장음표시 사용
141쪽
Serpens insuper Callidus et astutus omnes pulchras domus et Ortes loCa iuxta orlpontes in Civitatibus Constituta emere studiosissime procurabat ei post ' ne vitam simul et rectum venditoribus auferebat. Ipse bona epi SCOpatuum abbatiarum canonicorum ei somnium ecclesiarum in suis Celeratis peribus Consumi bat. In diebus suis Cessavit predicatio, obmutuit confessio peccatorum, et devoti fidei est extincta. Visitare etiam sancia O ait
blice homines non audebant; nam CCusatores ab ipso erant in populo Constituti qui violani et sollicito observabant, ne quid in dicto vel in faCto ab aliquo contra tirannuin pestiferum tractaretur. ACcusatus autem a talibus insidiatoribus etiam de levissima culpa protinus in aculleo levabatur, totaque eius familia Captivitate perpetua dampnabatur Defensor nullus in i angustiis apparebat, CCusantium vero erat numerus infinitus Residere sub celini tirannido erat intolerabile effugere impossibile uidebatur, quia nequissimus demon fossatis magnis i tu, strictum suum Circumdederat et Super ipsi ieCerat PeCulas quas marchiani miras appellant in quibus erant diu noctuque rape Culatores, qui ne intrare ne in exire aliquos permittebant Si quis in fuga deprensus fuisset, Sine audientia Culis vel pedibus vel manibus frivabaturl nec aliqua eum poterat XCusatio liberare. Talis erat Status Commorantium in Marchia, tale siquidem erat dominium celini. De Crudelitate itaque Persidi Celini pauca perscripsimus: nam exprimere e toto ipsius malitiam vi posset loquacitas Tullii vel Maronis. Anno Domini a 253. Ecelinus nullas nisi Sanguine ius gaudens habere vias, tam in e c . . rona, quam in Marchia universa Vehementer iterum in manu ad incarCerandum et occidendum 2 extendit, implevitque Civitates et Castra multitudine Captivorum, quos fame horribili as Ilistebat. Pre famis autem et sitis angustia, proli dolor quelibet immunda miseri Comederunt ac urinam cum amaritate inopinabili bibere Cogebantur. Et non arvum impendere beneficium cogebatur vel putabatur qui urine sue socii Videbantur impertiri. Fetor etiam intolerabilis et adrcorruptus Calorque nimius et tenebre ita horribile erant in Carceribus Celini, quod captiui 25 vix poterant expirare multique his de auSi Spiritum Salabant. Propterea tanta erat in eis hominum miserabilium multitudo, quod unus alium primebat, quod ne iaCere poterat aliquis
nec sedere. Corporis vero debilitas nullo modo Super pedes ConSistere Permittebat. Clamor vero lugentium et dicentium: ve, Vel a percuSSione manuum ita horride personabant, quod non Carceres manu iaCti, Sed ergastula infernalia, et pene inflicte R demonibus merito 3 putabantur, quia ibi nulla requies, nulla ConSolatio, nulla Spes redemptionis a malis illatis et imminentibus habebatur. Mors ibi summo desiderio querebatur, ut inem imponeret tantis malis. Moriens enim in tali statu vivente felicior videbatur. In mortis enim articulo constituti, Cum sacerdotibus et rerum suarum disponendarum liCentiam nullo modo poterant optinere. Efferebantur itaque quotidie Corpora eXtincta de Carceribus tenebrOSis, ne Permittebatur ali-35 quis sepeliri, nisi evidentissime probaretur quis esset vel unde, qui beneficium debebat sepulture. Et ex o Custodes arcerum, faciebant ieri publica instrumenta, ut indubitanter possent tiranno solli Cite omnia inquirenti ostendere mortuorum numertina et virorum. Sed quia longum esset singula scelera tiranni nefandissimi enarrare, Suiliciant e pauca de plurimis esse dicta, satisque sit, nos et de normibus Crudelitatibus non Subtrahere veritatem et
4 in multis fastidium devitare.
I. et fortes m. iuxta maxima M a civitate A - . canonicarum P suis eius A P - . in facto facto A P - . protinus m. P-9. oculeo A aculeo F - Ο. accusatorum iis residere II cratom. Ia ipsa AP muras appellabant et manibus A P - 16 perstringimus A Pestrinximus P 17. ipsius m. posset facunda loquacitas IS. De carceribus perfidi celini Anno P I9. marium AP S macerandum a. maritate aviditate AP - a-a3. cogebatur vel m. AP - 3. uel potum au. videbantur dignabantur AP - as vix m. respirare AP - hiis P Proterca AP - 6. quod ita unus P comprimebat AP - 29. non nec a videbatur credebatur AP - mortis Vero a-33. coit
stituti confiteri ci itaque m. M permittebant P - 35. nisi prius Persectissime A debebat consequi ara AP 37 vivorum P - 39. de in o. evitare Pisis agnu e Explici liber pri-IO mus. Incipit secundus Quest iterum a inteso per a terra polia, come si apprende a Rolandino p. Io I): de teres conspirarione.
142쪽
lyi: MORTE CORRADI REGIS APULI ET PAPE INNOCENTI QUARTI Anno Domini 254 cimi in Corradus duobus anni regnum Apuli tenuisset, deCimo die exeunte madio Conradus in Apulia regnum simul et vitam amisit . OS Cuius de Cessima InnOCentius papa in mami
valida auariis Apuliam et sedem suam finxit apud Neapolim. Ad Citius presentiam omnes principes Apuli Convenerunt, Maniredus etiam prinCeps Taranti filius ederici eandem subiectionem et devotionem in omnibus Proierentes. Cum igitur Caput magnifici Innocenti quarti nubes Xcedere videretur, si Cut Placuit ei in Cuius manus Sunt omnes sine terre qui etiam altitudines montium Contemplatur, decima die intrante deCembri apud Neapolim nature legibus satisfecit Cui Successit AleNander quartuS, qui prius erat epi8Copus ostiensis '. ' Dum autem magnificus InnoCentius esset in mortis articulo Constitutus, iamque illum ver l0siculum frequenter repeteret Domine, propter iniquitatem Corripuisti hominem, Maniredus naturalis ilius oderici, impatiens domini sedis apostoli Ce iam rebellis effectus, magnam stragem militum CClesie apud FOCiam perpetravit. Audita igitur morte Innocenti et substitutione Alexandri cum maiore audacia Cepit e CCtesiam in Apulia expugnare, ire eius quotidie subne vando. Cuius audacia a Saga Citate mirabili Apuli pavefacti, a devotione romane Ecclesie 5 discedentes, principi humiliter adherebant Papa itaque AleXander, ordinatis Capitaneis, cum militia infinita, qui deberent Contumaciam et proCeSSum prinCipis Cohibere, Xiens de Neapolia partes Campani properaVit. anfredus autem Opus inCeptum OnSumare intendens, armis, muneribus et ambagibus Xercitum CClesie ita debilitare Curavit, donec ipsos de regno turpiter
et effeminate coegit exire, taliter quod totius regni partem obtinuit principatum in preiudicium 20
Ch, . est.. 25.ς-. DE MORTE DEVOTISSIΜ ARNALD ABBATIS ET SIGNA QUE APPARUERUNT IN EIU MOuTA.
Anno Domini 255, Cum vir devotissimus abbas Arnaldus honestatis forma et religionis
monasti Ce PeCulum et eXemplar, Ct anno et tres mense in Carcere tenebroso et in vinculis
Consumasset, CirCiter SeptuageSimum ite Sue annum, die duode Cimo intrante februario, qui 25 tunc fuit primus die quadragesime, apud Astum M feliciter migravit ad dominum. Imminente ver hora migrationis sue, que fuit Circa diluculum, sicut fratres inores viri devotissimi nobis retulerunt, multi in Castris imminentibus Constituti, viderunt manifeste ignea signa ab aethere Mois. 696 descendisse ad instar duarum Rrdentium 4nCularum, quae super Carcerem eius tamdiu steterunt, donec illa sancta et a Deo dilecta anima a Carnis vinCulo est soluta. Significativa sane, 0 sicut firmiter arbitramur, illa duo signa facere duplices aureolas quas vir beatus est a Domino in Celesti curia inter martires et Virgines Coronatus Corpore siquidem et animo fuit virgo, sicut sacerdotibus, quibus Confitebatur, liquido Confitentur; nam neque verbo, neque faCtor. De morte regis Conradi et de introitu pape Innocenti in Apulia Anno P - . cum .... tenuisset m. A die m. A - -3. Conradus in Apulia m. 3. Post om P - eius intravit in agi P - fixit Ai 5. Princeps. . . . ConVenerunt m. eidem AP - . referentes apud P - . videbatur manibus P 7. multitudine P septembris P naturalibus legibus P - o. Periculo A - 1 corrupuisti a dos miniit cum A contra dominum P I3. Fogiam A: Fogiam maiori in m. I -I5. SuhVer tendo P sublevando A-os ac et I6. Ordinavit capitaneos Ap Ordinatus capitaneus P - 17. infinita magna deberet 7-I8. principis .... inceptum m P - 18 armis m. I9. ambagiis P - o partemipaterni P - aa. De transitu venerabilis Arnaldi, abbatis Sancte Iustine. Anno F - 23-32. Anno .... Coronatus om. 3 et om P - as decimo P - 27. nobis fideliter MD P - 29. ardentium m. o. a Deo Deo
143쪽
numquam dehonestavit in vi Ci, lascivie sui animi iuritatem Murtim vero potest dici quia
patienter et innOCenter SuStinuit longum carceris pussionem. In cis R. nutPm i angustia constitutus Am Custodum quum se visitantium nil PClima in qua luna emitat muri u tudinis attrahebat, ut ab Omnibus In Aretur. Nun Cum Odolii unito in quo Q lin Citn rnt Xitur u . cum nullum proprium liaberet Servientem et ab omnibu ess Ct Orolic tu propter irannoni rabiem sevientis tiranni, qui receperat ne aliquis ei ad manducandum liquid Ail ait.
panem artum et quam re Vena, nihilominus inmora Custodes CnrCPris i Elnt COIn in oti. Omnine occulte pietatis obsequia Xibebant. Ad tanti autem viri onerabiles exequia Cel Ohranda uin die obitus Convenerunt utriusque sexus non minima hominum multitudo i cum reverentiat et monorae Corpus eius sanCtissimum assi fratruni minori L CCCtesiam Q loroni P sepultur μdevotissim, tradiderunt Multi vero clam viri quam mulieres pias laCrima ellundo hant reminiscentes viri Dei Compassionem et dulcedinem et etiam animi lenitatem : multique di bant, ipsi esse potius Congaudendum quod esset a tantis angustiis liberatus et paradisi gaudiis frueretur Post quinquaginta ero dies in ab eius obitu visunt uit ira tribus quod eius tor-l pusculum in sepulcrum Paratum transferretur. ProCuraverunt autem noCtis Silenti homines ducticios adhibere ad ho negocium peragendum, existimante Corpus Putridum et penitus tabescitum fetorem intolerabilem exhalare . Aperientes itaque loculum, quo in membra tenebantur inclusa, et nulla putredinis et Corruptionis vidente vestigia, Preter quandam albedinem ad modum lanuginis Circa palpebras Culorum, admirationem ma Ximam habuerunt, et 20 cunctos de domo ad O miraculum Convocantes, unanimiter Deum laudaverunt qui in sanctis suis est mirabiliter gloriosus. Post he in sepulcro Condigne parat beati viri Corpus reverendissime Condiderunt'. Eodem anno circa principium aprilis. Tridentum gravissimum iugum tyrapni ECelini a Chi est.. . f. ι-ο suis Cervicibus XCusserunt quos opprimendos validum exercitum per vallem Suganam 2 festinanter direxit et cuncta Castra et villas eorum nam inCendiis Munna rapinis Crudeliter Muis . 6; ide vastavit Eodem tempore celinum de Egna, allium sororis sues ConieCib in vinculis et Ciramontem eius fratrem variis tormentis et fame peremit Qui ergo sanctis et nepotibus
non pepercit non est mirum si super Xtraneos nult misericordia movebatur. QUALITER BRIXIENA 'RBELAVERUNT CONTRA ECELINUM. - Anno Domini 256 in mens Ch . est...
30 martii instigante venenatissimo colubro Celino, Brixia est civili discordia perturbata. Pars Ecclesie succubuit, pars vero Ecelini optinuit dominatimi, tamen in o victores fuerunt astuti,
I. unquam AP vero merito agi P - . tam causa P quandam P - . Omnibus hominibus M in eodem in m. AP Q. cum m. habuerit AP et om AP omnibus enim au. fuerat Ai immanem AP - . arctum A 8. pietatis humanitatis autenism. convenit AP - 2 etiam m. AP fratribus minoribus agi P os paratum decentius agi P deberct transferri P - 6 condus lictos AP - 7. tabefactum AP - fetorem odorem AP - I. condigne condi cancellio con una linea A 23 De Tridentinis, qui rebellaverunt contra celinum. Eodem ridentini P iugum tirannidis AP - s. et cuncta qui multa AP - 6 in m. 7. iramontem A Zira montem P - eius suum AP fratri Ai 28. est erat extraneis P - movebatur habita est ab co A - 9. De commotione Brixie. Anno F - o. venenatissimo et rapacissimo n. colubro m. I. in hoc hi Aio Ilo di aprile furon, trovati resti ii um corpo mano que ossa terga depoltura sarh stati dei dempo ille dicuntur e a1rmantur beati Arnaldi Sanctae Iustinae succedere a dominio aegeteliniano, polchera Liber re passi sub branno Eccetano,. Ciminum RE. H. S., uova dig. tona XIII parte I, Capo ella insurregione fuci podesta nominato P. 3a 3 dice che presso allyarca de martire ora dipinto a Trento da EZZelino asis ci Tiranno in meκgo L suo satelliti Il notato Spa 3 Sosia. Ziarini et Liber tabularitim Codice de Musco civico ovrebbe dire suum eos L insulti m ir codiced Padova I, I, p. I 55 narra che ne I soa, fariosi ambrosiano polch Ziramonte ora fratello astardo diu restauro ellcctiles di sania iustina, si tro varono Egetelino VERCI, Moria Muta Erretani, uec negia, a S I,
diverse tombe otio it cor e 4n archa vero, in muro tona I. P. Iaa-Ia33. Oa, μὰ rura tiri laridis in capite ecclesie a latere dextero s
144쪽
quod irannum Crudelissimum Civitatem ingredi minime permiserunt, ad regimen Brixi suum civem, Patrie mutorem, Protinus elegerunt. ECelino Ver iam Cum Xercitu Montem Clarum ingresso, persuaserunt redire Veronam, Verbis Promissionibus ae ius ferocitatem inimi ad internicionem Semper Parati, agnCiter mitigantes. '. ' , ' ' Eodem anno Celinus, Cui Proprium est nunquam parcere ne etiam misereri, Bontra versum suum socerum Cum illis Suis Cepit et in Carcere gravissima fame Cruciati ieremit. Si causa queritur aptionis, breviter respondemus, quia Omnibus, quo volebat tirannus CCidere, titulum proditionis generaliter opponebat Circa he tempora cum de inestimabili crudelitate nequissimi Celini, ut perboliCe loquar, admiraretur Celum, turbaretur terra, horreret infernus, Commoverentur rege et PrinCipe nationum, AleXander Papa, preCibus archionis l0 ostensis et aliorum magnatum archie inclinatus, qui Contra tam rusticacissimum inimicum auxilium implorabant, He Consilio tardinalium milicium legationis ombardi et Marchie nec non et Romaniole Commisit arChiepisCopo ravennati iniungens ei specialiter in mandatis, ut ad reprimendam Contumaciam perfidi Celini, qui a bone memori papa Innocentioereticus fuerat Condemnatus, deberet modis omnibus laborare At episcopus contra hostem 5 Ecclesie invictum pariter et astutum onus legationis Suscipiens, de Clementia divina Confisus, instanter Cepit Cum amicis ECClesie PertraCtare, qualiter insuperabilis tirannidis Ecelini posset
impetum cohibere. Sed multis in inde propositis in Colloquiis Civitatum, in fine omnibus impossibile videbatur, quod aliquis posset tiranno ita potenti astuto et ditissimo resistere, nisi divina viralix suffragante. Archiepiscopus itaque ICiens, nihil esse impossibile apud s
Deum, ad misericordiam Dei dirigens Culo intellectus, OnStanter Cepit per se et per alios Must Crucem Domini predicare admonens omne orationibus et gemitibus Domini clementiam exorare, ut non diutius sustineret, quod ECClesie Sue perfidus heretiCus insubtraret Tunc multi, quorum gratia divina perfuderat, signum VivisiC CruCis devotissime susceperunt, ed ad deprehensionem tiranni animos attollentes, divinum auXilium orationibus obsecrationibus et gemitus 2 inenarrabilibus quotidie postulabant. Interea dum hec agerentur ex parte Legati humiliter et devote ex opposito superbissimus Celinus in arma furens ad delendum antuanos cepit cum summa instantia XerCitum preparare Presentantur equi, mensurantur Clipei, lorice et galee producuntur Augetur numerus militum, pedites et balistari solliCite in Campo martio requiruntur sagitte lance et gladii Cuuntur et exilla Victricia renovantur Clamorque maximus 301 crudelissimum celestinum H Brixie Grifolinum agi eligentes interemptionem A semper super P - . est erat AP - -6. BontraVersium P m. vivissimo famis cruciatu AP - . Qualiter ossicium legationis comissum est venerabili viro Philippo archiepiscopo Ravennati P om. Io et o n. P Ia auxitum ecclesie ara A P - 3. aVennatis Virin magnifico et prudenti. domino scilicet Philippo agis archiepiscopo m. I . reprimendum A P cod. a Innocentii os archiepiscopus A P - 6. legationis m. I8. Omnibus fere agi P - a. admonens adiungens A - 23 ut ipse insubtrareti insultaret AP quorum corda agi P - -as deprehensionem presumptionem A - 5. gemitibus P a6. Qualiter colinus contra antuanos exercitum preparaVit. Interea P aguntur 8. presentabantur P ministrantur A mensurabantur P - 9 producebantur Augetur Iungitur A magnus fuit et pedites otio balistarii P - 9-3o requisiti P - o. acuebantur et sunt etiam P - renovata P - clamor Pi Grisso de Grim IACOBI ALvECII, Chronicon, in Veronenses, in M. GG. HV, tomo XIX, p. I ) Que-ΜURATORI, R. L. S. Vecchia dig. tomo XIV, p. 23 St' ultimo matrimonio non parve degno ii Ezetolino; qui o etto amatorem patriam allyanno Ia58 messo tra a Bontraverso dri L Guel della marca e L Lom asgi auctores celemum, che a Parte uel a inop ta vit bardia Veva molle aderenge ed Zetelino, che in uel IS toria metior in prigione tempo sembrava desideroso di pace, spero di venire per Egetelino, rimasto edovo di ilia, Iorella et meggo de suocero ad unis cordo col marchos d Est econte Riccardo i a Bonifacio vecli p. I, nota II fors anche di lentrare nolle gragi de papa RoLAN- passo a ogge conractvaggia figlia di ederico II pol DINO, p. 9Φ Rimas delus nolle sue sperange emel Iocon sotta di alvano Lancia, vicario imperiale ella 'anno Ia56, quando it papa ebbe deliberato la sua ro-ao arca e podest ei Padova cla Ia a a Ia vedi vina, zzelino, ne partire allyassedio dimantova, ad p. 6, notam e infine ne Iaso con eatrice di Bon insaput deli moglie, chius il uocero in carcere Pertraverso da Castelnuovo ROLANDINO, p. 9o Annales sospeti di tradimento.
145쪽
MARCIIIAE TARUISINAE ET LOMBARDIAE
fiebat quotidie dicentium Populorum Mantuam properemus il uia sola Mantua impediid
minium et domini nostri et totius Ombardie. Convocavit insuper celestium corporum sollicitus explorator astrologos et divinos, PreCipiens eis si putare menses, Mili retemplari ei signa celi Consideratione Cutissima PersCrutari ut indubitanter scire possit quando erit tempus
ad movendum Xercitum Opportunum. Tunc illi tam metuendi principis imperiis obsequent
diligenter investigaverunt Solis luneque CurSum, Planetarum motum et ignorum euectus; et artis peritia illustrati, diem horam et PunCtum evidentissime invenerunt, in quibus invictissimus princeps de teli Ci ProcesSu SeCurus, adVerSa Mantuanos iter arriperet inCura Ctanter. At ille dictis eorum incumbens, in hora reliXa OVit XerCitum ima magnifico apparatu. In cuiust auxilium venit Ubertus Pelavicinus, Vir Callidus et astutus Cum Cremonensibus Placentinis et aliis Ecclesie inimicis. Et insimul Congregati S, quasi leones rugientes ad redam districtum Mantu intraverunt et omnia que erant in agri S SUCCidendo, ardendo et Comburendo, usque ad lacus marginem enitus destruXerunt . In istis angustiis Mantuanorum solus Marchio estensis cum errariensibus et BononienSibus in eorum auxilium est pro1ectus.15 Dum igitur Ecelinus Circa Mantuanorum deStruCtionem inSi Steret vehementer Legatus. septiformis Spiritus gratia illustratus, Sub ena XCOmmuni Cationis Omnes Marchianos, qui 61 fugerant dominium Celini, tam de Padua quam de Verona Vicentia et arvisio, omnesque cruce signatos in simul CongregaVit. Cui Venetorum reverenda Communitas balistariorum et peditum et navium Contulit auxilium portunum; erraria etiam in subsidium Legati quingentos
2 pedites destinavit. Omnibus itaque apud turrim Balbes Congregatis, Legatus in nomine Iesu
Christi, predicatione salubri et dulci alloCutione eo Confortans, intravit naves, et omnes inde facientes prosper CurS usque Corrigi Olam ' Pervenerunt. Quorum adventum ut audivit Ansulsius potestas Padues statim recepit Omne meatus Claudi aquarum, ut deliciente aqua fluminis, naves eorum in Si CC penitus remanerent. ConfeStim Cum militia et populo unde quaque
2 collecto Plebem acci intravit, ibique disposuit inimicorum impetum Cohibere. At illi, castro Conchadalbari expugnato et Combusto burgo Capitis-silve et etiam uvolentes villas et
burgos Circumstantes Ceperunt plurimum perturbare omnesque illorum fortitudinem pertimebant. Tunc Ansulsius admirans illorum audaciam suorumque Socordiam, dimissa Plebe acci, Paduam est reversus, intendens tantam Civitatem solliCite Custodire. 30 Legatus utpote vir in multis expertus, videns IoteStatem re timore nimio terram Opulentam, scilicet Plebem vilissime reliquisse, non fuit Contentus tantum Strenue OCCUParea sed habito Consilio sapientum, disposuit usque Paduam cum Xercitu properare. Summo igitur dilu-
I. Mantuamliantuam ara AP - - a impedit dominum nostrum totius habere dominium omhardiora ei meno Lombardi - . Lombarctiel De astrologis Ecelini et de vastatione Mantuanorum insuper ad se vim ad se super A considerare et acutissime perscrutatori posset M 6-7. solis .... invenerunt Om. quibuslPunctis agi magno Io et Cremonensibus u. - congregati P - Ia ardendo evellendos P om. et Bononiensibus m. Is districtione P - existeret 6. archia nos naciones A I7. tam de Verona quam de Padua AP - I9. et om P navium et Victualium au. contulerunt A
sorella d EZZelino Ia 9-Ia56 che m 'ultimo e vera mente iserato. Questi si trovo ait 'assedi della citia, donde vilinente riusc a suggire alia Volta di Vicenga, clopo ossere stato tiranno ei ad ova per selle anni eno
Piove di acco, Concadalbero, Conscive e BOVolenta a sud di Pado va.
146쪽
culo clie uno duodeCimo Xelint iuni Clangore tubarum exerCitu XCitam, armisque viriliter ab omnibus a prensis, Legatus ante Se deterri feCit alme CruCis e Xillum, quod SeCuti sunt omnes, animo coliti lenti de celo auXilium POStulantes Et iter feti Cissimum arripientes, omni suppol lectile preter arma in navibus dereliCta, Per Viam Pontis sanCti Ni Colai Circa horam sextam Paduam velocissime pervenerunt Cum autem ad Portam Ponti Corbi venissent, custodem d
uo turri et aggeribus iurgorum iacula iacientes, illos ingredi fortiter pronibebant. Tune
strenui bellatores, mortis Peri Culum ContemPnentes deSCenderunt in aquam fluminis et repentes mani bus et pedibus per aggerem Superius 8Cenderunt; et Si de burgibus Civitatis. fugien tibus adversariis, gloriosam viCtoriam Sunt adepti. Tun Legatus, divino Spiritu in ammatus, aspirare cepit ad Xpugnationem tam larissime Ci Vitatis, feCitque die illa et nocte sequenti l0gattum irmissimum preparari ad Supponendum ignem in Porta Pontis, qui diCitur Altinatus . Et cum Legatus nova haberet, Celinum Cum eXercitu in reCedenti Ominica aliquantulum a Mantua separatum et ad redeundum Veronam etiam Iaratum, festinanter die martis circa horam nonam fecit gallum versus portam impelli et ignem ad Comburendum ipsam cito admi-Mou nistrari. Quo facto, divino Sumante Spiritu, Portam Cum domo imminente velociter est accensa lTunc cepit insonare langor Populorum, Cohortantium Se ad Pugnam, langorque tubarum; balisterii quoque fortes et frequentes Mirigebant iaculos Sagittas Contra illos, qui dae muro iacula dimittebant. Interiores itaque Combustione Porte non modiCum Sunt Perterriti, exteriores vero audaCiores effeCti, Cala muris undique apponentes, CirC VeSpertinam horam super civitatis muros viriliter ascenderunt Tun Ansulsius videns Captam esse ab adversariis ci 20 vitatem, Cum militia fugam arripiens, per Portam Sancti Iohannis ' egressus, Concito Vicentiam properavit. ViCtore autem PauCOS OCCidentes et quasi neminem Cupientes, spoliare civitatem toto Conamine Sunt aggressi'. Tun aperti Sunt CarCeres tenebrosi, rupta sunt vincula et catene. Hinc egrediuntur turbe hominum moribunde, inde procedunt matronae nobiles trepideque puelle, qualiore macieque ConieCte. Exeunt postremo nobiles pueri excecat pa 25riter et Castrati, quorum miSerandu pectu ad piarum laCrimarum effusionem oculos intuentium provocabat Nullus itaque viribus hominum attribuat victoriam tam fortissime civitatis, sed soli Deo, qui est in suis perfectis operibus gloriosus, Cuius mediante virtute fameliciis turatos, inhermes armatos viriliter devicerunt. m. . . t a. 13 3 Preter e tantam gratiam Contulit Virtus cliVina Legato, ut infra quatuor dies non solum in castrum Celini, quod erat in angulo CiVitatis, Sed etiam Omnia Castra, que erant in Paduano
districtu, tam in plano quam in montibus Constituta ' ei a Custodibus Ecelini protinus redderentur preter Castrum ontis Silicis Castrumque inexpugnabile Cataonis Fama igitur tam
19. audaces M ponente A - Ο. civitatem P - Ansistisius esse m. - Ι. concite AP - 25 macieque .... nobiles m. 7. attribuunt o. hoc gratiam gloriam A - o-3I. Solum castrum cancellas e soprascritu non remansit unum Solum castrum Ecelini quod protinus non redderetur, preter a tam m. A P
147쪽
MARCHIAE ARVIS INAE ET OMEARDIAE
preclare victorie per universam Italiam ii vulgatur. C lesin virtuto roboratur. a Cerdotes di Legati Constanti glorificantur omnesque ipsum procli nn laude dignum qui OR tona in vi Ctissimum vicit et insuperabilem superavit. Ipsi, namque divina virtute mullultu R. stultrim
Salinguerre sapientiam in faCto Comprobavit in vero in expugnassione adue, astrologiana et sortilegia Celini esse vanissim lupo clarius domon qtravit r. Interea dum e Padue feliciter agerentur superbissimus E elinus Mantu vastasinierevertens, fluenti Mincii cum exercitu pertransibat hi iunctus quidam renelaimanaeius stetit ante tyrampni presenCiam et ipsi interoganti: Otι nor a rospondit, Mala, i mine, quia Paduam terdidisti. Illuna siquidem nuncium sque mora foci sus pondi Ost lis per pactum temporis aliquanti et ecce ei alter nuncius occurrit velox priori seli Cior
editus meliori veniens a Verona qui occulte Cum timore maximo ei aptaria RRO Unduum nunciavit. Tunc ille maximo a inestimabili dolore Commotus iussit oxor itum luvium Ur
transire, Cursusque de inde Usque Veronam sine intermission aliqua agitarici itaque de duabus dietis unam conficiens, omnibus admirantibus et destinationis causam ignoranti hus. Elta Ci Cri Veronam pervenit, ubi sit omnibus manifestum Paduam ad manus inimicorum ponitus ad VenAuditis his rumoribus Paduani ceperunt inconsolabilitor a montari timi pro uxori bus liliis ei filia'bus et substantiis, de quorum statu in discrimino tanto erant incerti tum c ita sidet, intse in manibus tiranni constitutos Tunc insatiabilis homicida et draco venenosus addens ni illictionem afflictis, preter aliquos Celeratos iussit Capi omnes penitus Paduanos quorum nu
20 merus ad duodecim milia pertingebat , ipsosque cum pedibus alligato includi fecit in Car Ceribus tenebrosis, quos omnes fame et aliis suppliciis miserabiliter interfecit. Iterum Pre CePit quod si aliquis Paduanus in fuga fuisset deprehensus, continuo manibus et pedibus Pri Varetur, Multique tali pena puniti iacebant in agris et viis prostratis, ad quorum horrendo rugii validosque Clamores nullus propter timorem tiranni commotus misericordia flectebatur unca etiam Ansulsium sororis sue filium gravissimis catenis et compedibus alligavit, im Ponensque ei quia non bene Paduam custodisset. Sex crudelis ot impie tiranne, cur Deo non attribuis Padue aptionem Contra quem nulla potest sapientia et scientia prevalere Non enim in mul titudine bellatorum et fatali constellatione in quibus confidis, optinetur victoria Pretiorum sed divine voluntatis arbitrio omnia disponuntur Saltem ad hoc credendum firmiter, O Pes 30 Si me hominum, te inducat, quod per populum contemptibilem et egenum, quem tu Pro ni Chilo
Il Salinguerra callidus et astutus vecti . l-l'anno Iaa sapientissimru vecti . o ali anno Ia o)su into in astugia a cardinale che riusci a vendicare, coli occupagione di errara, it marchose 'Este cloi tra- is dimento subito a Salinguerra, che fatio rigioni eros relegato a Venegia come tibiam derio alia p. 3,
rardo, men credulo, di O . a cisra comunemente
riportata quella dimolandino. Contro di questa perAsta, fra gli altri, ii satio checla popolanione di ad ova
148쪽
reputabas, divino iudicio subito Paduam munitissimam amisisti, quod per anni spatium Posse fieri minime credidisses. Si tota consurrexisset contra te militia galli Cana, tu Credebas inimicos ab ingressu archio prohibere fluvios desiccando, sed Dominus maliciam tuam in Caput tuum Coi Vertit, eos siccis pedibus ad aduana menta perducendo. Desine itaque, minister Satane, desine adversus mundi opificem insanire, sciens quia durum est tibi Contra Omni PO-tentis stimulum Calcitrare.
' ' Post mensem vero a captione Padue , cum civitas aquarum beneficio plurimum indigeret, qui in districtu vicentino tirannui fecerat claustra, me versus Paduam flumina imanarent, Leg tus ad destruendum predicta obstacula cum exercitu properavit. Quod quum audisset PQte'i' Vicentie , occurrit eis audaciter cum militia vicentina, et multo Certamine eraCtO, PQte'tas et multi cum eo nobiles viri in prelio ceciderunt, omnesque alii turpiter sunt fugati,fr Ctisque Claustris aquarum, Legatus Cum exercitu Paduam est reVerSUS. VOst e Circa introitima augusti, Legatus cum magno exercitu Versus Vi Centiam equi xRVit, PerVenitque ad burgum Custodie ubi est antrum mirabile ad videndum; ibique sunt ζ 0rte inter principes contentiones et questiones diverse. Sed precipua fuit ista, quod O l 00menses, de quibus erat in exercitu tam militima quam peditum maxima multitudo, VerSi in eoitionem, i Xerunt se nolle ultra procedere immo volebant ad propria remeare. Videns Rutem Legatus, in exercitu esse dissontiones multifidas animorum, quas non Po'terat mitigare, Vnduam Protinus est reversus Bononienses, qui cum maximo fervore venerant in arChiam Ru Legatima, inventis frivolis occasionibus, ignominiose ad patriam redierunt a ' Hi Cognitis Celinus rursum in arma furens et ad recuperandum Paduam Vesana mente
8Pirnns, Prece et pretio de totius Ombardi finibus, ubi fautore habebat, militibus pedilibu et balistariis congregatis, cum ingenti multitudine bellatorum Contra Paduam est Prose Ctu . Cuius terribilem adventum Lo atus et archio cognoscentes et ad pugnandum in Cam Pe)tri reli Cum tiranno imparos viribus se videntes, fossatum circa urgos adue, a Parte a DCCidentali Cum summa festinatione fieri proceperunt, ad adfurentis Ecelini impetum Ohiben- dum Et Concite Venetias errariam et antuam nuntios dirigentes, Collegerunt in unum, mklitum et editum non modicam quantitatem.
30 atriarCna etiam aquileiensis cum decenti societate in eorum venire auXilium festinaVit. R8tr metatus est autem Ecelinus cum valido exercitu iuxta fossatum, direxitque frequenter a βVR 'Cle Copiosas ante menia civitatis, ut intrinsecos ad pretium provocaret. Sed ipsi auteo miserunt eum ad suum libitum insanire. Nam circa quinque milia militum in suo XerCitu UiCὶtur habuissen Legatus vero et archio cum relatis et sacerdotibus et leViti nunquam ad duo milia PerVenerunt. Legatus autem vir constantissimus, ut ad Civitatis defensionem CiVes P Vido nimaret, in monasterio sancti lenedicti diae noctuque suam Constituit mansionem 3
3 prohiberi Desine desiste desine m. M tibi om P - -6. opponentem cancellato A 7 VPro autem fluvius A om. emanaret' 'o audacter IO-II. et inis Certamine, Potesta xζm et multo cum eo nobiles viros in prelio occiderunt Ia-13. Legatus .... augusti m. A - 15. Precipuari Principia fuerunt seditionem obsidionem A 18. multimodas AP - quos P - I9. BononienSeSJ Rutem MV. qui m. maximo magno marchia P - 1. Qualiter Ecelinus venit cum Xercitu Circa V duam His ' His cognitis His autem auditis A celinus audacior ara Ala nudacior essectu agra et d ad om ' in m. as circa erga A 6. furentis AP - 29. etiam autem Ala vero etiam H Aqui- ige Sis O direxerunt et circa m. militum hominum P 33 levitibus P - s. Benedicti iuXta fossatum a V A P
149쪽
aliis principibus intra muros Padue residentibus pre timore. Videns tandem tirannus suribundus se Contra Civitatem non posse in aliquo prevalere, nec ad Montem ilicona ' sibi patere
accessum, ubi Castrum Ortissimum a suis custodibus tenebatur, Veronam frustratus a d CSiderio, est reVersus .
Eodem anno prima die augusti domnus Iacobus ' in sede abbatie sancte Iustine colloCatus est episcopo andriensi. Tertio Nero Hie intrante augusto. domnus Iohann PisCΟPu spaduanus' veniens a Romana Curia, ubi pastoralem promeruit dignitatem, nolero et Populo
Paduano honorabiliter est susceptus, et a Porta Prati usque ad maiorem e CCtesiam prOCessi naliter est dedit Clus.
Anno Domini 25 exhortatione pariter et precepto Legati Sedis apostolice frater iive .
rardus de ordines Prodicatorum vim venerabilis it tam cin thoologii quam phisici scient in plurimum eruditus Grifolinum V rixi potestat m et alio optimates ita dulci se facunda eloquentia mi 'tigavit quod illi in parte Ecclesie in predicta civitato fuerant vinculati a vin Culis absoluti et suis sunt possessionibus et munitionibus restituti Quo facto. Legatus exponensi maximo periculo, propter insidias malignorum latenter de Mantua cum paucis Brixiam est Pr fectus, et ibidem aliquot diebus residens, ita suo dulci Colloquio rixi iasium animo reconiliavit quod ipsi similiter promiserunt se more solito in devotione Ecclesie permansuros Quod audientes Eccetinus it Palavicinui Ecclesies inimici, frustrati spe sua. sunt non modi Cum
Eodem anno Papienses primo et seCundo Placentini iugum Uberti Palavicini a suis Cervi CCibus Viriliter excusserunt Nam sicut celinus in Marchia, ita ille super partem Celini ei Federici in civitatibus Ombardi tirannidem Xercebat. Per idem tempus castrum montis Sili Cis it Castrum initissimum Cataonis aedilita Sunt Marchioni a custodibus Ecelinici et si eius potentia de Paduano districtu est penitus extirpata Sub precedenti anno Albricus de Romano qui per multos annos inexorabilem discordiam thabuerat Cum fratre suo Ecelino, Deum et hominum inimico inventis quibusdam occasionibus, ab ECClesie devotione recedens, consederatus est cum eodem Civitatem claritum Tarvisium
1. inter custodiebatur reversus nec addidit ultra fines Padue cum exercitu introire immo Paduani frequenter loca ei subdita viriliter impugnabant amhacie A - . ad rictas AP - IO. De reconciliatione Brixie. Anno P io 11. Everardus Ia et facunda m. AP Ia-II. loquio A 3. illil qui ara AP in de AP sunt fuerunt AP - Is maximo magno P I 6 colloquio eloquio A f IT. Similiter firmiter om. o. of m. a. Xcellebat Ecelini et om AP - 23. anno lannorum curriculo AP - 26. De AP - 7. tantum autem AP - Trovisinum A
Monfelice e Cataone sui colli Euganei ne I 236 non eran ancora stati espugnati a Guel suod sopra P. 83 ma ad dero in loro potere nolo a 37 come narrai cronista in questa pagina, l. 23-a e ROLANDINO,
Iacopo de Limoniani. Ma sua famiglia imparentata con gli a Zelini,hhe a offrire perseeugioni a Ti-ranno Antonio acciato da Paclova ne I 237, Ettore attoimpiccare ne IasI, Arnaldo hale di Santa iustina . perseguitato ne modo che i nostro aut rein narrato vedi p. 8 o a). De Limoniani Piero ii vescovo di Pado va Arnaldo, Iacopo, i dorico successivamento abat di Santa iustina che alia nobili de natali a 3-giungevano quella ella dottrina essendo tuti e re decretorum doctores Iacopo fin assassinato da Rugam anteas ioschi vicentino et Ia 7 vedi L. A. BoΤΤEGIlI, La nedi Iacopo abate di Santa Giustina, in Adtri deli R. Ac
cademia veneto-trent in - is triana classe II,
μ tanquam turhatorem molestatorem rebellem et contra o
150쪽
oena predicta tam in ombardi quam in Marchia gererentur interi Ct a Frisionibus in bello rege Alomani Guli lino, Conve norunt principes ad et Ctionem moro solito faCiendam. 'una igitii tractarent de principe idoneo eligendo humani praeris inimi Cus seminavit Zizani im liter eos. Nam quidam comitem Ricardum fratrona regis Anglie 3 in regem Alemante elegerunt alii vero sua vota in regem Castelle ' penitus transtulerunt. Comes autem Ricardus ascendit in Alemaniam festinanter, et de assensu quorundam principum Capiti suo imposuit regni Alemani diadema. Uterque vero electus suos legatos a Romanam Curiam destinavit Pro Confirmatione a summo pontifice impetranda. Sed dominus papa nolens in partem aliquam declinare, ne forte pax Ecclesie turbaretur, de consilio cardinalium sub poci deliberandi distulit super questionem tantorum principum disssinitivam sententiam promulgare. 0 4 al. -υ Anno Domini Q 258, multi clarissimi viri de Brixia exaltationem sancte matris Ecclesie asseCtantes cum tirannidem adverse partis per biennium tolerassent, tandem, sicut Viri strenui
et elati, Xponere personas peri Culo elegerunt potius quam vehementissim timore Continue ru-M Ciari. Time' bant Onim quotidie ne a suis adversariis in manus perfidi ECelini Brixia traderetur. Tun latenter ad Legatum et archionem, qui tunc erant adue pro exercitu ordinando θContra Pestiferum Ecelinum nuntios direxerunt, ipsos attentius exhorantes, ut Parati Ssent eis Prestare subsidium in die prefixo ' in quo suos proposuerat invadere inimicos. At illi eorum Precibus libentissime annuentes, in tempore assignato magnifice in eorum auXilium perreXerunt. Predicti vero fideles Ecclesie utpote viri providi et experti, timentes Plurimum, ne Pars adVersa eorum deprehenderet audaciam per aliquam coniecturam et habita CCasione, pessi 20mum Celinum et Pelavicinum in suum auxilium convocaret, duobus diebus ante terminum Constitutum secundo scilicet die exeunt aprili , circa solis occasum arma Subito rapienteS, et more leonum audaces, inimicos viriliter invaserunt, eosque per totam noctem Viriliter X Pugnantes, ante horam tertiam diei sequentis plenissimam de ipsis victoriam sunt adepti, et fere omne autores Celerum Grifolinum etiam potestatem Brixi capientes, eos in Vinculi 25 ConieCerunt. Comes itaques Sancti Bonifacii , egregie indolis adolescens, paterne probitatis impiger imitator, audiens Brixi enses esse sub armis, cum parte militi mantuane in inimicorum auXilio est profectus. Post tres vero dies Legatus et archio in manu valida Brixiam intraVerunt, et ibidem tamdiu residentiam fecerunt, donec omnia fuerunt disposita e Cundum beneplacitum amicorum. 30 i ,3', 33 He itaque audientes Celinus et Palavicinus pariter tremuerunt. Expalluit eorum Z- Cies et ebore intellectus, omnesquo eorum fautores per totam ombardiam Capita in terram Pre tristitia deiecerunt. Tota enim spes illorum et desiderium erat Brixiam obtinere, quia per ipsam Vires resumere et inimicos deprimere, totiusque assequi sperabant dominium Loin bardie Dominus autem, secundum propheticum sermonem' signa faciens irrita divinorum 35 et Vertens ariolos in furorem, dolatriam Ecelini et Palavicini, qui planetas et Signa et Promimine Venerabantur, sue potenti brachio prostravit pariter et confudit. Non enim Omnipotens Planetis Contulit deitatem nec eorum motibus suam potentiam alligavit, sed in se retinuit Plenima. De discordia in electione P - . tractaretur Rigardus cos se re in m. ' 6. ascenS P imposuit Om. - Io questione AP m. Qualiter pars ecclesie suos adversarios in Brixia superaVit - 258JQVm Ia cum m. AP partis patienter V . - 13. timore om. vehementissime VehementiSSimo' 17. disposuerant A disposuerat P - 10 utpote ut potentes o deprimeret ai PallaVecinum cos semire I. scilicet om et m. viriliter fortitor AP - 28. auxilio continuo A ' a'. fecerunt habuerunt Ala residentiam fecerunt steterunt a. obore hebuit illorum RS Sumere Consequi P ras divinatorum S. planetis contipotentiam an contulit contulere A meit 'tis moribus P Enrico III. . oechia dig. tomo XIV, p. a Q aprilis mensis die te IO ' Alfons X. nuutina, sole iam ad occidiιum reclinante. 3 IL I ma xio. 54 Ludovico o Loisi di cui alia p. a nota I. I a aprile Concorda salsamente con IACOPO ' MAIA XLIV, 3. ΜALVEZZI, Chron. Brixianum, in URATORI, R. I. S.,
