Henrici Günteri Thülemarii ... Tractatio de Bulla Aurea, argentea, plumbea et cerea in genere, nec non in specie : de Aurea bulla Caroli IV imperatoris : Accedunt I. Textus Aureae bullae Caroli IV imper. anno 1356 Norimbergae & Metis sancitae ex au

302쪽

ANDRONICI

Ejusdem nomini; SECUMDI IMPERATORIS CONSTANT INOPOLITANI

AUREA BULLA

DATA

ANNO CHRISTI MCCCXXX

HENRICO

Henrici Mirabilis Hilio, Alberti Magni Nepoti,

DUCI BRUNSVICENSI

Regiones Orientis perlustranti.

quondam celeberrimi. Et

Tertium recusa

304쪽

L. B. S. '

Nisontes II. Imperatoris Gnfantinost. Auream Bullam, datam Anno IGO HEMRICO, Henrisi Mirabilis Filio, Alberti Magni Nepoti, Duci Brunsvicens, squam Cliris Dii. Henricus Meibomius quondam Acad. δε-liae Hi or. N Poet. Pros celeb. ex Collegii Sancti BD i in Cisitate Brunsvicens forentis Archivo in quo cuHodiebatur communicante Halentino

Muliero PCto , Collegii sius S. Blesi Deo onactus eset, cum Notis Narratione exquisita de Ducis ejusdem Henrici posteris edidit. Guoniam autem nullum fere editionis, tam d modo laudato Viro, quam ejuSdem Nepote emendati mo D.

HENRICO ME IBOMIO. Acad. Heimstidienses impraestentiarum Medico , Pol 'hipore in

comparabili anno Io o procuratae, in tabernis librariis extat exemplum, ideo, ut faciam nonnullorum Eruditorum de deri alis, Bullam Ham An dronici cum Motis Methomianis iterum evisgo. Narrationem autem illam, ante , pod Notin quae legi tur, utpote ad scopum meum non facientem, o . In sue Notarum additiunculas quasdam aleCI, quin ut candore tuo L. L digneris, etiam atq; etiam rogo. Scrib. Heidelbergae in Musto d. Ia Ianuar.

305쪽

Bulla Aurea ANDRONICI Imp. ita se habet:

Λ NDRONICHUS in 1 o Deo fidelis Impera-

. tor & moderator Ronaeorum, Paleologus, eX-cellentissimis Regibus, nobilibus & egregiis principibus, Comitibus. Marchionibus Capitaneis, ommunitatibus, Dominis, Castellanis ac potestatibus, Rectoribus, ac etiam universis & singulis, tam ecclesiasticis, quam secularibus, ad quos praesentes adVenerint salutem Cum Imperiali affectione. Curia

magnificus & nobilissimus Vir H Ε N RIC U SDUX BRESVICENSIS, cognatus Carissim US

Imperii nostri, per diversas mundi partes gressus suos dirigere intendat. Inde nos rogam US attente, ut amore Imperii nostri ipsum s enrs Cum commendatum habere Velitis , Vestrumque ausilitauta, conficilium & favorem tribuentes. Quidquid autem erga ipsum honoris & Juvam1nis nos fro Imperio proprio reputabimus fore factum. In cujus rei testimonium presens privilegium Aurea Bulla muta nitum munimine jussimus roborari. Datum in Castro Dimonci nostri Imperii, Anno Dominicae incarnationis MCCCXXX die sexta Ianuarii.

306쪽

HActenus Bulla Andronici, cujus oriographiam ita religiose retinuimus,

ut etiam vitia manere passi simus. Latine autem ab Imperatore GraeCoscriptam non immerito mirere: nisi suspicari libeat, siub Latinis sive Fram ricis Casiaribus, qui ut aliqui colligunt LX vel ut Pachymeris fragmenta lib. 2 annotant L annos & VIII menses orantii imperarunt, Graecos externae Linguae commercium admisisse. Cui tufagatur, quod tunc tempori propter Crebras praecedentium temporum ab Imperatoribus M Principibu Christianis pro recuperanda ex Barbarorum manibus Palaestina institutas expeditiones, peregrini coloni in Orientalibus regionibus magno numero consederant. Veneti etiam cum Genuensibus Sc Pisanis, qui mari omnes multum poterant, in lacero isto & dissipato, Vereque, ut Poeta loquitur, lamentabili regno Graeciae, partim invitantibus, partim invitis Imperatoribus, nidificabant deque potentia ac ditione sua cum alterius injuria amplificanda dilatandaque supra modum soliciti, linguam, qua ipsi utebantur, in occupatas regiones δί regna paulatim inserebant. Neque ignotum, quomodo Michasius qui ex Palaeologis primus cum imperio fuit quod tyrannidi sitiatdiffideret) de ineunda veteris & nova: Romae Ecclesiarum concordia sterio molitus sit, missaque Romam legatione splendida, a Papa, quantumvis reclamantibus Byzantinis sacerdotibus, aliquid fucatae dc evanidae consensionis impetrarit. Quid λ quod ipse ejus rei causa ad Concilium Lugduni in Galliis Ψ Gregorio X ad A. C. MCCLxx11 indictum accedere non detrectarit 3 Unde sine dubio per orientem linguae Latinae, tam in templis, quam aulis, major, quam antea fuerat, ustirpatio. Sed hac schola omissa Bullam ipsam nonnihil dispiciemus.

A ronichus in lito De Vitiosa statim in initio scriptio, ab inscitia scriptoris profluens: neque enim apud Latinos, quod monumenta nostratia ostendunt, nedum apud Graecos aliter quam Andronicus scribebatur. Titulus modestior magisque compositus est illo, quem ustirpavit Manuel, Fri derici Barbarossae coartaneus. Qui ita apud Albertum Stadensem ad an

num MC LXXIX ampullatur : Manuel in Christo Deo fidelis imperator,

Porphyrogenitus ') diet initus coronatus ,regnator potens, excelsus syemper Augustus, s moderator Romanorum Magnificus. Reponitur crambe illa a

Crancio Saxon. lib. VI cap. XXXVII dc Metropol. lib. HI cap. V. Ina B nior

307쪽

nior autem, multoque magis ridiculus alter ejusdem Manuelis strepitus 'ὶ relatus ὰ Doctis limo Camerario in Chronologia Nicephoriana ad hunc modum: Μ ουηλ Xξις ' Ita ος Gασιλευς ο πορφυρογἐνη - , ρυηχ statv ἀυτοκράτωρ, ευσε ε απρο , ἀεισρίας , , άUγους γ, ισαυγκος, κιλικος, ἀρμενι χροκος, Ἐλ cnκος, ἡνδρικος, βοσε κος, γούρι κος, λοι κος, i te κος, os α ρυκος σερβικος, selli κικος, χα Ἀγκος, γοτ κος, Θεοκυβε - , κληρονο- μι γ τἀ εμμ ατ γ τἀ μεγάλου Κων ο ῖνου, ξ νε-luinum πάντα - τουτου δίκαια. Quae latine ita sonant: Manuel in Christo fidelis Rex, Purpura gena, Romanorum is erator, pietate praseantissimus, semper venerandus, Augustus, Mauricus, Cilicisus, Armeniacus, Dalmaticus. Vricus, B euncus Crabaticus, Laricus, Ibericus, Bulgaricus, Servicus, Zechicus, acar cin, Gathicus, qui gubernatur a Deo, lures coronae Magni Constantini, sanimo colens omnia jura i us. En tibi ineptias Variorum ac multiplicium titulorum coacervatorum, quos aliae quoque gentes usurparunt, sive Graecorum levitaris imitatione, sive propriae Vanitatis arrogantia. Lologus fuit Andronicus ό filius Michaeli junioris, Andro nisi primi nepos, pronepos Michaeli senioris cognomento Palaeologi, qui sub specie tutelae filiorum Theodori Lascaris imperium arripuit, Coronatus A. C. MCCL11X. Latinos Constantin Oli ejecit triennio post, utque imperium per tyrannidem occupatum tibi suisque confirmaret, ad concilium

Lugdunense A. C. MCCLXXII Celebrarum Concordiae cum Latinis ineundae causa accessit, sed A. C. MCCLXXXIII Viram Cum morte commutaVit, cum

quinquagesimum octavum annum stiperasset. Hujus filius suit Andronicus, ο πωτ' sive senior, cui duae fuerunt uXores : prima Maria HUngariCa, mater Michaeli Junioris, qui Vivo parente coronatus & A. C. MCCXCIV die Constantini: Verum ante patrem obiit A.CMcccx1X relicto tilio Andronico juniore. Altera conjunx Andronici senioris fuit Irene Longobarda, filia Boni farii V Marchionis Montisi errari, mater multorum liberorum, Demetriis,

Theodori, Joannis, & Simonidas filiae, nuptum datae Crab Regulo Serviorum. Atq; haec est prima affinitas inter duas fami lias aeque illustres, Palaeologa

Graecam & Brunsvicensem Germanicam: nam supra meminimus in matri

monio Albem Magni Brunsiligit strisse Adheliram Montis serratensem. Ex

fide Chronici ante ccc & LX cirCiter annos rithmis concinnati haec affirmo, neque moror Vel Chronicola Saxonicum, Vel reCentiores, Alexinam,

Aldbbranini Marchionis Ei ensis filiam Alberti Magni conjugem secundam inculcantes. Sed quid Vetat quin rithmos ipsos adjiciamus Z

308쪽

Nunc in Graeciam ad palaeologos redeundum. In his Andronicus senior nepoti suo Andronico conjugem dedit benen Alemann n. Haec 1 e dubio Henrici Mirabilis filia eit Adetheidis , quae secundum Chroilicon S xonicum Graxorum Regis filio copulata fuit. NeC quemquam movere debet, quod quae Nicephoro Gregorae est bene, Chronico praedicto Ade heita appellatur. Potuit enim Andronicus eodem modo , quo secundae conjugis ex Longobardia sive Sabaudia, ut aliqui Volunt, Oriundae, nomen

mutavit, prioris etiam nomen, utpote Graecis peregrinum & insolens, re

pudiare , aliudque substituere de quo plane sum certus. Impingit

autem Gregoras, quando irenen, vel ex Alamann a, vel ex Occidentali Frisia ela ortam filisse dicit. Orientalem enim voluit debuit sane in dieere Fraii, clam, qua appellatione veteres magnam Germaniae partem complexi stult, ut Orto Frisingensis lib. vi cap. a & Gotefridus Viterbiensis parte X in-nuunt. Nuptiae hae contractae simi Anno Christi Mcccx11M ut observavit Gregoras lib. ΠΣ, liberis ramen caruit Irene, ut idem Historicus. Vivendi finem secit anno conjugii vi, qui est Christi Mcccxxvi. Caetera quae ad Andronici historiam pertinent: quomodo avum Imperio exuerit, inque I nonaste rium detrusierit a Nicephoro Gregora lib. um.1κ M X prolixe exponuntur :sed quae huc non pertinent. Altera autem haec est domus Bruiasticensis cum familia Palaeologὰ astinitas & quidem propinquior, incertum per quam occasionem contracta: nisi stispicari velimus, generosarii Virginem apud cognatos Montisferrate ses in Longobardia, vel alibi extra patriam in regio, aut alio illustri gynaeceo educatam, indeq; petitam. Quam conjecturam sub judicium lectoris venire

patimur.

309쪽

Nobilibus f egregiis Principibus Nobilismus olim Imperator audiebat, ut est in L. quaeris 3 D. de nata resilui. Postmodum designati Caesia res, Imperatorum UXOres, & qui ab Imperatoribus dignitate proximi erant, hoc titulo fuerunt honorati, quod pluribus docet Iul. Caes. Butengerus de Imperat. Rom. lib. 2 cap. 1X. Andronicus igitur Imp. hoc in loco Principes sibi subjectos, Comites & Marchiones, respectu stu nobiles tantum VO-cat, & egregios, qui infimae nobilitati S alias tantum erant. At Henricum Brunsvicensem Principem exterum, hospitem & cognatum, vocat nobitis; mum, tanquam i se proximum, Vocat magnificum, qui titulus cum illustri bii; & illustrissimis coincidebat. Unde in L. XXXIJ Cod de appellat. Praefectus praetorio , I illustris , iv magnificus appellatur. Sequentibus temporibus, & Cumprimis in Germania, magna simplicitas in titulis & modestia viguisse deprehenditiat. Imperatores ipsi, Principesque saepe magnitum Ecclesiastici tum Politici, lon3c inferiores jam dictis titulos non aVersati fuerunt, quod multa me docuere monumenta. Exempla quaedam ad dam. In literis Conradi de Dorstad, nobilis Dynastae, sive Baronis Saxonici

ad annum MCCLV11 haeC habentur Verba: cum conni ventiis honorabidis viri Domini Uilhelmi Regis Romanorum. Literae Magni Torquati Ducis Brun-

anni Comiti de Roden SI Uunstorpe: Uiro nobili s honesto: in literis da ris anno MCCCXXIX. Otto DuX Brunsiuicensis jam dictus, vel alius ejusdem nominis, in instrumento quodam donationis se ipsium nominat Do ce lum de Brunsvic annus adscriptus est McccXXIX. Quantum vero dissere pat simplicis illius seculi modestia ab insolenti lascivientis temporis nostri fas V. Duae Brovicensis. Alterum σφαλααb scriptoris. Familiare autem tam Graecis, quam Latinis auctoribus, nostratia nomina foedC corrumpere, par tim imperitia linguae, partim praepostero quodam elegantiae studio. Exempla invenias apud Strabonem, Caesarem, Florum, Tacitum aliosque ex Veteribus. In recentioribus nemo ea in re ma is ineptit, sieti potius infinit, quam Paulus Jovius. Nec reticendum, quod Ottonem Comitem Tarentinum, Henrici Mirabilis filium, de quo multa mox dicturi sitimus, Boiam nius Mungar. rer. dccade si cap. 3 pro Brunsvicensi, Brundus iensem Du

310쪽

cem appellar. Audiant hac de re scriptores Aventinum recte sentientem in Nomenclatura annalibus praemissa : Propria nomina, inquit, non junt terrenda, sed uteris aucta aut diminuta, Romana Incude formanda . ita Tunius docet: sic Hermolaus commonet, s ego apud illHires rerum fri-stores diligentius observavi. Cognatus carismus. COgnatum VOCas, quem assinem, Vel sororium dicere debebat. Forte quia Irene Augusta, Henrici Qror, in vivis este desierat, armoris necessitudinis Vocabulum omistum. Privilegitim aurea bulla munitum) Bullae appellatione inclinantis &ssequioris Latinitatis scriptoribus veniunt literae ab Imperatoribus aut Pontificibus profectae: aut potius sigilla literis ipsis appensa. Hu Wicio Le-Xicographus vetus : Bulla etiam quandoque dicitur sigillum, quod cera imprimitur, unde bulgare, sigiliare, bustatus, signatus ἱ, Graecis recent1oribus est βὰλλα: unde βου/λευε v,signare, αβου'cirro , non Obsignatus. Erant autem bullae illae, sive sigilla, nunc aurea, nunc argentea, nunc plumbea, nunCcerea, quibus Imperatores olim pro diVersitate personae, ad quam, aut materiae, de qua seribebant, utebantur. Aurea Busia Graecis communiter ηυ βουλον dicitur. Luitprandus Epis opus Cremonensis Histor. Legat. sitiat ad Niceph. Phocam Imp. Constantinopolitanum, Eυσοβουλιον appellat, & interpretatur epistolam auro seraptam L sed male aureo enim si illo signatam dicere debuisset. Talis bulla fuit Caroli IV Imp. illa, quae κατ' dyMo hodie AUREA BULLA dicitur, nemini non nota , talis

haec est de qua nos agimus. Datum autem hoc honoris Henrico Brunsvicensi, ut aurea bulla ipsi proVideretur ; quum Papam Romanum sui rem poris eo dignari honore noluerit Nicephorus, quem dixi, fatis arbitratus, si iteras argento signatas ei mitteret, ut idem habet Lui randus. Erant autem Bullis impressae imagines Caesarum, etiam apud Romanos: hinc di plomata non pauca ita clauduntur: ad cujus rei memoriam, s robur perpetuo valiturum, Fr ens privilegium fert, s bulla aurea typamo nostra

majesatis impressa jussimus communiri. Vide Cuspinian. in Austria, MKnichium in spopsi, ubi Riderici lI Imp. Diplomata.

Anno Dominica incarnat. MCCCXXX. Graeci annos sitos non a Christo nato, sicut Latina Ecclesia, s ed ob Orbe condito numerant: secuti tamen non fontes Flebraicos, sed Vitiosam Septuaginta Interpretum translationem. Fuit autem annus, quo data: hae simi literae Graecis ab Orbe Con

dito MMMMMMDCCCXXXIIX quo tempore Andronicus II anorum erat XXXIV. Irene, quae nostris Annalibus Adelliei iis, conjux ejus ante

quatuor annos tum C ViVis excesserat.

Hactenus de Bulla sive literis Andronici Imperatoris : sequitur, ut de