장음표시 사용
81쪽
Arbores Truticesque omnes itaque sunt Radices supra toriam Ergo Arbor verticaliter inversa , e caudice deicendenteferr Folia , ex adscendente Radiculas
81. HERBA est vegetabilis pars , orta a P ad ces 8 Ο ) terminata Friictificatione s 86 ) , comprehen
ditque Truncum , Folia , Eulcra , Hybernaculum.
Truncus multiplicat herbas , & immediate a Radice ad Fructi ficationem ducit, vestitus Foliis, terminatus Fructificatione Folia transpirant & adtrahunt uti. Pulmones in animalibus ) , umbramque prael ent. Fulcra adminicula sunt, quibus licet privata, planta raro perit Hybernaculum est Herbae compendium super radicem 8o )
81. TRUNCUS 8i j Folia & Fructificationem prosert
Species ejus sunt VI. Caulis , Culmus , Sciapus , Pedunculus , Petiolus Frons , Stipes at Hamus
pars est. A. CAULIS, Truncus proprius herbae, elevat Folia Fructificationemque.
I. Integer est simplicissimus, ramis vix ullis. 2. Nudus Foliis destitutus Euphorbia , Cactus , Star pelia , Ephedra , Cuscuta. 3. Foliatus , foliis instruetus est. q. Flexuosus , secundum articulos horsum vorsum flexus Ptelea. 5. Volubilis Tab. IV. f. IIJ. spiraliter. adscendens per ramum alienum. Sinistrorsum secundum solem vulgo : , Helae ine, Loni-
Dextrorsum I contra motum solis vulgi , Convolvulus , Basella Phaseolus , Cynanche , Euphor-bia , Eupatorium. c. Reclinattis , arcuatim Versas terram : Ficus. 7. Procumbens, horiZOntaliter supra terram. 8. Repens Tah. IV. f. II 2. radiculas hinc inde exserens procumbendo : Hedera , Bignonia.
82쪽
'. Sarmentosus Tab. m. f. I 3I. repens, sub nudus 1 O. Parasiticus Alteri plantae , nec terrae innatus iden-dron , Ut cum . Lilla nota. 1 I. Teres , cylindricus est. 12. Anceps angulos duos oppositos habet: Si Franchium. I 3. , Trig0nus , Terragonus , Pentagonus , PO--
lygonus, praecedentis I species sunt.14. Triquetrus latera tria plana obtinet. II. Triangularis , Quadrangularis , Quinquangularis , Mu
tangularis , ex numero angulorum prominentium. Sulcatus sulcis excavatis latis profundis exaratus.
I7. Striatus lineis tenuis imis excavatis inscriptus.18. Glaber , superficie laevi est. 19. Villosus , pilis mollibus pubescens : Tomet, Rhus. sto. Scaber , punctis eminentibus rigidiusculis exasperatus. et I. II fpidus, setis rigidis adspersus. Ramesus est ramis lateralibus instructus. 22. A endens ramis starsum versis. 23. Dissu ius ramis patentibus. I. . Di ichus ramos situ horigontali exerit. I. F. Crachiou Tab. IV. f. IIT. ramos decussatim oppo sitos habet. 26. Ramesissimus ram s multis absque ordine gravidus.
27. Fulcratus , ramis descendens ad radicem icus. 28. Proluer , ex apicis centro emittens tantuni ramos :Pinus. Cretera ut in integro.
h. Compo litus in ramulos subdivisus deliquescit adscendendo. 29. Dichotomus. I ab. IV. Fig. II 6. hi fariam semper divisus. 3o. Subdivitus , in ramos absque ordine. 3I. Articulatus, internodiis geniculatus: Piper.
3. CVLMUS. Truncus proprius Gramini 78 , e at Folia
Fructificationemque : Species servat caulis quam plurimδ,. 32. Enodis, qui continuus est, nec articulis interceptus. 3 . Articulatus Tab. IV. f. I 14. variis articulis connectitur.3 . Squonresus Taci. IV. f. ΙΙi ..tectus squamis imbricatis. C. SCAPUS, Tab. IV. f. II 3. Truncus universalis, elevanS Fructificationem, nec Folia : Narci bus , Pyroia , Conval Iania , , 'cinthus.
ID. PENUNCULUS, Truncus partialis , elevans Fructificationem, nec Folia. Pedicellus est pedunculus partialis. Determinatur Loco , aut Modo. Loco s
83쪽
q. Axillaris, ex ala , scilicet inter folium & caulem ;aut inter ramum & caulem. . Terminalis , qui ramos vel caulem terminat.
6. Solitarius , qui unicus est in loco. T. Sparsi, ubi plures ahque ordine prognascuntur. 2Iodo . quo flores ger i & connectit summitate. 8. Unisorus , fisorus , Trisorus , &c. Multi lorus secuniadum numerum fructificationum in singulo pedunculo.'. Fasciculus colligit flores erectos , parallelos fastigiatos , approximatos Dianthus barbatus.1O. Capitulum constat soribus plurimis in globum ferme congestis : Gomphrena. II. Spica Tab. IX. L 163. sores sessiles sparsim alterni ita pedunculo communi simplici. Secunda, floribus ad unum idemque latus verss. Disticha floribus ad utrumque latus spectantibUS. 12. Corymbus Tab. IX. f. 163. fit ex spica, dum singuli flores petiolis propriis instruuntur , litu elevato pro portionali : Spiria opuli foIio ; Ledum , Siliquosae. 13. Panicula Tab. IX. f. I 67. fructificatio sparsa in pedum culis diverse subdivisis. Disti a cum divaricantur pedicelli. Coarctata cum Ρedicelli approximantur. 14. Thyrsus panicula est coarctata in formam ovatam et Syringa , peta sies. IJ. Racemus Tab. IX. f. Isq. pedunculo ramis lateralibus brevibus constat: Vitis , Ribes. I 6. Verticillus Tab. IX. f. 166. sit ex soribus numerosis subsessilibus , caulem annulatim ambientibus. E. PETIOLUS, Trunci species, adnectens folium, nec fructificationem.
Petiolus, Pedunculus. Pediculus antecestaribus Synonyma fuere , nobis autem minime. Petiolus promit folium , at Pedunculus Fructificationem; datur tamen rarissime , qui utrumque , ut in Turnera& Hibisco aliquo. Caulis brachiatus semper caussat folia opposita.
84쪽
83. FOLIUM 8i in consideratur secundum Simplicita
tem , Compositionem aut De te minationem.
A. SIMPLEX Tab. I. est, cum Petiolus gerit unicum solium & differt hoc Circumscriptione , Angulis, Margine , Superficie, Apice , Sub,
a. Circumscrip io considerat peripheriam absque sinubus &anguli S. I. Orbiculatum f. I. cujus diameter longitudinalis & trans versalis aequales, peripheria circinata. . Subrotundum f. 2. cujux figura orbiculato I proxime accedit. 3. Ovatum f. 3. cujus diamet Iongitudinalis stipserat transversalem, basi segmento circuli circumscripta , apice vero eodem angustiore. q. Ovale f. Ellipticum . f. q. cujus diameiter Iongitudinalis superat transversalem, superiore & inferiore extremitate angustioribus. . Parabolicum Tab. III. f. IIo. cujus diameter longitudinalis superat tranversalem & a basi sursum angustatur in semi atum. 6. Spatulatum Tab. III. f. Io'. cujus figura subrotunda , basi angustiore lineari elongata. 7. Cuneiforme Tab. I. f. s. cujus diameter longitudinaliς superat transversalem & sensim deorsum angustatur. 8. Oblongum f. F. cujus diameter longitudinalis aliquoties superat transversalem, & utraque extremitas segmento circuli angustior. b. Anguli sunt partes prominentes folii horirontalis. 2. Lanceolatum f. 6. est oblongum 8 utrinque sensim
vorsus extremitatem attenuatum ' . . . . TO. Lineare f. 7. est aequali ubique latitudine, interdum Utraque extremitate tantum an statur.
85쪽
x2. Subulatum f. s. est inferius lineare Io , at versus
apicem sensim attenuatur. 13. Triangulare f. cum tres anguli prominentes ambiunt discum.14. Quadrangulare , Quin stangulare f. 2o. praecedentis species sunt. Is . Delloides f. 38. rhombeum est ex quatuor angulis, equibus laterales minus a basi distant quam reliqui. Is . Rotundum , quod angulis priVatur. c. Sinus discum folii in partes secant. 17. Reniforme f. 9. est subrotundum χ) basi excavatum. angulis destitutum.18. Cordatum f. Io. est ovatum 3 basi excavatum , de titutum angulis posticis. Iy. Luntilatum f. II. est subrotundum χ) basi excavatum, angulis posticis notatum. zo. Sa litatum f. 13. est triangulare I3 basi excavatum, angulis posticis instructum. 2I. Hasatum f. I F. est triangulare 13 basi lateribusqus excavatis angulis patulis meae. 22. Pandurneformae est oblongum 8 inferne latius , late ribus coarctatum. 23. FUFιm f. 16. est divisum sinubus linearibus, margini-husque rectis.
B dum, Trifidum , Quadrifidum , Quinquesidum ,
&c. Mult dum , a numero hujuS.2έ. Lobatum f. 19 est divisum ad medium in partes dis tantes , marginibus conVexis. Bilobum, Trilabum f. 17. Quadrilobum , Quinque- Iobum a numero hujus. 23. Palmatum f. 22. est longitudinaliter in partes plures subsequales divisum versus basin , qua tamen cohaerent
26. Pinnat dum f. 23. est transversim divisum laciniis horigontalibus oblongis. 27. Lyratum Tab. II. L 76. est transversim divisum in lacinins, ita ut superiores majores sint, & inferiores
28. Laciniatum Tab. I. f. 24. varie sectum in partes , partibus itidem in determinate subdivisis. 29. Sinti tum L 27. quod lateribus sinus dilatatos admittit. Jo. Partitum L 28. est divisum usque ad basin. Bipar-
86쪽
Bipartitum , Tripartitum , Quassi inartitum , Qu&quepartitum , Multipartitum , a numero hujus, 37. Integrum est divisum, Sinu omni dei litutum ;ergo hoc prioribus 17 3O opponitur. ἐ. Apex est extremitas folii, in quem desinit. 32. Truncatum , quod linea transversali desinit. 33. Praemorsum f. I 8. quod obtusissimum terminatur ine suris inaequalibus. 34. Retusum f. 46. quod terminatur sinu obtuso. 37. Emarginatum f. ψ3. quod terminatur Crena. 36. Obtu ure: f. 4o. quod terminatur quasi intra segmentum circuli. 37. A utum quod terminatur angulo acuto. 38. Acuminatum f. a. quod terminatur apice subulato. Obtusum acumine s. 43. patet ex dictis 35. 38 . 39. Cirrhinum , quod terminatur c: cho Tab. II. f. 72.
e. Vargo est extrema ora solii ad latera, intacto disco folii 4O. Spinosum, quod margine erit in acumina duriora , rigida , pungentia. Inerme spinoso solio opponitur. ΑΙ . Dentatum Tab. I. f. 3 . quod acumina horizontalia , solii consistentia , spatio remota habet. 42. Serratum L 3I. quod angulis acutis imbricatis extremitatem respicientibus notatUr. 63. Crenatum f. 38. cujus margo angulis neutram extre mitatem respicientibus secatur.
obtuse L 36. acute f. 33 , duplicate L 33. 4. Repandum f. 29. cujus margo angulis, eisque inter jectis sinubus , circuli segmento inscriptis terminatur. 43. cartilagineum f. 3 . cujus margo cartilagine, a subia tantia folii diversis lima , firmatur. 46. Ciliatum L 3 o. cujus margo setis parallelis longitudinaliter obvallatur. 7. Lucerum , quod margine varie sectum est segmentis difformibus. 8. Erinum f. 2I. cum solium sinuatum 29 margine sinus. alios minimos obtusos acquirit. ς'. Integerrimum f. 2. cujus margo extimus integer abs que omni crena est.
87쪽
f Superficies discum folii Supinum superiorem Vel Pronum inferiorem ) tegit. o. Viscidum , quod humore non sivido , sed tenaci obli
I. Tomentosum f. 48. villis intertextis vix cqnspicuis tegitur , ergo saepius albidum; uti Plantae marinae et campestres Ventis expolitae. 32. Lanatum quasi tela araneae indutum : Salaia , Sideritis.
33 Pilosum f. q7. quum pili distincti elongati tegunt su perficiem: Cortina. q. Hi pidum f. Α'. quum setae rigidiusculae fragiles per discum folii sparsae sunt. F. Scabrum , quum tubercula rigidiuscula per discum folii
sparguntur.36. Aculeatum, cum acumina pungentia rigida occupant discum.
37. Striatum , quum lineae superficiales excavatae Iongi tudinales parallelae inscriptae sunt. 38. Papillo um f. 3 . quod tegitur punctis vesicularibus. 39. Punctatum , quod punctis excavatis adspersum est. 6o. Nitidum , quod glabritie lucidum est : Ferula cana densis , Angelica canadensis. 61. Plicatum L 37. quum discus solii versus marginem ad angulos adscendit & descendit : Alohemilla. 62. Undulatum sit, cum discus folii versus marginem convexe adscendit & descendit. 63. Cri pum f. 39. cum peripheria folii major evadit, quam discus admittit, ut undialatum fiat. Folia omnia crispa
monstra sant. 64. Rugosum f. II. cum Venae foliorum contractiores evadunt, quam discus, ut interjecta substantia adscendat Saἱ ia. 63. Concavum , cum margo folii arctior fit, quam ut discum circum cribat, unde deprimitur discus. 66. Venosim f. 32. cum vasa discurrentia evadunt ramo sissima , tu anastomos es nudo oculo exhibent. 67. Ner*osum f. J3. quum vasa simplicillima absque ramulis extenduntur a basi versus apicem. Oct. Coloratum , quod alium colorem , quam Viridem in
62. Glabrum , quod superficie laevi cst absque omni inaequalitate. g. Sub
88쪽
ε. Substantia folii consideratur secundum latera. 7o. Teres f. 62. quod maxima ex parte cylindricum est. Senii lindraceum est teres, sed altero latere longitudinaliter planum. 7I. Tubulo um , quod interne si detruncetur cavitatem habet : Cepa. 72. Carnosum, quod interne pulpa repletum est : Succu-
73. Compressum , quod a lateribus marginalibus oppositis comprimitur, ut substantia folii major fiat quam discus. q. Planum , quod utramque luperficiem ubique paralle tam gerit. 73. Gibbum , quod utramque superficiem facit convexam 76) , mediante copiosiore pulpa.76. Convexum , quod in disco magis elevatum est. 77. Depressum , quod in disco magis deprimitur quam ad
78. Canaliculatum f. 61. ex sulco profundo, secundum totam longitudinem , excavatum in dimidiatum fere cylindrum.
79. Eu forme est anceps Tab. III. 83 , a basi versus
apicem adtentiatum. 8o. Acinuciforme Tab. I. f. 36. est compressum Carnosum, altero margine convexo angusto , altero rectiore crassiore : Mesembryanthemum Dill. 81. Dolabri forme f. 17 est compressum subrotundum obtusurn , extrorsum gibbum TF, acie acuta, inferne tereti usi ulum : Mesembi anthemum Dill. 82. Linguiforme f. 33. est tineare carnosum, obtusum , subtus convexum , margine si ius cartilagineo . Me fembryanthemum Dill. 23. Anceps est, quod duos angulos prominentes longitudinales disco convexiore admittit. 8 . Triquetrum f. 39. cujus tria latera longitudinalia plana sunt in folio subulato. 81. Sulcatum f. 6O. quod angulis numerosii totidemque interjectis sinubus , longitudinaliter exardtur. 86. Carinatum, si pars prona disci prominet longitudinaliter. 87. Membranaceum , quod inter utramque superficiem nulla
evidenti pulpa scatet. B. COM- l
89쪽
an uno petiolo , secundum Stracturam aut Gradus Struetura considerat foliorum insertionem. 28. Compositum. cum Petiolus simplex profert plus quam
Sy. Articulatum Tab. III. f. IOO. cum Folium unum ex alterius apice e Xcrescit.
9o. Digitatum Tab. II. f. 66. cum Petiolus simplex apice adnectit Foliola plura. V9Ι. Tab. II. f. 53. est digitatum 89) soliolis
duobus. μ'Σ. Prnatum s. 6 . 63. est digitatum 89 foliolis tribus. 93. Quinatum est digitatum Tab. II. f. 66. sed filiolis
9 . Pinnatum cum Ρetiolus simplex lateribus adnectit Foliola plura. cum impari f. 68. est pinnatum teri natum foliolo
cirrhinum f. 72. est pinnatum terminatum cirrho 6.8 ). abruptum f. 69 est pinnatum terminatum neque cirrho, neque foliolo. opposite, est pinnatum: foliolis oppositis III. alternatim LTO. est pinnatum foliolis alternis ΙΙΣ. interrupte f. 7 I. pinnatum: foliolis alternis minoribus. aerticulate s. 73. pinnatum : petiolo communi arti
decursiMe. L 7 . pinnatum foliolis decurrentibus 12i per Petiolum. 9J. Conjugatum , cum pinnatum ' constat modo Ioliolis duobus, nec pluribus.. Gradus considerant subdivis nem Ρetioli communis. 96. Decompositum , cum Petiolus semel divisus adnectit Ioliola plura. 97. Bigeminatum cym Petiolus dichotomus 6. 82. api cibus adnectit foliola quatuor. 98. Biterminatum Duplicato ternatum f. Ti. cum Ρetiolus arrigit tria foliola ternata : Eois dium. 22. Nivinnatum duplicato-pinnatum f. 78. cum PetiOIus lateribus assigit foliola pinnata s9 IOO. Pedatum Ramotum f. 67. cum Petiolus bifidus lateret tum isteriori. adnectit soliola : Passi ora , Arum.1o I. Σα-
90쪽
Io I. Supra decompositum , cum Petiolus aliquoties divisus adnectit plurima foliola. 1o2. Triternatum Triplicato-ternatum f. T'. cum Petiolus amigit tria soliola Biternata 8). Tripinnatum Triplicato pinnatum ) f. do. cum te
tiolus assisit plura foliola Bipinnata 99 .
propria structura in notam adquirit , uti a Loos ,
Nitu , In et risite aut Dire lone. h. Locus , quo adnectuntur parti plantae. io . Seminale Tab. III. f. 88. quod antea cotyledon. . ob.
VI. fuit , & primum in planta est. Io . Radicale, quod Radici . So.) insidet. Io6. Caulinum, s. 89. quod Cauli . 82. A ) insidet. IOT. Rameum, s. 'O. quod ramo 82 insidet. Io8. Axillare Subalare , quod ad rami 82 exitum
t Situs est dispolitio Foliorum in Plantae caule.
quam duo verticillatim caulem ambiunt.
species numeri Stellatorum IIo. Nerium , Irab um,
II Σ. Oppositia f. 82-87. ΙC3. cum caulina folia duo , per paria decussatim , e regione collocantur. II 3. Alterna f. Io . cum unum post alterum tanquam per gradus exit. . II 4. Sparsa , cum in planta sine ordine copio Hima. II 3. Conferta f. IC . cum ita copiosa , ut ramos occupent totos, Vix relicto spatio.
II 6. Imbricata f. IO6. si conferta & erecta , ut, invicem se quoad partem tegant. 117. Fasciculata s. Io7. si ex codem puncto plura folia prodeunt: Lariae.118. Disticha , si omnia folia duo latera rami tantum rel-piciunt : Abies , Lonicera , DierviIIa. u. Insertio folii sit basi ejusdem. . 119. Peltatum f. 92. ii Petiolus non marg:ni l. nati disco solii inseritur : Mmphina , Hernandia , Colachia.