장음표시 사용
191쪽
Zxperientia docet, in multis deficit. Ad secundum dicitur: trium nequaquam ese causam animae, quo ad esse, quod habet in corpore, nis velitis dicere disspositae; esse enim ipsius animae a Deo est,qui creat infundendo, m infundit creando. Explanatis Melcnus dum lus quGionibus ,siveres tertia dum queritur. Num per motam
agat tuum. Declinantes ad constructiva partem, sicprimo argu mus. Ut terminus ad terminum, ita afilio a laetionem, atqui sermminus motus localis, causativus dicitur termini gcnerationis, alterationis: igitur, me. In latur prςterea .'generatio, σ alter tis localis motus causa existunt: at localis motus alteratione perse Llior est,qgeneratione, quia non est, ni siperferit crume igitur debet magis dici causa eorum, quum e contrario. Demum author
sate Thilo I bisecundo coi, m mundi habetur, qJ localis motus habet ignire ligna, caer lapides, m bula modi alia: at talis motus localis sicundo prius,'posterius, principium est actionis: quare intentil principale clarsi. Pro intelligentia huius qusionis,velim fiatis p motus, mastio disserunt motus enim quςcunq;succisi mutatio, siue ad locusiue ad forma est: at actio sola secunda forma mutatio dicitur; dum itaq; quςritur. Vira crium per moIsi agat, habet intelligi, de antione proprie dicta, per quam cdum producit aliquam formam substantialem ,siue accidentalem in istis inferio ribus ; quo siupposito dicendum est,quod illud per ql aliquid agere dicitur , bifariam sumitur: uno modo formabter, ita ut sit ratio formalis in agente, per quam agat, ut calor in igne: alio modo habet intelligi agere per aliquid, quod nonfit Hi ratio agendi modo iam dicito.Nunc Ad argumenta dico,σprimo ad primum; quod locus
192쪽
non es 'terminus localis motus, nam motui prςexistit a pr erea: dato, quod locus terminus eset, attamen diceretur ei accidere, qlst generationis causa, nec hoc haberet, ut locus , sedper aliquam qualitatem generans dici posset. Ad argumetumsecundum rellondetur, quod licet motus localis, siubiectu magis requirat perfectum, quam generatio, vel alteratio; ipse tamen motus minus quam generatio,Φalteratio estperfecitis; saut agensperfectius dicitur, quod minus in sua actione supponit, . plus producit; sic gener ιιο , m alteratiosunt perfectiores, quam motus localis, quia plus ponunt, oe minus si 'ponunt. Ad tertium argumentum pol dici, quod localis motus per se, non dicitur habere ignire aliquid Ged bene in aliquibus motissequitur ignitis,ad eoru motum; inquantucalor virtualiter exuens in eis, uehemetis quada partium copreissione Uigoratur, σ a umerum usilit, Et Me pro prsentisaris.
DE HOMINIS CREATIONE. i Di stinctio XVI. ν Lectio L VII. I Mevi paturus ad laudem Dei omnipotentis, distinctionem
in ordine huius libri Hudi xii.quo modo a superioribuspendeas primo dicam; insiuper, ad Aufionem accedam. Ex quo ergo de creatura pure Lyrituali, sicilicet, de Angelis, nec non decreatura mere corporali alitu fuit superius sequitur nunc Theoria de creatura ex duplici natura conflata,ut pute de homine corpore. 'anima ornato.Acturus itaq; Magistersint. de bominisprodi i , L 2 ctione,
193쪽
ctione, in communi sex pollicetur. Conclusionemprimo; duliam
secundo ; alteram conclusionem tertio; opiniones diue aspro probatione quarto ; nouam conclusionem quinto;probatione exto; uo ad primum, bςc ponitur conclusio. Deus Pater cu dicit: F ciamus hominem ad ιmaginem ,πfimilitudinem nostram, loquo
batur filio, Spiritui antiis,mno Epiralibus quibasiunq, cre tis. Hanc volens probare coclusionem Magi risecundo dubitat loco,ut intuenti patet, qualisscilicet, quo modo si actus homo dissicultate proposita, dijsicile respondere minime erit ; nam per verbum domini ad imaginem,m similitudinem Dei est duritis: secundum illud Genes.1.Faciamus bominem ad imaginem,m simia litudinem nostram. Quibus in verbis, ut perbolle alias diximus ostenditur essentia diuina unitas, m personarum Trinitas, σsunt verba metris ad Elium, m Spiritum sanctum, non ad Amylos, ut quidam somniarunt: Dei enim, m angelorum minime una, σ eadem imago est; sed bene similitudo, ut colligitur exmgmento secundo. Post quod sequitur tertio hπ conclusio. Homo secundum animam factus est ad imaginem, non similiciter unius diuinae persona, sed totius Trinitatis, ad cuius probationem duae sunt recitanda opiniones, quarto loco. Quarum prima circa intellectum verborumprςdictorsi Gensis, dicit:per imagine olum filium intestigendum esse, non hominem, O homo Dei non dicitur imago ,sed ad imaginem Deiproductius Ilue faritus. Verum quia huic opinioni, aduersari videtur illud Apostoli dicentis, quod vir fit imago Dei, m gloria Dei: propterea ex animisententia Magistri reprobatur, ut in textu habetur. Altera est opinio, qua tenet.
194쪽
LECTIONES LIB. SECUNDI. Issquod Deifiliussit proprie imago, Spiritussanctus similitudo, σ quod homo si actus ad imaginem filij , oesimilitudinem Spiritu ancti. Quae opinio, cum minimesanctorum authoritatibussit fulcita, ideo dimittenda, oe quae circa hoc dicantur a Magistro, breui consideranda: vir enim iste, hominem ad imaginem censea Fefactum, non cuiuscunquesingularispersina diuina ,sed totius Trinitatis; m hoc secundum naturalia, ides secundum animam, quantum scilicet ad superaddita animae, cumsimodisiuni virtutes,
mputa innocentia, oe iustitia, in mente rationali naturanter,quae
existunt; hςc depunctis quatuor. In quinto nouasub his poniatur conclusio verbis. Homo qui ad imaginem Dei est crearus, Dei filio a quari non potest; m ratio assignatur, quia filius in diuinis, solum es imago patris ratione ς ternae natiuitatis. Insiper P maiori dilucidatione conclusionis pi ςmissae, quid dicat Magister, quoqaudite, nam, ut siexto est videre loco, Filius Dei, π homo imago quidem Ant: at filius solum imago, no ad imaginem,quia non cremtus,sed bene natus aqualis patri,s in nullo dissimilis; homo vero,
cr imago, m ad imaginem dicitur, quia creatus, non genitus, nec
aequalis, sed quadam=militudine accedens; quod 'testimonio D. Aug. lib. septimo de Trin. confirmatum: nuda ergo imago creata est sine magna dissimilitudine imagnis increata reprojentativa; hocpropter realem disserentiam,quae inter imagines illas co Lderatur. In seper, homo ad imaginem Dei crearus, filio in diuinis adςPari posse minime videtur nec id mirum, maxima enim di fiantia inter Dei filium, oe hominem inuenitur, ut ex Atilis libri primi, atq;prsentibus de facili colligitur. linc imantum.
195쪽
DE IMAGINE, ET SIMILITUDINE. , Lectio LVIII. VE AE acturus de imagine primo, pro Heriori doctrina
eorum, qua a Magistro in prςcedentisermonesunt δε-i clarata, hac via, hac methodo, hoc ordine procedam;
aedocendo quo modo imago quςlibet fit similitudo ,sed non e cove se; quoniam imago addit esse exprcssum ab alio, ut ex B. Thoma parte prima colligitur, qu stione xxxv. art. i. Et differt imago a semilitudine, sicundum eundem, trifariam; quia imago Apectat ad
formam, scilicet θecialem; similitudo verὸ ad naturam. Insuper
imago ad veritatis cognitionem pertinet, quae principium ea n turam istellectualem demonserans: at similituri ad virtutis am rem. Ulterius, imago pertinet ad potentias,scilicet memoriam,im telligentiam, oe uoluntate; similitudo vero ad habitus consequem
tes, innocentiam, minitiam. Sed hic notandum est, qd differtastatua imago, quia imago friesuperficiem tantreius rei refert, cuius en imago. Vndepicitores imagines colorum faciunt diuerstare, m lineamentis quibusdam si istudinem reddentes. Statua vero illa est, qua non modo superfici sed olidum corpus, atque perfidium reddit: statuarij enim rerum es es lignis, vel marmoribus, uel ebore, uel metallis exprimentes, quorum ars statuaria vocatur. V aut duplex imago ut S. DoLior Bonaventur cribit artificiadis scilicet, oe naturalis: σ cum homo no reprsentet per formam artificis,sed persiua ormam naturalem, oe potentias ei naturaliter militas, ideo homo non debet dici imago artificialis, sed
196쪽
naturalis. Rufus cu imago, fecunda eudem Doctorem, expressio similitudinem dicat, hinc homo Dei dicitur imago, viputa Ppter similitudinem expressam. Unde imago,ium ententiam Gabr. dAcitur quasi imitago, ides imitationem ago, m ut in creaturis r peritur , tripliciter accipitur. Uno modo pro substantia ab artifice formata ad similitudinem alterius scicium aliqua accidentia eiusdem Jeciei cum accidentibus eius, ad cuius imitatione formatur, ducens in notitiam rememoratiuam eius magis distindiam, qua ro
sentatur, ut istinctum ab alijs talia accidentia no habentibus. Celsic est Abstantia formata ab artifice ad similitudinem alterius secundum accidentia aliqua conformia, eluse Jeciei cum a ridentibus dissimilibus reprsentans. Vnde imago C saris proprie dicitur, inquantu Csarem repraesentat,m non inquantu pictura est:patet ergo,quod imago, non sprimo similitudo totius, sed est primo similitudo accidentium.'Accipitursecundo imago pro tali formatosae fias ad imitationem alterius ae non a quo modo duo homines multum similes, dicuntur alterius immo. Tertio modo accipitur imago pro omni univoce P dacio ab alto,quod ecundum rationem siuae prodadtionis ut simile producitur, quo modo filius imago dicitur patris, oesic notificatur imago ut scribit Gab.
est similitudo Dei in creaturis reperta, nata ducere in cognitione propriorum distinguentium personas , munitatis essentia cu qum dum fui imitatione. Et licet rationalis ereatura improprie Trinia talis imago dicatur, eo quia nihil reperiatur in creatura eiusdem 'eciei cum Deo, tamen in qualibet rationali creatura, . hium
197쪽
Trinitatem, per quam ipsa duci potest in notitiam recordalisam, sicilicet mentem, notitiam,m amorem, in quibus ratio imaginis c fit, ut in partibus, m eo ipso mens imago Dei est, quo capax eiuι6i , ut dixit Aug. xiiii. de Trin. Praeter eae rarionatis creatura
imago Dei videturposse dici, propter similitudinem accidentium finalium cum Deo: sicut iustum, sapiens, intellectivum: sed illae
proprietates, sunt in Deo vere, os consubstantialiter, σ eminem tius, quam in rationali creatura n qua sunt accidentiae quare larationalis creatura imago Dei dicitur, quamuis non ita perfecta, ficut fi cssent utrobiq; accidentia, tam in Deo, quam in creatura. Consistit aut ratio imaginis radicaliter, oe ori in iter in animae
substantia ,sid perfodie, m completiue in substantia animae, cu
duobus actias ab ea AEducitis,scilicet actu tolendi intelligendi. Secundum vero Aliacen. imago dupliciter capi dicitur, uno modo prout supponitpro anima sub tantia, qua est memoria, inte ligentia, oe voluntas sub quosin se homo non perdidit imaginem Dei, licet per peccatum bene operandi essicacia ex illis,quae ipsi, impedimentis, incurrit.Solet alio accipi modo imago,ut est nomen quasi collecitiuum supponens prosubstantia animae, m adtibus cognitionis, diis Itonis De quos perdidit homo proflatu natura laba,insic intelligitur Aug. cum dicit, creata suis in homine
imago Dei, quam non seruauit.Homo ergo ad imaginem Dei cremtus primo, ct militudinem,quae duobus, ut re te adnotat Bon uentur antitus, attenditur modis: uno modo secundum unius rationis proprietatem,sive natura participationem: alio modo secundum unius forma coriarationem. Prima vocatur proportionis similitudo,
198쪽
smilitudo,altera vero militudo sportionalitati de qua hic none remo ,sed ibi dum loquitur de sacramento: ut eius similitudinem gerat, me. Insequenti ad alia accedam. Hςc interi v.
NUM I N SOLIS CREATURIS INTELLE
Lectio LIX. εΑD uberiorem doctrinam eorum, qua ab ipso Magistrasent. insuperior uni t ia distinctione,duo quo ita emi citari posse video. Quorum primum erit. Virum in solis res lendeat intellectatibus creaturis imago. Insiper. Num in homine, σ in Angelo ςqualitersit imago. Circa primum: pro parte negatiuaseratiocinari audeo.Si imago Dei in creaturis ponenda, hoc θ tanto esset, vel, ut essentiam diuinam imitantur sub ratione naturae, ve ab ratione ideae; primum non videtur dici pose, quia secundum H 'larium imago dicitur esse*rcies indiserens: at quoad esse naturale, quςlibet natura ab e cntia diuina differt,plus qua 'ecies: ergo Ἐt imitantur ipsam sub ratione idea: at irrationalis creatura eque perferite ideam imitatur,secundum quam rationalis creatura P ducitur it utraq; igitur creatura aequaliter imago o concedenda, oe non soli; in rationali intellectuali. Ex alio latere, in oppositumse habet D.Aug. decimo quaxto de Trim dicens,quod anima est ad imaginem Dei, quia eius capax est; loquendo tamen de capacitate per cognitionem,'amorem Ged hςc in creaturis irrationatibus minime inuenitur: quaro σαPro intellectu huius
199쪽
qusti,duo nobisprςnotanda occurrunt, Gyprimori aliter imago Dei inueniri queat in creaturis: alterum est, in Pilus creaturis. Cirea primum, vel sciatis: imaginem dicere perferitam reprς- sentationem eius, cuius imago est, ut filius in diuinis, qui pulcherrima, σ imagoperfecti sima dicitur re peritu patris, cu naturam eandem sentialiter eiu dem representet: alio confideratur modo imago, non in eadem natura, neq; reprsentani essentiam, C.Ddum dicitur, quod Iulij imago, vel Pauli aliquid sculptum reprosentat in lapide, velpidi m in pariete. Quantum adsiecondunVot diei: duobus in creaturis imaginem reperiri modis, vel quo ad essentialia, vel quo ad personalia. Primo modo,solum in creaturis conceditur rationalibus, siue intellectualibus,at non secundo modo. His itaprmissis, nunc ad argumentum ita resipondendum, quod creatura imago Dei es, inquansu diuinam reprsentat essentiam, quo ad esse naturae, secandum illud, quod intelligitur in Deo quasistere ficum: boc autem non fit ob id participando naturam eandem secundum bpeciem, de qua imagine argumentum procedit,sed pamticipando aliam naturam natura diuina reprsentatiuam stinc dedulio primo sp qi alterum siubsequitur, dum quςritur. Utrum ς qualiter imago Dei in homine Angelo reperiatur; t in inopersectiori modo, quam in altero. Quod in raroq; Hualiters hi bear, declinando ad partem Usemat pluam, doceo per Aug. decima quarto de Trin. dicentem, quod mens ad imaginem Dei est, quia capax eius est,particepsiq; eius cippotest: at humana mentis capicitas, m angelicae, ς qualii dicitur esse: ergo. In oppositumst habet illud Gregor ij dicentis, quanto in Angelo simpucior est natura,
200쪽
tanto magis in illo Dei imago insinuatur impressa. Ad γυῖionem. igitur hanc dilucidandam, m terminandam, illud in nostram re- Mocandum erit memoriam, quodsi loquamur de imagine, quo adessentialia, procul dubio in homine, Angelo Huatiter non inu nietur,sed perfectius in Angelo, quam in homine, quia perfecti ris : quo supposito, mihi disicile argumento allato re pondere non erit, nam pro comperto habeo, quod humanae,m Angelica mentis non est eadem capacitas per naturam, at pergratiam sic: undes cundum naturam, ut alias tactum fuit, perfectius Deus ab AMNA , quam a nobis concipi dicitur: quare quantum ad essentialia in Angelo imaginis ratio perfectior est eius natura; at quo adpersonalia nequaquam, quia hςc attenditur,quantum ad similitudinis proportionem, quae in homine, oe Angelo ςqualis, oe eadem. Adarymentum vero in oppositum, dicitur currere de imagine, quoad essentialia tune perle Elius in Angelo,quam in homine,imaginis ratio collocatur: c in hςc satis.
EX γο δε hominum in generali loruti siumus productione
una cum Magistro sint. Aperius: nunc cum eodem de viri productione in *eciali agemus,m maxime de animae productione, quae sim uiuificauit. Diuidatur ergo bre distinctio inpundiasieptem. In conclusionem primo. In quoion secundo. In