장음표시 사용
131쪽
da dilatationis reis & arteriai
in cyrω - arterins pςr Qxem attractum , sive ad consseruationem caliditatis innatae in eis: Et hoci ilici: alhaec pisuquo est exdupli operatione, videlicet euentatione sequente dilatationem,qu ἶt erit ψιὰ ' iis attrinios β mundificaticine, Minente constrictionem, qua fit fumosiae superfluitatis cum aere ductio 2 Dicunt etiama, h*cyiridi non solii ea causa pulses, sed generationis sipus&dationis vitae,&huius perstit missionem, ut vivis*pvsa tua:&ici, haec virtus es Virtus aiae:&φ pulsus est prima operatio duae est hi scire beso. cum talor . spus sit dignius&proprius& uniuersalius aiae instrumentum ad oes eius ob haeones; o xiit rimanis operationem esse ad conseruatione eius principalis instrumetb Accidere aut ido: suffoc tio ex multitu ine: fumos silperquitati sincbrpbre ab eo resolutae,&spus per hocide incostrictione ibi tiuam convexsio, nisi nil tu ent vi pus impulsina,&caloris refrigerativa:& mundificatio funi sitatis hijs ua: Si rgo vadina, diu iu&tosirimo supetadid tanta virtutem exigintiam caloris indigenti leventilios i. .& mundificat ne mas et 'in D, φ fuerit anator vel minor intesior vel remissior. Ex quo dimWmtres eis s. causa essen ti/llas pul*Τdida iniustuuas pulsus v Rauerunt s. virtu*,pecinitas,&instrumetuim&1 varietas bus njius stis v rinthi em sta tu Ita xvii Micunt et,q, eode modo fit respiratio&pullus &alide iuuam nium assa res guaq;qMMnspera timum' et fabrorum; quem yirtus fabri dilatans,&pen hoc vacuu iacere nan, subit gredi popli,gliquid /4 ut 4 uin Vacuuinriti possit esse in natura: Est aut iubingrediens,ae sic subtiliviti. corpqnhu fi ni , faeiliotas cursus non solupehos&nares,qndit latur pectus&pulmius de petr inuentibi es porosRia dilataturς0hωrtem Sed in hoe est differentia inter respiratione es pulsum sicut dicunt in nullafta virtute virali: respira tio roavi tureaiah;quae est virtus voluntaris in ii in i in totW confientimus Q his,niab e sufficientit a voluntarie motiva. Sed nos istis opinionibus αἰ apparentium caui, demonstretur, neq; perea 'llo inodo ist: di vir medicus in suis opermonibus , nihilominus rei falsitatem habent: eo in ipsarsi prius patera' Tot
Sed dissonat, motus cordis & arteriarum s idem est loris, sit ab a petii: noli z dem Thi
i Vni h AEquatuor pus m attribuere coe iam sint plures his prin paletati potest Dicet in aliqua Laliqua dilat Atho' em&cositi Me,& vir aliquem motula demini G VIViriqitai quae non est apPemus sicut ab attractiva retentiva,&expulsiva,quae sunt partes nutri uuae: ut . .
132쪽
A quae fit apud dilatationem,est sicut ostendemus a vaeuo induistin& noti est a uirtute ut est ab ea aura 'Ei,uirimenti in substantia mebri. Adlluc Lutattractivam ebti operatur ad utilitate mebri ipsius, hoc aut ad mlati in ipsis arteriis no onatur ad utilitate substantiae arteraesed eius,quod continet in iac uitate eius & 1d illi ius aido nutrimetali,quod non dum ullum a participat actu,non potera para: atributo . Decemitis ergo videsicu causaliuius motus sit spuificatio quedam sanguinis1'calore facta sicut ex sentetiam ilosephi ist sep 1 dissidattribuere sum nature,sias .mi sitic operationis attribuitur ais,attribuitur alico ue aetates digo est huc mot; uisuq potestati adaptari, sic illanismust derelinsitur ergo Dature: sed lin natura in corporealato est cori tale aia sicut illius spuificationis Ddictio:indigens. n. ipsa spu,regulat dc ipsa cala generantδω ni sit prius dixitnb n in per alio ius potetiam Up essentiam tm. Cum .n spisn5st alicuius pot&se risi
calorea principaucausa euicies dilatatione,& no aia,velatae virtus,nili licui quaeda adiecta pfectio: subaccidit th.&φ ipse stri finalis,p hoc es, ad dilatarione sesitur attractio sanguinis enutrientis calor de aeris,excessum ipsius ad quatis scut dicemus cu in nec calorsi dilatatione facies ad huc fine prsncipali ,sed secudario im,sicut patebit: C Quare dismus, humidum nutrimental sicut est fianguis; cum deuenerit in fonte caloris ad ipsius nutrimentum& aliorum mebrorum, incalefici tibi usq; ad ebullitione, quae nihil aliud est,si spirituis catio humidi per calo- mrsed um fragilis spuificatur,oportet,il, intumestat: cu aut intumescit,dilatat c5tinente eu particula. propteruta quod dicit Philosophus, dilatatio est humidi calefacti spuificatio. Cum aut spus genitus expiraI,& feruor obtu- ditur,concidit particula dilatata: si . n. nullo modo expirare remaneret tumida&sempdilatat donec ruperetur queadmodum in seruore musti,si spiraculu vegetis psecte tactu datur,ut nihil expirare possit rumpitur vestes: si rquoq; & in se uore olbe. Continue igitur istud fiens per continua humidi inquentia in cor& arterias continue fa cit pulsum. Sed huius dilatationis calor fit principalius causa efficies,e finalis, mani sestu est ex hoc in eu aiae sit vivificare corpus,vivificatio aut sit ab ea p spiritu emissum in tot si ut supra dim est erit spuificatio principalius 1rneta,haec aut1calore: caloris aut adequatio subiaces spuificationi, erit intela secudo,sicut ad duratione vivificaiationis: quod sidem ex capietia naturae factu est,in unica operatione componetis seu copediantis utilitates multast - Quodam haec dilatatio sit a sanguine prorsipente in spm,significatur ex hoc ut Ph1losophus dicit in lib. derespiration q, hqc puliano magis fit in iunioribus, si senioribus. Exhalatio. n.seu sp 1ificatib fit amplior in eis Ppter p us habere calidu de humidum. Quod et sensiisse videtur lueanus poeta ch dicit, Dum mouet haec calidus si tran- D tin pectora languis &c. canguina n. calido motum spirationis attribuit. Declaratur et adhuc ex abis motibus huic silibus,factis asyu in corpore,queadmodum in tremoribus,& tetanis, desaltibus seu tectigationibus. Interceptus. n. sipiritus crassus frigidus in neruis causitqnq; tremorem ,qsiq; tetansi:interceptus aut in toto corpore lacetii causat saltum:&sic continua stante gnatione talis ventisab cute in corpore lacertio continua resolutione,vH tur1ndaltu continuatio dilatationis &depressionis,donec durat materia&efficiens:ita etia contin itin pulsu. Quod aut hoc ita sit, Arist. in meteorologicis causam terr motus inquirens ostendit dices o, sicut in corpore no-
s. 'μὰθ ζ' η μὴ Aly m, qu i ii beat spres Virtut ehno solum ex his,quae in aete& tetra a . . pu λ οφ nexui , deo quidemsortes aliqn ut dicit φ tentantes vi tenere motus infirmantium d & nos in m expertu lanius. Ostendit et & hanc dilatationem fieri 1 spu saltatio castaneae in igne
133쪽
mi esse natura. Cum enim pulsus siri tum fieri a ri tura: nam nihil est, quod possit a natura moueri corrarijs motibus, sed,ἰ uno i di, ueta, i ' liquo tolenter movebis: violenter aut motu,habet principiu motu Ira Lyg i dilatatio cordis &arthii, natur costitistio erit pr ter natur u eco uerso. iNisi esset,ino est: in venien Vnsi istorumotuu esse hiii is puru,st tu vero violentu esse & naturale sim diuerta re pectus mec es Vimq; esse naturale a diuersis haluit, poris mobilis fiasi. Secadum ergost, calor innatus spatii ans est in t substantia cordis,dilatatio cordis corii iiii illius actione dicetur naturalis: nosse in arterin,' om .e or spiriinifica sanguine arteriam est hira substitia eard,sed aliude veniens: Secudum aut ιν calor cordis no efficit hoc, nisiiudeat in humidu: humidu tat n6 est iii subnantia eo disGedeontentu in eius cocauitate,& sis in arterise, videbitur humidu tumefies violema uinti indueere equiteti. Quare dilatatio sim hoc erit vibletus motui veru,qihi si tusst . natura Iplantiatu salino erit minuenies adhuc ea dicere naturale, sicut mebro conata: tractio aut oro est naturalis, sed iii abal 11 ni uti scut adhue unius ondemus. Noe ut inco ueni plures motus diuersos,&actiones naturales in eode istu hi, sebie pluribus in ipso naturiscis Manisesta est ergo,P virtus dilatas arteria non estin ipsa substati arterivis i testestetido corauitatibus,aut in corde: ip .n,est virtus caloris,&sanguinis a corde caletis,quo si caloresi, guis spiliscitur. Ex quo patet inso ad dubitationem, qua dubitauertit antia,futru dilatetur cor ec arteriae,es 'repleaturan pleatur, qui, dilatetur Manifestum est enim,langvi ,ra transit in spiritu, nescit in esca uiui cordis de arteriae,& fit amplius repletivus illius expeteos ergo tunc oratorem locu dilatat eam undiq;. Pilata uiui ergo,qusa repletur,&n5edouerso,sicut credebat GaI .in lib. suo de utilitate Pulsius, St. n. repleretur, qui dilatit iristyler i pose vacuum seri,tune quereda erit aliacausa dilatationis , praedicta:quid ergo erit illud3 Cum . n. nres ivolutas, autetit natura,aut violatiae:lsed natura Medio posis. n. cord arteriq natura dilatatur, nunq, nisi violeret, coxrabithrm s aut nulli videmu in cotractione seri violenti sicut in dilatatione. Quare non crit poli, in restitur, quia dilatexur,sed econuerso,per mostum,quem diximus: nequae in hegamus tunc aliquid aliud subingredi quod etiam repletivum est,sicut aet&sanguis,quemadmodum posterius patebit. 'D vB syriasit aliquλvtrii dilatatio arterie sit pinsuxu spus repletiui, corde lipam,aut pspatio s
B , M.n. tuc exprimit spam copiose in ipsam : cuius et signu usis, si ligaueris filo arteria,no mouebitur postea,sicut noxecipies spum influxu. Nisi esset, no est illud pose ullo mo. in auis. n. ab vitaquaq; cordis coiis strictioe fiat liqc expssio spus i arterias, nStii est post oes corporis arterias p illu simul & subito repleri: trasitus.1ii huius spus per tot circu uolutiore arteriaru , corde usq; ad caput & pedes ipolis est in instati: nos aut videmus oessimul ipe,& eode modo moueri,ut ex una earu possit de Oibus cosyllogizari & argumetari,sicut i ii. Adhuc aut sicut Princeps dicit si latera alicuius diuersificatur i coplexione,vtvnu ipsorus: ii .era nil D- elam di Splectiois stigide. I etis
corporis arterias saesai. ait ad Teucru
stigidu,alteri Gal. dicit ad Teucru,q, pulsus phlegmonis, qui mouet uniuersum corpus,eet velox & spissius no asit semDmagnus, sed dstrus serrinus & cocusis auus est: sed eius phlegmonis,qui no mouet uniuersum corpus, i phlegmonis parte ps Ius e, diis dictuν est. Si ergo ab ifluxu spus a corde i arterias iderat hic motu earli nullo m&cotinsteret diuersifici ri pulsus i lateribus diuersis ic5plexione,aut diuersificari pulsum alicuius partis , pulsu aliam p phlegmonet illi Ap rex emo manifeste, caliditas maior & minor i parte corporis aliter & aliter spuificat sanguine qui eunarteria illiu part1ς, ideoq; aliter &aliter mouet arteria. Ligatio aut arterie no th1bet motu eius partis,q post ligatura pterjhibuione tr scursiois sipus tm, sedwpter phibitione receptiola caloris humatis sanguine totius an
,e wrς aliquis, P,si ita est,tuc oportet arteria viciniore cordi plus Hamari,&ipsiu, sanguin plus Iulii
xi,ideoq; plus dilat ri;& pulsum maiore fieri, i remotis arteriis: quare no poterit ex una earii syllogizaii mq'o i qtur,Vt mIn Or spuificatio 1 minori arteriaiuportionalis sit,ad motu iacted si maiori et in maiore, l -D AE R E T aterub aliquimre no spuificatur singuas i vena magna,q exit a dextra cordis in gibbuli qm--- moueatur oes, scut arteriae, maxime cum ex eade vicinia risi:,alterius vero apud dilatatione sat aptioinssamans: ch
135쪽
minus in en a natura,sicut & motus pulsus,& omo illic5similis,& ab eode, pter ide,scut philosophu, inhusi in libro de respiratione. Cum n dixisset ibi philosophus,s, tria sunt accidetia circa cor, saltus,& pulsus & res ratio diuisset λ,q, saltus est doctrictio calidi,quod in ipso pter restiperatione supquam,aut contabescentia vitainsrmitate,quq voca palmos,i.saltus,&alijssissibus:aut pter supfluam eius fuga,ut in timoribus:&o pulsatio est humidi calefactispirituificatio,resaltatio aut facta obuiatio ad frigidi costrictione,subiunxi Respiratio aut ii augmentato calido in membro,in quo est principi si nutrimeti. Et vult p calidum,sanguine,continuo. n.agiecit Quemadmodu ahamebra ing et alimeto,ita & illud,imo,si ali magi etenim alijs illud alimeti causa Q. Duemum dixit, Necesie 1taq; est amplius iactu, id caliduseu alimetum,eleuare organu: si aut amplius,cu spiritui eatu intumescit: vn3e subiunxit, Eleuat a dem,amplius factu eleuato audeo necessariu eleuari & continete ipsum particula:quoil qdem videntur facere respirates,ut dicit:eleuat. n. pectus wpter principiu ibi existes in ipso huius particulq ide hoc facere,i. eleuat pectus,ppter facere hocide cor,quod est principiu inexistes in ipis pectore.itellitur ergo cor &pectus ab eade causi icut videtur mec est miru, multa. n. est caloris redudatia in pulmone a cotidistinguineu ald ex sanguine subtili vaporoso seni tu&nutritii,sicut pariter dicut philo o
136쪽
diciescurans,ne vi sibus virtus voluntarie motiua influit a cerebro ad pectus,p somnum oppilenti ad quod et adiuuat calor pectoris,gredundas usq; in indice neruorum,obus influit haec virtus, pilationes fieri no pmittit Sed infitigabilis fuit hic motus,pplere se magis natura,si volutat hvolutatem quoq; natura imitariistu se . Voluntarius.mmotusno ob aliud est fatig bilis, nisi quia in eo accidit mobile mouere violenter cotta naturam suae inclinationis,quare indiget surtiirnpeis mouetis: ex hoc.n.dissoluiemouem, seu eiu instrumentu, quare lasi satur Quaxe,sicut lim , in eminuitabat Io, natura& volutat edetandus io assa sicut qn salit in alti an trarium naturx conans,ita nec in motu anhelitus pol esse lassatio, ut voluntas in eoimiteturnaturam.
spiritusilienteVAb &ς' ,-V inp-URR*ςxit ebulli forti Moreserit aquae tumefactio, indesinente
137쪽
stigesinente autem agente sit frequens. Admiror autem,cur non smiliter dixerit inseparabile eius&ν - signum esse magnitudinem pulsis,cum ipse in libro de pulsibus ad Teucrum,& in alijs dixerit, hi h i hia habet pulsum maiore, maxime cu excelletioris caliditatis sit spuificatione maiore facere,ad qua sequi ilia
tione corporis cottinetis maioreοῦ fieri,c patetiore fies oe genus dimesionis in cottore dilatato. Nis no, di ii heut dicit Hali) p p veloce & spissu subitelligit magnu,, quo nec illi separan , quis no subiteti6e, id fiat 'Sgo D 1eget aliquis,ad magnitudine dilatationis sequit multi aeris ingressuS: ad multitudine aut in i, ii, ,e is sequis multa seruoris obtusio,vt no possit iterum velociter εc frequerer intumescere: ppter quod citrii existente pulsu no poterit esse velox&spissus. Nisi esset,' hoc no est veru ullo modo,sqn magnitud6 4litas eoitatur sertitudine caloris spirituificatis, nam lucingressus aeris,sportionatur dilatationi,sicut dilatatib se uti feruor vero calori. Quare no est 2 hoc maior eius obtusio,si sibiwportione ideoq; no poterit,phibere,quius tuificit iteru velociter & frequeter penes quatitatem suae sertitudinis. sed,cum magnitudo diastoles comiti l is late instrumeti,pot illud cottingere, tunc. n . maior est p illud eius obtusio,si sibi s portiones Quare ex hoc s*hi subtrahi siqd de velocitate&spissitudine,pculdubio,sicut postea apparebit. Est aut magnus pulsus,in quo sistensio arteri imissa tactui sim omnem dimensione est abundas super temperatum fin latum longum&1lturi. Propter νoportet habere pulsum mediocre inter magnu & laruum fixe imaginatu apud mente: adhuela si inter veloce dc tardum,& frequente & raru,qui cordis inteperantiacosequune, volente et ex his cor calidius issis rato dignoscere,qm magni velocis & frequetis,& parui & tardi & rari,& aliorum olum extremoru est medii ii quod est co paratio: vi dicae talis vel talis per deficere vel ab udare a medio sui generis,sicut supra diximus,colatii tantibus nobis,ad Ofiat c5paratio,cu dici spars calidior,vel frigidior, vel humidio vel siccior. Sunt aut ρω nera pulsuu tactu coparata,quq GaI suis libris enumerat,aut dece,vno in duo subdiuiso sqquali in ordinatum t in inordinatu. Vides et, sertis pulsus sit de signis ypri' talis cordis,maxime cua Brti calore sertissportio hi δ
ritus, impetuose subleuas arteriam, sertiter Uellat tangente. Sed Gal.& eius uniuersa sequela medicorum avidi i causas horu in suis libris assignat,supponens tres essentiales causas pulsus,fvirtut , necessitate,& instrumetuae:st i penes illaru differentias diuersias,& ad se iis uice varias c5missiones,ois generis pulsus causam extrahit, V t fit dictit lpulsum molle& duru,calidum vel frigidu,vacuum vel plenu,penes natura instrumeti,& eius, quod in eo corin sim: Magnum aut vel paruues,veloce vel orduiupissum vel rarit,sorte et debilem, qualem vel inequale,ordiis tum vel inordinat si,boni vel mali ponderis,penes virtute seriem vel debilem,instrumentia aptum vel ineptu ne cessitatem magna vel paruam,& horu ad se inuice diuersas mistiones. Propter quod diceret,q, virtute conuiuit, necessitate iii aucta per excessum caloris maiore euentatioe indigetis instrumeto quoq; p sui duritie ineptitulat no habente, ortet pulsum maiorari:q, si hoc no sufficiat utilitati,velocita i& inspissari. Sed nos hac possit, neni no acceptamus dipter superius dicta de virtute pulsus faciete. Adhuc asta, ipsi dicut φ virtus ista,qui sedire opinans pulsum,pol esse fortis aliqn cu duritie instrumςti,siqn cu vehemetia necessitatis,ali ii cum utraq)2
debilis eu oppositis, quod est impose. Nam debilitas de sortitudo oli victutis est a sola aptitudineis ineptituti . clinstrumeti,quo viis, quod fit aptii vel ineptuin, nisi a teperantia taplexionis es eopositi iis ipsius: Si ergo 1
strumentu est in tu motu ip duritiem; adhuc aut dist erantia habetis in caloi evel stitore n5 poterit illius iis frumenti virtus esse undisinos cessitate &virtutieessent alii Mese istomu sicut ex si petius i. o fitendu esse quincimus. Dare acceptabimus a Gal. significationes pulsas supra uitis remotis seu b longχcoparatas: superippinquas: n admittemus Oino.'1 Dicemus erg6 tres effectas Amoti ab eo,que dicu 1 calqre spirituiscande humidum spirituificat ile,&iustfli metues dilat ibit eoiantis si h1le:ex different abs quoru ad stinuice comissis Oia gener ut seu ortum habent: bioti est: .facile disicernere Asrennas calori ,&humbris,& organimeque quod μ'ru alteri conexumquod genus pulsus M t m ei odem & tepore indaget horuinuest auo. . Nos aut sinε oberrassi liniare fata sic thei pigicthgkredimur. QUM supra rietum extiterit, humidua sit sanguineund si erit Midicumnta
si est Fortitudo,habitus existens,quo terribilia thau id estistinem prani: rur 1s naturalitar audia, naturaliter sorti at resitos timidus quEUmbdilia Θεώ εὐ- a Atarasitii ἡ
139쪽
eonuertibile existens ab hae inquenti apropter contrarie dispositum esse. Adhuc aute&multu rihianei cerebrum sim sententiam Philosophi,cum natura statuerat cerebrum frigidum in opposito cordi, caloris excessiim in illo. Si ergo accidat fieri cerebru nimis frigidia juperflue obtundit caliditatem in ta ut & haee ipsius inquentia sit potentior. Deinde daxit, D I C E N T V R. A V T E Μ .i .sed paulo post diebri ..e 'totius corporis,ubi signa corporis aegri simpli sumet a mebris habentibus virtute innatam &inque, - sculus. Hoc autideo dicit, quia no suffcit assumere caliditatem totius pro signo caliditatis cordi, hi si bus signis corpus tota calidum esse iudicemus. Et est hic notabile,s, nodocuit ulla signa coplexioris, in 'pta a substitialiter inhaeretibus ei, quia nullius occulti ad selisum mebri substati alitqr inli retia patere positi
Est autem & pectoris latitudo caliditatis cog itio, nisi & hic aliquando maxime cerebrum ti
retur,quoniam spinalis medullae magnitudo proportionalis est illii ut plurimum. Tanta. n f secundum magnitudinem,quanta spinalis medulla,quare spina tota. Coniungitur vero thotaki 2 tiore partem, sicut nauis carinae. Quare ex necessitate erit secudum longitudinem quidem a ciuis - phreno siecuri dum latitudinem Vero,quaddo quidem proportionalis est crassitudinis*όndVliora iunctio eius fit secundum allam. Quando. vero caliditas cordis dominans augmentabit thoracii: tbit secudum primam generatione, proportionabitur huius caliditati. Ide6ἶ, cum in paruocabit latus fuerit,maxima cognitio fit eius, quae secundum cor,caliditatis: Quado vero in magno caritio lest, maxime proprium &ho signum est cordis frigidioris. Si vero proportionem habet cum capti .iu signis Oterminandum est de corde, ut ex thoracis cluantit te nihil sis aeeepturus Est quidem & latitudo thoracis, caliditatis indicium,nisi & hic quoq; cerebrum plurimum obsite ii uequoniam ei magna spinalis medulla respondet. Tantae vero erunt magnitudine vertebrae, quant 1 22 nalis medulla,quare&spina uniuersia Configitur vero thorax ad eam spinae partem,que meta renu 1a est dorsum,dicatur,tanquam ad carinam nauis Quare necessario eiuslongitudo aequibitur dratudo vero erit pro vertebrahum ratione, quando ad proportionem earum crassitudinis suerit coissis vero cordis caliditas seperans perflauem ac dilatauerit in primo sui ortu thoracem inrit eiu dem ca id si,nisi sortiter cotra operes cerebre,docet, qualiter Iccidat ipsi