장음표시 사용
201쪽
cluda,in visitado Sanct.Sacri sacris oleis,sente baptismali, sanistorii reliquiis, ac reliquis, quae ibi erunt, utetur visitator eadem prorsus methodo, ac praxi, quam supra tradidimus,cum de Cathedralis E elesiae visitatione ageremus interrogatoria ibi posita,vel omnia,vel ex parte adhibendo, prout magis ei expedire videbitur. Tandemque Vil lator, ad augendam Christi fidelium pietatem, ac religionem sollemniter ibi, si ita videbitur, benedicet, canentibus interim cantoribus partem illius hymni, Genitorigenitoque, c. Cumque ad illud verbum peruentum fuerit, Sit O benedictio, tunc Sacramentum manibus tenens benedicet populo. Hisque ita peracti ,
Sanctissimum Sacramentum reponet:deinde dicet: V. Salvos fixae seruos tuos. R. Deus meus sperantes inte. i: V. Mitte eis Domine auxilium de sancto. . R . Et De Syon tuere eoS. V. Donune exaudi orationem meam,R.Et clamor meus ad te veniat. . Dominus vobiscum. R. Et cum Spiritu tuo. Oremus. Praetende, Domine,misericordiam tuam semulis,& famulabus tuis, dexteramque caelestis auxilij, ut te toto corde perquirant, quae
digne postulant, consequantur. Per Christium Dominum nollium
me hodo intendumsit in peragenda generali per Darum visitatione in arcesi. p. IV
ISITATIS ea ratione , ac praxi, supra tradidimus , Sanctissimo Eucharistiae Sacramento, Sanctorum reliquijs, sente baptismali,s
cri ue oleis, ac reliquis in Ecclesia, sacrario, Gypelisque ut dictum est, i cum de visitatione Cathe. Malis Ecclesiae tractaretur; Visitator ipse, siue sit Praelatus, siue eius Vicarius, secedens in locum re
motiun eiusdem Ecclesiae, si tamen oppidum .erit paruum, i
202쪽
colae tam clerici , quam laici pauci e tant; si autem locus sit magnus,& amplus, & incolarum numerus frequens, domi haec peraget, ubi concionem conuocandam curabit , ibique diligentius considerata temporum qualitate, ac moribus, ingeni jsque illius spopuli, perquiret, quibus pocisiimum viiijs ciues, & incolae loci illius passim det
neantur , eosque, conuocata concione, breuiter hortabitur, ac ino. nebit, ut munus suum implere, quantum in ipsis est, satagant; quod facere tenentur, re ipsa praestent; quae fugienda sunt, caueant, ac vitent; prout Sacrorum Cationum decreto sancitum citi eosque repre a e. Romana hendet, de exhortabitur plus minus ve, pro ut Dominus Deus os, &-cens. in αsapientiam illi ad id agendum praebebit. Et, quoniam Praelatus visitas, siue eius Vicarius debet praecipue reformandae, ac innovandae homi
num vitae vacare ', cum certum sit, omnium animas, iuxta eorum ope
ra, quae in corpore egerunt, vel aeterna vita donandas esse, vel suppli- s icijs aeternis addicendas', propterea Visitator,ut facilius scire possit, ac cognoscere publica crimina,quae in eo loco vigent, quem inuisit,acca tera, quae ad perficiendum sanctae Visitationis opus neces Iaria sunt, exequi,litteras per generale edictum decernet,quas etiam publice per Notarium, cuius opera in Vilitatione utitur, legendas curabit, ac populo insinuansas. Harum autem litterarum, siue edicti series ad subsequentis exemplar,ac normam confici poterit: mutatis tamen in terim nonnullis,& adiectis, demptis ve, prout ciuitatis illius , oppidi, siue loci necessitas, qualitasve postulare videbitur. Monitiones generales sunt praemittendae,prout supra docuimus in prinia parte, cap.ri; .soLI J.
missatio praedicorum, furisa , accensus Ecclesiae.
L L V D etiam Visitatorem perquirere aequum esh An scilicet labrici,& disicijs Ecclesii aliquis cesses sit proprius,& cui potissimu incumbat onus reparationis, conseruationis, de constructionis eiusde Ecclesiae, curabit se
-- ceriore fieri. d si copererit aliqua praedia fabrici applicat a, perquiret, an a quoqua occupentur,& an diligenter ea colan usque,prout opportunum videbitur,prouidebit, ac de omnibus Aa a . indicem
203쪽
indicem libellum, siue inuentarium faciendum mandabit, in quo
stincte,az congruo ordine, praedia, vineas, domos, una cum suis limbribus , ac terminis, mensurisque, ac reliquis, nec non census rationem, ac omnia alia bona, tam stabilia, quam mobilia , quouis in do ad dictam Ecclesiam, fabricam ve pertinentia, redigi curabit: sin autem nulla sint praedia certa, nullus certus census, sed fabrica expensas Episeopus, Canonici, Zebeneficiaci subministrare teneantur , illius utilitati consulet, prout tunc magis ei expedire videbitur.Et,quoniam longa dies multa solet asterre incommoda, tempore omnia consumente, IV,terit Visitator aliquam census partem congruam, & hinneliam pro Ecelesiae reparatione assignare , habita ratione qualitatis, ac quantitatis illius cenius,& illius Ecclesiae dispositionis. ssi ius enim compertum est, Ecclesias, hac una ratione, luia scilicet proprium
sum non habet, nunquam reparari, ac resarciri, donec ita corruant , ac de solentur, ut ad eas resarciendas multorum annorum census pinstea non sufficiat.
o S T Q V A M Visitator, omnium, quae ab Fcci fijs
possidentur, indicem libellum, siue inuentarium faciendum curauerit, ornamentaque, ac scripturari ad Ecclesiarum iura pertinetes,inui ierit, a ministius per quiret, ut administrati census Ecclesis, ac fructuum perceptorum rationem residant, iuxta laudabilem d. es. lius loci consuetudinem.&sacrosancti Tridetini Concilii decretum, per quod omnia, qtrae incidere possent, impedimenta tolluntur. cuius rei executione,oeconomum,vel Prior cin, siue Thesaurariu illius Eccle isae, pr sentibus ibi lam P ibym iis praciliciae Ecclesiς, di ali quibo laicis ex senioribus, & prudentioribus, ac caeteris omnibus , qui interesse volent,in locum publicum, & Paten;em vertire curabit ;&,delato iuramento illi primum, cui rationis reddendat onus incum.
sint, quod suco, d talicia prae tabitὶ. inde nonnullis f. tibus
204쪽
tibus ad id potissimum conuocatis,quod vera dicent in his omnibus4 quae illi Ecclesiae utilia esse cognoscent, nec ullo pacto fraudi vili con sentient, Notarius, computa, & rationes in libro Visitationis,eo,qui
sequitur, modo adnotabit. . l.
Primo ponet rubricam hoc modo: Computa, & rationes per Moeconomum, siue Priorem, vel Thesaurarium Ecclesiae N. reddita hoc amo tali praesenti N. episcopo, vel Visitatori. Visitationis munus continuanti,& prς sentibus ibidem N. N. vocatiri&detputatis, ut interessent, ac assisterent praevio iuramento. Deinde sequetur: Episcopus, fiue Visitatorab eodem N. oeconomo, siue Priore, vel Thesauratio intellexit,ac cerior factus est, fundum olivarum hoc anno de- .disse centun &c. valoris tot ducatorum ; ut puta, non gentorum
Item, ex eleemosynis tot, verbi gratia trecentos aureos habitos fuisse, & sic in singulis, ex quibus fruetus aliquis percipitur, proce- .dendo, visis, ac percursis omnibus,in fine epilogabit: Tottis supra di- , eius huius Ecclesiae census, ascendit ad summam valoris seutomat itot: ut, exempli gratia, mille nongentorum &c.Subiunget postea im. mediate totius exitus rationem, omnes expensas factas computan. do, illas expenses admittendo, quae admitti de iure debent; di inuti- .les, ac factas absquo ordine Superioris '& que non deberent fieri ,:nou admittet. Quibus demptis, stimimam faciet totius iusti exitus. iii icalce quorum subiunget: 'pyopter, viso omni censu Ecclesiae , visis,ac cori sideratis expensis, siue exitu,repertum est, Dommum N esse 1 debitorem in summa, & quantitate scutorum tot.quam quidem sum mana committimus, & mandam , 't tot dierum spatioeidem sces sae, vel ei, qui inius nomme recipiet, persoluere, ac reipsa dare sine
lba retentione rei tur , sub ena &e. Sin autem reperiet exitum,fi-ue expensas, censu, rationem excedere, oeconomo, siue Priori, vel
Thesaurario suturo impreain, v redditibus illius Ecclesiae soluat illi,quicquid amplitas in sua admir stratione pro Ecclesiae utilitate, at que honore de suo erogauerit. Qua Visitatione sic peracta, nouem oeconomum, siue Priorem, vel Thesaurarium . iuxta laudabilemillius liaci consuetudinem, instituet, re prius cum illis, ad quos id spectat, maturius collata, habitis illorum votis: idque, si huiusmodi Vilitatio in tempora, quibus mutari solent ministri, incideret, eo ne ad prestandum iuramentum, quod fideliter officio suo sungentur,impellat, ac ad satisdandum, nisi pro se ad cautionem idonei fiat, coget. Sin autem Thesaurarius, Prior Ve, siue oeconomiis, qui tunc temporis rationem reddet,nondum ministra-
205쪽
ministrationis ses statum tempus percurrerit,sed medium plus,minus, ueresiduum sit,tunc Visitator ei imperabit, ut tam illius anni, quam praeteritorum annorum residui rationes, ed computa successori
Cumque hoc modo cessis totius rationem consecerit,ac ceconomo vel Priora, siue Thesaurario tradiderit, vel is si, quem tunc ipse insti tuit, ac creauit; vel is,quem in huiusinodi adiministratione , siue ossicio repererit, ac confirmauerit, tunc exprelle Visitator ei imperabit, ne sine Pr lati sui licentia censum, ac praedia illius Ecclesiet alicui de nouo . locet ; nec quoius alio modo, siue ad certum tempus, siue perpetuo, alienet; ac alia exequetur, qui sub titulo de rebus Ecclesiae non alie- nandis continentur: cui etiam Sacrosancta Tridentina Synodus adstipulatur, ac alibi Summorum Pontificum decreta consentiunt. Loo-.tiones autem,quae inposterum fient, sub hasta, ct ad lumen candelae fieri curabit. si vines, vel landi olivarum erimi locandi, condi ciones in locationibus apponet,quae in illis colendis seruandae erunt ab iis, quibus locantur . Sin vero praedia erunt; ne locatio secundum, vel tertium annum ad summum excedat, cauendum erit in primis autet obligentur,& teneantur ij, quibus Ecclesiae bona locabuntur, limite, ac terminos custodire; &, si a quopiam immutentur, rumpantur ve, aut si que arbores, praedij ve pars occupetur,ad dictam Ecclesiam,sive illius ministros statim de serre teneantur. . Preterea, s quando Visitator reperit a miniitris redditam ese ra. tionem Archipresbytero,vel alicui alteri Visitatori, consuetudinis , aut priuile j alicuius virtute,rationes illas omnes, & computa publice coram Clero, ac populo diligenter considerabit, - .' ac percurret. si bene redditas rationes,si nullam , staudem commis tam reperiet, ea aucto- i i inritate sua comprobabit,dc debita .
poena illius negligent iam i i
multabit, qui huiusno- .di rationes, &computa admiserit, ac probauerit. ν
206쪽
. Visitatis beneficiorum,ac adtonim Messia. p. . VIL
XPEDITA re nomnium, quas supra commemorauimus,uisitatione, si generaliter, quod iequitur, praestare volet, ac se quam primum expedire,prout loci, i, ac temporis opportunitas postulabit, omissis rebus particularibus, quas supra iam diximus , per inreliquot beneficia, A dignitates, quot Cacnonicatus,& praebendae in illa Ecclesia sint, qui numerus eorum. si qui sunt, qui mensae communis participes sunt; ibtulos,ac anstitutiones diligenter perserutando, ac discutiendo. qui digni tates huiusmodi, de beneficia in titulum, & possestionem tenent, an resideant. Sod si quos sorte ob aliquam causam ibi non residen es re: ' beneficium illius huiusmodi sit, ut per Vicarium, seu substitutum regi possit,ac gubernari. huiusmodi etia Vicarium ibi reiadentem, aptum,idoneum,ac sufficientem ad illud onus subeundum esse oportet.Quod Visitator considerabit, videbitque &an ibi habita a Praelato suo licentia maneat,iuxta Sacrorum v Canonum praecepta. od ii clesia ex ijs erit, quibus animarum cura commilita est, cu- Tridenunt Concilii decretum ς inuiolabiliter seruetur. citius ctia dispositionem, ac leges,in omnibus sibi prae oculis ponet, ac seruandas Omnino proponet,ac imperabit, siue Cathedralis Ecclesia, dco egiata ue m erit, siue paroestialis. φ omnibus enim Tridentina S nodus opportuna remedia adhibuit.Si quos autem errores, defectusve reperiet,illas emendabit,acc'rriset uxta iuris communis,ac Syno, catam illius Eniscopatus Constitutionum methodum,acSacri Conci-
ueri Mis .Rissimiliter sibi, ac omnibus
rem sacram obligationibus. impossitionibusq; beneficiis illis annexis, uxta illorii institutiones,satisfaciat, Archipra H . 2W-m, iVς tpri,cui desectus notassi cura co. missa Herit,iuramentsi deserendo,quod fideliteromniu desectus notauerit.Si quos autem defecisse, ac iniuncto sibi muneri non satisfecisse depre
GI.de resor. b eap. relata cum reliquis de cle. non residen
207쪽
deprehenderit; si huiusmodi desectus circa Missariim celebrationem contingeret euentile, eas intra certum tempus celebrari ab ii , qui de suere, imposta arbitraria poena, imperabit. Reliquos vero desectu, corri et ad normam Synodalium illius Episcopatus constitutionum, beneficior m euain fructiis sit ita necesimum videbitur) sequestrando, habita rati e talis summae, quam pro huiusmodi desectu se obuere tenentur. Quod si Hrte Priorem,asumve, cui desectus huius odi notandi O. ra demandata est, neglistentiorem fuisse deprehenderit, praeteritam quidem Jn posterum vero, nel iusmodi errores committantur, librum faciendum, ac apud eum. dein custodiendum mandabit, in quo huiusmodi desectus dilisen sis
me adnotentur . . Pati ratione, vineas, temtoria, olivarum fiandos, ac reliqua pro
dia ad praedicta beneficia spectantia inisset, illorum indices libellos. siue inuentaria inspiciendo, si lacta offenderit; sin minus, facienda curabit,iuxta ea,quae in superioribus a nobis dicta fit erunt . Circa praedia ad labricam Ecclesiae spectantia inquiret, an conmε
reparata, ac resarcita Berit, an statutis temporibus ea colant, an ab aliquo aliqua in parte, vel omnino occupentur, omnesque tam beneficia obtinentes, quam eorundem procuratorum, ac institorum dese- eius emendando, ac corrigendo. Quod ad stuctus attinet , si a quo piam male, ac indebite preceptos, ac occupatos intellexerit indicandos intra certum tempus, & recuperandos curabit,inandabitqueλα- is Sacrorum Canonum decreta, ac Synodales constitutiones. quo resemino elapso, ni paruerint, fiuctus beneficiorum eorum, quiria contumaces fuerint, ac parere recusauerint, sequestrari imperabit, mandabitque, ut, quae per PVisitatorem constituuntur , nouerint . omnes executioni esse deman. a Cone.Tria.
208쪽
constitum in aliisvreuiori forma.
VONIAM Episcopus secundum iuris communis dispositionem, pactonus, & tutor est animarum d
functorum; propterea aequum erit, it Ecclesiarum a c3.3te. rva
in sua Dioecesi existentium cappellas visitet . quod nobi , Moasi celerius, m compendiose perficere volet, pote- η 'rit id hoc modo praestare; nisi maluerit sortὸ eam methodum, ac praxim sequi, quam superius tradidimus h , cum de s Cathedralis Ecclesiae visitatione tractaremus . Cum igitur huiusce' e. z eum se. modi visitationis initium iaciet, in primis perquirat oportet, quot que . in Ecclesia, cuius visitationi insistit, sint cappellae: tum, que, quantaque sit cuiusque dos, & a quibus data, & relicta suerit, quoties in illis rem sacratii sacere teneantur. An statutis diebus hebdoma- , m quibus . An in alicuius Sancti honorem. An vero pro defunctis huiusmodi sacra sint peragenda. Qui nam illas in titulum Visupra tradi
possideant. An huiusmodi rectores cappellarum, de qui illas in tam in visita. titulum obtinent, per se, an vero per substitutos , inque de Prae- :ψΠζς pri- lati sui licentia, illis inserviant. Tum vero , singularum mnesti nes, siue constitutiones diligenter considerabit, examinabitque,& yan onera, & condiciones annexas seruent, iuxta Sacrorum Canonum decreta , ac Doctorum 4, prisertim verb Gabrielis v super Ca- ec ultimam nonem Missae . Priorem vero, siue alium cui onus incumbit eos notandi, qui ,uiusmodi Missas celebrare tenentur , iuriare compellet, an fideliter hos, aliosque deiectus adnotauerint. d si for- dε testam. te eos, qui statutis diebus rem Sacram facere tenebantur , id per d lectio. G. negligent am , ac secordiam praetermisisse comperiet, tunc huius. modi Missas, neglisenter praetermissas, inini certum tempuS omnes denuo celebrari , ac integre illius Ecclesiae seruitio satisfieri
mandabit; desectusque , ac negligentiam salutari aliqua inflicta Poena corriget, ac emendabit, seruatis constitutionibus Synodali- Bb bus
209쪽
bus locorum , contumacesque , ac rebelles , ut munus suum implere cogamur , etiam fructuum sequestratione compestet. De cotero autem ; ne huiusmodi errores committantur , librum consi-ciendum curabit, in quo omnium desectus in Missis celebrandis di. ligenter adnotentur ; eique, cui huiusmodi officium adnotandi, in. rave mandata silerit, certam aliquam mercedem assignabit, nisi r is assignatam fuisse comperiet. Quod vero addictarum Cappelarum institiuiones, sitie sundationes, & dotium assignationem e quiret Visitator, alio iure potii simum illarii incensus consistat, ac totius census , siue introitus indicem libellum conficiendum curabit, praedia illis in censum assignata visitando: pro quorum quidem reparatione , si indigere videbuntur, expensas ex eorundem tructibus subminist ari curabit. Singulis vero Cappellanis iniunget , ut exemplar, siue transiimptum authenticum sundationis , reddituum, ac Omnium rerum mobilium, ad cappellas sitas spectantium apud se habere teneantur. Alterum vero verbo tenus descriptum per Priorem illius Ecclesie in publicum Archiuium scripturarum ad Ecclesiam itilam spectantium ciis dienduin tradet. Atque eodem ordine, eademq; methodo, invisitandis Ecclesiarum anniuersarijs uti poterici
Viseliatio generalis, sparticutiris iueperj
O ST QV A M autem Visitator Ecclesiam, fabra
cam, beneficia, cappellas, anniuersaria, ac praedias D singillis annexa, eo ordine, ac methodo, v tau I rit, quibus supra docuimus ; Cleri visitationem aggredietur: quem si uniuersiliter visitare volet, personali visitatione non indigeat, vel quia alias personaliter, ac pariba In ν ima culariter visitatus suisset, ut supra docvimus tunc omnes conuoc
bu d. i rom0tiorem, vel, si magis libuerit, in domum, in qua reside- , sunt pisi eu bit ibique delecto loco remotiori ad id apto, & commodo, pr sentiis laria interio bus ibidem nonnullis laicis Deum timeatibus. breuem ad eos sermone habebit,
210쪽
habebit, Latina, siue materna lingua consectum, prout magis expedire videbitur ; seque ad illorum, quos vilitabit, captum Presbyterorum accommodabit, in quo eos ad sui ipsius munditiam hortabi .ur: ac pro huiusmodi rationis themate illud Neemiae sumere poterit: Mundati sunt Sacerdotes, mundauerunt populum; vel illud Propheta: b, Am- a c. ra. bulans in via immaculata hic mihi ministrabit; sive, si magis libuerit, Pi l. io illud eiusdem Prophetae assumet, ς Sacerdotes tui inquantur iustitiam, Sancti tui exultent. Poterit etiam pro sui sermonis argumento illud Isaiae sibi proponere, i Mundamini, qui sertis vasa Domini: siue 4 c. t. illud ex Leuitico , ς Sancti: estote, quoniam ego sanctus sum. vel , ii ' se 9 magis libuerit eos hortari , ut sedulo munus suum impleant, ac suo officio diligenter fiuigantur, poterit unum ex sequentibus Scripturae Sacrae locis pro sui sermonis argumento, ac themate sumere ' Vos Sa 'talipcerdotes vocamini ministri Domini Dei nostri; vel , Vos s enim elegit Dominus, ut stetis coram eo, ut ministretis; sit E ilhid, Erudimini λ', d. qui iudicatis terram. Denique poterit Vi stator eos erudire,ac docere ii Picti iri causas, cur tot labores in visitando su scipiat, & cur ad eos inuisendos se contulerit. In quo pro themate erit illius Genescos, Pro talute. n. vestra me misit Dominus ante vos; vel aliquid aliud simile, prout magis ei expedire videbitur, habita ratione loci, temporis, & eorum, ad quos huiusmodi oratio est habenda; ad quorum captum omnino se accommodare debebit Visitator; ut i ii fantibus quidem lac, adultis vero, o ac robustioribus solidum cibum ministret. Q a quidem oratione, siue exhortatione habita, si particularis, siue personalis visitatio, ei necessaria videbitur, ni si velit eam eo ordine, cmethodo habere, quibus supra doctamus λ, poterit eam hoc modo p t. perficere. Residens Visitator in eodem mei conclaui, ubi oratio nem habuit, omnes inde exire imperabit; ac singulis postmodum vocatis, a seniori, siue ab co , qui in maioris dignitate constitutus ipsi, incipiendo, ipsemet per se, vel per alium virum bonum doctum , ad id potissimum ab eo electum, praesente ibidem Notario , ac nonnullis alijs , siue Notario solo , prout magis ei opportunum videbitur , eum hoc pacto interrogabit i An sit beneficiatus, vel Cappellanus, siue Vicaesus, vel locum tenens alicuius. Si beneficiatus fuerit, de titulo eum interrogabit, nisi serte alias in alia visitati ne viderit. Si vero Cappellanus, siue alterius locum tenens fuerit, perquiret, an sit oriundus ex ea Dioecesi, an extraneus. Si sit extraneus , litteras dimissbriales Praelati sui exhibeat , prout Sacri i i Canones , & Tridentina Synodus disponunt: exquiret etiam , an
ab Episcopo illius Dioecesis , in qua cappellis , siue beneficii, pro forisessi a. rectoribus inseruit, licentiam obtineat ; & alia eius generis; prout Bb a magis