장음표시 사용
41쪽
in illis exerens, aut exhibens sed cedens subito,i divelli se patiens, dilabens, plane diffluens ad quamcunque Vim, quae ViX ullo momento iri ipsum nitatur. Quare sive semen iit totum animal, sive sit quicquid aliud velis 6 quomodocunque differat, aut conveniat intra uterum in gene ratione politum, extra uterum post generationem evidentia haec duo sunt, dii ferre illud a se ipso in utroque illo stat , per molean cohaesit Onem, quae intra uterum in generatione minimae sunt; extra uterum post generationem maximae quod utrunque ostendendum erat. Et si vis hanc etiam secundam partem ad teneritudinem seminis pertinentem , duritiem ejus, quod ex semine generatur, ostendere etiam in seminibus plantarum, &plantis Padi illa mille prodigia , quae de plantarum seminibus, itantis ipsis
scripsit omni prodigio major observatorum Phoenix Malpighius S ille tibi rem planissimam faciet. Quare patet, quod proposuimus.
Vis agens liquida per corpus minariis ab ipso primo temporegenerationis intra uterum, nec validae se potuit, nec debuit.
V Q pii , ad quae redigitur omnis ratio,
qua fieri potest, ut aliquid agatur intra aliquid vel enim id fit per virtutem aliquam agentem ultro, naturalem, atque insitam illi, quod se agit intra illud vel per virtutem ipsi extrinsecam, Mab instrumento aliquo Communicatam. Utrumlibet velis, verum est quod proposuimus sed ad illud evincendum oportet prius evincere hu)usmodi quasi lemma Instrumenta, quibus sperari debeat rementia aliqua cohaereant oportet iusuis partibus per momentum momento superando rementiae majus.
S grave aliquod ad aliquam sui partem immobiliter fulciatur inde
vero protrahatur in tantam longitudinem, ut in ea distantia fiat majoris momenti, quam sit momentum, quo cohaerent ipsisS partes ad fulcimentum immobile notum est ex mechanicis, ejusmodi grave ad fulcimentum, frangendum, seu divellendum esse a sui partibus; ciu)usmodi fractionem, aut divulsionem contingere, non quia fulcimentum aliquid impetus motu communicet partibus gravis ad fulcimentum possitis; sed quia easdem partes quiescere cogit, dum aliae per longitudinem libere pendentes demum moventur de quum moveri ssit mutare locum G quiescere, non mutaret Patet
42쪽
patet partes gravis, quae moventur non posse persistere in eadem positione cum partibus, quae quiescunt; sed debere ab iis recedere, seu sejungi, seu, quod idem est, frangi, ac divelli. Quod si fulcimentum illud non esset immobile sed eodem tempore, quo partes gravis utrinque positae deorsum
nituntur, ac tandem moventur, sua aliqua vi niteretur moveretur
sursum tunc illa.fractio, vel divulsio multo facilius, & multo violentius, &nauit celeritis contingeret, ut similiter notum est ex mechanicis jam , etenim duae darentur facultates nitentes, contra vim cohaesionis ad locum fulcimenti, impetus fulcimenti sursum trudentis, vis gravitatis deorsum agentis unde conversio, Scaevolutio totius gravis contingeret ratione DA ad fulcimenti locum. Esto igitur an instrumentum quodlibet, quod applicetur ad contactum resistentiae superandae, quae vel quiescat
immobilis, vel quocunque momento contra ipsum seratur i&itS, qua in contactum resistentiae venit instrumentum sit quaelibet, dummodo sit momento datae resistentiae superandae majus. Dico Oportere, ut ViS, qua cohaerent partes talis instrumenti, sit momenti majoris, quam momentum resistentiae superandae. Qiloniam instrumentum venit ad contactum resistentis, veniet igitur ad contactum totidem inaequalitatum, quot vel sunt in superficie ejusdem resistentiae naturaliter fixae, cujusmodi esset, si resistentia esset durum aliquid de constans ex partibus nihil se agitantibus, aut cedentibus vel quae continue possent erumperes veluti fieri, si constarent ex partibus cedentibus, aut continue erumpentibus, lagitatis, quales in h-quidis quare ad singula pundia occurrentium fulcimentoriam sistetur instrumentum, quasi grave superius expositum; per latera interim quasi pendentibus aliis instrumenti partibus,&in cohaesionem ad fulcimentum positam nitentibus . quare si momentum fulcimenti locum cohaesionis in immiobilitate detineat, hoc est si momentum resistentiae fuerit maju momento, quo partes instrumenti ad fulcimentum inter se cohaerent partes ejusdem instrumenti circa fulcimentum positae, I ab eodem liberae nitentes in fulcimentum, vim cohaesonis inter instrumenti partes superabunt; quum supponantur esse momenti majoris momento resistentiae, hoc est maJoris momento, quo fulcimentum detinet in immobilitate partes instrumenti, sibi ad contactum positas quare oportebit, ad hoc, ut non succedat divulsio, fractio, seu dii lutio instrumenti, quoties venit ad contactum superandae suae resistentiae oportebit, inquam, ut non momentum resistentiae sit majus momento, quo cohaerent instrumenti parteS; sed e converso necessarium, ut momentum, quo cohaerent instrumenti partes, sit majus momento resistentiae superandae. Idem in violentius sequuturum patet ex expositis; si resistentia contra instrumentum moveri supponatur. Ex his autem, si hic esset locus proprius explicandi longissimam seriem rerum , pateret ratio mille ex iis rebus, quae contingunt, observantur in usu instrumentorum, quae familiaria sunt artificibus, naturae & earum tota ratio eo spectat, ut ea instru-
43쪽
instrumenta seligantur ex illa materia composita in eam figuram L positionem, S motum accommodata, quae faciant, ut Vi cohaesitoniS, quae viget inter partes instrumentorum, it major momento superandarum ressistentiarum . Observas in unquam ξ quid magis admirabile fabrica compositione funium si conssideres ad quas immensas superandas resistentia funes aptenturi Cogita aedificium aliquod ad cujus summum tollendum sit pondus immensii saxi; alligatur illud funi ductari , trajicitur per trochleam, advolvitur axi ergatae, axis agitur , sustinetur per funem ductarium S su- sollitur pondus immensum . Quid illud est, quod sustinet, sustollit
non equidem moles funis; Gujus pondus, mixtim quanto minUS sit pondere saxi sed neque vis cohaesionis, qua naturaliter inter se cohaerent parte can- trabis. singula enim illamenta brevissima cannabis non cohaerent invicem;
unde ex filamentis illis, nisii aliqua industria intercederet natura sua brevissimis, funes ductarii cujuscunque immensae Iongitudinis fieri non possent Quid igitur inventum est artifici, per rotationem rotae lanariae advoluta sunt sibi invicem duo quaeque illamenta cannabis; dum duo quaeque filamenta cannabis per rotationem advolvuntur, inseritur inter ipsa filamentum tertium, cujus extremitatem, aliquam partem etiam arripiant,complestantur, sistringant illamenta illa duo prioras ipsique similiter ad volvantur : si vero non duo sola filamenta concipias, sed manipulum filamentorum;&non unicum filamentum insertum inter duo sola, sed alium manipulum, cujus singula illamenta inserantur inter duo quaeque filamenta manipuli praecedentis atque ita deinceps progrediendo ex manipulo in manipulum; interim agatur rota funaria intelliges stagula filamenta cannabis, licet brevissima, ita inseri inter duo quaeque filamenta manipuli
Praecedentis, ut per rotationem rotae unuquodque illamentum inter eadem constringatur,4 si statur validissime; S validissime quidem , quoniam non sistitur a constrictione, quae vigeat per longitudinem sequidistantem Iongitudini funis; sed quum filamenta stibi invicem in advoluta ad instar cochleae vis constrictionis fit directionis transversae ad longitudinem funis; ex quo fit illud admirabile, ut quoties trahitur linis per longitudinem,non
solum non laxetur compages ejus, A filamenta brevissima cannabis a mutuo contactu dimoveantur,ri divellatur funis; immo vero, quo magis trahitur, eo magis comprimuntur, SI coarctantur si lamenta cannabis, S magis ad contactum sistuntur, seu magis resistunt divulsionicUnde in re expolita pondus, quod sustollitur, dum a fune pendet, sibi ipsi quodammodo pondus, retinaculum majus est pondus quidem, quum sir grave, deorsum urgeat retinaculum vero, eoquod ex hoc ipso, qudd deorsun talurget, deorsum trahit funem deorsum trahendo funem,ejusdem si lamenta magi ad contactum urget, sistit; 'uum per hujusmodi vim in contae iam iunis sustineat grave; ipsa ponderis gravitas facit, ut funis ipsum i 1-cile sustineat. Ego vero hic amplissime diva parer ad penium . incredibile.
44쪽
enim est, quanta videam in sola fabrica lanium, & ad quam divina naturae mysteria pertineat. Illud indicare solum hic libet, ex his innotescere, dari posse in rebus vim,non ab insito illis rebus principio provenientem, sed a solo nisu externe communicato in contactum quaesit major quacunque etiam immensa ressistentia Quoniam enim is, qua funis ressistentias superat, est Vis, qua filamenta cannabis ipsum componentia in mutuum contactum nituntur cogita non saxum in aedificiis, quod funis ductarius per ergatam sustineat, atque sustollat; sed cogita navim in medio Mari, tempestatum,&praecipiti ventorum impetu actatam, impetu nimirum inexplicabili. jaciat anchoram alligatam funi Praefectus navis; & funis vi ridet ille Ventorum , tempestatum violentiam Vides insuper tandiu perdurare vim funis, quandiu funis ipse durat ita ut imperito artis videri posset esse quiddam a naturali principio funis veniens , quum re ipsia vis illa tota sita sit in mutuo nisu filamentorum in contactum, acquisito ab iisdem filamentis permotum rotae Sed de fune interim pauca haec, de quibus tamen quicunque attente Cogitaverit, cogitasse non poenitebit. De aliis instrumentis sere omnibus quiddam non absimile deprehendet intelligendum esse, quicunque rem Observaverit totum enim studium instrumentorum in eo situm est, ut in usu eorundem non parteS ipsum componentes, sed parte componentes resistentiam a mutuo contactu dimoveantur, atque tollantur. Sed haec
obiter. His praemissis, dico primdisi liquida ab ipso primo tempore generationis agenda fuerunt per corpus seminis vi alicujus instrumenti vim illam validam esse non potuisse. Instrumentum enim illud debebit esse aliquid ejuS corporis, quod eo ipso primo tempore generationis jam datur, hoc est aliquid ipsius seminis, hoc est aliquid cohaerens eadem vi in suis partibus, qua cohaerere partes ipsius seminis deprehenduntur sed ostensum est in
proxima partes seminis tam minima vi cohaerere, ut re Vera Vix cohaereant, sed diffluant subito, quasi liquidum, Miacerentur,i dii lvantur
vix attactae igitur is, qua instrumentum agit liquida per corpus intra uterum ab ipso primo tempore generationis, debet esse minor Vi quae eJusmodi instrumenti partes inter se cohaerent sed haec vis cohaesionis in partibus instrumenti, seu seminis non solum non est valida; verum est tam minima, ut sit quasi nulla igitur vis instrumenti agens liquida per corpus ipso primo tempore generationis intra uterum non solum non potest est valida sed oportet ut sit hac vi cohaesionis inter sua partes tam minima . minor, ne se ipsum divellat, atque perdat, si agat liquid intra corpus per Vim , quaesit major Vi cohaesionis quare per instrumentum vi valida instructum,agi liquida per corpus seminis in ipso primo tempore generationis
Dico jam secundo si liquida agi per corpus seminis debuerunt per Virtutem aliquam agentem ultro insitam, maturalem liquidis se agentibus per corpus seminis ab initio generationis intra uterum ejusmodi vim alidam
45쪽
dam esse non debuisse. Quoniam etenim liquida, quae aguntur per corpus seminis ab initio generationis intra uterum, occurrant oportet impetu suo partibus ejusdem seminis, inter quas aguntur 4 hae vix ulla cohaestione cohaerent, hoc est dimotioni e suis locis vix ulla resistentia resistunt, hoc est nullo negotio divelli possunt siligitur liquid occurrerent ejusmodi partibus,nulla vi divellendis,majori impetu instructa; idem semen subito divellerent, atque perderent sed majori impetu instructa occurrerent ejusmodi partibus, si valida esset vis, qua aguntur inter eas si igitur liquid agi debent in corpus seminis per Virtutem aliquam ipsis insitam, non debet esse
illa valida immo vero debet esse minima, quum ViS, qua Ohaerent partes seminis, vix ulla sit quare Patet propositio, patet insuper, quomodocunque jam placeat rem determinare , nempe stive liquida agantur in corpus seminis per instrumentum extrinsecum ipsis, sive per virtutem ipsis insitam, sive per utrunque momentum facultati agentis liquida per corpus seminis, quaecunque illa sit, debere esse minus momento, quo partes ejusdem seminis inter se cohaerent: quum cohaereant i quasi nulla, momentum illius facultatis esse debere quasi nullo minus secus enim partes seminis divellerentur ab invicem, & perderetur ipsum totum. Rursus quoniam moles seminis est tam minima; moles corporis, quod ex semine generari dicitur, postquam abiit in totam magnitudinem suam, est tam maxima igitur spatium, quod superandum est a liquidis, dum aguntur per
totum corpus seminis, minimum est maXimumdum aguntur per Corpus ex semine genitum,&in suam magnitudinem perductum . quare etiam
ratione minimi spatii minimum esse debebit momentum, quo liquida agi
debent per corpus seminis ab initio generationiS intra uterum maximum momentum, quo agi debent per corpus e semine genitum extra uterum, in suam magnitudinem perductum. Rursus quoniam corpus seminis tanto minus est corpore ejuS, quod ex semine genitum & extra uterum positum totum suum incrementum jam adeptum est igitur in hoc corpore dabuntur partes numeri tanto majori numero partium contentarum
in corpore seminis, quantd hoc corpus est illo majus sed hujusmodi corpus excedit illud incredibili quadam proportione majoris inaequalitatis igitur
partes in hoc corpore contentae erunt incredibili quodam numero majores seu plures partibus contentis in semine sed liquida, dum aguntur in utraque corpora resistentiam patiuntur singuli partibus, ex quibus eadem . corpora componuntur.liquida igitur dum aguntur per corpus seminis,paucioribus resistentiis occurrent; pluribus, quum per corpuS ex semine genitum in semine autem sunt incredibili quodam numero pauciores εἰ eadem proportione in corpore ex semine genito plureS igitur etiam ratione numeri resistentiarum, quibus occurrunt liquida per corpus seminis, facultas eadem intra semen agens debuit esse maxime debilis adeoque debuit
esse minima hoc triplici de nomine ratione brevisissimi spatii, quod in mini-
46쪽
ino corpusculo superandum est a liquidis, quae per ipsum aguntur rationeyaucarum ressistentiarum, quibuS Occurrunt, ratione minimi roboris, cujus singulae illae resistentiae sunt, quum ob teneritudinem statim cedant .. Quare patet. Oporteret jam exponere in terminis numericis, quanta demum distantia distare deberet a nihilo haec minima Vis facultatis, agentis liquida in corpus seminis ab initio generationis intra uterum ut exacte innotesceret proportio ejus ad facultatem, agentem liquida intra corpus post generationem Mextra uterum, postquam suae perfectae habitudinis facium est sed quia haec exigunt cognitionem incrementi, in quod supra proportionem molium veniunt earundem molium resistentiae, dutiara escunt;&haec fusioris sunt inquisitionis, S a nobis exponuntur in doctrina Motus Sanguinis, atque Cordis hinc ejusmodi exactam proportionis expositionem hic omittimus; solum dicimus, faculiatem agentem liquida in corpus seminis ab initio generationis Mintra uterum, ad facultatem agentem liquida in corpus hominis post generationem Ss extra uterum , in totam suam magnitudinem deductum, habere proportionem incredibili parvitata te minorem, quam habeat unum ad quingenta sexaginta millia Quoniam: enim ex iis, quae in proxima exposita sunt, corpus seminis ab initio generationis Intra uterum est granum tritici, quod post generationem S extra uterum, in totum suum augmentum auctum abit in grana quingenta . sexaginta millia corpus igitur illud intra uterum ad hoc alterum extra
uterum est . ut unum ad quingenta sexaginta millia . sed vis, qua resistit corpus hoc trusioni liquidorum per seipium , habet incredibilem quandam' proportionem majoriS inaequalitatis ad vim , qua resistit alterum intra ute-'rum eidem trusioni liquidorum intra se ipsum, iis resistentiis respondere debent facultates trudente . faculta igitur , trudens liquida in corpus ab initio generationis Intra uterum, ad facultatem agentem liquida in corpus in sua magnitudine constitutum
extra uterum , non erit ut mole ad molem nempe
ut unum ad quingenta sexaginta millia sed in illa incredibili proportione resistentia- Ium, quae est incredibili parvitate minor, quam proportio unius ad quingenta sexaginta millia. Et ex his satis pateres
47쪽
I liquido amni datur is non valide agitans. Uoniam corpus seminis in liquido amni continetur , Ω est tenerrimum, ut expositum : si igitur in ejusmodi liquido daretur aliquid vehementius agitans facile
tota machina seminis dissolveretur, & frustra esset. quare in liquido amnii, aut nulla dabitur agitatio; aut si dabitur , dabitur lenis , ea scilicet, quae ViX O- haerentes partes seminis divellere non possit. His igitur positis , si ostenderem in liquido amnii dari agitationem aliquam statim deduceretur illam debere esse lenem, quum vehementiorem esse non possie jam ostensum sit. Ego vero, quasi non susticiant ea, quae hactenus ostensa sunt, aliis de nominibus evincam dari in liquido amnii agitationem; eamque maxime lenem, seu minime agitantem eamque dari ab initio generationis, quum scilicet semen in amnio contentum inuicquid illud esse velis, sive scilicet ipsum corpus Animalis, seu quid mutabile in ejusmodi corpus Iapparere incipit sub aliqua forma corporis animalis Argumenta autem desumam ab iis, quae in ovis,per elixationem in duritiem conversis, patent oculis; quemadmodum superius in hujusmodi ovis, per elixationem coagulatis, admirabile illud invenimus, ad amnium pertinenS, a superficie vitelli translatum in centrum ejus cita in re praesenti exponemus quaedam non minii prodigiosa, quae sunt oecundissima rerum, singularis utilitatis Notum igitur est omnibus durescere per elixationem Va, dixerim, omnia, Vel altem ita creditur , vel saliem ego ita credebam: omnia autem dico, sub hoc nomine generali comprehendi volo tam ova, quae incubatum nunquam passa sunt, quam ea, quae aliquando in incuba- tu fuerunt. Ego vero quantum fallebar aut quantum falluntur , si qui sunt, qui existiment ex aequo per elixationem ova concrescere, sive incubata, ave non incubata fuerint quae enim gallina non incubavit, concrescunt semper cit vero, quae sub gallina fuerunt unum , Malierum diem, atque alios deinde non ita multos, ostendunt observatoribus, quae sine admiratione, quasi incredibilitate spectari vix possunt. Postquam igitur
sub gallina ova plura posueris, sine excurrere die duos, aut tres tum subducito ovum unum, Meligationi permittito, extrahit ex aquis, putamen detrahito, atque pelliculas, Vel quomodocunque libet , intra ovum penetrato scis quid invenies invenies non universa liquida ovicavitatem implentia, dura; sed partem eorum, quae ad solliculum aeris pertinet,
sub obtuso ovi vertice comprehensum , invenies liquida liquidissima, si-
48쪽
quiditata albumine crudo: at vero quicquid est albuminum ad usque acutum ovi Verticem, durum prorsus, ea plane ratione qua durum fit per elixationem in ovis omnibus, quae nunquam in incubatu fuerint; ponamus illam liquidissimam liquidorum partem occupare tertiam partem longitudinis totius ovi illud igitur, quod concrevit, erit ad dua tertia partes ejusdem longitudinis. Hoc falsio die succedente subducit ovum alterum, elixationi permittito, extrahito, quomodocunque libet intra ipsum penetrato quid jam divinas inventurus es 8 invenies pariter partem duram,
partem liquidam liquidissimam, liquidiorem albumine crudo sed neutram desinentem ad altitudines ovi praecedentis,sed pars liquidior est longitudinis majoris, quam tertia pars totius longitudinis ovi,& quod est reliquum occupat pars dura de si velis, pone partem liquidam devenisse ad
usque mediam longitudinem ovi, mediam reliquam occupari a parte dura. Et si singulis diebus succedentibus stagula ova subtraxeris, eligaveris, atque interiora eorum observaveris deprehendes intra paucos aliquot dies, nihil jam in ovo liquidorum superesse, quod per elixationem concrescat sed singulis diebus semper ac semper imminutum fuisse illud, quod concrescebat semper ac semper Hilse majorem quantitatem illius, quod non concrescebat; quod vix fingi animo potest, quanti momenti sit, vim non concrescendi eo tardius a tarditis concipi ab iis partibus liquidorum ovum implentium, quae magis ac magis distant a solliculo
aeris, obtusum ovi verticem occupante. Videbis ultra haec eas albuminum partes, quae successive vim non concrescendi sortiuntur in tam nitidania
perspicuitatem venire; ut nulla sit nitidissima crystallus perspicuitati illi similis. Videbis diffluere quamfacillime. Si gustes percipies saporem maxime gravem, & teterrimae cujusdam injucunditatis sed i refugiunt nares odorem ejus foetet enim quasi silvestre quiddam Masperum; S si1 non gustes solum, sed deglutias aliquam& satis parvam quantitatem ejus, nescio quem molestum sensum excitat in ventriculo, Mintestinis , e solvit alvum non minusquam quodlibet medicamentum solvens. Nec praetermittam aliud non miniis singulare Si liquidum illud albumen ex ponas Soli; ipsumque inspicias, diversis in locis positis oculis; videbis per illud liquidissimum corpus dispersa esse quaedam satis minima Corpora in quibus tam vivide lumen Solis refleetitur in oculum , ut oculus ipsum ferre non possit sine discrimine caecitatis,4 videntur quasit totidem minima sp cula reflectentia Solein , quod faciunt etiam aquae, facit levigatum argentum, levia vitra, L mille alia magnitudo autem hujusmodi corpusculorum est qualis in granis detriti salis; cuius ipsius salis minores, S magis simplices micae , ipsae tam vivide lumen Solis reflectunt ad oculum ut ipsum inta
periculum visus perducant Agmen rerum tam rarum Iclusiore dignum; ut hoc unum sibi demereri debeat cultum admirationem Sapientun omnium non tamen adhuc absoluta serie rerum jucundissimarum visu,
49쪽
gravissimarum scitu. Dum sensim per singulos dies vis non concrescendi protrahitur a partibu Obtusi verticis verSri partes acuti capacitas amnii sit semper major ac major, sacculi albuminum minore ac minores tu in amnii cavitatem derivatur quicquid in sacculis albuminum in dies vim non concrescendi subit & postquam universa albuminis moles vim non concrescendi sortita est, maximum factum est amnium, atque
amplissimum, quasi exhausti, Mad nihilum reducti sacculi albuminum; ac denique, dum ista contingunt, corpus seminis magis ac magis fit majusculum, subduriusculum, in magis distinctum corpus futuri pulli sormatum Ultra haec in toto harum observationum tractu, seu per totum stempus, quo liquida ovum implentia vim non concrescendi concipiunt: nullae bullae in iisdem occurrunt, nulluS servor, nulla fluctuatio vehemens,
nihil denique earum rerum, quae indicia certa sunt sensibus, liquida majori impetu, seu non leniter in suis partibus agitari. Ex his dico jam manifeste dari in amni vim quandam leniter agitantem, vel ab ipso initio
Quoniam albumina, postquam vim non concrescendi conceperunt, derivantur in cavitatem amnii igitur caritas amnii communionem habet cum cavitatibus sacculorum albumina continentium & liquidum amnii communionem habet, Mad contactum perducitur cum albuminibus quare liquidum amnii ad contactum albuminum perductum communicare his poterit, quicquid in se continet virtutis, quam communicare his possit. habet autem eiusmodi liquidum vim non concrescendi u igitur illa sit caeteroquin communicabilis; siquidum amnii poterit ipsam albuminibus communicare fi autem illam communicare possiet; albumina ita illam deberent concipere, ut vel omnia in eodem puncto temporis eandem subirent; vel prius illae partes, quae sunt amnio proximae deinde illae, quae sunt ab ipso magis remotae δε per hunc ordinem re ipsa albumina veniunt in vim non concrescendi igitur vis non concrescendi qua praeditum est liquidum amnii, ab ipso communicari potest; Sc re ipsa communicatur albuminibus, quae proinde in vim non concrescendi veniunt per contactum liquidi,amnium implentis. Quia vero dum haec contingunt, dum scilicet albumina Avim non concrescendi suscipiunt; non sollim eorum pars, quae jam ejusmodi vim suscepit, sed etiani liquidum, quod prim amnium implebat, subit illum odorem , quem exposuimus, illum saporem , illam perspicuitatem, illam solvendi alvum, illam fluendi Vim illam admistionem patentem oculis corpusculorum ad Solem ipsos excaecantium . quicquid igitur implet amnium, sive sit liquidum quod ipsum primd implebat, sive quod in ipsum successive derivatum est; subit talem mutationem in omnibus suis
partibus, ut possit ex non olido olidum fieri; ex suavi ingratum gustui, ex non solvente alvum solvens, ex minus fluido fluidius, ex miniis pellucido pellucidius,& exhibem corpuscula excaecantia ex nihil tale exhibente. Haec
50쪽
autem omnia fiunt sine bullis, sine servore, & sine ullis ex iis indiciis, quae
ostendunt sensibus similes mutationes fieri per vehementes agitatione partium: hujusmodi mutationes sine earundem partium veri motibuS Ocalibus fieri non possunt igitur in liquido amnii, has mutationes vel ab ipso initio generationis subeunte, dantur quidem motiones locales in suis partibus; sed illae lenes, non vehementes, Se validae. Et id ex eo confirmatur, qudd dum liquidum amnii in has mutationes venit, hoc est in haS suarum partium agitationes ,ri motiones locales non solum corpus semini non divellitur a suis partibus, sed fit duriusculum, ut expositum est, seu sit magis cohaerenS suis partibus quod non contingeret, si ab agitationibus amnii validius agitaretur; validiiis ab iis agitaretur, si illae validioreSessent. Ut autem haec mutationis ratio adhuc magis explicetur quid est illud quod dicimus durius aliquid in liquidius vertere, liquidum facere, in fluxum agere, solvere, fundere, aut quid necesse est contingat in partibus fundendi corporis, ad hoc ut vere fusum, solutum, conversum in liquidum, ejusmodi vere dicaturi Illud equidem, quod ante omnia necessarium est, tollenda primo cohaesio partium durum etenim esse est suis partibus
valide cohaerere. Quid est cohaesionem partium tolleres an non tollere impedimentum illud quo fiebat, ut eaedem illae partes in suum nunquam deficientem motum venirent, insitum scilicet, inui propterea nunquam Corrumpitur,4 quo proinde semper n)oventur, quoties a re:istentia aliqua contrant tente non cohibentur nil autem sunt illa , quae componunt cor pora ξ hoc est quaenam sunt illa, quae in cohaesione persiistunt in compositione corporum an non illa quae gustum excitant, quae nareSmoVent,3c quae alvum solvunt, quae oculos feriunt, uel quae lumen trajiciunt, Scquae vix tactui resistunt quae scilicet odora , quae sapida, quae pellucida, quae excaecantia, quae fluida nuncupantur Haec autem ad hoc ut singulas sua operatione praestent an non oportet, ut sint libera, nec in sui motibus impedita Θ an non autem veluti sunt in vinculis, impedita equidem, quoties inter se invicem aut cum aliis cohaerent sublata igitur cohaesione partium , eaedem partes in libertatem veniunt, motus seu in corpore quod funditur , seu ex duro fit liquidum, oritur agitatio communi omnibus suis partibus, quae nihil aliud est, quam motuS propriu singularum, insitus ipsius semperatque perpetuus, in quem Venire non poterant, dum persistebant incompositione corporis duri eoquod cohaerebant per vim illius facultatis, qua dura corpora in duritiem veniunt, .conservantur; eaque cohaesione sublata , suis se motibu restituunt. Nemo autem est,
qui dubitet, ejusmodi cohaesionem tolli posse vel facto simul impetu totam simul actum agitatio Vehemen succedet Vel tolli paulatim, hoc est remissiori vi, iuccedet agitatio lenior quod licet ex se evidentissimum
sit; quia tamen mille suppetunt exemplarem eandem Vincentia, . eorum
aliquod libet proponere Pulvi Stellicus exempli gratia, quum bene aridus est,