장음표시 사용
61쪽
est, eum Vespasianus tertio Consularem dignitatem gere. Omph
ret, id est. A. C. 7 i. Panuiniis De consensu praestantiorum Chronologorum amo 'superiora urbs Hierosolyma a Tito Vespasiani majore filio ' Συcapta atque sic Iudaea penitus devicta fuit. Hoc ipso vero R. o. R. 7 i. Vespasianus cs Titus Imperatores, magnificu iis opὸγὸagentes de Judaeis triumphum. urbem ingrusseunt. Pul' CHon. ad chris eae ignotum antea cunctis mortalibus inter trecen- Christi titos miginti triumphos, qui a conditione Ursis, usque ad id tempus acti erant, hocssectaculumsuit, patrem refluum uno triumphali curru vectos ,gloriosissimam ab his, qui parrem sinum stenderant, victoriam reportas'. aut cou- sinuo omnibus besiis ac tumultibin domi forisque compressis, PACEM TOTIUS ORBIS promisciaverunt, eae Janum geminum obseratis cohiberi clauseris,sexto demum i psUrbem conditam censuerunt. Jure eniim idem honos u rioni pa onis Domini impensius est, qui etiam nativitati fuerat attribuim, Verba sunt Pauli orsi , L. VII. c. 9.quae apprime huc faciunt, atque posticam nummi partem mirifice illustrant.
Nimirum PACI ORBIS TERRARUM AVGusT EVespasianus hunc nummum sacrum esse voluit. AVGUSTA PAX dicitur, quod eam Orbi Romano praestaret VESPASIAN VS AUGUSTUS. Augustam Pacem vocat etiam Vesium Paterculin, L. I. c. I 26. de Augusti temporibus scribens: Auando Pax iatior ' D usa in Orientis Occidentisque tractus ; eae quidquid meridiano aut septemtrione Anitur, PAX A rara per omnes TER R ARI MORBIS angulos a latrociniorum metu servat immu
Ipsa autem PAX Dea habita est ab antiquis, testibus
62쪽
44. tot nummis, quibus ejus figurae vario gestu atque habitu insculptae, summatimque exhibitae ac declaratam Orsem Thesauro Num. p. 38 S. seqq. In nostro caput Deae t a r1- tum cernitur, integrum simulacrum cum Inscription : 'im L PACl AUGUSTAE, sistit T sanis in Nummo ejusdem VIR vespasiani. 'Singularem hujus Imperatoris cultum erga Deam Pacem arguit etiam templum Pacis, quod inter nova ope ra a Vespasiano facta Suetonim recenset c. 9. Et Cotinia Flamia P AC E NSIS ab eodem deducta, quo nomine Deulto urbs Thraciae venit in nummo Trajani apud D. istant, in Num Colon. p. a Iq. & Harduinum in Num. Λnt. Pop. & illustr. p. I 7.
DINIS TITUS AUGUSTUS. Caput Titi
IvLIA AUGUSTA DIVI TITI Filia. Caput Iuliae.
Decor oris cum quadam majestate, & quae in explicatione antecedentis Nummi jam de Tito disseruimus, facile ostendunt, qualis ille fuerat. Vir omnium virtutum genere mirabilis , adeo ut amor cr delicia humani generis diceretur. Patri Vespasiano collega &cin tribunitia pote- in sepix in Lonssitatibus fuit.' Solus vix ultra biennium regnavit, sed tanta cum gratia, ut eo mortuo quasi perpetuo custode orbatum terrarum orbem deflerent. Inter DIVOS reiarm es , inquit Eutropius. DIVUS est εώ ς Nummum igitur post Titi Apotheosin percussum esse ex DIVI titylo liquet. Hic notari meretur Plinit judicium ini- i ta Dic ic coelo Domi-
63쪽
4 F. Domitianus Tyruae, ut Dei rater videretu . Et p. 3I. Imgenti ianiMO DIVUS TITVS securisaei nostra ultionique prosexerat , ideoque Numinibus aequatus es. IVLIA duplici iure AI GUSTA dicitur: Et a pa- si mire DIVO TITO AUGUSTO, cujus ex Marcia altera
uxore fuit filia: Et a patruo atque marito Domi rarast Dbm iuisogosio , qui ipsam adhuc virginem, devictus Domitiae nuptiis pertinacissime recusavit, non multo post alteri col' Gna,is locatam ultro corrupit, vi vo adhuc Tito i mox patre ac AnnaL TI. viro orbatam ardentissime palamque dilexit, ut tamen p. 39α caussa mortis etiam exstiterit. Nunc merito considerandum venat capitis integumentum, quo JVLIA in nummo est ornata. Cincinni& calamistrati capilli frontem vestiunt, qui retrorsum descendunt, sed ita ne aurem operiant. Striae crinium digitis implexorum tegunt verticem atque cervicem , & his annexus est nodias ex capillis Itidem contortus, quem
Germani eis uia Solus appellarent. TrasianwT. I. p.
similem nummum describens galericulum esse arbitratur dicit enim : V erigie M Julia astant se perruque agentarcomme State die que Pasiaso Diam os portoient. Utraque torva genis flavoque in vertice nodo. Non possumus non idem amrmare, cum recordamur eorum, quae supra de Domitiae galericulo prolata fuere . Sutilia quippe & textilia capillamenta, quae Tertullianus Vocabat .satis manifeste sunt conspicua. Et valde verisimile est, Iuliam & Domitiam, quae uno eodemque tem pore , vizerunt, aequalibus etiam ornamentia, licet di ve se modo dispositis, usas fuisse. Porro nummus noster ex eorum numero est, quos Diaratos aut stelliculatos vocant, latiusque exponunt cor.
64쪽
46. patJnus, introd. ad Hist. Num. e. VIII. D. Dan. , ita Epistola de Nummis Graece inscriptis, p. 4. & D. Christ
1 gen sic Diff. de re mon. Vet. ROm. cap. X. Intus sciliaeet est aereus, soris superinducta lamina argentea, tanto artificio, ut pro elegantissimo argenteo haberetur, nisi in limbi aliqua parte sulcatus,& in facie JULI E squama aris gentea fortassis per aetatem detrita sit, hiatu cupreo relicto. Hoc vero levitas quoque Nummi prodere videtur retenim vix drachmalis est, quamvis magnitudine & exstam, tia satis sit conspicuus. De praestantia& antiquitate numinmorum subaeratorum fuse disserit laudatus 1 gen stelliis loco memorato, ostenditque p. 47. artem illam nequinsimam valde fuisse frequentatam apud Romanos, atque hinc ad veros argenteos Nummos a Bracteatis hoc quoque nomine ille vocat subae ratos dignoscendos, introinductum fuisse, ut interdum proborum ambitus, serrae ali- ωμου insar, asseraretur et unde re Serratorum nomen, quod apud Tacitum legitur de Moribus Germ. c. s.
V. DIVA AUGUSTA MARCIANA. Caput Marcianae.
CONSECRATIO. Carpentum a duabus mulabus
Cum Augustarum Nummi omnium consensu antiquariorum semper caeteris praestant, & ipsis Imperatoriis TZriores sunt atque cariores,tum hujusMarcianae numismatis praestantia ex eo redditur excellentior, quod sorore
alicujus Augusti exhibet, & tabem quidem, cujus tenuis memio in priscis veterum scriptis: pondus autem Dracli mae habet.
65쪽
Integram deseriptionem genealogicam domus MARCIANA, continet Nummus a Tristano primum vul/ gatus,&a More in Specimine emendatus, in quo nomi- 2 3δ' nantur MARCIANA AVGusta SOROR IMPeratoris I RAIANI: in aversa vero MATIDIA sedens AVGustae Filia dicitur: & haec insuper filiabus hinc inde stantibus manus imponit, quae fuerunt, Sabina uxor Hadriani Imperatoris, & Matidia junior. Α Plinio describitur nosmianquam Trajani aemula, & ejus cum Plotina concordia maxime extollitur: Soror autem tua, sita alloquitur Pliamus Trajanum in Panegyrico p. m. 77. ut se sororem esse meminit Z ut in ista tuasimplicitas, tua veritaN. tuus candor Agnoscitur Z ut si quis eam uxori tua conferat, dubitare cogatur, utrum sit e carim adrecte vietendum, bene institui, aut feliciter nasci. Nihil est tam pronum ad simultates quam aemulatio, in feminis praesertim e ea porro maxime Bascitur ex conjunctione, alitur aequalitate, exardescit invia dia, cujusenis en odium. uo quidem admirabilius existimandum en quod mugieribus duabus in una domo parique fortuna, nullam certam e n, nun contentio' en. Sussicisne inruicem, invicem ceduntd quumque utraque essu sine dii gat, nihil putant sua inter e , stram tu magis ames. Idem utrique propositum, idem tenor visae, nihilque ex quo sentias duas esse, re enim imitari, te subsequi sudent. Ideo utraque mores eosdem, quia utraque tuos habet: inde moderario, inde etiam flerpetua securitas. Neque enim unquam periclitabuntur esse privata, quae non desierunt. Obtuleratisiis Senatuου cognomen AUGUSTARUM, quod certatim δε- precat uni, quamdiu a estationem Patris Patr/a tu recu-faspes c seu quod plus es in eo judicabant; uxor es horor νβη, quam si a ram dicerentur. Sed quacunque tris
66쪽
. ratio tantam modestiam Dasit, hoc magis dunae animis nostris e sint f habeantur A PCGVS TAE, quia non vocantur. uid enim laudabilius eminis, quam si verum honorem non in *lendore titulorum sed in judiciis.homianum reponant Z magnisque nominibuου paresse faciant, e iam dum recusant Z Postea tamen &Plotinam& Marcianam permisisse, ut AUGUSTAE appellarentur, nummi earum superstites palam faciunt, sicut & Trajanus Patris Patriae nomen tandem assumpsit. Marciana igitur his tuis moribus a Plinio laudatis & amorem Trajani meruit & honores. Meruit scilicet, ut Trajanus conditam in Moesia civitatem ejus nomine Marcianopolim nominaret, qua deIfornandes lib. de rebus Geticis, cap. 16. Meruit, ut post mortem inter DIVAS referretur, muliaque Numistinata argentea & aerea cuderentur, aeterna ipsius CONSECRATIONIS monumenta. Caeterum observandus est capitis ornatus, diversus
quidem a DOMITI E & JVLLE hactenus vitis, nec ipse
tamen aspectu indignus. In fronte MARCIANAE non sunt cincinni aut calamistrati capilli, sed eorum loco tres series crinium manibus implexorum ascendunt, quarum semper una alteram longitudine & altitudine superat,
nulla vero ultra aurem protenditur : super omnes vitta eminet, anteriora iis, quae posteriori capitis parti anneza sunt, conjungens. A cervice versus verticem tenduntur
capilli, & his impositum est sertum oblongum, quod teXtilibus itidem capillamentis compositum videtur. De quibus cum supra in explicatione Nummi III. aurei plura collegerimus, nunc de vittis pauca dicemus, quarum paulo ante fecimus mentionem, illud, quod in fronte Mar,
o vie altissime prominet, hoc nomine vocantes, vittae
67쪽
Vittae erant ornamenta capitis, quibus mulieresa. manete capillos colligabant et ita enim Ovidi s lib. 1,
Vitta coercebat positos sitne sege capistis. Ad differentiam aliarum vittarum, quibus sacerdotes, a gures, poetae, Sc. utebantur, has auctas crinales appellabant, unde Virgilius L. VII. IEn.
----- matres Micunque Latina Sonite crinales vittas --
Matronae autem & virgines Romanae adhibebant illas vitistas non ad revinciendos solum capillos, sed praecipue aspudicitiam indicandam, ut satis ossendit illud OvidiiL. a.
de Arte amandi: Ese procul Pittae tenues , insigne pudoris. Et quia tenues vittas vocat Poeta, non absurduin erit e inde colligere, sericas fuisse fascias, vel ex alia levi & tenui materia contextas. Quod denique ad externam vittarum formam attinet, eam non aliunde melius pe picere licet, quam ex ipsis Nummis & imaginibus antiquis, ubi varia Vittarum genera deprehendes. Eorum quinque recenset Spe ii iis Dissi de Nummo Fur. Sab. p. 22. & 23. ante quem nemo ex Nummographis, ut ipse p. 19. fatetur,itam rem tetigit. Discrimen quoque inquit ille l. c., in vitro his
crinesibus ostendunt Nummi, nam aliae longiores apparentaliae breviores; Longiores totum ea ut circumdare con si cinntur, ut in nummo Livia Medustina n. . apud Oct vium
de Sinuda, s Antoniae n. gr. cs Octaviae n. . oestroprie non tam vitta quam Sumbula dicebantur, qua risus describit. Sumulum, inquit, vestimentum album, praetextum , qua in angulum, oblongum, quod in capite Vestaos, cum sacra Uno habent, idque Abula compreheuditur. --i. Breviores χιτυ
68쪽
vitta non vi frontem cohonestant, velnon ulterius Nidentur progredi, capillis forsitan obtecti, ut in caeteris nummis Augustarum passim. Aliaου vittas crinales ut inversas flectare licet in nummis Plotinae n. Jo. raro exemplo. Alira Augustus duplici rutta con simav producunt/ummi, ut n. δα Sabinam Hadriam uxorem, cui consentiunt aliae quoque apud Tr sanum. Occurrit adhuc aliud a crimen, tibi loco olita in galericulis cornu parvusum supra frontem se exserit, quo crines sustinentur, quod genub vittarum non ante Faustinam Minorem Observare Aotui, apud Oct. de Strada. n. n. secutae sunt istam hoc exemplo, Julia Domna
Severa n. Iv. s aliae. MARCIANAE vitta ex brevioribus est, quia frontem tantum cohonestat, nec ultra aurem progreditur.
Ab aversa Nummi parte CONSECRATIO legitur,
eujus etiam index Carpentum a duabus mulabus vectum, Consecrationem dicunt Auctores absurdissimam illam Romanorum ceremoniam, cum non tantum Imperatores mortuos Deorum inserebant numero, sed & eorum Uxores, Sorores, Filias ,&c. religioso cultu venerandas sistebant. Catalogum Consecratorum conscripsit Onuphrius Pan,inius Commenon Fastos, p. 246. ubi inter Augustis consecratas Marcianam quoque numerat, ut jam mittam Dis . VII tot alios nummos a S anhemio, Patino, D. P aistant,
ροδ aliisque vulgatos, quibus ejusdem CONSECRATIO v j riis symbolis exprimitur. Nemo autem facile negabit, H PM- huic AVG VST E propter virtutes maxime tributam, esse divinitatem, si recordari voluerit eorum , quae Plinius in Panegyrico de ea pronunciavit,& quod Cicero virtutes alicubi appellat Divas, propter quaου datur ascensem in coe
69쪽
lum. Eaedem virtutes effecerunt, ut Marcianae imago carripento, quod nummus eXhibet, imponeretur, eoque in pompa solenni traduceretur.
Talia carpenta quidam pro iisdem habent cum Then sis inter quos P rrhin Liguriuin, de Vehiculis antiquis cap.V. Sed D. Stae erus de re vehiculari lib. II. c. XVII. &XXIV. elarissime ostendit, nominata vehicula nimis diversa fuisse, atque inter alia discrimina hoc adducit, quod thensae
quatuor habuerint rotas, carpenta duas tantum. Usus
tamen & thensarum & carpentorum horum fuit, ut in iis ducerentur imagines Deorum Dearumque in pompa Circensi. De thensis disertim Fesus: Thensam ait vocari Sinnim Capito vehiculum, quo exuviae Deorum ludicris Circensi bis in circum ad stulvinar vehuntur. De carpentis res,ut puto, manifesta erit ex elonii mox adducendo,& sequenti Isidori loco: Carpentum pompaticum vehi- L. . e fanculi genus es, quasi carrum stompaticum. Eum secutus Schemerus , ut hoc carpenti genus a caeteris, cum quibus cap. VILnil habet commune, distinguat, carpentum pompaticum quoque appellat. Scilicet priusquam spectaculum Romae Dion .R in Circo exhiberetur, insignis praemitti solebat appa lic. L. VILratus, in quo Deorum statuae a Capitolio per forum unμ Circum maximum sive curribus vehebantur, sive portabantur ferculis: Et quia juxta illud Ovidii r IV. Ea
Cirtus erat pompa celeber, numeroque Deorum; hinc tales currus etiam consecratis tam viris, quam sceminis tribuebantur, ut illorum statuae hoc modo pompam Circensem redderent illustriorem. Hoc autem peculiare habebant AVGvSTAE, quod ipsarum imagines veherentur carpentis, cum A VG VSTOR UM veherentur thensis. Hinc Suetonius in Caligula: Instituit matri Cir- c. I s. G a censes,
70쪽
rensit, earpentumque, quo in pompa traduceretur. Di pitolinus in Antonino Pio : Faustinam uxorem perdidit, quae a Senatu consecrara es, delatis Circensibus atque templo , cs Flamminicis atque statuo oreis atque argen- eo , eum etiam Use hoc concesserit, ut imago ejus cunctis Circensibis poneretur. Non dubitandum existimat Ger. D. mosus, de Orig. & Progr. IdoL L. II. c. Io. quin hunc morem vel ab Asiaticis acceperint Romani,
vel AEgyptiis, idque ex Strabone, Eustallio &e. colligit,
qui sintulacra Deorum, quos istae g ntes coluerunt, in celebritate publica delata fuisse testantur. De carpentis mulierum consecratarum adhuc notandum, quod Tristia--aibitratur, ea non differre a lecticis illis, quibus animae Augustarum post mortem vehi putabantur in coelum , ad contrahendum eum Iove matrimonium. Audiamus verba, quibus sententiae suae rationes profert: tis simonent que les ames des Empereurs, re Imperatrices qui auolent bien vescu, avans quisle P ad ce s unim cors resie , altilene contracter uu aut re mari age dans le Cleloee Iupiter. Or Martianus Capella I iure a. mul appren sue les De esses qui deuolent alger ire re martage, estotenemenees dans le CieI en sectis e. Et cum sonitu introfertur lectica interstincta sideribus, cui ritu mystico crepitus praecinebant, qua mos fuerat nubentes Deas in coe Iestis thalami pervenire consortia, ou issa is vomque ces ictieres solent accompagnees ae astres de partes δ' aut re.
Os te ne do ut e pοint que ce sies-y que P on falsit voiris pompes Circenses es de carious, ne fustent enrichiesae solles representees desim. Or Capella en siuite de ceque dessu, pour monstrer que e estote veritabismeut lamarque de diuinite que cet cis ement en ii Lere dans A