장음표시 사용
731쪽
usque ad tempus Resormationis , Principes in territoriis suis quadam potestate in rebus Ecclesiae usos elle. Legi possunt a
pud Hugon. cap S de Mat. Region. S . Suili. de Lib. Eccles . Lib. III cap. M. num. o. & alibi passim it. de Pace Rel. c. p. g. /s. D. DU . de Dre Papal. Princ. cap. I. g. 1. Pertinet huc maxime locus in Chron. Monti senem ad an. Irao pag. RI. edit. Mad rian. Henricus Dux
propter Christianitatis religionem propagandam Episcopos constituendi in Sclaviam, & investiendi potestatem ab ImperatorC accepit. Cons Chron. Gozecens. ad
ann. υssi. p. asso. Quibus addi debet factum μιηrici lillustris, qui superstitioso cultui imaginis D. Maria Freibergae ann.I26I. modum posuit. vid. Annal. e b.-Lleri ad d. ann. Georgium Ducem Spxoniae cujus assertum traditur, ge mare in seis
jam I 92. de indulgentiis judicasse sectin-
ῶν F. docet H. L. Lib. I. Secr. o. g. L add. a. Us. V. A. DI Academia miti. visitata. a Leg. Eleet. Sechenae d i. g. g. n. I. Sub e dem tempore D. Georg. Abbatem Monasterii Portensis per Commissarios officio removit ob peculatum. Perrach. Cis. Port. L. L .ros. qui ipse circa electionem Abbatum partes suas habuit, ut idem docet V v 3 Per-
732쪽
s t CAP. LX. DE PARTIRus TERRITOR.
Perluch. . ISF.-qq. Quanquam etiam de omnibus simile quid consignatum liter
Tum monumentis non reperiatur: non
tamen ideo existimandum est, statim Onanimodo illos id neglexisse. Et si maxime a quibusdam id faetium est, reliquis tamen fraudi id esse non poterit. Qui
imo ante P. R. per R. I. de is . g. 2δ. a .
singulis Statibus jus circa sacra in territ xiis asseritur , quod pariter factum R. I. TFast. g. .. ut nihil dicam de illis, quae in Conciliis cinctantiensi, & Base tiensi pro libertate ordinum hac parte acta. ν. Scitia
rrecta f. III. Postquam vero clarior lux aia fulsit veritatis divinae, & Principes qui-mdam intellexerunt jure istas usurpationes Pontificum contemni, & a concordatis recedi posse, ut dictum caφ. M. a . magis magisque jus suum vindicare coeperunt ; donec tandem pace religiosia i ta jurisdictio illa, vel potestas ecclesiastica, quam Pa a,& Pontifices illi succenti riantes sibi asserebant, intuitu Statuum,
qui Protestantes dicuntur, eorumqUC territoriorum suspensa, ita mollius placuit loqui) usque dum de religione dissentientes inter se conveniant. Quod quousque non fit, cujus spes est exigua, idem est vi ipsa, ac si sublata diceretur. Quo facto omne impedimentum sublatum, . ProPter
733쪽
ΕΥ IN SAEC. DE IURE CIRCA SACRA grypropter quod intuitu sacrorum non potuit libere exerceri jus territoriale- Ceia fante ergo illo impedimento, concesso iure territorialis potestatis, eaque cΟΠ-
cessione subinde renovata Status illi jure territoriali in sacris plenissime uti possunt, utut Imperator, ut supremus Dominus, solus, vel cum Statibus collieistiave sumtis neque ratione totius Imperii, neque etiam huius, vel istius territorii, si ad illum reverteretur, eo utitur, Vel
uteretur. Quid enim obstat, quo minuSconcessionarius jure suo plenissime uti queat, si maxime concedens eo uti nolit, vel actu non sit ustis e Quemadmodum autem ita, ut puto, ex his liquet, habere dc accipere Status Imperii Q. quoad sacra ab Imperatore & Imperio, & de isela etiam titulo laudati investiri di ita & il-iud hic non omittendum est, pluris aliquid habere Status Imperii circa lacra, quam territorialem potestatem, quae d Pendens est, quanta quanta alia&sit. inum enim Pontificis jus, quod usurpatione ad se rapuit aliisu ue ratiouibus. firmavit, interritoriis Protestantium suspensum, Ι
Perator Vero vel solus, vel una cum Statibus nolit uti parte hac Imperii summi,
jure alias competente; resp. Imperii &. singulorum territoriorum, non potest aliter fieri, quam ut haec pars summae ac ἡγ
734쪽
CAP. LX. DE PARTIRus TERRITOR.
dependentis potestatis in territorioru Do minOS,Vel societates territorium constitu entes recidat, ita ut hoc intuitu Protestantes Status independentes sint, & Omniabus Regibus, Principibusque Catholicis antecellant. Hac ratione vero nulla inis vestitura agnosci potest; sed talis tantum concessio quae ex pacto inter partes fit, vel derelictione. Atque hoc sensu verum est, quod dicitur, quemlibet Princiapem Ρapam esse in suo territorio, hoc est supremum cirectorem Ecclesiae, & suinmain potestatem circa sacra exercere,& sic idem posse, quod inter Pontificios Papa sibi arrogavit: quamvis hoc fano sensu accipiendum, nec ad abusus illos, di corruptelas trahendum, de quibus Germania semper questa est. Liquet etiam ex bis, minus dicere, qui Principibus no stris, & Statibus Imperii jus Episcopale tantum tribuunt, quod subordinatur Pomtificis potestati, cum illorum potestas longe altius ascendat. Quod jus lacrorum Principes nostri Otis bene distinguere ab isto norunt, dum ca, quae iuris Episcopalis sunt, Consistoriis, , Superintendentiabus demandant, supremam autem curam
sacrorum sibi ipsis servant, & negoila iuluc pertinentia, vel in peculiari Sonatu Ecclesiastico, vel Consilio intimiori tra
735쪽
ET IN SPEC. DE JURE CIRCA SACRA.L. I. e. o m. II. Lin . de Fur. Disc. cap. I. Sed Moni .
est tamen & his illud maximopere adden-tum. dum , independentem esIe Statuum Imperii potestatem, modo scit. non impingant in constitutionem pacis religiosae, cui a ctus eorum utique subjacent. Itaque quoad hos actus, quos Lex haec dirigit, de qua act. supr. c. o. hocque respectit independentes esse non pollunt: & si quicquam agant, quod isti Constitutioni contrarietur, lege adversus illos agitur, &poenam pacis publicae fractae incurrunis Quod ad Catholicos Status attinet, aequali jure cum reliquis uti possent, si vellent. Sed dum hypothesibus religionis suae in- Catho-serViunt, negligunt, fere hoc jus, & prae-Φ-i βxin ter Ius reformandi parum, vel nihil fere ' juris circa sacra, nisi ex speciali conceli
one Pontificis, usurpant: cum id rotat ius scrorum repugηer e diametro sanctisse Romanae sidis auctoritati, debitaeque devotioni, ut loquitur Catholicus scriptor.
p. po. Illi vero Status, qui Episcopi C tholici sunt, jus Episcopale quidem habent, sed non qua Principes, sed qua Episcopi. I ncher. ad Schise . d. c. Il. 6. I.
g. IV. Competit ergo Statibus Imperii, , -& inter hos Civitatibus quoque, ut per Lima
736쪽
Anda , qua am fugienda, quod vulgo jus reformandi dicitur , ex quo illud vulgatum ortum: Cujus est regio, iEius est re ιigio. Hoc jus jure territorii, & super oritatis ex communi per totum Imperiaum hactenus usitata praxi competere dicitur , & confirmatur, in a. s. g. go. & ali hi. F. P. m. QMd etiam ad terras Oin pignoratas Statibus ab Imperio extendiatur, S. asi. in n. imo etiam ad oppignoratas ab aliis Statibus,sed ita,ut facta resultione,Dristinus Dominus in terris ad se reversiis tuae religionis exercitium introducere que
illis competit, qua saltem jus laudi dire ctum, vel jurisdictionem criminalem, jus retentionis vel patronatus aut filial tatis conjunctim, vel divisim. habent. S. a. M. F. P. m. Est tamen hocce jus Limst, suis limitibus inclusum. Quorsum H pe
H tinet, quod pace religiosa R. R. I F. S- cautum: Doch sesten alti andere, se οὐ Festr. meiaten byden Religionen. scit. Catholica ad , L vel ut ibi vocatur, der alten Rellion αλ--S' A. C. addictorum, nitat anhaeettg, saeso Frieden nichi geme net . ponderogaenetlich augeschlassen se ο& Pace IV Pal. a. 7. F. P. quo Reformati in communionem P. R. admittuntur: sed'ater religis
737쪽
ΕΤ IN SAEC. DE IURE CIRCA SACRA.
Iliones supra nominatas Busta alia In S. R. I. reci latur. Quae certe leges facultatem omnem recipiendi , vel tolerandi aliam praescindunt. Rher. II. I. ιδ. Ut adeo mirer, non deesse, qui P incipes Eυangelicos regale habere tradunt roleranda erram religionis alterius. Licet enim ex me
te Evangelicorum ita explicandam Pacem Relig. & estph. putent, ut EVangelicos hanc libertatem sibi asseruisse
censeatur: neutiquam tamen hisce conjecturis ex mente unius partis est dandus locus, ubi praesertim apertissima conventio , & planissima legis' pubi. verba aliud exigunt, nisi Velimus pacta, atque publicas Germaniae Leges omnino everrere.
Quid Θ quod, nec mentem A. C. addictorum fuisse, omnimodam libertatem credendi introducere, acta docent: dum nempe lapius testati, se alias Sectra, A- nabaptistas, & similes non tolerare, nec etiam velle, satisque habuerunt, si modo ipsi pace frui possent, & gaudere. Pa tent haec clarissime ex declaratione ordinum A. C. addictorum Caesareae Majestati oblata ann. I 66. quam exhibet Leh- man. Lib. III. de P. R. c.3. ibi: Aach nichi ge- flatten Noden, a s e inue Secte, sis hei iste se uolge, in Aren Urchen eben mis riaren inistin, Stavi, Platet, oder Raam hae
738쪽
p. tum ex ipso R. I. Isori f. s. Quam magna lis Reformatis de consortio P. R. etiam a Lutheranis mota, quam aegre tandem admissi, acta docent: ita, ut tam tum abiit, hos quoque omnimodam libertatem omnes religiones admittendi
Petere, Vel cogitare potuisse, ut satis felices se existimaverint, quod ipsis tandem pace religiosa licuerit frui. Caeterum iauam exclusionem aliarum religionum Iuri Naturae, & principiis Christianismi non Tepugnare puto, atque id ex illis intelli- i potest, quae d. cap. in medium ad
R. a S. V. Deinde a. pacis causa conVen-- o tum est , & quidem I. inter Romano Ca- tholicos & A. C. consortes m genere, a. s6. I. P. ut, si dissentientes a religione Domini anno 162q. quacunque annI parte, sive certo pacto, aut privilegio, seu lango usu, sive sola denique observantia victi anni habuerunt, sive publicam sive privatum exercitium religionis, illud quoque habeant in posterum, quatenuS nem inpe illud dicto anno exercuerunt. Id quod ad annexam quoque institutionem consiliorum, ministeriorum &c. extenditur , d. S. ys. Quod si vero pacta, transacti nes, conVentiones inter Status & subditos hac parte ante hac intercesserunt,ea
739쪽
ET m snC. DE IURE CIRCA SACRA. tenus ratae firmae manent, quatenus
observantiae dicti anni non adversantur, nec ab iisdem, nisi mutuo consensu rece dere licet, Annihilantur alioquin omnia pacta, scntentiaeque latae observantiae an-
Ni et . quae perpetua regula es e debet, adversa. Quod tamen non impedit, quominus noVa pacta intercedere possint. Qui dicto termino nec publicum, hoc est in loco sacro publico, nec privatum, h. C. in aedibus privatis religionis exercitium habuerunt, illos Dominus dissentientis religionis aut tolerare potest, aut Iubere, ut emigrent ; sed non potest, minus spatium triennio, si post pacem estpnaLreligionem mutarunt, si ante, non minus quinquennio ipsis praefigere f. N. II. a. F. P. Quae tamen necessitas emigrandi
imponi non potest illis, qui in territoriis a Statibus aliis oppignoratis, & ad pristinos dominos reversis habitant S. V. d. QI. I. quataquam & non delint, qui justam causam praecedentem, ob quam discessus injungi potest, supponunt. D.MUL
etiam tales subditi dissentientes a Domino sponte emigrare, atque libere, si velint , nec inviti detineri possunt a Domino , nec Praetextu servitutis, ut adeo &homines proprii hoc beneficio gaudeant, soluto tamen aequo proemio manumissi-
740쪽
liosis liberum est aut retentiS bonis, aut alienatis discedere, relicta per Procur tores administi are,& si opus, libere a cedere & recedere. Utroque casu abeuntibus etiam non sunt deneganda nativitatis, ingenuitatis & manumissionis, honestae vitae testimonia, nec illi in ussitis .iis reversalibus, vel decimationibus gra-
eo jus emigrandi & necessetat s , dominoscic jubente, est, B voluntatis quoque. Ierode D. Imp. cap. N. S. o. De territ riis de quibus duo litigant, v. g. R. a. X.
De Silesiacis & aliis Austriacis subditis
GL 3. 33. D. V. Buch. Ubicunque vero diversae religionis subditi sive juxta regu- Iam ann. 2 . sive ex pactis posterioribus sive ex gratia tolerantur, parunter d hent tolerari, hoc est inquisitionibus non subjici ob solum scit. diisensum, nec Vi conscientiis facta compelli ad religionem, aut despicatui haberi, vel a juribus ali rum excludi, ut dictum sistrica .ia g. a.d. S.ssa. s. imo nec illis , qui nec publicum, nec privatum eMrcitium habent, interia dici, ut ne in vicinia apud suos suae relugionis consortes cultui divino interIini. illuc liberos mittant baptizandos, & rudiendos, aut privatim Muotioni suae