장음표시 사용
61쪽
proposuit, in qua ii aegroti enumerantur, quibus peri-
pneumonia laborantibus Venaesectio atque tartarus emeticus tantum adhibitus est; secundam tabulam Tominas inius δ) composuit, in qua aegrotos diVersis morbis Iaborantes et secundum novam doctrinam tractatos
enumerat. ) Opere minor. Tomo II., p. 49. Bologna 823. Sivet Prospellode' risuliamenti ouenuti uella elinica medica delia pontifica universita' di Bologna.
62쪽
IN NO SOCONIO CIVILI AC IIILITARI MEDIOLA ENSI
onum. sanatorum. mortuorum Onum. sancitorum. mortuorum u
2447 164 1515541951526162364272413
In nosocoinium civile translati sunt multi, qui jam antea malis pectoris chronicis et aculis laboraverant; qui vero militari sunt excepit, Plerumque corporis robusti eraui, unde haec mortalitatis disserentia in utroque uosocomio eVenit.
63쪽
Instaminationes acutae, quarum 13 rheumaticae et B exanthematicae .
10mo,s Inganimaliones ebronicae, quarum id bydropicae a lenta pialogosi pendentes
Febres inllammatoriae et caiar ales
ΛMetiones acutae a stimulorum inopia dependentes
Febres intermittentes simplices et cum phys- conia complicatae
7 Vi 1 P. c. Λegroti insanabiles et moribundi
64쪽
De systematibus medicinae in raniversum 3 comparatio systematum plue norira aetate in lucem prodierunt, auctoribus RGorio, Brotinuisio et
IIahnemanno. Comparatione instituta inter historiam tum totius terrarum Orbis, Singularum regionum ΡοΡulorumque aeque ac artis medicae, quam Si accuratiSSime et prudenter persequimur, Iuculenter apparet, non Solum Coelum ac terram, sed etiam Iiominum naturam ct indolem resque ab ipsis gestas haud exiguam omni tempore in medicinae formam ac progressus habuisse vim. Namque non Solum superstiliosa quaedam religio rudes adeo popuIOS impulit, ut te ram, solem, Iuliam ac Sidera tanquam numina colerent, a quibus vita et res bominum Penderent, Verum philosophi quidam antiquiores in argumentatione Sua eo Sunt progressi, ut nihil in universo mundo esse existimarent, quin in res humanas vim haberet. Itaque medici etiam, praecipue inter Graecos, RomanoS et Arabes, in morborum natura et causiS enucleandiS ad coelum Oculos converterunt, quidque sol, luna et reliqua sidera ad animi aeque ac corporis valetudinem cssiciendam poIIeani, eruere studuerunt. Sed mittunius Veterum de his rebus opinio-
65쪽
nes et ad nostra tempora PerVeniamus, quibus praecipue a Me smero ejusque discipuliS liaec res ita pertractata est, ut doctrina inde condita ab inventore Mesmerismus nuncuparetur 3 cui quidem etiamSi non omnem denegare possumus fidem, multa tamen confitendum eSt inesse vana et irrita. Porro hie meminisse liceat imponderabiliivia, caloris, Iucis, materiae electricae, quae per aerem disrusa quibuslibet causis et quolibet modo mutantur, ita ut modo summum inter ea aequilibrium ObVersari Videatur, modo sublato illo, vel inter se luctari et pugnare, modo passim abundare , modo parce distributa ac sere desiderari videan tur. Jam si influxibus chemiciS, electro-chemicis vel magneticis sive in intima terra Sive in ejus superficie vel quadam superficiei regione aliquantulum Saltem corrumpitur atmospitaera; Si alimenta, animalia sub terra, humi, in aqua aut aere Viventes, Si Plantae et aquae ipsae, quae
peculiarem in organiSinum humanum ViVum eXereent vim ;si denique toti populi sive per baS SiVe Per illas causas,
sive per veStimenta, commercium , COI Suetudinem, morum pravitatem, luxuriam, bella, Seditiones civiles, vitae rationem PerverSam et quae Sunt reliqua male assiciuntur et Corrumpuntur 3 neeeSSe QSt, Pandemicus quidam
genius in hominis organiSatione Superiore Vel inferiore, in functionibus animi corporisve ab hiS iΡSiS causis provocetur, qui Semel proVocatuS, cum ejuSmodi cauSae plerumque diutius perdurare et agere Soleant, Per aliquot decennia grassari possit. ΤuliS Vero geniuS corporis humani vegetationem, irritabilitatem aut sensibilitatem imprimis oecupat, quo sit, ut una alteraVe prae caeteris Iaboret et pro maiori sua excitatione reliquiS praevaleat, brevique caeterorum 87stematum functiones antagonistico quasi modo labefactet. Nihilominus tamen hic geniuS duo SyStemata si-
66쪽
il eorripere potest. Quum Vero 878tema, quod semelnssectum est, capacius sui seu majorem proelivitatem praedispositionem) ad causas occasionales excipiendus acquirat, plurimi morbi imprimis vero epidemiae et Ilios panilomieno in hoc ipsum systema inducuntur et in isto so- cum suum quaerunt et inVeniunt. Ejusmodi epidemiae eo citius utque eo latius per populos GaSSantur, quo magis unum alterumve systema ab illo genio asscitur, quo sit, ut ipsis maxime pateat ; et quo latius haec ipsa assectio per
illos serpit, eo acutiorem in singulis hominibus sequuntur decursum, quo superius assectum eSt Systema 3 atque eo Iongius Itomines opprimunt, quo graVioreS, SaevioreSae pertinaciores earum Sunt causae. ΙSlarum opidemiarum
Symptomata ex eo ASSlemate, quod genius ille corripuit, potissimum prodeunt et explicanda sunt; itemque artis praesidia tanto plus Valent, quo magis primordiis morbi
Ut autem quae Supra diximus, probe appareant, liceat nunc istas tres epidemias maximus, quae longe lateque per Europam maSSatae sere in omnium Ore sunt, paucis aestimare verbis. Bellum Peloponnesiaci in genuit sae- eulo quinto a. Ch. n. PeStem Atheniensem, cujus natura fuit putrido - inflammatoria. Causae opidemicae vix explicandae, fortaSSe cosmicae, Saeculo scXto P. Cla. n. Pestein universalem ProcreaVerunt, quae Primum Putridam, serius Vero, quum epidemia Variolarum, quae in idem sere incidit tempus, simili modo terminaretur, magis subiam
flammatoriam prae se tulit naturam. Post tempestates perpetuas et Vehementes terrae motus saeculo decimo apparuit epidemia, quam Vulgo mortem nigram Vocabant, praecipue charactere inissatumatorio-nervoso conspicua.
Jam vero non iantum ab eiusmodi epidemiis, quae vel totum terrarum orbem vel permagnum ejus Partem Vel
67쪽
aliquot tantum provincias devastarunt, sed imprimis etiam ab illo pandoinico genio medicinae quoque progressuS et varia systemata Videntur dependere. Itaque vegetatione ab illo genio correpta, judicamus appetitum naturalem instinctum) praevalere; irritabilitate vero, animum; denique mentem, correpta Sensibilitate 3 quippe sSstemata illa dietis lacultatibus respondere videantur. Proinde eotiteudere licet, literas in universum, ergo medicinam quoque, prae alente irritabilitate, laetos et magnos lactu
me et prae reliquis agitantur. Quae quidem demonstrari videntur et affirmari tribus illis magnis epidemiis. Enimvero ante primae epidemiae impetum, ars medica erat valde exilis atque arctis circumscripta limitibus ueat inter ipsam illam pestem, cuius natura magis inflammatoria quam putaeida esset, inde in irritabilitate praeeipue
sedem haberet atque maxime animorum suscitationem reliquisse videretur, ars medica imprimis ab Hippocrate, medico aeque ac philosopho, excidia et pro illo tempore
sufficienter explanata. St. Epidemia secunda magis putridam naturam exhibebat, eademque , cum iSte geniuS maxime in Vegetatione VerSaretur, bae ipsa de causa longissime saeviit praevalcnte appetitu naturali. Quare non mirum cSt, Per totum hoc tempus, jacente quasi sensibilitate, medicinam nullos Vel exiguos lautum Progressus &cisse. Quum autem genio mutato, etiam indoles morbo-irum, qui coepissent inflammatorio - Π PVOSam induere, paulatim mutaretur, jam tertia epidemia, tanquam crisistemporis antecedentis habenda, caput protulit. Novo morborum genio tunc temporis et ΡοStea quoque regnante irritabilitatem et sensibilitatem maxime correptas fuisse, jam P0 manifestum est, quod haec tertia epidemia in his ipsis
68쪽
radices egerit. Innumeri homines en Perierunt. Per eundem tamen genium, qui etiam superata hac epidemia diutissime irritabilitatem, ergo etiam animum Videtur occu-PaSSe, factum eSt, ut non Solum noVa et quasi sortior proles hominum gigneretur, Sed etiam alacrior in Europa vitaliterarumque amor sese in dies magis manifestaret. Permultae literarum academiae conditae; permultae inventiones et artes, e quibus artem typographicam nominasse
sussiciat, excogitatae; Lutti erus disciplinae Christianae
emendationem audacter aeque ac feliciter peregit; et in arte medica Para celsus exstitit, clarissimus recentiori tempore medicinae reformator, cu i us Η i p p o c r a t e s suerat antiquiori aetate auctor et fundator. Jam vero infitias nemo ibit, in his duobus viris eorumque dictis gestisque animum imprimis praecelluisse, cujus etiam imperium post utrumque Virum per Iongius tempus obtinuisse Videtur. Nam reVera, et pandemici genii tunc temporis regnantis et artis medicae ratione habita, cum illud tempus
quod inter Hippocratem et Galenum, tum id quod
inter Par a celsum et F r. Hossin annum intercessit, dumtaxat sibi respondent et Summa inter se consentiunt similitudine; quam ob rem perinde SSstemata medicinae, quae utriusque aetatiS medici persecuti sunt, quodammodo sibi invicem respondent. Comparari etenim bene potest antiquior schola dogmatica cum recentiori chemica atque ea, quam SSIViu S condidit; methodica cum latro- mechanica; empirica cum empirica Serioris aetatis; pneumatica cum Statiliana; eclecticorum seu opisyntheticorum schola cum Boortia aviana. Uti vero GaIoniis
novam quasi landavit medicinam, quae per longius tem- lpus valuit, ita inde a F r. Hors manno ars medica lpotissimum hujus principiis et commentis nitebatur. RecentiSSima tamen aetate, cum pandemicuS genius, qui
69쪽
jam ex longiori inde teinpore in Europa inflammatorius
esset, et in novissima epidemia, cholera, magis inflammatorio- nervosum Sese exhiberet, etiam in irritabilitatoae sensibilitate magis Versetur, quo sit, ut animus aeque ac mens praeValeant, atque cum in universum gens humana ad maturitatem, ut ita dicam, sensim sensinimque magiS perducatur 3 noStra quoque ars maxime Physiologia, quae nunc in dies magis magi8que excolitur, adjuta, ad summum sustigium tendit, a quo tamen etiamnum satis abest. Quapropter originem et involationem ASAlematum novorum medicinae non sortuitam esse, Sed potius a pandemico quodam genio et a constitutione morborum inde exorta dependere, admodum Verosimile est. Quod praeter multa alia Rasorii quoque doctrina Satis Probat, quae, quod in prima hujus scriptiunculae sectionst exposuimuS, ab epidemia Genuensi originem habuit. Idem de doctrina in Francogallia nunc temporis regnante, a Brou sfaisio inventa et physiologica dicta, Valet; in quam in expeditione Hispanica, a Napoleone Suseepta, incidisse
Utraque Vero morbos curandi ratio, eui tertia etiam Hati nem an ni accedit, artificialis, atque eapropter rationali et naturali opposita esse videtur. Nam medicina rationalis Donnisi indicia et rationem PerSequitur, quam Vis naturae medicatrix vel experientia nobis obtrudit;
viri contra illi theoremata quaedam sua naturae obtrudere videntur. Rasorius medicamenta morbo OPPO-
sita, Ilatine mannus morbo ipsi Similia, Brous- salsius deniquo heterogenea sejus praesidia enim continentur Sanguinis detractione et plurimum methodo derivante) in morbis curandis danda esse suadent. Itaque iure primum sγstonia Antipathia sive Enautiopathia no-5 μ
70쪽
minari potest, Secundum Homoορathia iam dicitur, ne fortium denique Allopathia i Ortasse appellari possol. Haec iria systemata igitur Si quis amplectatur et, ubi res poposcerit, additis insuper reliquis medicinae praesidiis, quae ab una alterave illarum methodorum plus minusve Vel plane exclusa Sunt, recte adhibeat, is demum nobis rationali, quam Vocant, Via videtur incedere. Quae quidem via perperam Viugo et adeo dolose a m
dieis homoopathicis vocatur Allopaibia; quo verbo, in his paginis a nobis usurpato, Broussa isti doctrinam
Singula vero illa tria systemata, quin notione irritationis tantum nituntur, Vim naturae medicatricem haud satis respiciunt. Medicus his docti itiis deditus naturae non minister Sed gubernator esse sibi Videtur. Rusorius et Brous suis ius illas Brown i idens gonorales
de vita et morbis, magis ex ullas doetrinae Suae SVΡΡΟ- Suerunt, attamen eo a Bro vitio plano discesserunt,
quod hic plurimos morbos pro asthenicis habendos SSe Voluit, quos illi pro silienicis sive instaminatoriis
babent. Rasorius physiologicas sui Systematis Seu-1entius in utiiversum magis ad Dar Winii Loouointain consormavit, atque illam ideam de antiperissaltico Vasorum motu, quem dixit in sobribus locum habere, ex ipsa ZOOnomia depromsit. Broussa isti doctrina seu Λllo-Ρ illia, magis physiologicae Λnatomiae a Biebat oconditae, superstructu est. Vera quaedam praecepso, quae Hombopathia continentur, jam in votorum medicorum operibus inveniuntur. Λllopas hia et Homo, pathia morbi stadiorum nullam bybent rationem. Morbi symptomata Enantiopaibia atque Λllopathia rem minoris momenti aestimant, sed ad ejus naturam tantum seu diailie-Sin attendunt 3 Ilomoopathia contra ea censet graViSSima,