Commercii epistolaris Vffenbachiani selecta variis observationibus illustrauit ... Io. Ge. Schelhornius

21쪽

ibi Augusti Luneb. Ducis extantium, trius partibus comprehensum,. hoc titulor

Antiqua titerarum monumenta autographa LV-THERI aIiorumque celebrium virorum ab A. lyrr.Msque ad A. r 146. reformationis aetatem et historiam . egregie illustrantia,inseren. Princ. dolphi-Detc. bibliotheca manuasi Brunsviga recondita. Hoc

titulo decepti existimarunt celebres qui- idam Viri, eum publicasse ex laudatistimi principis bibliotheca tres tomos autogra

phorum LVTHERI et coaexaneorum o

cum indicem duritaxat hujusmodi librorum, sive editionum primarum scriptorum Lutheri ac coaevprum dederit. Extat libellus cum hac epigraphe A. 36 I. editus risuinermalia Bononiensia. SPIZELIUS ex inscriptibne auguratus, contineri in eo bibliothec rumBononiensiumdesignationem, Veneti is illum sibi afferendum curavit, sed ex άυτο ια nil praeter scriptorum patria :Bononiensium, ut et pictorum ' sculptorumque antiquiorum ejusd. civitatis,in eo deprehendit. Nonne igitur utilissimum seret, si in bibliothecarum illustrium catalogis bina verbula titulis librorum aequi-

Vocis aut allegoricis illustrationis gratia adjiceretitur Τ

st vid. Lexicon eruditorum virorum bio- graphicum Lipsiense, Tom. I. p. 1878.edium.

22쪽

Nonnunquam ipsae librorum inscriptio hes sunt mendosae, ac ab ineptis vel editoribus vel typographis depravatae. Id ergo quoque in catalogis monendum est, ne error lerpat ulterius, ac ipse possessor in ignorantiae suspicionem incidate V. g. Anime lae A. i s s . in aedibus Io. Steemi

prodiere ReramMUcomiticarumcommentarii SiagismundoLibero auctore.Si er hoc modo liber referretur in catalogum,ecquis non, nisi aliunde iam meliora edoctus, arbitraretur, Sigismundum Liberum esse horum comme rariorum scriptorem, cum tamen scribi

debuisset, Sigismundo Libero Barone de HERBERSTAYN, Neypera et Guellen-herg authore, quod ex dedicatione ad Ferdinandum patet Inductos etiam hin in errorem esse viros quosdam doctissimos, Sigismundum Liberum allegantes, plus simplici vice observavi. Sic Hieronymus CARDANUS Lib. VIII. de rerum varietate, Moscovitas, inquit, refert SIGIS- MUNDUS LIBER, Gyaris apud eorum principem legatus , jejunii tempore abstinere penitus

a cibo, diebus Luna, Mercurii, Veneris etc.

Haec aliaque pensi habens VFFENB

CHlVS, ne et ipse et alli, quibuscum Om munes esse voluit suos thesauros, am nuensium vel oscitantia, vel inscitia in errores abriperentur, non detrectavit in Ca- .

talogis conficiendis Herculeum fere subire laborem Toties enim in perpetuis bi- , bliothe.

23쪽

bliothecie suae incrementis eos manu sua transcripsit, Varie immutavit, melius diis

gessit, ut plus quam quinquasinta spissa

majoris formae volumina iis impleverit, a tribus robustissimis viris vix aliorsum transport*nda. Neque tamen sic sibi sa-.tisfecit, taediumve laboris huius, licet molestissimi, cepit vir sed tapoiocando Briarei sibi sortem exoptavit, ut tum his semper melius adornandis, tum aliis rebus notatu dignis in chartam con liciendis par esset. Plurimum vero inde percepit emolumenti: omnes enim suos libros et codices hunc in finem manu Versans, ut eorum titulos apte in catalogos reserret, non contentus fuit, sola illorum frontispicia vagis contueri oculis, sed ipsa etiam eorum argumenta diligenter peri stravit, atque hoc pacto in Iaria pariter doctrina ae indies mirum quantum profecit. Altioris praesertim indaginis ac operO- fioris industriae res erat, codices manu

exaratos excutere, et genuinos eorum

titulos exhibere. Quantae id molis sit, nemo rectius intelligit, quam qui ipse aliquando huic labori manum admovi

et codicibus MSS. tractandis ae recense

dis insudoit. a librorum olim tituli minio conis scribi, plurimumque exornari solebant, li-hrarii iape spatium et tituli et ornamenti

24쪽

DE STUDIO

ab. iis, qui a minio Miniatores vulgo appellantur, appingendi reliquerunt, factumque hinc est, ut antiquorum libri non pau- ei ad nostram aetatem ves absque titulis, vel cum spuriis inscriptionibus perVene ris, observante Hieronymo MAGIO. h

Haud raro quoque temporum hominumque iniuria eos reddidit mancos et fronte Calceque mutilatos; subinde etiam ob Vetustatem, librariorum inertiam, Charao rum Varietatem, mirificos litterarum ductus , Vocumque eompendia sunt lectu ac

intellectu difficillimi, atque ita comparati, ut solertissimis antiquitatis ruspatoribus negotium facessant. Testis hujus rei idoneus est Ioachimus FELLERVS, Academiae Lipsiensis quondam Bibliothecarius, qui in praefatione Catalogi Codicum MSS. Biblioth. Paulinae, Lips A. MDCLXXXVI. in ra. editi, de suis in illo munere ante- 'cessoribus, viris caelara doctissimis, haec

Commemorat: Male et minus accurate ab illis tectos fuisse MSStos codices, non illud tantum apertissimo documento est, quod, cum in uno quan doqui volumine X. mel plures etiam diversi co tineantur tractatus, illi primum tantum aut secun dum in catalogum retulerint ι sed et titulos quos-

h) Cap. XIV. Miscellaneorum seu Lemonum Variarum cons Cel. Jac. Frid. RE IMMANNI Ideam Systematis Anti quitatis literariae p.

25쪽

dam plane falsos v. Piper de Tempore, Sermo nes Promptuarii, Conradinra frater de congrega rione aquarum I cum ita debuissentsignari: Granum piperis, j e Sermones de Tempore, Prom tuarium sue Sermones de Tempore, Conradini Congregatio aquarum, Ave Sermones varii. Sunt enim Inscriptiones hae figurata, uti et alia v. g. Malogranarum, Aganipulus forum, Gemma anima , Fharetra, Diadema Monachornm, Urna aurea, Corona aurea, Speculum aureum, et sexcen ta id genus plures, quarum ingens pra careris ro pia es inter libror Paulina vetustiores Thrologicos . pressos. Sic alius liberPaulinussis notatur: Billia Saxonicis mersibus reddita, cum tamen fit κνο- νia Scholastica Petri comesoris in Uthmos Saxo uicos redacta, et quidem ab initio mundi usque ad rempora Eli l Judicis s aliusfic: Precationes Mis. xucae et Saxonicae, cum fini Vira Patram a Jacobo quodam Diacono rythmis Germanicis secundam dialectum Saxonicam ante CCCC. annos inclusae.

Sic ipsEUFFENBACHIUS in adversariis

suis historico-literariis annotavit, vexerem dissessorem Codicis cujusdam MS. de ludo achorum agentis e bibliotheca Jo. Maximiliani Zum Iungen, quae integra publicae Francofurtanae bibliothecae inserta est, ex priscae scripturae difficultate ita hallucin tum esse, ut, cum titulus codicis fueritSCACH ZABILE, ille miro Ploecismo literario volumini hanc epigraphen inscripserit: Saxonici Speculi declaratio Germanica MS. Hujusmodi errores ut evitaret No ster

26쪽

ster, omni studio contendit, eodicesque suos non obiter tantum ac veluti pertransennam, sed sagacibus oculis pervesti- savit, ut justis eos titulis in scatalogis suis , insisnire, adiecto etiam de eorum aetatu iudicio, posset. Maxime enim interest ejus, qui auctoritatem et praestantiam codicum calamo exaratorum explaratam habere gestit, nos

se, quo quisque taculo scriptus sit. Cum . Vero saepe certis temporum indiciis prisci

destituantur codices, paucorum, nec nisi literatas veteris aevi reliquias nocturna versare manu, versare diurna adsuetorum . est, priscorum voluminum aetatem, sinu qua illorum notitia manca est, ex Characterum forma aliisque criteriis indicare. VNFENBACHIVM autem frequens in hac critices parte exercitatio, creberque codicum MSS. usiis peritum licerat , artificem et sagacem divinatorem, quonam illi iaculo literis consignati esse videantur, quippo qui ex sedula eorum, quibus annus scriptio nis adjectus est, tractatione et industria in- .sueer diplomatum lustratione scribendi jusvis iaculi rationem compertam habe bat : quod maxime illi necessarium erat,' ne iucum sibi fieri, ac pro priscis magno obtrudi pretio codices recens scriptos, et ad imitationem veterum dolose essictos pateretur ab hominibus lucri cupidis, quos auri sacra fames ad fraudes quaslibet acu

27쪽

tos reddere solet. Dio Chrysostomus Grat. περι καλλους refert mirum librariorum sui levi dolum , quo vilissimos quosque recentium libros abdere soliti fuere trumento, ut situm contraherent, atque ita pro antiquis majori pretio Vetnderent i . .

Testis est Thomas JAMESlVS, in Bibliotheca Vaticana suo tempore non ea cos pingendi artifices quotidie ali solitos, quorum erat, Concliorum acta, et a liquorum Patrum opera exscribere, idque literis, vetustissimos Udices, quantum nexi poterat, imi otibus. k Quis vero dubitet, hoc artificio alios quoque turpilucello inhiantes subinde ussis Θ' Quod infelix Alphonsius CICARELLVS cl) acuto ad malum ingenio in fingendis dipi

matibus, instrumentis ac memoriis anti-

Cap. XV. p. I 68. inst. Thomac k vid. Guil. CAVE Prolemmena Historiae literariae scriptorum ecclesiast. praemissa, Sect. V. f. XV l. 0ὶ de quo ob fraudes suas nutu Grego rii XIII. P. M. extremo supplicio Romae affecto vid. Leonis ALLATH Appendicem ad fragmenta Antiquit. Etrusc. p. as s. sqq. et Th. SPIZELII Infelicem Literatum P. 423. sqq.

28쪽

DE STUDIO . quis characteres imitando, et chartam pergamenam, certis adhibitis artibus, antiquam repraesentando perpetravit, idem ab aliis lucri cauia in MSS. codicibus f ctum esse quis negaverit Certe, ut uniacum asserim exemplum, codicem novi Testamenti Graeci membranaceum, literis

uncialibus et absque accentuum notis exaratum,. ac hoc nomine pro pervetusto

antehac habitum, qui in bibliotheca regia Berotinensi grandi quondam . pretio a Christiano RAVlo,nisi tallor, redemtus, exstat, demonstravit la CROZE, cm

Vir κ'φιτικωτατος, recentem ac ex j editio

ne Bibliorum Iolyglottorum Complutensi ita descriptum esse,ut imperitus librarius e rores etiam typographicos haud immuto xit. Singulari igitur circumspectione ac peria. tiacm Atramentum quoque pallidum in

' hoc codice exuando de industria ad hibitum, ut antiquitatem felicius mentiretur,. et incautos falleret. vid. Epi-

. stolam Cel. la CROZR ab illustri, dum viveret, Viro Car. Steph. JORDANO Historiae itineris sui. literarii A. I7M. per Galliam, Ansliam et. Belgium se Iiciter suscepti, Gallico sermone A. - Ηagae Comitum evulgatae insertam, P. Is

29쪽

itia opus habet, . Qui bibliothecani suam prassicis codicibus locupletare cupit, ut ab ingeniosa lucripetarum veritia sibi caVeat, ac, ne nubem pro Iunone ample- .statur, Curet. Hac praeditus Noster, et multo Veterum tabularum codicumque usu exercitatus, Variaque insuper erudiatione instructus haud facile decipi se pas sus est, et cum volumina sua MSS. in Cat logum relaturus recognosceret, id operae dedit, . ut rectum de illorum aetate iudiacium ferret. Quod ad externum librorum cultum

spectat, VFFENBACHIUS, si ovibus

voluminibus varii inserti essent libelli, sin, gulos schedina interposita eaque nonnihil dissecta, ut primae cujusque libelli paginae infigi posset, discriminare, omnes autem bibIiothecae suae libros cartae caeruleae Ioliandista bisumoirent Misenten-passer inVolvere, tergoque titulos, addito impressionis loco et anno, curate inscribsere solebat. sn Isthaec libros involvendi I a ratio

n) ipsum Serenissimum Bibliotheese Au

gustae Guelpherbitanae Conditorem, . . AUGUSTUM, laboriosissimum Princi- . Pςm, Lucios in librorum dorsis sua inscribo

30쪽

ratio haud sine causa ipsi placuit. Non

innim solum hoc modo opera nitidius conia pacta ab attritione maculisaue conservantur, sed exterior etiam voluminum con sirmitas oculos jucundius afficit. Nam cum crebro libri iam varie colligati coemi soleant, diversissimus inVolucrorum c lor externo bibliothecae decori haud p rum officit. Singulos autem veteres li-hros in tanta eorum copia nova eaque θlendida veste ornare, re' esset enormes sumtus postulatura. Sunt insuper opuscula quaedam, quae in nonnullis rebus usui nobis esse queunt, ita comparata, ut si ea nitide compinsenda curaveris, perinde

seceris, ac si quis bracteis Ureis inaura- Te glandium putamina, VJ asini caput sapone lavare stolido consilio velit.

' - Licet igitur externi quoque librorum nitoris ac munditiei, quantum pote, studiosus fuerit, multosque libros insigniores, -- pro diversitate argumenti ac linguae, Anglisco Belgico vel Gallico more splendide com pingendos curaverit; maluit tamen sum tus

scribere manu, ne piguisse quidem, com-- memorat Cel. BVRCΚHARDVS ita luculentissima illius bibliothecae bisto-