensone molles sunt partes . Quocirca mollia corpora ut aeri resistant,&ipsum comprimere,& comprimendo elidere valeant , tendi oportet,&dura fieri: scin vetris crepitibus mustulus sphincter tendiatur; sic intestina non murmurant, nisi ex repulsione tensa; sic tonitrua
non fiunt, nisi ex nubium concretione & duritia; sic in sibilo labia te dunturi sic deniq; quicquid aerem comprimendo cxtrudit, duritiem contrahere aliquam manifesto apparet. Quamobrem recte ab A rist. posi-
192쪽
expositoribus dicebatur, in sonis, qui a mollibus corporibus fiunt, mollia subire vicem duri: quandoquidem duri constitutionem adipiscuntur. Vt iam omnibus modis notum strveris sinum esse quod ab Arist.dicebatur; nimirum, causam soni essicientem dura tantummodo esse corpora . Quinimmo illud quoq; ex sapientissimo Plotino ad ij-ciendum est, ipsum etiam aerem, quem ut soni materiam costituimus, non sonare: nisi statum selidi corporis adipiscatur,antequam effandatur, manens quasi quoddam solidum. Ex quibus concludere licet, s num nil aliud esse, quam duri obduratiq; corporis quandam passi
nem. Vim enim patitur aer, ubi inter duo corpora aut vi includatur, aut prematur,aut quomodocunq; ire cogatur, Ut propter vim stropat,& resonet: ideoq; non inepte dixeris, Sonum esse aeris,comprecsone moti seu extrusi, quandam quasi querimoniam: queri autem a
rem de hac compressione,ipsamq; odisse nihil mirum , quippe qui &natura, sua rarus est, ac tenuissimus,& contra naturam densatus facilEcorrumpitur,ut etiam in aquam migret.
De vocis cau*,ου primum qua vocis sit materia.
HI s igitur ita de sono exploratis,cum Vox,sit animalis sonus,
aut soni species quaedam,cumq; ad sonum aer ut materia requiratur, ut verbessiciens, corpora quae ipsum comprimendo elidant: itidem in voce haec eadem requirentur. Porro cum nullus alius aer in corpore consistat, praeter eum, quem pulmones attrahere &emittere pro cordis attemperatione consueuerunt: ideo neces.satio hic ad vocis procreationem assumptus est.qui cum duplex sit, &quem inspirado ducimus &quem exlpirando reddimus: noluit Natura aerem illum,quem inspiramus,& attrahimus huic nainisterio coaptare, propterea quod ad alterum nobiliorem & magis necessarium v- sum; nempe ad cordis & innati caloris refrigerationem & pabulum, fuerat comparatus, a quo neq; unquam diuerti, neq; ullo modo retardari attractum aerem oportebat. Sed cum alius pristo esset aesique exspirando reddimus longe minoris utilitatis: hunc sbi desumere maluit Natura, & ad vocis generationem ceu materiam accommodare. Quam autem aer is,quem exspirando emittimus, necessarius si ad vocem praebendam: illud clarissimo argumento est, quod si spiritum sustineamus includamusq;: vocem proculdubio edere nullo pacto poterimus. Praeterea, dum Vox editur, tantisper ipsam durare apparet,
ruandiu ipsa durat exspiratio;qua deficiente smul contabescit vox,&esinit, ut in lib. de Carnibus magnus quoq; ostendit Hip. Iam v rb, si vox ab inspirato aere proficisceretur: intus in corpore fieret sine ulla animalis utilitate .merith igitur cum spiritum reddimus,non qua
193쪽
s. de decret. cap. q. Hip. in lib. deca nibu1. de voe instri dissi eap. 243 HIERONYMI FABRICI ido capimus,vocem formannis,dicebat Arist. Igitur levi negotio vnsi adinvenimus,qtiod ad sormandam vocem summὸ est necessarium, ne-pe aerem exspiratum.
'cu opifex, causaseu organum inquiritur,s qua in eo principat tarx.
AG ε nunc deinceps, ubi, & a quo aer exspiratus eliditur,quae
ramus. sic enim erit inuentus locus, & organum, in quo haec actio perficitur,simulq; vocis est officina. Aer, quem exspirado emittimus; ab aliquo ex ijs corporibus, per quae transit, hoc est aspiritalibus instrumentis comprimatur & elidatur necesse est. Satius autem hoc loco fuerit, elisionis uti vocabulo quisin compressionis ;quandoquidem tum vox sormatur, ubi aer eliditur, non cum constringitur. Id vel ex inflata vesica facile intelligas; quae utcunq; compri matur, nunquam tamen senum faciet: nisi aer compressus inde prorumpat atq; elidatur. Inuestigare ergo conuenit in spiritalibus vij satq; instrumentis ubinam aeris haec elisio fiat. Viae spiritus seu aeris sunt os, nares, bronchus idest aspera arteria, & pulmo . At pulmo vocem non facit, neq; aerem elicit: sed vicissim dilatando se,*c6primendo, attrahit tantummodo & emittit aerem pulmo . Sed neq; pulmonem, neq; asperae arteriae maximam portionem, esse vCci S OLficinam ex eo pater: quia si infra caput asperae arteriae ipsam incideris ue libere quidem exspirabit, sed vocale animal amplius non eris: quod si sectionem constringas, iam tum vox redibit. Signa profecto euidentissima supra sectionem, locum vocis adesse, nequaquam autem pulmonibus, aut aspera arteria tanquam proprio instrumento ipsam
consormari. Praeterea cum vocem ad arbitrium nostrum & cohibeamus,& reddamus: nullus opinor denegauerit, voluntariu esse Opi Sumem. Cum Vero voluntariae actiones per musculos perficiantur, hos
autem neq; pulmo habeat, neq; nares, neq; maxima bronchi portio; patet neo; pulmonem, neq; nares, neq; maximam partem asserae arteriae esse loca aut corpora in quibus elidi aer, & vox sormari possit. Relinquitur ergo, & os, & superiorem bronchi terminum, per quae aer pertransiit, quaeq; musculos habent, illum, quem quaerimus, esse locum posse. At in ore feri vocem, aliquam habet probabilitatem, propterea quod ibi lingua inest, quεctim huc atq; illuc Voluatur,&varijs motibus agitetur; videtur ita comparata, VtpOLst aerem percutiendo atq; elidendo vocem efformare r sed tamen id Verum non est. Nam , ut omittam, linguam mollem ad aeris percussionem minus aptam csse; videmus praeterea quod ij, qui apbOria assiciuntur , quamuis illis deperdita vox sit: retinen' tamen hi linguam Disitired by Corale
194쪽
linguam & respirationem omninb sanam. Postremo manifestum est; etiam eos, quibus lingua abscissa est, vocem tamen edere: quod nobis maximo & euidentissimo est argumento, a lingua vocem edi nequaquam posse, neq; os ullo pacto vocis locum este. Cum igitur neque pulmo, neq; os, neq; nares, neq; asperat arteriae maxima pD tio locus & vocis ossicina esse videatur: sequitur ut bronchi scit aspe- ste. dus. c. a. arteriae stiperior terminus, quod & asperae arteriae caput, & larynx seu guttur dicitur, proprium eius organum constituamus is Cui rei sensus omnis adstipulatiir . Nam in ea affatim omnia insunt, quae ad vocem & sonum edendum necessaria esse supra a nobis dicebantur. Primo enim musculi adsunt, qui ad vocem edendam ex aFbitrio, maximἡ necessarii sunt: adsunt corpora dura, superficie lata, perpolita,& concaua, in quae aer quidem illidi, comprimi, & constringi facilis
possit; & hare: sunt tria ossa, seu cartilagines , ex quibus conformatur ipse larynx: Vltimo tanquam maxime omnium necessaria rima queda consistit, quae ad elidendum ipsum aerem, ut sonus tandem informe- tun, bellissimh aptatur. Quamobrem non iniuria ego rimulam hanc,
quae in medio laryngis posita est,& graece, lingula nostris
appellatur,constituo cum Galeno praecipuam illam laryngis partem, quae actionis, idest vocis causa est. quamuis Galenus non ob id, sed 7.devsu par potius qubd huic non sit reperire similem in toto corpore, pricipuam Ue' actionis causam esse contenderit, cum membranosam simul & adip sam & glandulosam eam constituerit. At rimulam,glottidaq; non es se vocis praecipuam causam; quod corpus obtineat peculiari substatia praeditum,nulli similem in toto corpore, atq; in summa, ut est pars similaris: patet primo, quia non omnibus eadem videtur glottidis se stantia. Etenim porco inest substantia membranosa, adi pose, glandulosa, qualis a Galeno descripta est ; at homini eius substantia simpliciter membranosa est; sicuti pennatorum animalium rimulae se stantia est sere cartilaginosa. non sic autem euenit in caeteris similariabus partibus: si quidem iecoris substantia in omnibus animalibus similis apparet,sive animal bipes, siue quadrupes, siue etiam piscissit: im-mb si eandem substantiam decoxeris comederi'; , eundem serὶ saporem item duritiem, mollitiem in omni v. g. iecore perceperis: id quod etiam de corde,& aliis dicendum. Alia causa est, quhdrimulae actio, est in genere motus, in specie dilatatio, compressioq;: qui motus naturalis non est, Vt v. g. virgae erectio, quae a penis corpore ac temperie prouenit: sed motus est voluntarius a dearticulatione arytaenoidis,&musculis ipfam mouentibus proueniens. nequaquam autem dilatatur& constringitur per suam temperiem, neq; quatenus similare corpus
est: id quod neq; etia videtur ire inficias Galenus. Sed nos ad id quod
dicere caeperamus, redeunteS,dicamus, merito quidem rimulam hanc potissimam vocis causa esse. Quoniam eui ad vocem edendam & aeris condensatio seu compressio,& vehemens motus,& clisio requirunEa tur:
195쪽
tura una tamen elisio ea est,quae proxime vocem informat & crea itavi omnia tandem in unam elisionem dirigantur, atq; in ea constimentur; quae ab hac rimula absoluitur,&quidem ad hunc modum. Quoniam quidem aeris eliso fieri non pol, nisi per angustam viam is pertransiens, inde exsiliat atq; extrudatur: quis est, qui eiusmodi con Leiens rimulam,ex ipsa selum inspectione non cogatur fateri, per hanc aerem exsilire, ideoq; hanc esse proximam vocis essicientem causam, dum scilicet angustatur, &constringitur ob id Galenus vocem fieri non posse assirmat, nisi transtus anpustetur: de paulo post, unum ainprime necessarium in voce essicienda dixit esse, angustiorem ipsus a ris transitum, qui ab hac rimula st: & nos quoq; cum sibilum miti re volumus, labia constringimus, ut per angustam viam aer se effundat. QEod si etiam oculata fide id experiri placet et gallinaceus publus , aut pennatum sumatur animal, & aperto ore vociferari cogatura manifesto apparebit, rem ita se haiare. Nam quando vocem emittunt, rimulam angustant ; ubi verb abstinent, ipsam latiorem reddunt. Neq; dissicit E est hoc in id genus animalibus experiri, m propter simpliciorem laryngis fabricam siquidem asperam arteriam in
rimulam desinere in ijs apparet tum etiam, quia cum in summitate laryngis sit; ideo in propatulo est rima, & aperto ore ipsam videre non est dissicile. Iam ergo ex Galeni ratione; ex modo actionis ; ex ijs, quae requiruntur ad cam perficiendam; ex ipse deniq; oculorum sensu clarissimὸ demonstratum arbitror, laryngem vocis esse Org num , tum vero rimulam prima, proximam, & immediatam esse ea sim ipsius actionis,id est vocis: cui proinde munus demandatum est aeris transitum angustandi, qud elidatur, & Vox procreetur.
De altera vocis causa, qua sario dicitur.
CAa fa R. v M illud scire conuenit, quod non Ela rimulae angustia sussicit ad vocem mittendam: sed ut Galenus testatur , aeque necessaria est spiritus impulsio, qui ab infernis sursum repense simul erumpit. Ratio haec est. Nam cum vox non fiat nisi elisi, aere, qui elidi seu extrudi non potest, nisi violenter moueatur nams placidἡ exeat aer; nequaquam vox sed libera tantum exspiratio sequetur, ut vocalis etiam sollis , & alia id genus instrumenta mi faciunt quicquid vero violenter mouetur, ab alio mouetur,& omne quod ab alio mouetur ex Arist. vel tractu Vel pulsu mouetur: a primo ad ultimum sequitur, eiusmodi aeris elisionem fieri non posse , nisi
aere aut attracto, aut impulso, aut utroq; modo violenter moto. Sed cum neq; extra, neq; intra corpus ulla sit causa attrahens: ergo im
196쪽
ergo impulse tantum essicietur. Adhaec, si impulsione violentus hic sat aeris motus: voluntari ἡ & ex appetitu animalis fiet. si attractioiane: nequaquam voluntariὸ ψ sed naturaliter ; qubd causa attrahens extra corpus poni debeat. at voluntarium esse opus vocem , iam supra dictum est. Propter has causas omissa attraitione tanquam ali na , natura sola via est impulsione ad aerem elidendum, atq; ita voca- Iem & sonorum reddendum: quod eo facilius praestare potest, qui, ut sipra diximus sociam habeat rimulae angustiam . Ut tandem Quo adesidendum aerem concurrant: & angustus aeris transitus,& profusus ac Vehemens eiusdem impulsus & impetus. Alterum horum si desit resterum nullo modo vocem efficiat: ambo autem non modo Vocem
edunt, sed ubi copulantur & concurrunt, ibidem senus fiat necesse est, ut in sibilis, & alijs usu venit. Insuper haec duo, illud tertiit quo ιque consequitur, quod in sono edendo summἡ necessarium erat: nimirum ut aer statum solidi corporis adipiscatur, antequam essendatur: quandoquidem angustato transitu & aere consertim impulso, contingit ipsum comprimi, ac densari, & solidi corporis constituti nem quodammodo contrahere , atque ita ad vocalem seipsum praestandum disponi, praeparari, consummari. Porro subita haec, & v
hemes exspiratio a Galeno passim idest efflatio seu exaLfatio nuncupaturi quae uti dictum est contingit, cum affatim seu prosusὶ spiritus foras effertur, ut fit in suspirantibus: Quam tantum
voci conducere & Galenus testatur, di experientia coprobat: Vt citra eam fieri non posse vocem,& vocis etiam tantum perire, quantu huius
efflationis deperdatur,oino statuedum sit: quae in eo a simplici differt exspirone, quod i cmatione csi sono simul atq; ipetu expulsus spiritus
erupit, in exspiratione autem sensim & quiete exit: atq; ut exspiratio, ginieratim quidem loquendo,Vocis materia est, ita secundum speciem atq; propriam differentiam est exsufflatio: quae fit, quia thorax & abdomen valide constringuntur. Haec igitur non solum voci, ut diximus, necessaria est, sed etiam cum laryngis rimula tantam habet coniunctionem, tantumq; ei obsequium prestat: ut illius angustiam non
secus ac umbra corpus comitari videatur, ita tamen viri mulae angustiam necessario sequatur exsufflatio, non contra. Qia' fit, ut fieri quidem efflatio sine voce postit, vox sine ematione non possit . Atq; id totum neccssarium esse, siquis reuocata ab alijs rebus mente, huic solum suerit intentus, facile percipiet. persentiet enim,perpetud, in Voce efformanda siue rimula angustanda, statim & thoracem deprimi &abdomen comprimi, ita ut huiusinodi contractionem s maxime euiutare velis, non postis. Equidem in silibus id totum per otium facilis aliquando prospexi : qui utcunque exiguam vocem edant, tamen nihilominus in ea edenda abdomen & thorax ijsu vestigio constriliguntur. Quod non ita accipi velim, quasi exspiratio dedita opera atq; per se rimulae ministerio subseruiat, bed magis per accidens. Nam curespi-
a. de motu muce. vlt. 1. de anat. adin. cap
197쪽
3t HIERONYMI FABRICII respiratio ea potissimum causa advocetur,ut calor cordis continenter refrigeretur, secundario autem ipsam natura voci accomodet: non est mirandum cum rimula angustatur,&aeris transitus quodammodo intercipitur,accurrere statim exspirationem ad ipsum emittedum,& cordis suffocationem prohibendam; perinde quasi vox sit potius ipsi cordi insensa: qubd dum cieatur, & aer intercipitur, statim vehemcnS exspiratio praesto est ad aerem vi emittendum, fitq; b admirabilem fa-pientiam ut dum ita tentat natura aerem vi emittere atq; impellere, vox subsequatur, quae alioqui non e rmaretur. Vt expiratio una hac ratione videatur a natura fuisse comparata, ut quasi custos sit, ne cordis refrigeratio perpurgatioq; aliquo modo retardetur,aut detinea itur. V no autem modo contingit detineri in voce ipsa: quo fit,ut sussiciat nobis rimulam laryngis angustare, quia ipsis, protinus sequitiinspiritus violentior emissio. '
DArumentis perficiatur efatio ου quomodo fiat,
SE QV Ir v R nunc ut videamus,quomodo, & quibus haec vel, mes expiratio absoluatur. Aer propter duas causas moueri, atq; cum impetu ferri pol. Nam quia Omne,quod mouetur, Vel ex se ipso propriaq; natura mouetur, vel ab alio, vel utroq; modo; perspicuum est,in ex sumatione aerem impetu ferri, tum quia ex se ipse, tum etiam ab alio cietur. Ex se quidem . etenim aer, qui ingrediens frigidus est, ubi in pulmones,& cordis locum peruenit,ab eius vigente calore calefactus atq; attenuatus, & ita ignis qualitates & quodammodo naturam adeptus, leuitate sua sursum se repente essen, naturalem petens locum: quae sane velox elatio, atq; celeritas adaugetur,quoniadum calore aer attenuatur, redditur etiam copiosior: ob quam causam, Cum ampliorem requirat locum, neq; reperiat, fit ut sursum statim prorumpat, ut in terrae contingit motu : atq; histe de causis fit, ut simul atq; est inspiratus, nihil sere interquiescens, statim expiretur . non sic autem euenit, cum est emissus e tum enim antequam rursus attrahatur, aliquod quietis spatium medium intercedit, nisi animal ab aliqua uiolenta causa incitetur. Ex eo autem aerem, qui exspiratur,copiosiorem suisse redditu, poterit quisq; intelligere, si inspirationi & exspirationi animum adhibuerit. Etenim tametsi aeris portio, cordis gratia, in uistere remaneat tamen nihilominus obseruabit inspirationem l gh esse breuiorem exspiratione; cuius rei causa diutius etiam durat vox. Cum igitur aer calefactus,& attenuatus , copiosiorq; redditus sua natura celeri motu exsilire tentat,si nos ipsum, rimulam angustando, detineamus; necesse est priori violentiae, quam duabus de causis habebat, tertiam quandam causam adtinctam esse: ut magna ipsi uis
198쪽
se mouetur, satis quidem suiscere possunt ad emationem moliendam: natura tamen hoc aeris motu non contenta , alium insuper prs dicto sanEualentiorem adsciuit,quo nimirum aer ab alio moueretur: & quidem non tractu sed pulla: ut . s. aera thorace, & abdomine eo modo compellatur,quo in utriculari tibia a brachio eam comprimente impellitur: dum uero thorax & abdomen constringuntur, totum aerem in asperam arteriam, qua per collum sertur, compellunt detruduntq; pulmonibus similiter compressis & euacuatis . c,od sane non accidit in priori aeris motu . tunc enim copiosior factus potest cuncta dilatando non solum in aspera arteria, sed in ipsis etiam dilatatis pulmonibus consistere: quod tamen postremum in voce non contingit, quia thorax & abdomen e vestigio post rimulet angustiam constringuntur . . Quae sane actio per musculos fit: de quibus alibi fusius; nucillud satis sit. Etenim cum ex Galeno sciamus, duo esse respiratio- -
nis genera, inspirationem&exspiracionem; atq; Vtraq; duplex sit, spie .de, salibera & violenta; fit ut in uniuersum quatuor sint respirationis par- PM. P, Ries; inspiratio libera, inspiratio violenta, & exspiratio libera, exspiratio violenta. Quibus omnibus partibus proprij musculi fuere dicati excepta libera ea iratione: si quidem inspiratio libera a septo tra
uerso Blum fit; violenta vero ab externis intercostalibus, atq; alijs nonnullis in thorace positis musculis. At exspiratio libera, ut Gale- De morinus censuit, fit sine musculorum ministerio, dum scilicet suopte pondere thorax decidit: propterea non est opus musculis in libera exspiratione, tum ob Gal. rationem, nimirum ob thoracis pondus, quia ex seipso decidit; tum vel maxime propter eam, quam pauid ante adduxi causam , quia scilicet aer a cordis calore calfactus, attenu this, & copiosior iactus, ex seipso & propria natura exitum quaerit, etiamsi ab alio non impellatur. At si exspirationi violenta causia accedat , tum est opuS quadam vehementia in exspirati*ne: atq; haec a mustulis internis scilicet intercostalibus, abdominis,atq; nonnullis alijs thoracis absoluitur: uti contingit in febribus, exercitationibus vi lentis , & maximis motibus, spiritus cohibitionibus, & quod ad nos spectat, in ipsis vocibus: in quibuscum spiritus a rimula comprimatur, fit ut natura eiusmodi compressonem abhorrens, vi magna spiritum conetur emittere, ministerio ad hoc utens musculorum: qui sicuti dictum est, thoracem pulmone'; comprimenteS, in aspcram a tetiam totum spiritum compellunt: quo fit ut tu se optimo a Galeno ne kωμι dicatur, in aspera arteria pri parari vocem, cum inibi aer conclusiis compressusq; statum solidi corporis quodammodo adipiscatur, arat quam per rimulam effundatur, manens quasi quoddam solidum: noi nept q; dicere possis, asperae arteriae locum, longitudinemque, qua per collum perreptat, promptuarium ad formandatn vocciti ipsius spiritus esse, atq; eundem,proximam vocis esse maioriam, adeoq; preparatam
199쪽
paratam ac dispostam; ut propemodum vocalis siti quo fit, ut ab exterius tangentibus, aeris vel illi murmur, aut agitatio tum in laryngis Ioco, tum maximE in aspera arteria percipiatur. concluditur autem aer & statum solidi corporis adipiscitur, tum a rimulae angustia,quae dissipari ipsum non permittit, tum a thorace idest musculis, qui totum ad asperam arteriam protrudunt; veris mileq; est, aerem, quia thoracis compressione in asperam arteriam compellitur, aut protru ditur, aut constringitur: ci proportione respondere, qui in inflata& compressa vesica continetur. id quod in ansere facile, cum vocem est emissura, apparet, cui ad asperam arteriam tumor insignis exterius in collo attollitur. Itaq; ut breuiter omnia colligamus, vox fit, ubi rimula laryngis angustatur, quo tempore etiam thorax, & abd men constringuntur, & exsufflationem efiiciunt, quae est proxima VO-cis materia: squidem ex thoracis & abdominis compressione contingit, pulmones deprimi & constringi ,& diaphragma versus thoracis cauitatem incuruari, quo maxime aristetur cauitas t ex quibus fit, ut spiritus totus set pulmonibus exeat, & sursum ad asperam arteriam, qua per collum perreptat,& unica est, feratur: atq; inibi tum inserna tum superna violentia in arctum concludatur, ac statum solidi corporis ex compressione quodammodo adipiscatur: tum per angustam rimam cum impetu & violentia extrusus, ita demum vox etarmetur.
an post aeris a rimula elisionem aliqua sequatur per sis , er qualis.
SEo antequam huic rei finem impono , duo proponenda dubia
sunt. Primum, An aeris a rimula elisio stla sussiciat ad creandam vocem; an post aeris elisionem requiratur aliqua percussi Secundum, utrum percussio, quae fit ab aere a rimula eliso, seri debeat ad aerem ; an ad corpus aliquod solidum. Ad primum dubium dicendum, omnem vocem seu aeris elisionem necessario sequi percussionem aliquam. Primb, quia aeris elisio nil aliud est, quam celer ,& vehemens motus ipsius aeris, qui fieri non potest nisi aliquid percutiatur. Secundo propter auctoritatem Aristot. qui ait a. de anima , senum nil aliud esse, quam percussionem alicuius ad aliquid. Tertit, non fit senus, nisi cum aer affatim ac profuse extruditur: in quo casu etiam percutere aliquid est necessarium. Quod patet, quia ubi lente&placide&sine percussione exit&effluit, non fit vox neque sonus . Quarto Arist. 2.de anima vult aerem anteuertere percussionem; ergi, percussio est necessaria post aeris elisionem. Quod si hoc inseras: ergo rimula Iaryngis non erit sussiciens ad vocem ista mandam , neq; pariter sola aeris elisio a rimula factas Respondetur,
200쪽
solam elisionem sussicere, propterea quod fieri non potest elisio, nisi templo aliqua subsequatur percussio; quam, etsi eliso natura praecedit, prior tamen tempore nequaquam est, quod eodem momen.
to utraq; fiat. Quare satis est dicere, vocem a sola elisione fieri, quia ipsam protinus, tanquam umbra corpus ,percussio sequitur. Q circa secundum merito inquiritur. Num scilicet percussio fiat ad a rem , an ad corpus solidum. In qua difficultate argumenta sunt ex Vtraq; parte . Nam primo, senum fieri, facta ad aerem percussione, patet. Etenim sonus seu aer elisus a vesica inflata &compressa non nisi aerem percutit: Itidem faciunt sibili, crepitus , & senus quieunque factus a sola fistularum lingula, seu a quocunq; calamo. In tonitruis pariter aer percutitur. Item stutica non strepit nisi red Plicato ab eius extremo aer percutiatur: ergb percussio fit ab aere, &ad aerem: id quod fieri etiam in larynge potest propter vacuum spatium, quod aer I rimula elisus percutit. Ex aduerso quod in larynge aeris percussio fiat ad corpus selidum, patet prim b ex Galeno, qui vult columellam esse veluti plectrum in efformanda voce: sed plectra senum facit pulsando,& est extra laryngem . Qia ae Galeni sententia
confirmatur ex actione laesa. Nam pnecisa columella, aut erosi,s militeri; affectis glandulis prope ipsam positis, aut musculis faucium ,
ut fit in morbo gallico, labefactatur vox: quae sanὸ partes cum extra laryngem sint, significatur, ad sormandam vocem non solam timulat elisionem sufficere, sed necessariam esse aeris ad huiusmodi corpora solida percussionem, quae extra rimulam sunt. Id quod adhuc c5s matur argumento fistulae seu tibiae, quae quid habet columellae r spondens, ac tum sonat, cum aer elisus ad acutam illam laminam; qtiae paulo infra ad soramen est, appellit. Quarib Galenus vult, vocent fieri, cum musculi faucium S gutturis constringuntur: sed faucium musculi sunt extra laryngem. Soluitur dissicultas , quod siue percussio fiat ad aerem,siue ad corpus solidum, nihil interest: Etenim ex utraq; percussione sequitur senus & vox , quemadmodum argumenta superius in utramq; partem adducta manifestarunt. At illud non est inficiendum , longe facilius succedere senum, cum aer elisus percutit corpus solidum quim cum aerem: quo fit, uti fistula, quae infra rimam laminam ha at ad soramen, ad quam elisus aer pertundat, facillimὸ vox & sonus creetur: ab ea vero quae huiusmodi foramen & lamina non obtineat, minus facile sonus fiat; uti etiam in segetum calamis accidit. Insuper persectior editur senus, cum aer ruselidam percutit quam cum aerem. Quo fit ut columella erosa, de-
turpetur quidem , non autem ex toto vox pereat. Iure igitur natura
aerem elisum ad columellam corpus solidum pertundi voluit: & G lenus similiter iure optimo voluit gargareon, plectrum ad formandam vocem esse. Quanquam & illud quoq; non est inficiandum ,
qubdaci, qui percutitur, dum percutitur, impellitur, densatur, &s statum