R.D. Caroli Musitani ... Chirurgia theoreticopractica, seu Trutina chirurgicophysica, in 4. tomos divisa; in quibus omnium morborum ad chirurgiam spectantium causae, signa, prognoses, & sanationes nuperis experimentis, novisque observationibus, & med

발행: 1698년

분량: 286페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

De Vicetibus.

quam eum rancro In aquis degente betetur arsitione omisi Ollinqhabet vel dicitur eancer,quba sensim cearum, vel vitulinarum; eas serpit caneri piscis similitudine. vel Iupi instar exedit, & absumit, estbnuba venas circa se habet extensas, hanc opinionem fatuitarem appelletae turgidas,quae cancri marini pedes Iobones Phibvsu , tamen exprimunt divaticatos. Vel ob capa- eodem carnium pabulo eitatem , qua rei semel appreMnsae medicamenta incassum adhibita,

hamulosas ehelas,& pedes iti infigit, quanda mulierem Engulo lupo

ut dintellis sit extricatio,& grave ese laborantem sanatam fuliue legimur. fugium. Est cancet tumor lividus, Noli me tangere est, cum in faci durus, initio parvus, sensim , ac sei, praesertim supra mentum, circa os, sim a succo acidiore , de Griore fa- nasum tumor, vel ulcus cancri s

ctus adjacentes corrodent cum do- ciem reserens oritur , lenta mitio Iore partis affectae molesto. crescens,quasi parva pustula toto an Cancer alius est occultus, seu non no manet , quae aliis minus ierpit. exulceratus,vel ut aliqui malunt,qui quam cancer , unde noli me tangere sine ulcere radices in abditis corpo- tantlim unico mense corrodit, quan-ris partibus occultas habet, ut qui in istin cancer exulceratus uiuo die, palato, sinu muliebri &caatitat. Oe- Talem nomenclaturam tortatum

cultis ab aliis tumoribus muli, nidis esse putant , vel quia contagioium fert,nim isti persectam nanciscuntur eum sit , tangentem suppurationem , vel sui apertione assicere potest; ves quod fricari non exoneratur, digerantur,mundifican- debeat, eum qud plas manu tangitur,& per E curantur; cancer vera tuti,dcfricatui, eo deterius reddituri apertus recrudescit, augetur, irrito tam demum quia exalpera ur , octur, efferascit, & nunquὶm curatur. exacuitur poli' ab applicatis reme Alius est manifestus.seu exulceratus, diis, quam mitigaturioc in sinas i dilabia labet praetumida, laris eme pit Partes.sa,& maximὶ dolentia. Nonnulli lupum,ec noli me tangere 1 cancro se gunt, verum haec uI- cera caneri species indicant,esib M signa. Uleeris eancerosi s a secit. de

phagedaenas magis prehenduntur ex ulceris forma , reserat. Est it que lupus ulcus tibias, inaequalis est, cavernota, de obstrac vel crura utplurimiuri obsidens, D;Exodore quem foetidum,&cada- exulcerato quoque cancro non absi- verosum emittit; Ex excretis, estniit

mile. Caeteram in reliquis corporis partibus etsi ejuslem sit pravitatis, rosa . A interdam stava ; Ex dolor' lupum ab luth nominari non cense- qui est Ath intolerabilis mus- iti hoc es s vulgb nomina- alitet doloiu percipit et si acicularum tum &it,quia corrosivus succus illudi myriade pungatur, nunq m dςςu, cavs propinquas exedit patio, taltim per intervalla,& noctu exalpe nisi obtundatur quac rosio, rari sole: αα color qui fuscus

112쪽

sas observari sciibunt. Huius etiam opinamenti Par sum, illum media spectu,qui horridus, teter,dc abominabilis est;ex attactu, qui est durus,& obstinatus, aliquandb etiam moulis;Ex ulceris labiis,quae sunt crassa,

praetumida,erosa.& foris inversa.Venae etiam circumpositae turgidae,v Iicosae, ac nigricantes, apparent, &eancti pedes quodammodo reprς sentant,quia sanguinis motus ab assectae partis densitate, & constieatione feriatur. Interdum venarum,& arteriolarum extremitates absumuntur, cicorro juntur,& magna saepe sanguinis profusio sequitur. Carnes proXimae saepe ita in mammarum cancro eXeduntur , ut absumtis partibus

musculosis,in ipsum thoracis specum inspicere possumus. Febris adest lenta, cibi fastidium, & saepe animi deliquia. In aliquibus tandEm sequitur hydrops, quem ipsa excipit mors.

Tanti mali eausam Caleni sectatores ab atrabile deducunt, & hinc jecur,& lienem calida,& sicca intemperie obsessum accusant; haec namque viscera putant congenerem generare sanguinem calidum.& siccii icit.adustum. Coererum internum sanguinisustulatorem non assignant δ praete quam quod implicat in terminis esse humorem,& esse siccum. In omni corporis parte cancrum nasci posse dicunt , in mulierum autem mam

mis praecipuE , quia earum substantia eit laxa , M spongiosa, non pri--mario , sed secundarib per amicum

consensim, ob uteri vitium, & mensium suppressionem laborantis ; in virorum scapulis ob haemorrhoi- dum retentionem , in quibus locis venas nigriore sanguine ad cancri animantis pedum similitudinem ten D. Caroli Musitania Tom. it. cinae novatorem fuisse legimus, qui alium cancro non destinavit locum, quam ex menstrualibus ad pectus.& ex harmorrhoidibus inter scapu

cum vulgaribus malὸ consentiat. cum omnes corporis partes tanto

malo sint obnouiae , qui, ad causam tamen ad scopum collimat , quia ed salia reaigarina in locustis deposita recurrit, & revela menstrua,

M sanguis haemorrhoidalis salibus

corrosivis abundant. Pro causis remotis assignant vulgares ea omnia , quae sanguinem

adustum, de melancholicum producere possunt, ita sunt carnes sumo induratae , allium , porrum, caepae , Iegumina, praecipvh lentium esus , cochleae , vigiliae, aer nimis calidus, & siccus &e. Internae sum menstruorum , vel haemorrhoidum

suppressiones , & sicca hepatis , vellienis intemperies, vel imbecillitas. Conjuncta verbeausa est sanguis molancholicus adustus , qui postqvim acrior redditus , & contumacior factus, in venis impactus putrescit, eccancrum efficit ulceratum.

Nonnulli vulgares dubitant, an cancer inter calidos, vel frigidos tumores resercndus sit,cum bumor m lancholicus terrae elemento corresipondeat , quae per ipsos frigida, de sicca est ; hujus lententiae fuit eotum

Galenus a. ad Guve c. io. esto libro is

Versim nonnulli etiam vulgares humoris melancholici, seu atraebilis insulticientia considerantes,non enim hic humor tantopere Levit ut carnes N exedat

113쪽

98 De Vlceribus.

exedat, libius humoris in suspicio- et per glandulas suentes Impingantinem venire coeperunt, & ita in dissi- stagnent, dc salinis,sulphurei'; condia abierunt, ut quidam magis e - jungantur, pedetentim sermentatur,rum ignaviam fateri, quam bardis acuuntur, exaltantur, &adeb real- Galenicis assentiri volucrint, hujus garinam nanciscuntur corrosionem, morbi saevitiam causae occultae assi- ut aquam aemulantur stygiam , acgnantes. proindἡ tubulos cum carne,de mem-Quosda vulgares, ut specioso pab branis cor dunt, absumunt, ex Iio suam tegerent ignorantem non dunt, exulcerasque. puduit pro exulcerati oneri eausa Antecedens causae sunt omnes illae, uberem vermiculorum massam, prae quae salia, sulphura &c. in saguine inminutie visum effugietium, de carnes ducendi potestatem habent, &prtim bdeuorantium assignare, & una ipsis cruditates in abdomine cumulatae ob

putredinem,ac vermiculorum gene- sermentorum vitium Secundδ,vise

ratione subministrantium;undE car- rum obstructiones, praecipue in ipsis nes tam vermiculis, quam putredine glandulis,quae & a ranguine viscide, exeduntur. Merum hos vermiculos tinestri, sale fixo,ae acido reserto nec cum terso speculo in carnis can, orituri, quo melior lympha a glancerosae exes et frustulo, quod exciden- dulis separati non potest , i ii quibus dum curavimus,praeter viscidum hu- stagnant succi,ci de die in diem cau- morem gelationes non absimile, nee stici redduntur, & continuo descii microscopij ope perspicere potuimus. dunt,corroduntq;ac aliam planE tex- Pro legitima ulceris cacerosi causa turam cancerosam in glandulis esti- supponimus glandulas in humano ciunt Tertio, diuturna moestitia, gecorpore esse veluti cribra,flua, & se- smilia animi pathemata, vel minima-

cernicula, quib. liquores , sanguinis ii morrhoidalis sanguinis sup-

massa secernutur; hie plurimis pareb pressio, quoniam ab hisce multa eleis culis heterogeneis luxuriant,quae ab vantur miasmata quς sanguinis manarteriolarum, & venulatum poris in conspurcare 'Valent. Externae vascula, quae glandulas constituunt, sunt,vel sortior glandularum cons deponuntur, sed quia liquor, qui per si Iri posito, unde glandularum t glandulas secernitur, heterogeneus buli obstruuntur. est,necesse est, ut omnes singularum Dolor in eancro exulcerato lim particularum pori fini diversimodὰ Ierabilis excitatur a particulissalinis, confirmati , liquor glandulas per- ει acidis,quae acutissimae sunt. praediis means, particulis sulphureis, salinis, tae namque particulae, dam sermenal halicis , α phlegmaticis scateat, tantur, fibrillas nervosas,& tubulodi' bd si unicuique particulae propor. pungunt , contrahunt, convelluntationatus non datur porus ad liberum corrodunt, edunt, unde necessariis commeatum , nec harum insensilis continuus, vel saltim per intervalla, siccedat tran iratio, ex remora ob- exquisitissimus dolor a particulis

structio necesiarib sequitur. Coeis acutis oboritur.

114쪽

C A p .XXIII.De Vlc. cancer. Iupo,& noli me tangere. 9,

cadavericum spirat anhelitum , ut se non solum adstantibus, sed etiam ipsi Pro scaegroto nauseam pariat,ex qua colli . Ulcus cancerosum vana spe vulgimus cancrum exulceratum gan- gares Iudit medentes, undὲ chirur-graena parum differre, quia idem Arh gorum dicitur opprobrium,fc aegro in utroque observatur sortor. Detor tantium dirus carnisex,ae nullus ,

hie a sulphure putrefacto , ejusque

particulis oleosis & volatilib. oritur. Materiae diversitas ex cancro exul cerato promanans, , diverserum tubulorum disces Ilione, & exesione dependet, quia in nonnullis tenuior,& aliuidior , in quibusdam erassior observatur succus , imb dissectis vasis sanguiseris , sanguis emanat , qui si cum impetu exilit , exarteriolis , si absque,ex venulis estiuit. Lenta in eancro febris' ab iisdem particulis eorrosi vis resolutis oritur,& in sanguinis massam delatis,ejusque mysturam vitiantibus. Animi deliquium provenit ex

re morbus est , qui aegras ingentem incutit metum, quam cancer exulceratus , nullusque est, qui elliturgos magis fatigat,dc pudore afficit,quam

hoc immane portentum , tum quia sanguis in partibus concretus aegre ob validas concretiones , dc nullo

modo discuti potest , teni quia ult,

mum acrimoniae,& malignitatis gradum nactus est,idebque vulgo die, tur , leviora contemnit remedia, & 1 rtioribus exasperatur, de praecipuEubi altas fixerit radices, nullis remittitur praesidiis. Hanc veritatem comis probavit Πj.sect.6. inquiens:

Vmbis occulti oneri Uint,secura- particularum fermentatione in parte re meliis curati enim otiis inter 'cassem stagnantium , quarum plures non curati vers longiira vitam trahunt.

acidae particulae ad sanguinis mas lam Et hoe idem innuisse videtur O, deseruntur , quae eo delatae ipsum eum cecinit: incrassant, coagulantque ae circula- udo fieri quadam priora vid tionis motum ad tempus impediunt, mus6c animi deliquium inducunt. . Uie.ra, qua mellia non tetigule fuit. Solet quandoque cancer perplures & ratio est, quia omnes, qui ejusmo annos sub exigui tuberculi forma de. di cancros exulceratos curare ten- Iitescere, quia selinarum, sulphurearumque acutae particulae phlegmatis etcompedibus obvolutae vinciuntur, seriantur, sopiuntur,& nullum ex sonis motum edunt, donec praeditaetant, magis illos eorros vis irritandi

Qubd si quandoque aliqui eurati

suEre,vel in tuto non suilinam cur

lio radicitus subsequuta non stat, undὸ malum deindὰ depimabile iculae a viseos humoris vinculis, ptiore peius regerisinavit, dc mox'

quibus antea ligabantur, extricen- tem intulit. Nos vero mitiorem cantur, de aciculis suis pungere, scinde. eri exulcerati prognosim, quis, vul-re, dc exedere incipiant. garei instituimus, maecipuὸ si extu

115쪽

Curatis. Caneti ulcerati curatio apud vul-

ouandoque repudiamus, quia ut- bantur, ut notavit apb. q. plurimum non sine magno sangui- Meiaucholicos veroploiusper in ora, nis profluvii, & vitae periculo iuc- eadem ratione contraria appen se . Ad bcedit: attamen cancer in aliqua cose hoc ergb obtinendum primo seraporis cavitate contentus, ut in ano, piis humores praeparant, quos post vulva, palato, lingua &c. disticissi- ni amser. desimaria majori, vel omὲ, curatur, nisi exilis valdh fuerit, fumaria majori helluaraia, vel pil

ec chirurgia facile tolli possiti de fa δε laiuli purgant, hoc non solam in principio, sed in mor

decursi toties , quoties accidentia saeviunt. Post purgationem ea,quae

gares consistit primo in sex rerum eatorem temperandi energiam lo-' nonnaturalium vulgb dictarum mo- bent, propinant. Praeterea per diu-deramine, undE aerem eligunt tem- turnum tempus praescribunt seriperatum, victos rationem, quae ad nisi usum remipurati, in quo μη humidum, & frigidum vergat com- ratus siu vit mus. verum puigan mendam, cum eorum abstinentia, tia in eaneto nocent, & malum non quae atram bilem gignere , vel ex- attingunt ; haeret namque uxpluricalfacere possunt. Pro potu acida mam partibus solidis, Mesb centiο- vitanda iubent. Motus magis,quam purgabis cancrum non tantum non quies conducit, quia atrabiIarius eurabis, sed nee tantillum lenior, humor fluidior redditur. Somnus imb magis exasperabis. moderatus magis prodest. Alvus Sanguinem e venis sedis mixtunt, servetur lubrica ,& siqua consueta vel salvatellam tendunt; putat pevacuatio suerit suppressa, omni stu- enim ex harum. apertionς mς n dio prom eatur. Veneris usus sit cholicum sis uinem educi. Exte- raros, Maestitia, terror , metus, rum eancerosis ex sanguinis milia 'aliaque hujusmodi animi pathema- ne illud reportabit iuvamen , quodia magnopeia noeent ; sanguinem ex medicamento . purgante, im namque aliosque humani corporis aliquid de ipsius una demetur. succos eoagulant, re ad motum Tandem ad partem aste in va- ineptiorescidunt. Laetitia, gau- ria applicari jubent medicamenta, dium , fiducia, spes maxime pro- semper exasperantia vitantes , num

sunt haec enim copiosam succorum jusmodi sunt ζ7μ- 'distributionem per totum corpus cumsuccoseiani, 2 ρω-bo uita simul

promovent. in mortaris umMo agitatis , Delan purgante medicamento quand)que addunt melantholicum deplent humorem, succum virga aurea, ut prae e seculentum repurgant sangui. stantius evadat medicamentus item; instituunt tamen purgationem Vel linimentum concinnant exsucco inferiora, n m per has partes sedi majoris, plant Inis,fiam,pμ v

116쪽

quibus ad majorem cssicaciam ustione extirpandus, actualem adoleum rosarum, & ceram addunt, mouendo ignem sana tenus parte. Hisce non juvantibus , ut semper Caeterum caustica, non potiumus evenire solet , ad serrum, & ignem non commendare . inter quae otium confugiunt, si vires,&aetas consen- arsenici um , commm , oleum tiant. Sed hane eurationem, quae /ntimonii , vel lapis infernalis Libs ferro,& igne fit, tanquam barbaram, mi liquida excellit, attamen sat& noxiam rcpudiamus. laudare non possumus eumn mereu-Verum, quia ulcus emcerosum rii album, quo nos feliciter utimur exatra bile fit, ut notavit Gal. bberi, per iteratam applicationem. de aurabile, curationis spem adimit, Qubd sit cincer si occultus, hoe ac proinde malum specioso tegunt est, penitiora obsideat membra, vel pallio, α non curant , uri dictante illas occupet partes, quae viciniam, p. siil. 6. aph. 33. ad curam pallia- vel consensem eum nobilibus, prin-tivam recuriunt, nempe Πre,& am cipalibusque partibus habent, nullatumno corpus cancrotum purgant, tensis excisionem , vel eadustionem& quoties morbi saeviti exigit, admittit, vel si magna sit aegrotan- item duos aperiunt sonticulos, ut iis imbecillitas, ves omnia depasta fuerint, quae talem non sinant op rationem administrari, praestat pollis curatio palliativa, sive fucata

vulgb dicta scilicet potilis palliari

quam curari, & remediis lenioribus externis tractari non posthabita internὰ sanguinis succorum eorrecti ne, de debita dixtae praescriptione. Lenientia, & blanda debent esse t

pica medicamenta,non tamen efiic cia;talia namque particulas viscidas commovendo, acutas,& corrosivas materiam cumulatam ulcus excita tum sensim ad vulgarium nutum educat. ia . Pio ulceris cancerosi curatione pr catharticae, evidentesque causae, siquae adsunt, removendae,& sedu-Ib incumbendum est, ne acidi, s Iinique succi impostersim generentur. Si eander sit in extima eorporis parte, & certistima mors brevi ininsineat, & in tali parte vel commoda sectione radicitus exscindi possit, amputandus est ad vinum usi quiescentes ad motum suscitarensique, semper tamen sinistro se mu- unde ulcus corrodendo serperet, ni at prognostico ch irurgus; expedit & im manis concitaretur dolor. namque interdimi anceps experiri Purgantia in cancro medicamen- praesidium, quam nullum , atqui ta liberrime non convenire fatemur, sectio perperam institutam cancro quia malum solidas obsidet partes,de incurabili saepe recidivam minatur, esto centies purgaveris,minquim cia& quidem majori cum tumore , 'de elum vel curabis,vel lenies, imis id exulceratione, ut pluries observavi- pejus reduces,salinas, aeida'; paribmus. At si eancer majόin vasa san- culas agitando, dc magis exaltando, isera obsideat, ut immodica san- acytissinus reddes,praeter mercuria- nis profusio timeatur, cultro mi- lla,quorum sepe optinium observatum excidendus est , sed potitis vim iis effectum. Eodem pariter m

117쪽

io2 De Vlceribuo

do sanguinis mIssio ossiset, cum ritu non nὶmquetus unius conditionis sit sanguis iste omnes particulas acutas secum scilicet acidarus',salinarumque Par- rapit. Interna verb ad doloris sedaticularum sordie imbutus. Praetere, tionem via i nnia , 2 siulphura mi venas impuro singuine turgidas ul- neralium ario 'uas a palliisve mulceri subjacentes nunquam deplebis. t in valent.

Exulcerato cancro ea inreme Topica exulcerato cariem adli conveniunt medicamenta, quae aci- benda sunt omnia, quae actium acredas, salinasque particulas exaltatas temperan ut emptastrum Aranii e;

concentrant, cicurant, absorbent, de mercurio guentum nostrum

glandularum obstructiones reserant, is, vel sturnm in ta nisu redinio hujusnodi sunt ocul, eancrorum su- palliative imponatur ; id saturniciatilium, assa, chriarum cancrorum, enim lamina dili gestata, praeter er orassia, margarit ebur, O cae lae ign/ sionem, in medio albicantem pulve- parata, cruastus montava prv. item rem,seu cerussam observavimus , eoae alia a et volatilia, s diaphoreti- dem fere modo ac. Saturnus ab acri- ea omnia, quae acidas, salina'; parti- bus aceti vapori in ventre equiculas hebetant E corpore eliminati no in cerussam red; itur. Nonnulli, Ad obstructiones, & praecipue si & melius, saturni, laminam mercu- cancer ex menstruorum,uel haemor- rio vivo illitam eat ro imponunti, rhoidum suppressione ortum habeat, insuper omisia medicamenta ex sa- chalybeata adhibemus, ut est vinum turno eliciis ulieribus malignis, eX-chal bis,martis dulcedo, pulvis cache - e entibus,can sis, & similibus Ω- risus Q, μοι, vel nostersimplex urninis, lupo csive iat; haec namque abri in ocu radacia abripi sui ure, omnes parsiculas acuta cres,& cs orto, ac ex cassia lignea , vitriolum rosos, dulces,&ini Has reddunt. martis, tinctura, Τ V. c . nec non Vertim, ut verum fateamur, genui- ua aridula cha bra , seu martia , h na oneri Gratio n mercurio consi- haec namque medicamenta debile stit in hujus namque corpore omnia acuunt sermentum,erassos orpsdosi talia acuta , 'altata , eccorrosi que secem ad debitu suscitant fluo- l liquores acedi, & acres immutan- rem, viscerum impuritates abste tur emoriuntur, absque reacti gunt, tubulos permeabiles reddunt, ne in mercurium , mercurio patiun-α adstrictio, qua pollent facultate, tur Mechanicam in mercurii dulcis omnium fibrarum laxitatem tolliit, eonsectione habemus', in qua salia

iis easdςm convenientem , natura- sublimata de supra mercurii corpus emque tonum inducunt,& ta Em exaltata μ&corrosi reddita, v sanguinis, omniumque fluidorum nenata per novam mercurii vivi as uiditatem instingunt, de depurant. ditionem omnem corrosionis activia Ad intolerabilem caneri cruciatu tatem a tunt, ,& in suave ac no-sxternὶ Applicari potest camphor in bile medicamen trans aulantur. In Mua ma arum ιι φι atra ruina rum super ab eadem mercurii dulcis con

118쪽

a'sar, auripigmentum vel sandara-ςham quae inter venena corrosiva haud infimum tenent locum sunt C A p. XXIV.

que venenorum maxima per mercurium cicurari, &dulcescere, ita deposita omni venenositate, ut tuto cisalubriter trin intra corpus assumi quam extra applicari,ῖα multis morbis mede 3 possint ut Arsi/ici crasta ini ex. c. tamercurii vivi ana miserantur in mortaris lapideo tamdiu Gaec nullam mercurii granulum . U- pareat. Ponantur in aludere 2 igne arana

D 4ma per sex vel octo horas. finde vases arsenicu acetari instar duue pluribus morbis applicandum invenies Hinc itaque discamus oportet mercurium omnium corrosi volum strenuiss-mum esse domitorem. Multifariam cancro meteurius applicatur, sed prae caeteris non quidem vulgaris, crudus, &indigestus, sed indolens, cujus nos praeparationem alibi docuimus , & mimontius lib.ri Ideis notavit.Nonnulli per 'livati onem ope mercurii peractim cancrum curarunt , ut apud optimae notae aut libres Iegimus. Cae- tecum nos in cancri curatione in

pauca dosi suffumigio utimur , absq; eo quqd salivationem promovear, ex scrupulo uno cinnabaris factitiae, vel cinnabatis antimonii Θ s. vel na.

tivi gr. iij. solo quippE talis pulveris fumo in singulos dies semel conti-

natat' ad persectam usque cicatri- .etationem ulcera cancetiosa duximus, de quoties denu. regerminavit, eo

dem suffumilio felici cum successi

curationem complevimus. M

De Vlcere D epuloto . Careesse, Teis is erc. P Raeter ulcera,quae hucusque nos

recensuimus, alia quamplurima per chirurgorum ora,ut dysepulota, cacoethe, phagedaenica, Telephia, chironia &c. vagantur, qu ς qualia diquid sint, hoe capite expediemus.

Dyse lota graec , latini, aegrἡ Ω-nabilia, de contumacia, & ea sunt ulcera,quq νε sanationem recipiunt,& cicatrice obducuntur, eX eo quia licet pars affecta influentem non vitiet humorem, ad partem nihilominus exulceratam mordaces humo res perpetu. confinunt; ulcera namque diuturna necessirid viscera contraminant.

Uleus cacoethe, suὲ malignum voratur illud , cum quo copulatur peculiaris exulcerari membri prae- . ternaturalis dispositio, humores vitians quantumvis laudabiles in I bolantem fluentes. Chironia, de Telephia malignorum ulcerum species dicuntur, appellationis tamen ratiosm alii aliam tradunt. Pro Chironio quidam existimant Misenem inmurum

ab Hercule ictum immedicabile in pe- . do vulnus accepisse unde perierit,& hae ratione ulcera immedicabiliaehironia dicuntur. Alii ut Ovidius

M.fastorum tradit: Hercuom a Chiro.

n. hospitio sesceptum fuisse, is climillius arma pertractaret, evenit, ut se

gitta quaedam Hydre Lerneae veneno

119쪽

1 ι De Vlceribus. . .

imbuta in pedes inci 'reti quod ma- ad sanitatem indigena , illud vetue, Iuni nulla ope sanari posset,inori ta- quod Telephus in tali ulcere diutilis

men non potu si , quod ut que 'a perseverarit. Perperam putant aliquirente immortali natus: tandem cum chironium, ta Telephium phageda a superis impetrasset, ut immortali- nae esse syecies, d cipiuntur autem,tatem sibi morte commutare lice- eum thagedena iiii erosione consistat, ret, in Coelum translatus est, ut, δε-' ec chironium, ac Telephium mali-gittar, signum effecit. Sed hos Ovidij-gnum, & contumax siti

commento remoto , rei veritas est pha gaena est ulceratus tumor, irauem ab Hercule in pede vulnus sive ulcus ambulativum , quod non perniciosum,& venenatum accepisse, tantum affectam carnem pia ximo& ontaurea , quae inde a posteris cum dolore exedit, depascitur, co chironium d:cta est, semeti sum sa- rodit, de excavat, verum etiam ouasinasse, fuit Chiron primus chirurgia, ι --tiquioris mι icina partu, ἐ--totide amanibus , manuumque operatione nomen desumpsit. Dicitur itinue. chironium ulcus contumax,& malignum,quod ob contumaciam,medicam vix recipit curam. & Chiron aliquem , puta peririssimum chirurgum respectate videtur, vel quod a Chirone prim5 curata sit haec ulceris species. Telephium ulcus a Teupha nominis rationem accepit, qui ab Aci δε vulneratur et , cujus plagae chin nullum satis efficax inveneretur remedium,& longo tempore amictarς nitandἡm oraculo respolisum est,soret,

ut ea ip hasta , qua vulneratus

erat, sanaretur. Reeonciliatus itaque

Achilli ab eo impetravit, ut ex hastae, qua ictu trebi ne malagma conficeretur. & vulneri suo imponeretur: quo facto,extemplδ sanitatem est consequutus , in itinue Tel Dium ulcus,quod multum v lignitatis praesert , &'quod salutarem Aeliinis manum requirit Telephium ulcus idem esse eum chironio arbitramur; hoe enim dicitur tanquam Critonis ipsus oper

dentibus partes adjacentes , & proximas exedendo depopulatur. ; pro' pria labia in tumorem attollit , ipsumque durum velut callosam,

vi faciliter in lupum, vel carcii maegenerare solet, pestemque totam putr Dis callositatibus, &excrescentiis descedat. Qis ad nominis rationem attinet , pha degaena graece immanem comedendi appetitum

designat similem et , qui bolimum

g aeci appellant, sive samem c ninam omnia depas 'mem, hinc ea, quod ad depascenti' uicera haec vox quoque tran si ta est. Distinguitu . pl agedaena ab herpete, quia licet in ci

eum vicinas se at partes, cutem nihilominus solam ambulando,& serpendo exulcerat : phagedae a verbuna cum cute, quae subjecta sunt, d . populatur. Dissertalupo, quia ulcus hoc coletius carnes exedit, quam phagedae ita. Dissert et m ab alia ulcerum Opas lium specie quam graeci me appellanc , quod pascere significat statimque. Nonae uirus, quod non sollim cutem, verum etiam, Mearpem erodit,qua ratione dissert ab

heipete , qui solam est carnem, Pis

120쪽

stinguitur Nome, quod in phagedq- bus,& potus calidi, ira &e. Praetona erosio est a maligna qualitate , Se ria medicamenta nimis acria ule humoris aerimonia carnes depasi ribus apposita, & diu eontinuata. centa absque ulla putredine : in No- Internae sunt sanguis lympha caete- me praeter carnium erosiones putre- rique succi talibus imbuta salibus, do conjuncta est Si ταHorum ulcerum signa satile ex his, quae diximus, innotescunt, ut aliis non indigeant signis, addimus tamen, 'ubd illorum labia sunt livi. da,tumida, & dolorosa. Cavitas quotidi E crescit, quia continuti ei

eum jaeentes carnes absumuntur.

Chironium in pede ut plurimum nascitur, alia in diversis corporis partibus evenire solent. Ge..hpud Galenistis horum ulcerum quae in partem ulceratam fluunt . ibi exaltantur,& ad ultimum exaltati nis gradu evehuntur, &realgarinam nanciscuntur proprietatem. Hine est,qubd ut plurimu haec ulcera originem sumunt a malignis, erysip ratibus, aut abscessibus, vel vulneribus malὰ euratis , & praeci ue obfrigidorum topicorum applicati

nem.

OmnIa haec uleera perniciosa, rebellia , & incurabilia sunt clim ratione febris , & aliorum symptomatum, qui plersimque habent eonis usae sunt humores pravi, acres, bi

admisti oui Oristinem due Gabit -- dmixtunt suppuratio. nem, tum denique quia diniculteti emen

admisti, qui orietinem dueunt ab aliquo Viicere, vel a parte assicta, putii Mymη ς quia alma intemnerio Glida & sie a singuis lympha, aliique succlaintemperie calida, de sicca laboran- . Y δ c.. c

-- r ture tractetur,non enim nunico obe.

diunt medicamento, in cancrum, vel lupum degenerarit.& post calamito-nacem, & remediis resistentem illum expetiuntur: attamen in hujusmodi humotum fabulis passim

confunduntur, eosque mutant secundum genii libidinem, de morborum proprietates. Pro nostra sententia externae horum ulcerona causae esse possunt omnes, quae generationi salium acidorum, atque lixivialium occasionem praebent, ut est aer praefervidus, ci-

.a ρ. Caria Musitani Tomitasam. 5c invitam vietam, exoptatam

mortem causant.

Curitio. In supradictorum ulcerum eura tione vulgares talem victus ratio-Πςm primo institatui ut humoribus O as

SEARCH

MENU NAVIGATION