Commercii epistolaris Vffenbachiani selecta variis observationibus illustrauit ... Io. Ge. Schelhornius

11쪽

COMMENTATIONIS STUDIO B. ZACH. CONRADI AB VFFENBACH BlBLIOTHECARIO PARS ILEccasse vero se etiam in hoc candide profitebatur, quod non unam vel alte ram integram bibliothecam justo pretio coeme rit, suaeque ceu sundamentum substraverit, quae commodissima suis, set ratio ausipicati in apparatu librario adornando primordit, a celeberrimarumhibliothecarum conditoribus ' plerumque

observata. Displicebat autem ipsi primo hoc consilium, quod sic multos libros, Pars IV. η v.

12쪽

vel sibi variis ex causis minus gratos, Vel iam aliunde comparatos adepturus fuisset, quibus iterum Vendendis Fran- cofurti haud facilis sum erat occasio, cum bibliopolae omni conatu repugnarent, ne libri sub hasta plus licitantibus divenderentur. Eo igitur magis mirandum , est, quod isthoc consilio nepecto ad tantam tamen magnitudinem ejus bibliotheca excreverit. Indoluit Vero semper,

quod Jo. Christiani Ilteri, Archi3ramma-tei Francosuriensis, insignem hibliothecam, scriptis historico - politicis probe instructam, quam heredes ipsi obtulerant, de manibus emiserit. Inuiper multis se parcere potuisse sumtibus asnoscebat, si sensim sensimque e bibliothecis, apud Beiallas aliosque praeconis voci subjici litis, Apellectilem suam librariam potius locupletare, quam tot libros incompaci OS, enormi partim pretio, e bibliopolarum

Francoruriensium et eXterorum tabernis redimere visum sibi fuisset. Alieno autem . tum, cum prima bibliothecae suae fundamenta sterneret, erat ab auctionibus, quas vocant, animo, Veritus scilicet, , ne sic multos libros mancos nancisceretur, Rquibus adeo abhorrebat, ut Volumina Vel

paucissimis pagellis mutilata, bibliothecae suae, etsi exiguo vel nullo plane pretio ea habere potuisset, sciens inserere noluerit. Mutavit Vero postea mentems

13쪽

yusmodi venditionibus interfuisset, multosque deinde hoc pacto egregios libros, tam manu exaratos, quam typis exsicriptos an hibliothecam suam intulit. augmenta 'capiente hibliotheca, crevit et ejus in illa disterenda apteque collocanda labor ac indu-Itria. Cumprimis multum operae studiiuue consium sit in adornandis librorum suorum catalogis. Vix credibile est, quantum molestiae hoc in negotio devoraverit, ut aliorum potissimum, opibus literariis, tantis a se sumtibus conquisitis, utigettientium Commoda promoveret, Vir laboris patientissimus. Noluit enim ist- Iaanc rem amanuensibus credere, ob rei laterariae ac librariae ignorantiam crassissimos errores in nominibus praesertim

propriis commissuris, sed ipsemEnon priamum tantum eos in Chartam coniecit. Verum. nitidius etiam atque curatius manu siua descripsit, vestigia secutus laudatissis principis, ALI USTI Lunehuris hensium ducis, qui sta insumi Ptolomaeum PhiladeIphum aliosque prisci ac recentioris aevi Reges longiEm: ει

TraVlt, ac inter tot rarissima bibliothecae Guelpherbytanae, quam condidit, ci-melia nullum facile praestantius, seraeque posteritatis admiratione dignius summi in literas amoris monumentum reliquit

14쪽

DE STUDIO

xem catalogo librorum et codicum, tanto si dio conquisitorum, sua manu conseripto,

rum bibliiotheca s pauca excipias ob quotidi nam bibliotheca accessionem cura, eo succin is est elaboratus jam, atque ad maturitatem per ductus, ut omnem superet exspectationem, et nec . voto quicquam magis omnibus perfectum num fis ρο sit shoc in genere experi aut desideraria In svorem profecto abreptus ego sum, simul ac spectati ingentem tot voluminum molam , qua indicem sum referunt: musto magis , ubi spissositis et amplissima magnitudinis codices curiosius inspicere carpi et evolvere. Librorum ipsorum-mer index integris quinque constat vastis regali, quam vocant , proceritate voluminibus: for duo sunt volumina cum prioribus illis miro ara rificio connexa, non libros sed aactores memoro tia. Ωfmrust priorum tria volumina ipsemet . princeps manu sua conscripsit: id quod mecum haud dubie admiraberis, cum plane, omni careas .

exemplo.

Est vero res Iahoris ac difficultatis pI na, accuratos bibliothecarum copiosarum indices conficere, quod ii demum penitius

15쪽

FEMAcmT BIBLIOTHECARIO. xemitius norunt, qui ipsi aliquando in hoe

se campo exercuerunt, inexpertoS. Thomas HYDE suo exemplo in praefatione eatalogi librorum impressorum Bibliothecae Bodleianae de huius negotii gravitata edocebit, qui integros noVem annos in adornando ac publicae luci exponendo illo catalogo ib) haud sine taedio consumsit. Consultum autem primo duxis: Noster, plenos librorum titulos catalogo inserere, quod etsi molestum sit, utilit te tamen sua laboris difficultatem satis compensat. Quo enim consilio hoc socerit, ipse in litteris anno MDCCVI. L

IV. Kal. Oct. ad AC RVM scriptis

ostendit: Felices nos, si modo Indices Librorum

ac Bibliothecarum accuratos Moeremus. Sed id nee sperandum est, cum maximum laborem requirant.

-m taediosus iste fit, expertus ago sum, duri curtam meam si librariam supellectilem in ordinem redegi. Indefessus attamen fui, deseris

gros titulas: hoc enim summe naec artium duxi. Licet enim saepe titulus in amphoram , liberis urceum exeat, pberumque tamen totius Θμ

νὰ θnobis aut sciet phia est. Lemplo rem

declarabo, in quantas errores inducat, si modo.

bin in quo tamen iure varia desiderarunt' viri docti. 'id. Bibliothecae Diversalis, quae Noribergae particulatim publicae luci exposita suit, Volumen IV. p.

16쪽

ut, in variis catalogis aliisque Erudito- ram scriptis laudatas Iob. Smetii patris et s- Iii Antiquitates Neontagienses , Novismagi Ba-υUorum ι678. in .lo editas, vidisse , crede-νem, descriptionem Urbis et Antiquitatum, quae in ea reperiuntur, esse. Au, postquam ipsum, librum nactus sum, intellexi, continere eum notitiam rari fimarum rerum antiquarum, quas in

veteri Batatorum oppido sudiose fibi compararunt ce) D. SMETII pater et stius. Accessit, quod multa scripta cuni aliis conjunctim edita, sint, quod nisi perspecto titulo ignoratur.

cum horum magnus sit numerus, a piceremque., Oceanum furis Tract. Bibliothecas Thesaurosi que Librorum Gravit, Gronomii, Gruteri alio- ramque integros editos, singularem eorum Tra- statuum, qui cum aliis una prodierunt, confeci indicem. Nec me paenituit laboris. Hac enim ratione omnem meam librorum supellectilem perlustrati, midique multis me cimeliis ditiorem . sese, quam credideram. Si DEus Citam con- celerit, et plura conqui ero, in lucem dabo 'eatalogum, qui publico non inutilis erit. Habemus quidem varios, ut Boiadan. Cotton. Nisan. Tellerianum etc. quos ut et Auctionum catalogos plurimos congessi, sed multis defectibus laborant, nullusque distis madis comparatus est.

Q Hinc opus hoc deinde etiam sub titulo Thesuri Antiquarii Smetiani vel

17쪽

, De specialissimo librorum, aliis insese' torum, catalogo, cuius his quoque mentionem facit, alibi iam. d ex instituto disseruir nunc vero de generaliori quae dam adhuc monenda sunt. Exemplis scilicet nonnullis declarabimus , quanti ad evitandos errores intersit, librorum titulos, si non integros quod in omnibus necessitas haud effagitat, pleniores ta- 'men et sic comparatos exhibere, ut i ctor, quantum potis est, de eorum argumento instruatur. Edidit Samuel GVI

rarissimorum librorum in censum Venit, donec eam optimo consilio D. Christ. Godost. ΗOFFMANNUS in Tomo I. novae scriptorum ac monumentorum, Pamtim rarissimorum, partim ineditorum coulectionis Α. I 3I. Lipsiae recudendam, et ex ipso quidem bibliothecae Visenb

, chiante exemplo Curaret. Hoc autem duntaxat titulo in catalogis nonnullis posito decepti fuerunt viri rei librariae alias haud i eriti, atque existimarunt, opus hoc esse indicem librorum bibliothecae Sebusiante. In quem illi errorem sane haud incidissent, si titulus ita fuisset exhibitus: Bibliotheca Se-' i x 4 busiana

d in prima hujusce sylloges parte P. AI. sqq.

18쪽

busti , seu variarum chartarum, diplomatum, fundationum, priviilegiorum, donationum et im-' munitatum, a summis pontificibus, imperatoribus,

.peseus etc. concessarum ecclesiis, monasterus et

aliis locis et personis, miscella centuria daa: ex archimis regiis, tabulariis et codicibus manu scrptis collecta, notisque istu rata a Samuele G

cHENON. Quis non, si in eatalogo legeret titulum libri a Renato Corvaesario adversus Georgium Thomsonum A. Isia. editi rLa cha e du IOU eermier , arbitraretur rationem capiendi l ces in eo tradis nisi adjicerentur et reliqua, οπ u traire da j usne de ruli se catholi et Profecto haud retulisset vir doctisIimus Jacobus le LONGin prima suae bibliothecae sacrae editione WEIDLINGH Gazophylacium oratorium inter concordantias biblicas, si pleniorem eius titulum legisset. Nihil facile stultius excogitari potuisse iudicavit MOR-ΗOFlVS te titulo, quem variis suis ob-

ce Polyhist. liter. T. I. L. I. C. ΣΙ. S. 48. Si Pyrgopolinices Plautinus li- brum aliquem scripsisset, similiter eum inscripsisset, judice Gregorio MAJΑ;

SIO, Viro inter praecipua Hispaniae oris namenta referendo, in specimine Bibliothecae Hispano - Majansianae a Ceu Davide CLEMENTE Hannoverae A. i s 3. in . edito, P. I OO

19쪽

servationibus, doctrina quidem et bona fruge haud destitutis, atque propterea Hamburgi A. I I a. b. D. Jo. Alta F BRICII studio recusis, praefixit Laurentius Ramireg de Prad' , hoc nimirum:

Πεντηκονταρχος, ste L. militum ductor D. Laurentiu Ramirer de Prado stipendiis contactus etc. Eo deceptus in lepidum errorem incidit, qui catalogum incomparabilis alias hi bliothecae Sarragianae contexuit, hune librum inter rei militaris scriptores reserens

f): ouod sane is haud facturus suisset, si mόcio librum. ipsum inspicere, Vel ea saltem, quae in ipsa ejus fronte sequumtur, Verba legere non neglexisset. Imo optaverim e3o, ut nonnunquam in catalogis explicationis causa adjicerentur paucula, in ipsis librorum titulis non exstantia, parentnesi inclusa, et diverso Characterum genere exarata, si illi fuerint amphiboli, portentosi, aut ita obscuri, ut, nisi ipsesmet libros in hexeris, Plane ne scias, quid in iis quaerendum lat. Quis quaeso, ni fi de hoc admonitus, existimet; opus sequenti titulo editum esse astro

dubii in fol. Nonne enim potius hariolari

20쪽

templationibuq plenum t Zacharias ROSEN BACΗlUS, Med. Doch. ac physices uondam Prosessor Herbornensis, Franco-urti ad Moenum A. in A. evulgavit librum, cui titulum indidit: MOS EsOMNI SCIUS. Cuinam, sodes, Vitio Vertendum esset, si ex epigraphe iudicaret, de pansophia Mosis hic agi, cum tameta Lexicon sit Hebraicum Vet. Test. Idem

minabatur quoque hujuscemodi omni cie tuim chrisianam, i. e. Lexicon Novi Test. , Graecum. Ipsemet VFFENBACHIVS, at quantus librorum helluo, se hoc modo aliquando deceptum esse fatetur. Vide rat in chialogo bibliothecae Markiana plus licitantibus divenditae, apari. I. p. 22 I. Franc. Dineti Theatra de la Nablesse Franci Me, rim. I. et II. 'a Rochen, ro I. in fol. Ε ti-xulo itaque suspicatus, esse librum genea- ilogico-historicum de ordine equestri regni Gallici, Weinenio Amstelodamensi bibliopolae id dedit negotii, ut cum pluribus aliis et hunc sibi compararet, quem etiam decem florenorum pretio obtinuit; sed animadvertit deinde facile, fucum sibi illo titulo factum, esseque opus ethico-politi eum. Hermannus Vander HARDI Brunsvigae A. i69o. et sqq. edidit catalogum librorum Lutheri aliorumque celebrium Virorum ab A. Is I p. usque ad A. typis excusorum, et in bibliotheca Rudol-