Aristotelis De generatione et corruptione libri duo. Francisco Vatablo interprete

11쪽

rα ARIs T. DE GEN. ET COR R. in hisce fuerit nia: tio generatio eris,uel corraptis, cum in a fistibus ex iis quae per accidens alicui competunt,alteratis.Sed quae congregantur,aegre:quaeuero siegregat turis ile corruptioni redduntur obnoxia. Num si aqua in minores aquae particulas sit discerpta, in aerem Oo

muriri solat:si uero regem lsi segmulquod in hisce quae posterium dicentur,apertiusfiet. Nunc verosiit hacteno definitum, feri non posse ut generatio sit eiusmodi cor gregatis,qualem nonnulli esse asserunt.

- An eotingat aliquid generari atq; interire simplicier. Qii obrem temper rerum generationes.Qitare aliquid simplis ei ter,aut secundum qilid, at coam Cur semper corrupto aliquo generatio fiat' in non emilliain quod fit corruptio,atq; ex quo generatio fit, alicui sit contrarium. . An eadem sit utriusq;.materia, & eius quod gignitur,eius quod corrumpitur. C A P. II r.

T T deteriarinatis pertractatisq; primo contem- oneratisne, re L Iplari oportet ultio simpliciter quippiam, an pr autem ex Drac qi sio 4 qμid ampa ut aegro sanu, Cr ex suno aegra, Mitiniaesia aut pus illime magno, e magnum e pusillo: Cr reIiqua

omnia ad hune modum. Nam si generatio simplicitcr sit, quippiam projecto e non ente simpdiciter,absolute 't.

- . Quare uerum erit dicere,quibusdam non ens competere:qAippe cum generatio quaedam e quodam ηο ente, ceue non albo,vel non bono fiat. At simplex generatio e no. te simpliciter ALPorro simpliciter,absolutes non ens, autia quod ex omnibus entis praedicamentis primum est, i aut quod est uniuersutrier cunm ambit,contineis,figni

scat. Igitur si primum,e non substintia erit substinuae ge

12쪽

aut ubi competere posse palam est, nam alioqui, afrctus ipsi a uulantia separari possent. Quod sita res habeat,

omnino ipsim non ens,uniuersaliter omnum erit abnega χ ma tio Quare id quod generatur,ex nihilo gignatur erit ne

eesse. sed de his die in aliis libris latius addubicitura,simul

ais definitum suis uerum copendiose in proentia quos dicamin oportet,e non ente simpliciter aliquo modo no fieri generatione,ct alio ex ante semperinis ens notentia

sed actu no ens,praeexistat est necesse:quod sane,ut patet, utroq; dicitur modo. Determinatis aute hisce, id rur lam exacte disquiramα oporte quod mira habet ambiguita- rem,quonam inqua pacto generalissimplex sit,siue ex ente potentia, e etii alio quouis modo fat. Dubilauerit

nans qui ii utra substanti ac rei huiusce,sed no qualimis,qualitatis,aut ubi,generatio fit:eode modo et de corruptione Na si quid oriatur,quanda potetia no actu substititia esse,dilucidu est,exqva fui generatio, in quam id mamini necesse sit quod corruptione subit. Vtru igitur ex caeteris quae actu sunt quippii huic competet, utru in- sua id,quod potentia durixat hoc aliquid,ais ens est, inpliciter aut e neq; hoc aliqui nes ens quatins erit, aut

qualitas,aut ubi nΞ si actu nihil sit,sed omnia potetis,exemet cr id quod is ἐξ no ens esse separabile aer insuper id quod semper maxime sunt uerit qui primi in philosiophia uersutisuno nihilo praeeristente quippia gigni. Quod si veru no fit,hoc quide substititia,er hoc aliquid esse, sed e caeteris praedicamelis aliquid,cotinget utia diximus distctus ipsos asu alijs posse separari. De hisce igitur quo- is adferi potest, Cr q- ni sit causa cur generatio ta quae inpliciteriquis quae secundum partes semperfit, disendus. Sed cum ulla quide causa fit unde nomesse prin i 'cipiam

13쪽

ARIs T. , DE GEM ET CORR: e iam dicinius,altera uerb ipsa materies,de tali causa dicamus oportet. Nam de illa quidem prius est dictum, cuilide motu ageremus, esse inquam aliud quod omni tempore perdurat immobili,er aliud quod in motu semper est. sed de principio isso quod muαtioni non est obnoxium, primae philosophis est deternanare,ac pertractire. At de eo quod caetera iccirco mouet,quia continue moueatur,quidnam eor quae singularia uocantur eiu modi causast, posterius erit asignandum.Nunc autem eam,quae velut in materiae specie sita est,cui sum,per qua generatio π co raptio nunquῶ natura deficiunt, dicamus oportet. Ndm simul frsitan Ct hoc emcrget, er id quo de nuper dubit uisus,quonam inquam pacto de gentratione, er corruptione simElici discre coveniat. Inachii aute er id quodsmagnum abunde dubium,quaenam causa sit, ut generatio generationi semper cohaereat,er altera astera subinde sequatur,RMidem quod corruptione subit ad id proficisci-

in ratione rerurna minime existit,nihil est. Nam quod haud est,nc s substititia est,nes qualitas, neq; quantitas, nesubi. igitur si semper grippiam eorum quae sint in ratione rerum abeat, cur no dudum uniares inconsumptu

sui atque inane euasit,cm id ex quo fit gcnitorum quod 3fnitum sit non enim propterea quod id ex quo quid sit infinitu fit,non deficit id enim cse nequid nihil enim actu infinitum cst,sed porentia tantum, nempe diuisione ipsa.

rsare hoc solam tuus melle otortebat, cur nunquam deficia quia semper quippiam fiat miniis:nuc autem hoc feri minime cernimus Ergo propterea quὁdmitritus haesius,alterius est ortim,er contra ortus huius,alterius lateri

14쪽

LIBERI.re nequeat. Cur igittar generatio, ercorruptio liter semper fit circa unumquodq; eoru quae sunt,hac apud omnes cauum satis esse puta duest. Sed quaobrE alia limpliciter,ulia no simpliciter oriri, ac interire dicatur rumsi sco Dremiis oportet, si quide ides generatio huius, er illisue corruptis,atq; huius corruptio, T illius generatio. Id enim,quadI postulat ratione. Dicimus enim quippia simpliciter nucier no fotu hocce corrupi:atq; haec generatio, generatio simpliciter: Cr hcc corruptis,corruptio fῖmpliciter est. Fit aute er hocce quide aliquid, n5aute simpliciter etenim eu qui discitsciente feri dicimus, 'i so Eute simpliciter fieri. Quia igitur quaeda id quod desiniedo saepe diximus hoc aliquid signfeat, quaedῶ no:bac

sane de causa quod in quaestione ucrsatur euellit. Refrienim haud pars,in quod mutetur id quod mutationem seu bit uerbi causa,quae ad igne sit trafitio, eaststa generatio simplex est Cr alicuius,ceu terrae,corruptio. morae generario generatio quaeda est: teru gcneratio simpli- citer non est, sed corruptio simpliciter, puta ignis, scuti fres Parmenides asserit qui duo,em inqua,Cr no eris,l Gera terra esse dicit. Verubaee,an alia eiusmodi upponantur,io η' 'interest nitali qu do quide modu quaerimis, non subiectu. Quae igitur ad no res simpliciter fit in ratio, corruptiosius G e .Q; uero ad ens simpliciaer, simplax generatio. Oribus igitur illae,fixe igni,cr terra, ue quibusdam alijs desinitae sunt, horum proficto alterum ens, aettersilii non ens erit. Vno igitur modo simpliciterquippiam generari,ac corri yi,Cr non simpliciterior inter se distr-rat. Aliem,materiae qualitare,coditione ue. cuius enim

disjentiae pol hoc aliquid significant, ed magis sub stantiu est. conti a, cuius didrrentiae priuationem magis

15쪽

. τε ARIST. DE GEN. ET COR R. significant a magis non ens est. Vtcalor, praedicamen

tum quoddam,er species estfrigiditis,priuatis:his aut so dij, ent sugnis ex terea dissent. At pleri' uidetur, illa potius sensibili,er insensibili distore. Na cum adsenis

sibilem imiterium muntiost, tum gigniquippiam aiunt: cum ad eum,quae sub sensum non cadit,corrumpi. Cliar - doquidem ens,eT non ens sentiendo,er non sentiendo definiunt:qucmadmodum quod scibile est, ens esse asserunt, quod ciri non sole non ens:quippe cum sensum ipse,scientiae vim obtineat. Igitur hi ut res ipsos uiuere quia sent,ant,aut sentire posistitia easdem esse,quiasubsensum cadant arbitrantur,ueritatem modo quodam se lantes,sed hoc Alfi dicentes. Istis generari quippia simpliciter, atque corr-pi,iuxta opinionem alio uis ueritatem accusit modia.Namstiritus,er aer sensu quidem,minus fiunt,ex pro inde illi,quae simpliciter corru untur,mumione ad illa

tendente corrumpi dicunt:as generari, eum in rem tam gibilem,terramq; mutantum uera uero roc aliquid er

hecies magissunt,quam ipsa terragvrigitvrsit,autnon t simplex generatis,quae edde alicium corruptio est, Creorruptis simplex,quae itidem generatio alicuius est, rasam diximus.Num i ob materiae discrimen euenit:nempe aut quod casubgintia Guel no sitiaut quod haec magis, illa minus:Cr non,quia materia ex qua mutatio venit, Crud quam proficiscitur,alia magis,esia mnus sensiu perispi queat Dicuntur autem quaedam simpliciter, quaedis sum aliquid feruiuo ob mutuam generationem , sed iam eum quem nuper diximus modu.M hoe tantum nuper definitu, determinatum psiat, curna eum omnis generatiost alterius corrupti eromin corruptio cuiustiam alius generatio, im oriri, qua interirem Inaliter tribu με

16쪽

I B E R I. hist duae insese infim minrisolet. At quodpοει loco dictu, hoc ide minime in quaestione reuocat: sed quisbia quod discit,no simpliciter fieri,sed feri sciens, quod uerbnascitur,fini dicatur. Haec dureprae te dictis dictunt. Na aliasubstantia,alia qualitate,alia qua- times feat. Quaecus igitur u rea nasigniscit, Gnosimplicitersed ecundu quippia peri diculur.Veruenis ero,in omnibus generatio simpliciterluxn ea quae inultera sunt eris,diciturintinctubntias ignis no si terra O inquat lassisau, sed nasii Quia igitur quaedῶ simpliciter oriatur,quaedam n5,etia omnino in ipsissubstat ij dictu est: σquod ut generatiocξtia est,causa ut materia id quo ubqcitur est,quia in e truria muruisu est: ais in ubstat s semper unius gener o alterius est corruptiorer unius corruptio, gener tis alterius.At uero nec dabidisse egueni qui ob causam i

'uptis quibusda semper generalis fui Nῶ ut eorrupi simpliciter quippia dicunt,cum illud ad insensibila o id CT '

Dod haud est,proficiscitur,' er ortu subire ex eo quod b est,cum ex insensibili'. Sive igitur ubiecto quopiam existente,siue non,ex eo fit quod haud s. smili modo es ex eo quod haud est, uneratur, er in id quod haud est cor pitur. Nerito igitur generatio non deficitiquippe cu generatis,corruptio fit eses quod haud est corruptio generatio eius quod haud est. sed quaeret aliquis, utru hoc ipso quod simpliciter non est,

iatraribsit altera:uerbi causa,utru non ens sit terra, Cr H quod graue est:ens uero igni Cr quod laue est: an no, hed ens terra,non ens uero terrae materies,dis ignissim

liters Et u materies utriusn diuersa',an nec exsese nautaseret,nec ex comm sina hisce,igniinqua,terrae,

17쪽

is ARIs T. DE GEN. ET cOR R. aquae er am,c3traria insunt. 'n puditim diuersas quod enim aliquido cum sit, subiici solet,est idem:at ratio non item eadem est. Sed de hisce hactenus.

Oudd generatio atq; alteratio diuerta trasmutationes sint. Si in genito aliqua passio maneat, quae fuit in corrupto, secunia illam transmutationem non eue. CR P. I .

E generatione autem,at balteratione, quo in se tisau, e diuersis es. icimu. cum igitu subiectus ippi M

i' is lectio atq; qualitas,que de Iubiecto nata eii dici,

redem diruersus' i uritus horae mutatuo :

eret b M se allectibusqui aut contraris, aut inter contrarios moti σ. permanens, vicissim modo

sanum,modb aegrum est: atq; aes,qμήηqμam idem,4 g res, atq; rotundum est, uti anguli speciem praebes It. cum totum mutatur, nec stobile quicquam ut lubi ctum,idem permanet, sed perinde euenit, ut cum ex toto semine sanguis, aut ex tota aqua aer, aut aqua fit: iam quod est rele, generatio huius est, Cr- corruptio.Et maxime fit ex insensibili ad id, quod uult ctu aut se ictibus uniuersiis sensibile est mutatio fiat,aut cotra:ut cum ex aere gignitur aqua, μt ζή ς νηήςr

rupitusteterum aer propemodrem insensabitu est. Caetem - - in hiscessii quae contrarietate allectio eadem remanea eo quod ortum est,quae prius in eo quod interhi erat,cessitam exacte fit aqua, aerμ persticuitas, auistig aqua remaneat:allectionualterutra cius esse in quod mu- .mio fiat minimἱ oportet. sin minus,erit alteΥatio. Verbι eo, musicus homo corrupitur,ta homo no mulicus gignitur: homo uero idem perseuerat. Si ergo mu)ica, a s

18쪽

iis pro icto foret alterius , aIterius corruptis. Quapropter hae hominis quide Ur hones fiunt: hominis vero musci, hominus non iri generatio cis corruptiq. Nuc autem id, αε quod permanet,affictus est. .Pro e circa ea quae eiusmodisun alteratio ex . cum igitur cotrarietatis mutatio in qualitate est accretio , est ut in dri eretio cum in collatio: mina diu,an qualinein teratio. At cum id n o remanet,in quo as uu alter aut omnino 'cides exinit,tum generatio unius est alius corruptio. Porrosubiectu ortim G interitus*sceptisu, maxime quide ac proprie materies est: quoda autem mo- 'do CT id quos,quod caeteris u*s mutationibus subiν -- Iccpropterea quodsubiecta omnia,quarundi contrari trium Uceptiua unt. De generatione igitur,σ corruptione si est nec ie,Cr quo pacto est,irem de alteratione, hoc modo sit definitium,ais determinatum. Ia - 2 mi

Αn auginentatio ab aliis motibus differat:& de sex ipsius conditionibus.

REstat de accretione dicamus,quonam a generatione, o Cr alteratione ditaui, er quou acto unumnquod χωru,quae uscipiunt incremetu,augeatur:σ quodvis eorum,qqaed crescunt,diminuatur. Prim) itas cosiderare

oportet utra mutua earu inter sedis, retia se eo solum si circa quod uersurisolent: uerbi gratia utru eo soli inter se disideant, quod ea mutatio, quam ex hoe in hoe tradit,puα ex substintia potetia in sufflantiam actu ge- ης .inatio sit: quae uero circa magnitudine vcrsatur accretio,Cr decretis,quae aute circa astrcta alter duo, atq; ed-

rura quae posteriore loco dictae sunt,utras etiam ex hisce q/μ ρομα sunt, d ea suae sunt actu, mutntio fit dii etia . bb x min

19쪽

dio ARIST. DE GEN. coRR., lationis nio diu dis dis Num nee id,quod alteratione sibit,nec aquod generatur , necessuro mutari loco cedinitur:quod aute accrescit, aut decrescit, cernitur, ut alio duri uo fertur modo:quod enim Dur,tota mole loc mutat:quod autem accrescit, perinde atq; quod distendi, produci, solet:hoc enim manente,partes alio, non sicuti flobi partes,mgrant,sum desierunt locum: nam obipartes toto manente aequabili in Ioco,iocum ex loco mutarteseoru .cuae cupentur. semper in ampliorem: DEι urgere solent: er eoru quae decres 'nt, in minorem. Generationem istur, alterationenis, Cr accretionem

nonsolu obiecto, sed ipso item mutationis modo di me, per ficuum est. At idcircvuod decretio, decretio ueuersari solet uersari aute uidetur circa maviitudinem

viro modo aceretionem,decretionem uesubire existimatron inquam ex potentia quidem magnitudine, ac corpore,sed actu nec corpore,nec magnitudine corpim'ri,an non,purindum est atq; ci in hoc bifariam dici e tingat,utro modo ' accretio s utru ex separata ipsa per se materia,an existente in alio corpore An neutro modo feri queat nam si separata sit, aut nussu occupabit loci , uel uu punctus quida,aut uacuu,vel corpus non sensibila,

'. ' eri Horu autem, aliem non contingit alteru necesse est

in aliquo esse: quod enim ex eo oritur id semper alicubi eritiquare erillud aut per se,aut per accidens. Wὸβ αβ si in aliquo, Cr isti quidem seiunctu sit, ut nihil illius aut per se,aut per accides fit, Ita profectὸ vel quaeseri nocueant, euenient. Dico aute ut si ex aqua fat acriide non

erit,aqua muritione subeunte,sed quia in aqua ut in uasemateries eius est. Nihil enim verit,infinitus esse materias, duoe Er actuseri. Adde quod nec ita aer ex aqua oriri μ uidetur

20쪽

LIBER i, Z i videtur, ut permanente sua aer inde egrediatunis tinoetur fuerit, in sarabili Tnnibu3 materia tribuere :M pote quae una numero inei sit, alione no una At uero nec puncti, nec lineas, corporis materia pracre ista de eausis oportet: sed istin ultima sunt haec, id miseries e leue nec ne a j πnqui nec sine firma epe pote,.GLgnMur igitur abstule aliud ex alio , id quD-ο quos SDeo iam definitus s ab aliquo ab huc ente,q od iusta sit aut generis aut lipeciei. ut ignis ab igni,aut ab homine homo. Aut ab qctu: ru enim ano duro cum si te ex corpores stati e materies sit corpota iam uiruta enim est comae corpM eade Cr inagnitudinen ab lectuaratione quide,non ite locoseparabilis est, nser ipsi quos 4rct M separabiles iit. Patri igitur in ex his quae addubitauimus,accretionem nρ esse n tione epotentia pide magnitudine, actu uerὸ hu aha fit magnitudine,quandoquide quod comune est. Danaile esset:hoc aute essenia pose,dictu iam est. Praeterea hilis vitio accretionis propria non est, sed generuisen

memtio est. Recretio Meia ' de diminuti'. Quam, rem id quod accrescit, magnitudinem quanda babedipportet. Proinde nequaqui conuenit accretione e mataria quae magnitudinis texpers, ad acta magnitudinis ebri potius enim esset gene ratio cqrporis,non accretio.Potius Η Σ ins sumamus oportet quasi tractates ab initio quaestionem,qualis accretio,decretio ue, cuius causis quaerimus, . exlytii. Igitur eius quod accrementususcipit, pars quaevis augeri uidetur. Aispari modo in decretioncminora euadere. Praeterei accedere quopia accrescere, CT abeante secrescere. Iris aut incorporeo, aut corporeu