장음표시 사용
151쪽
Dei es lurida ut morientis hominis evenit, arteriarum pulsus exilis et perinfirmum corpuS . Quare quidquid corruptum erat, e X scindi, ipsasque plagas cortice per uviano aquae incocto foveri iussi; diaetam item imperavi ; et unaquaque hora corticis portio. nem medicinae dedi. His ex apertis locis aqua undique emuxit, orta
suppuratio, factumque bonum pus est; provenerunt no Vae carnes, quae undique accedentes Vulnera cicatrice Clauserunt, et Sub finem anni iuvenem ad sanitatem rerduXerunt.
Potest quoque corteX peruvianus alia quaedam in terni corporis vitia etiam quae longum ante febrim te m. PuS. OCCuparunt, eXcutere . Veluti WERI HOF et anti quos artuum dolores et Rheumatismum et Ischia dici, uni tormentum et flatulentiam et cordis palpitationes et intestinorum laevitatem, quae inveteraverant, submovit ;ipsamque fistulam lacrymalem fere eXsiccavit, cum febrim intermittentem , quae incidit, cortice Peruviano cura S-set , , multaque alia talium curationum exemola af
Haec siissiciant. plura taceo . Debet profecto cortex peruvianus inter praestantissima artis adminicula numerari, quo quoniam veteres caruerunt, eorum medicina utique manca et imperfecta fuit.
uonam tempore febrim excutere praestes. postremo etiam de tempore disputatur, intra quod febris moveri debeat ; alii enim febrim protinus expellere volunt; alii aliquot eius a. es Siones ante e Xpectare malunt, quam remedium adhibeant. Utramque sententiam examinabimuS .
Qui initio nihil movent, febrim non metuunt, Sed eXistimant , ita eam curationi magis opportunam fieri , et ipsam nonnunquam medicinae esse, si in longum
152쪽
morbum, qui ante occupavit, ea incidat. SiqnIdem secundum Auctorem HippOCRATEM securissima vero omnium et facillima ac longissima est quartana. 2, n enim solum ipsa a se ipsa talis est, sed etiam ab cliis magnis morbis liberat a) . Et paulo magis infra: aquartana correpti a magno morbo non corripiuntur; si et ero corripiantur Prius , et Succedat quartana, liberam- tur b) deinde : quibuscunque sanis derepente dolores Ohoriuntur, in capitibus et statim voce priυantur, ac stertiant hi in septem diebus pereunt, si non febris corripuerit c) . Item : a conυulsione aut distensione nervortim vexato febris accedens morbiam solvit d) et inferius: in ebrius de e ente voee privetur, eonυuis moritiar , si non febris cor ipuerit, aut tibi ad horam , qua crapulae Solvuntur , Pervenit, IsqDatiar e), rursum:
quibuscunque citra praecordium dolores fiunt , absque insammatione , his febris accedens dolorem solvit fin .
porro : quibuscurique ex urinae stillicidio volvvltis ac-eedit, hi in septem diebus pereuiat , si non febre acce- ciente urina satis suxerit g). Deinde qtiibuscimque hepar circum circa dolet, his febris accedens solvit dolorem h), mulieri , ex pia tu conυulsione infestatae febrim supervenire bonum . Tetano et couυulsioni febrim supermenire bonum i) . rivulsioriem solvit febris acuta su Perveniens , 9uae se iuS non fuit , si vero prius Dit iam exacerbata k in. Eadem ornato sermone complexus est A. C. CELSUS L . Denique ipsa febris , quod maxime mi um videri potest, da e Praesidio est . Nam et Praecordioriam dolores , si sine imsammatione sunt , fait, et in iecinoris dolore succurrist
hi Secr. VII. aph. sa. ii De morbis Lib. I. cap. IV.
153쪽
et nervorum distensionem rigoremque, si postea coepit. ex toto tollit ; et ex dii ultate urinae morbum tenuioris intestini ortum, si uriniam per calorem movet, le
Febrim intermittentem ad longaevitatem disponeIe
tustam cephaleam et inveteratum humeri dolorem evanuisse , dum febris quartana supervenerat h) . J Iaximas cordis palpitationes quas medicina submovere non poterat, febris quartana Superveniens sustulit c) . Vidi iuvenes puerosque magnum post febrim quartanam corporis incrementum ac epiSSe . AEGROTUS CIV. Vir ς o. annorum , Spongi si corporis habitus diu ex hypochondriis male habuit, ideoque multa atque diversa remedia adhibuit, frustra quidem. Is cum forte in febrim tertianam incidet, eam , tanquam a qua auXilium eXpectabat , nec quidquam movit . Imo , ubi aliquando discessit, eandem arrepto purgante pharmaco revocavit: donec ipsa , post plures circuitus, per se desiisset. Finita febre multum ex hypochondriorum morbo
post aliquot deinde menses quartana accessit , quae item aliquamdiu cum profectu insedit. postremo , ubi ipsa defecit hominem vetusti hJpochondriorum vitii expertem reliquit. Sed est circumspecti quoqtie hominis et noυare inter m et augers morbum, et febres accende e , quia curationem , ubi id , quod est, non recipit, potest recipere id , quod futiarum eSt. AEGROTUS CV. Vir 3 o. annos natus e dorso gibbus , octo annos continenter asthmaticus erat: intereaque diu noctuque peioribus accessionibus, quae perSaepoinciderunt , vehementer excruciatus est. Laboriose enim Spiravit , animam multa inter suspiria cum sibilo et anhelatione traxit, circum praecordia angebatur; cumque aut corpus movere , aut pedem elevare tentabat, Strangulatus est : ad haec tussicula accessit, neque Potuit
154쪽
I o unquam aeger cubare, sed debuit in sedili erecta cunicervice sedere, suis suffultus h rachiis: neque etiam per nares aerem ducere , et in his quoque olfaciendi facul
uotiescunque vero febris intermittens incidit in.
cidit autem ter in protinus aeger et libere Spirare et progredi facile potuit, et in lecto rursus cubare, et Odores acute percipere , non in ipsa tantum febre sed et mediis inter accessiones diebus . Ut vero febris ipsa finem accepit, reversum protinus antiquum tormentum est. Ne que in his medicamenta aperientia multUS JUe Sapo. neque gummata saliave neutra quae ideo intra ipsani febrim praestiti, ut e X citato per accessiones Vehemen tiore sanguinis motu opportuniora auxilia evenirent quidquam profecerunt. Hic enim expectatio fefellit, ubi curationem A. C. CELSUS promisit. Intenditur enim sa e ex eo febris , et maior ortus c alor simul et priora mala tollit et spem remissionis inque ea curationis ostendit a) .
Ob quam causam alii febrim quae ideo a se
bruando sive a purificando nomen accepit ) utique tanquam Nat irae machinam ad dissi Sanda ea, quae Saria silliclem male habent, intuentiar; atque Hatiarae instrH- metitum , quo partes impuras a puris secernat b); aqua , si promptius adhibito auxi lio excutiatur , n0xam
metuunt, ideoque curaridam esse, ante i asserunt Ite P aetnutare nimis hic corte V ingeratur , ante scilicet, lassi morbus suo se marte aliquantis 'er protriverit: Misi collabentes et iam fractae aegri υ ires eundem tem-yo iuS sumendum esse dictaverint c), quam sententiam
BOERHAAVIUS d) multique alii medici receperunt . Contra alii nihil horum esse statuunt; sed febri protinus medendum esse postulant. Ipsum enim HippOCRATE I sibi saepe repugnasse: cum modo ex febre cotva tumores titit dolores in articulis oboriri e) diXerit ;
dὸ De cognoscendis et curandis morbis a Phol. 7674
155쪽
modo a qua imus hydropem esse a) , modo iterum quartanam tanqUam Securissimam omnium et facillimam laudaverit b). Neque semper febrim magno morbo si incidat, mederi: veluti experientia docuit. AEGROTUS CVI. Iuvenem annos 24. natum a long iam tempore morbus caducus male habebat, qui quovis
mense tanquam per certum circuitum prehendere con
In hunc cum forte febris quartana incidisset, eam, ob id, quod praesidio esse poSset, duos menses reliquimus . Intraque id temporis his, quae epilepticos iuva re dicuntur, occurrimus. Nihilominus morbus caducus nunc cum febre quam olim absque febre aegrum saepius
AEGROTUS CULI. Iuvenem annos 28. natum febris
quartana mense Martio anno 17 D prehendit, quae non multum quidem ursit, sed se X tantum horas accessione implevit, et leve frigus exiguumque calorem habuit, ipsum edendi desiderium integrum relinquens . Ista febris propterea quod et quartana et facilis et vernalis et satis commoda erat, potuit utique secundum multorum medicorum sententiam pro tuta haberi, simul et sanguinem , de quo quod muco abundet, ante Sciebam , bonum efficere . 'post . quartum circuitum Ortus in dextro inguine acutus dolor est; unaque ex glandulis, quae ibi positae sunt , intumuit. Isti tumori, ut Vitiosam materiam, quam recepit, facta suppuratione e XSpuat, impositum CataplaS-
At praeter spem e Xpectationemque omnis proXima
nocte et tumor et dolor e Vanuerunt; simul et univerrum corpus vehementer conVUlSUm e St .
Ob quam causam fomentis acribus ad locum ante assectum, emplastrisque Vesicatoriis, acribus item enematibus et decoctis sudoriferis occursum est; Scilicet quae pDSsent repulsam materiam sive ad priorem glanstulam revocare, sive subtrahere a capite, sive e tu3
156쪽
Nihilominus retenta intus noxa aegrum continenter eonvulsit. Quare a proxima accessione ut quidam promittunt sperandum auxilium erat . Verum haec, ut incepit , aegrum vehementius agitavit , et media in
febre convulsum iugulavit. Contra a febre ipsa convulsiones esse , ut supra a dictum est : imo saepe per alium morbum, qui ob febrini intermittentem est, ceu lethargum, pleuritidem vea ut cuiuspiam visceris inflammationem aegros praecipi tari aut denique per longum morbum , quem induxit,' hydropem puta , aut durum alicuius Visceris tumoremi extingui . Quod item supra hin positum a me est . Neque perPetuum esse , quod olim HlPPOCRATES c) scripsit, febres intermittentes a periculo vacare , etsi continuae ubi intermiserint, expertes periculi sint ci). Neque verum esse, quod quidam volunt, sanguinem per ipsam febrim purificari. Quod etiam his satis superque colligere licet; quoniam saepe hydrops, saepe durus in infimo ventre tumor, saepe alius quidam malus corporis affectus a febre remanet. Quoniam, quorum sanguis foridus perfectusque ante febrim fuerat, idem deinde , cum febris insedit , tonaX , mucosus, viridis, lividus, et diversi omnino coloris est, ubi e vena mittitur: quod experimentum Saepe laepius coepi, etiam de his , qui piscibus potissimum. Vescuntur , propterea quod iisdem de esu carnium per religionem interdictum est. Quoniam, qui sanguinem ante vitiatum habebant, post ex febre, siquidem ea incidit, peiorem eundem acceperunt. Nam qui eX malo Corporis habitu eo deciderunt , citius hydropici fiunt , quam qui integra corpora ante habebant . Ob quam rationem pueri atque pauperes homines magis obnoxii hydropi sunt. Neque ideo iuvenem per duos postea men Ses alternis diebus oscitationem, pandiculationem, miros bor hos Igmos, abdominis tumorem, aphoniam et anxietatem
157쪽
tolerabilem passum fuisse a , quoniam eiu febris citius
quam Conveni SSet , suppressa fuit. Neque ob eandem rationem iuvenem et foeminam ipso tempore, quo febris ante accedere consueVerat, a trocissimos in articulis dolores , posteaque strangulati
nem et veluti a poplex iam habuisse h) . Neque ob simi. lem causam virginem s de qua, quod febris intermittens.
per medicamenta calida versa in continuam , iterum quare versa in intermittentem fuerit , scriptum e St) per annum fere integrum traxisse, simul et miris atque variis malis
assectam fuisse c) . Sed od id , quod horum febris non
ex integro expuncta fuit ; sed aliquae adhuc eius reliquiae Corpori adhaeserunt . Contra vero , quoties febris ex toto excussa fuerit, nihil unquam adversi accidisse, sed integram valetudinem constitisse. Quod item paulo ante prolatis in medium experimentis , manifestum fuit Ita WERLI OF febrim post primam accesSionem a 'Cipso semovit E) et aeger e post subito subruo tam febrim , etiam a vetusto morbo liberatus est : et decem
alii aegri f) quorum febris quantocius profligata eSt, Optime et Constanter valuerunt. Et RICil ARDUS NOR
TOX in curandis febribus intermittentibus exercitatissimus n&lli Auctor erat, tit via secundias piar ismiai ultro permittatiar . Similiter olim febrim cortice per uviano ante iugula-Vi , quam potuit ea in certos circuitus distingui . Neque tali curatione quisquam offensus est . Observando item siligi; febrim , quae diu insedit , corticis plus ad curationem requisivisse , et magis obnoXiam suisse recidi vis, quam quae ut incepit, protinus expulsa CSt. Imo plurimi ex his, qui Pleuritide de qua εupra h) scriptum e)t assecti erant, febre intermittente ante diu labora
158쪽
Insuper rectae rationi eonsentaneum esse putant , posse ipsam febris materiam, ut quoddam aliud venenum vel dysentericum vel venereum multiplicari inveterando. Haecque ut sanum corpus, in quod ab aegroto intravit, nonnunquam infecit: an non poterit aegrum , quod diu occupat, magis vitiare ' Nam neque durus viscerum tumor, neque hydrops, cum febre incipit, sed longas febres sequitur : Quod si porro verum esset, quod febris sanguinem puris et, atque februet, deberent utique ii, quos febris totum annum tenuit , ita puri esse , ut nihil ab his februandum purificandumque s Uperesse Videatur: cum e contra ipsi diu post hanc ipsam febrim, imo integro saepe vitae curriculo, vitiatae valetudinis ma
Neque omnino eorum standum esse consiliis , qui febri submoveri ante nolunt, quam Vitiata materia, proprio suae febris impetu fracta atque contrita fuerit. Posse enim eandem, posteaquam febris cortice subactae St , tutius . quamvis tardius moderata vasorum agitatione confringi atque conteri , sic ut insensibiliter e corpore e X eat .
Contra alii cortice per uviano supprimi quidem ad tempus aliquod febrim . at non expelli. Q uare tutius
esse putant , ut olim SYDEΝΗAM proposuit, febrim ipsam aliquamdiu corpori ante relinquere , quam curatio tentetur . Sic enim morbum ubi se ipsum aliquantum contrivit, curationi opportuniorem fieri, qui adhibito deinde auxilio expeditius tolli queat; secus obnoxium eundem recidivis fore. Cum haec per multa volumina, perque magnae contensionis disputationes a Medicis saepe tractata sint atque tractentur , subiiciendum est, quae proxima Vero Videri possint, neque addicta alterutri opinioni neque ab utraque nimium abhorrentia, sed media quodammodo inter diversas sententias. Igitur in diversis corporis vitiis Cum febris intermittens saepe prosit, Saepe etiam ΠΟ- Ceat, vix ulla in his perpetua praecepta medicinalis ars recipit: sed modo febre, modo medicamentis sanitas
quaerenda est. Itaque, si vetustus quidam morbuS OCCU-
Pavit, inque eo febris intermittens , quae intervenit,
159쪽
spem curationis ostendat, febris. Ipsa relinqui, et ubi per se forte desierit, adhibito protinus purgante pharmaco revocari debet, et attendi an curationem promittat. Quod si vero ex ea aut nullus sequatur profectus. aut nova vitia succreScere incipiant, protinus febrim cortice per uviano excutere eX pedit. Neque hercula satis est , ipsas tantiim febres medicum intueri, sed etiam to titis corporis ha bitum, et ad eum di igere curationem , seu supersunt vires , Seu desuΠt, seu qui mali araeottix interveniunt a). At si integrum corpus febris inciderit, debet ipsa per aliquod tempus relinqui; donec eius semes, cum quo mi asma convenit, per febrim ipsam motus coctusque sit, et deinde adhibito' cortice Peru Viano expungi. Sic enim ea non revertitur. Signa Vero, per quae scire licet , quod cocta materia sit, superiore Libro primo
n A. C. CELSUS Lib. LII. cap. I.
160쪽
GAPUT r. suae febris inremittens , et quotvlaxeα sit . sa. uuae sint febrium intermittentium causae s3. De signis febris intermittentis, iatque de eius stadiis . II
. An febris intermittens erisi finiatur. 28s. uomodo febri intermittenti medendum Sit. 3 6. Ob quam causam febris nonnunquam dis ulter superetiar, et cur eadem SaePe
. De recidiυarum febrium ordine . 6os. -Iter graυida, si febre intermittente laboret, quomodo curari deheat. 63s. Si nutrix febre intermittente tenetur. 6s
cAPUT s. Acutus dolor capitis , si febris intermi
a. Febris intermittens Cari causa. o3. Febris intermittens Ophthalmia. Ta4. Febris intermittens , quae Pleuritidem mentitur. 73s. Febris intermittens, quae Catarrhum mentitur. 816. Tussis sicca , quae febrim proxime iantecedit . 84 . Febris intermittens ut Asthma . 8s8. Febris intermittens sub Vomitus figura . 9. Febris ini ermittens sub dolore colico la