장음표시 사용
51쪽
omnino moueri de verisimili. Est Bal. in l. scripturae. C. de fide Instrv. in a. eor- vers. Quaedam sunt scripturae. Vhi dicit, Quod illud, quod non plurimum accidit, non est multum verisimile. Et propterea secundum eum ibidem, qui sundant se in his, quae non plurimum accidunt, sunt suspecti, nec Iudicis motus debet cum illis concurrere. & addit: Verisimilitudinem multum attendi in probationibus. . Et demum in vers. Et adde. ea colum. iterum dicit: Cum eo, quod non est veris mile, non debet Iudicis motus concurrere. Quapropter non debet Iudex illisadhibere fidem. Et siceum noster Reus stet in non verisimilibus: non debet motus Iudicum cum eo concurrere,wnon debent ei adhibere fidem: secundum praedicta verba Bal. de argumento, re communiter accidentibus, in c. Osius. Et ibi Panor. in glo. vers. corrumpi, de elect. in se. Per glo. Et Cy. in l. neque natales.C. de pro-ha. Per allegata per Fran. Curi. in concluo s4. in s .col. Sed de argumento a fieri solitis est 5ctex. ini. Iurisgentium. 9. pactorim. T de pactis. 6cl.siquis donatarius. ff. de viseuct. Quare Iudicum motus in casu nostro debet concurrere cum Actrice, quae innititur his, quae communiter accidunt, oc quae comuniter ita fieri solent, & quae secundum comunem naturae cutium sunt verisimilia. Et nequaladhibere fidem Reo, qui innititur his, quae non sunt Verisimilia, nec comuniter, γν. imo raro accidunt 8c fieri solent, per praedicta: Ex eo enim,quod insolitu est fraudis praesumptio insurgit. v t per glo. l. si quis sub codicione.ff. de condi.instit tex. ine. quod super his, de fide Instrv. c. si quando, de res p. c. cum teneamur, de praeben. Ad hoc Bal. in dict. l. scripturae. col. a. vers. Quaedam sint scripturae. C.
de fide Instrume. ubi dicit,Quod in probationibus no quod possibile est,sed quod verisimile est inspicitur.
Quarto etiam debet mouere Iudices ero Actricis parte communis vox A Ω-ma, de matrimonio huiusmodi clandestine contracto in ciuitate N. ex multis causis,videlicet, consessionibus Rei, re variis tractatibus inter partes habitis, subor-γ6. ta. Quae etiam probatur super 3ῖ γ. re a s s. articulis, per Dominos D. R. T. ec melius per Dominum Q. Et quamuis forsitan plenam probationem in hoc casia
nostro eadem publica vox& fama non faciant: tamen cum in casu nostro, ubi Opter clandestinitatem sumus in causa difficilis probationis,operatur saltem v hementem praesumptionem contra Reum, transfert onus probandi contrarium in ipsum .perno. Panor. in c. veniens a. de testi. 5c per Specul. tit. de proba. . r.
vers. Illud etiam sciendum est, ct c.
Quinto ad id debet mouere Iudices praesumptio contra Reum de mala causa, seu de non iure suo, per hoc, Q subtraxit Actrici probationem suae intentionis, νγ. per literam seu epistois lacerationem seu occultationem.Facit enim subtractio illucui subtrahitur, probationem ex coniectura, vel praesumptione lesis, videlicer, quando quis conatur subtrahere, vel cum effectu subtrahit aduersario probatic-nem, vel facultatem probandi intentionem suam, vel sibi incumbentia. Nam hoe casu praesumitur, quod talis foueat iniustitiam: adeo, ψ debet succumbere in cau-- fa, re perdere causam. Ita dicit Inno. in c. Intimauit. de testi. Ange. in l. a. ing. areus. T. de eo per quem fact. er. Et in l. satis aperte. ff. de falsis. Et per Dominum Anto. in c. cum causam a . in x o. col. de testi. Et Feli. in c. olim. in A. coi. de accusa. vers. Not. quando superior, &c. allegantem I . in c. peruenit a. de testi. cogen. 8c Doct. in I. Prouidendum. C. de postulan. Quod dictum restat re soquitur Barba. in consit. suo 3 3. incipiendo, Visis actis. in antepenulti colum. ina . volii. Ita tenet etiam Feli. in c. sicut, de senten. 5c re iussi. vers. Quarta decIar tio. in 4. col. ubi dicit de subtrahente aduersario facultatem probandi, Q perdit causam: & dicit hoc haberi per omnes, in c. peruenit a. allegato. Hanc partem 's. tenet Cynus,lc post eum Paul. de Cast. lnd. l. prouidendum. C. de posthu. Einta est in hoc casu opus, q, testes dicant de tenore Instrumenti vel literarum, si co stat per aduersarium subtraxisse.Ita in d. vers. Quarta declaratio,5 c. in d. c. sicut
τ'. dicit. Idem Feli. allegat ad hoc multa, & addit, Quod debet in tali causa subtractionis
52쪽
ctionis probationis stari iuramento illius, qui fuit per aduersarium in probatione
suae intentionis impeditus. per t. si qua. C. unde vi. Prout etiam tenet Salice. in I. si de possessi. C. de probat. Ita habetur ordinarie in c. accepimus, de fide Instrv. echabet Feli. in c. cum causam, de testi. in sq. col. vers. in glo. in Uerbo compellas. Et multa in d. c. sicut, de re iudi. Per quae omnia plene probatur cotra lacerantem Instrumenta partis, seu imPedientem aduersarium in probatione suae intentionis, quod perdat causam,& quod habeatur Instrumentum, vel impedita prohatio pro producta: aut ad minus itetur super tenore subtractae ec impeditae probationis iuramento partis,cui subtracta est probatio. Nec est opus,quo ad hoe, ut fiat subtractio in Iudicio. per glo. no.d. c. peruenit a. ubi prohibitio contra testem ne d poneret non suit facta in iudicio. Habetur enim testis vel probatio producta co-tra eum,qui pristat causam ne producatur,ac si deposuisset c6tra impedientem. s eundum Heli. ibidem in d. c. sicut per glo. d. c. cum causam. in verbo compellas, quae hoc expresse dicit. Et sic Domini Iudices non possunt in casu nostro dubitare de tenore literarum laceratarum per aduersarium, cum is sit per quatuor integros testes plene probatus. Et si probatus n5 esset: haberetur propter aduersarii impedi- 'menta pro probato. Et si omnino aliquis Iudicibus relinqueretur scrupulus: posisent Ac debent Actricem admittere ad iuramentum super eodem tenore, ec in hoc contentari per supradicta. Sexto debet ad pronunciandum pro A ctrice inducere Iudices periculum antimae,quod ex ditatutione illius veri matrimonii certo certius sequerer. Quia quae- Iibet dictarum partium ad alia conuolando vota, comitterent hinc inde adulteriu. per Iudicantem. 3o.q. s. supra allegatu, in li. Vertitur ei in causa matrimoniali animae peticula. per c. later. c. consanguinei. Zc c.tenor, de re iudi. 8c glo in Summa, 3 s. q. s. Sed ubi tale animae periculum vertitur, sussiciunt leniores probati nes, et cui dicit Ioan. de Imo. consit. suo s3. in erinc. sufficit unicus testis: alleg c. praeterea, de consanguinitate re assi. Et ultimo debet in consideratione O Actriace non modicum valere, quod saepe exactis dicitur, Reum consessumse Actricem 'non aliter habere velle nili ad honores.Quae quidem verba matrimonium depraesenti inducunt, iuxta Decis. Barba. in consit. suo .in vers. Praesuppositis modo istis, ibi. ec Procuratores in A. col. in primo Volu. Et sie vident Domini Iudices ex omnibus Sc singulis supra deductis, Actrice lauere iustam causam, Sc pro se habere Ius Jc Iustitiam. Primo, Q per literas seir nuncium contrahi possit, re in casu nostro sit contractum matrimonium. Item , in literis sunt expressa verba substantialia matrimonii, quibus Reus in Actricem consensit. Item, quod Actrix receperit literas, Sc illis receptis consensit viceversa in Reum,ec illum consensum notificauerit multis personis. Item, habent subarrationem medio annuli Actrici missi. Item, habent multiplicem Rei consessionem. Item, habent aptissime, Reum literas huiusinodi lacerasse, εc sic probationem Actrici subtraxisse, seu eam in probatione suae intentionis impedivisse. Item, hahent claram probationem tenoris literarum ex quatuor testibus,quibus omnimo
da re plena fides est adhibenda: Primo, Elizabethae ut Mandalatiae, εc de sibi
mandatis θc commissis deponenti: ac matri,Sc sororibus duabus honestissimis,& . omni suspicione carentibus, tum propter honestatem earundem, tum etiam proin
pter numeru supplentem desectum, si aliquis c quod tamen minime apparet subesset. Item, quod Elisabeth prima testis deponit de facto suo proprio ex comissi ne re mandatis partium sibi factis, cum eisde partibus executis: in quo illi soli credendum. Item, o sumus in casu, qui non soletnisi in secreto fieri,aim in matrimonio clandestino, qui est difficilis probationis, re in quo verecundia iuuenum illorum non patiebatur multos,& maxime extraneos adhibere testes. Item, Q dicta Elisabeth suit tanssi ad hoc negocium idonea a partibus approbata. Item,quod si mus in casu fauorabili, ec pro matrimonio: Zc stamus in casu euitandi periculum
animarum. Item, habent eandem ratificatione huiusinodi matrimonii, recipiendo e liter
53쪽
titeras Actricis de hoc contracto matrimonio,cum exhortationibus Item habent pro Actrice verisimilitudinem, ac quod stat in his, quae communiter ita fiunt,ae euenire solent. Item, habent Iudices pro Actrice, re pro contracto matrimonio
communem vocem 5c famam, ac communem hominum opinionem re credulit tem. Item, habent vehementem praesumptionem pro Actrice contra Reum.
Quae omnia, cum multis aliis coniecturis re adminiculis, ex actis lucide colligibialibus, ec hic propter breuitatem omissis, ita sibi adinvicem adminiculantur, quod per ea inducitur plena probatio, per hoc possvnr re debent pro certo Domini Iudices induci ad persectam credulitatem: quae nihil aliud est nisi plena probatio per t. Qilinquaginta.st . de probatio. Ita allegat redicit Socci. in consit. si in se.
6. col. in prima parte. Et sic videtur res multis clara, Sc Actricem esse in casu m nisesto. Si tamen aliquo pacto apud Iudices aliquis victoriae scrupulus relinquatur : possunt et debent ipsi ex superabundanti,& pro plena conscientiarum suarum securitate eandem Actricem admittere ad iuramennim decisorium, tum propter eius probationes, tum etiam proptersubtractionem probationis per Reum Actimci factam, re Iiterarum suarum lacerationem: quod ciuidem hoc casu, ubi Actris pro se habet tot probationes, tot coniecturas, Praesumptiones, adminicula, una cum multis cosessionibus Rei,secure sibi potest des 1 ri.per not. DD. in c. mulieri, de iure1rurando.&l. admonendi.sseo. tit. Et ibi plene per Ia. qui ibidem in coIum. i. dicit ad hoc pulchra verba, scilicet, Quod quamuis regulariter in causis m miscuti etiam est matrimonialis non debeat deserti iuramentum decisorium et tamen hoc fallit in cassi, ubi plusqj semiplene probariim esset. Vt quia ultra semi-pIenam probationem aliquid esset adductum, vel adesset aliqua alia praesumptio. Mel produxisset quis duos testes,quorum Unus non esset omnino integer,quo casta saltem haberet pluscb semiplenam probationem: tune,si persona sit honesta, potest Iudex deferre illud iuramentum. Ubi multa allegat: ec inter caetera Abb.in c. m. Iteri,alleg. dicentem, Quod in causis arduis cpura matrimonii si actor est optimae vitae,5c petit puellam se inseriorem aut aequalem,& habet de contractu unum prohatis simu tenem,uel forte habet duos restes, quoru Unus non est omnino integer, sic habet plusquam semiplenam probationem, potest Iudex illud iuramentum deserre. Sed quis non videt euidenter,nos,si saltem Iudices de nostris probationi-hus aliquantum dubitarent, esse praecise in casu istius limitationis r Cum nemo negare poterit, nos plusquam semiplene probasse cimo vere, plene probauimus ec Actrix nostra sit honestissimae vitae, oc petit si non inferiorem se, saltem aequalem in maritum. Ergo omnino venit sibi hoc iuramentum in casu alicuius dubii tionis Iudicum c cui tamen dubitationi,si res bene expendatur,non erit locus a d ferendum:& hoc maxime propter lacerationem literarum,& impedimentum pra nitum per Reum circa suae intentionis probationem. Quod iuramentum non
solum est deferendum illi,qui semiplene probauiti sed etiam ubicun* Actor habet solum pro se praesumptiones, vel aliquas coniecturas, per quas Iudex inducitur ad suspicionem, vel ad opinionem: prout hoc idem dicit Iason in d. I.admonendi. ss. de iureiuran. in princ. 33. col. ad quod multa allegat: subdens demum Bald. dicere in I. si fundum, ad si. C. de rei vendi. Quod si iudex habet probabiles coniecturas, debet deferre iuramentum, in supplementum probationis. Nec potest illis obstare, Actricem fuisse in culpa remittendo Reo illas literas. Quia ad hoe dico, Quod hoc non fuit Actrici imputandum,tum propter timorem poenae stat
tariae Ciuitatis suae N. tum etiam propterconsidentiam, quam ex Rei multis promissionibus in eundem Reum habebat, cofidens se reseruatursi illas literas. α pereas eum esse securum, quo ipsa Actrix per easdem non publicaret matrimonium inter eos contractum, donec utrius parentes pro consensu requisiti fuissent. Nee cogitabat aliquo modo Reum hoc matrimonium negaturum, quem habebat pro honesto iuuene. Nec voluit eadem Actrix per hanc literarum remissionem renum clare proprietati 5c dominio earundem literarum, quod ei in his Isteris per trans.
missionem traditionem faciam acquisitum erauper t. si epistolam, in prin. ff. de
54쪽
acqui. re. do.nec etiam recedere a promissis re contentis in literis, cum alias habebat eausas remittedi literas, videlicet, ut Rcus securus esset, ne Actrix pereas publicaret matrimonium : uti per hoc Reus induceretur eo facilius ad remittendum Actrici cordam ne per illius ostensionem, a Reostendam, etia hoc matrimonium publicaretur: θc etiam fortasse, quo maiorem faceret Reo illius inter eos contracti matrimon 3 memoria, recordareturi fidei imissae, re eo minus animu erga Actimcem mutaret.Quibus stantibus non videtur remisisse animo renunciandi dominio huiusmodi literarum, ac absoluendi Reum a promissis. Prout in simili dicimus in Creditore dc Debitore. Quamuis enim creditor transmittit debitori instrumentu e s. debiti re obligationis . tamen si habet aliam causam seu praetextum remissionis, quam ut eum a debito absoluat, non videtur tunc remunciasse dominio instrume-ti, dc obligationi in eo contentae, nec debitum remisisse. per not. Panori in c. Ecelesiae sanctae. a. ut lite pendente. in s.col.vers. Ex his colligitur. ubi dicit colligi racionem, quare reddendo pignus vel Instrumentum obligationis non videar Ii- herare debitorem. Nam ubi apparet de causa traditionis Instrumeti vel pignoris, secundum illam iudicatur traditio: sicut apparet ex aliis causis supra relatis in casu nostro. Propter illas ergo, oc non ut renunciaret dominio literarum, vel promis. sis in eis contentis, iudicabitur transmissio literarum ab Actrice facta. Ita etiam Abb. in princ. 6. colum. dicit: Si Instrumentum redditur debitori, quod debeat praesumi traditum fuisse ut debitor se de debito informaret. Quod postumus etiam praesumere in nostro casu de Actrice,quod scilicet transmiserit literas Reo ut se de sibi promissis informaret,8 in memoria retineret, ac eam Ut suam desponsam non desereret. Et a contrario sensu non potest nec debet Reo hoc iuramentum cpurg tionis videlicet deferri. Innititur enim no verisimilibus,re his,quae non frequenter fieri vel accidere solent, ac cotra matrimonium coniungendum, ac in talibus,in quibus periculum animae versatur non modicum habetq; contra se multas proha-hiles, ec in facto euidentissimas praesumptiones 5c coiecturas, una cu fama. Et qui etiam non mediocri nota facilitatis Zc periurii se fecit suspectum per varias suas re- ξsponsiones: ec maxime de literaru remissarum ab Actrice laceratione 5 perditione. Quamobrem uti tali non est hoc iuramentum deserendum. Per not. Oc allegat. DD. in d. c. mulieri. 8cl. admonendi.
Praemissis omnibus csic ut praesertur bene pensatis 5 discussis, nihil aliud sequi potest, nisi ut supra in singulis punctis conclusum est, ic ut tande vel simpliacite aut ex superabundanti medio iuramento decisorio Acthici detur adiudicat ria per Iudices sententia, decernaturin matrimonium inter Actricem 6c Reum lygitime fuisse Θ esse contractum, illudi in facie Ecclesiae solennizandum, ac alias consummandu fore: ac Reum iuris remediis, ut Actrici legitimae sponsae de uxori cohabitet,ic eam matrimoniali affectu tractet,compellendum.
Contrahens matrimonisi ueresia per verba depraesenti eum duobus vel duabus, tenetur adhaerere
confessus Proeuratoris habetur pro consense ipsius
mandantis. smandantis. sProcurator ad contrahendum matrimonisi debet babere θeriale ad hoe mandatum.
Ad matrimonium probandum Uiciunt duo testes.
sine eo nullam est. Matrimonium cum iam nupta vel etiam dest fataeontractum omnino nullum est. Stanfecto Iudicialis est actus publicus Co egis Iudicialis πώ eumsubarratione facit matrimonium publicum. q. s orbae datione cretrahitur matrimonium. tar est amsine eo nullam est.
3. 3 cuae non prosum si Ma multa iuuant. Iudex circum emta babet diligenter tau ma- tumstantis missuun Ol. . s clandestinitas non ritare Iudex circumstetitas habet diligenter considerare es Iudex circumstetitas habet diligenter considerare eis eumstumias missiusn Ol. 13 clandestinitas non Nitias matrimonia licet de lare
modo aliquo modo se imicem gno cant. r Hilumi eodem durare praesumitur. 3eumentu in publicatio matrimonij. .6. sMatrimonium contrahi potest inter absentes, dummodo aliquo modo se inuicem cogno cant.
55쪽
Sa mures ad publieum matrimonia requisita. is
confessumi eouetra matrimonium non creduetur. r
sianissimi in publici matrimonii Metti N. 3.
11. 1 . 3. 6 ορ- matrimonium eontractum eontra prohibur nem Ecclesia indicatur clandestinum quoad effectum. 23 Solomitates matrimoniarum, qua eadum sub πα- repto EMUMe, vel non eadunt. 26
causan dedi matrimonia cladestina. 2 7.3 3. 3Proratio est rei dubia in iudicisper legitimi modos facta declaratio. 29 Matrimonium sterandum publicum praeferendum est primo clandesimo. 3. Iudex debet iussica, secuniam allegata, secundum conseremiam. 33 Ecclesia militans non iudicat de actustis. 31. γPublicatio matrimoni, dandestim in praeiadicium alterius non admittitur. 3 s
trimonium publicum Iemper preiudicat in pra-
fertur clandestimo. 36. N. 43. o. σε
Legitimὸ factum poenam non meretur. 3ν cunis lina matrimonia vocantur stupra, ad steria,
Delinquenter patim mitim puniuntur. 39 Actus clam vespala factus quatenus pumbilis. o Lex sicut scripta es DNari diser. a Ignoransis probabilis excusat. sNon probat Me esse quia contingit ab ea abesse. s. Datis anuli est tantum signum matrimorist, nec πο-bat qualitatem matrimonij. I. Talia sunt subiecta palia praedicata permittunt Epistola trabat simpliciter matrimonium, non qu litatem eius. stidem est eodemo Aialium, . verificatur in ta bus vel tribus. 16 Testes fingidarei nihil probant. 3 snilationes plures imperfectae fuando re qualitere uriantur ad faciendam plenam fidem sLex nunquam retro trahit su Amines in praeiudicium teri, vel actus intermedij. ε 3
Intellectu . ad. e. tum causa. extra. deraptori 6 s
IN nomine Domini, Amen. In eausa matri mi ali snter strenuini
Dominum Georgium de F. litem, ut actorem ex una, ec honestam Sibillam N. ut ream ex altera, ec Gulielmum de T. pro suo Interesse comparentem, tanquam Competitorem ex tertia parte,nuper coram venerabili Dno Officiali N. pendente, sententiat pro dicto Dno Georgio milite lata,& modo per appellationem coram venerabilibus 5 egregijs sanctae Moguntinae sedis Iudicibus pendente, tale ve titur seu mouetur dubium. Suppositis duobus matrimoniis, uno inter praefatum Dominum Georgium de F.militem,ct ipsam Sibillam N. ec altero inter praememoratum Gulielmum de Z.8c eandem Sibillam contractis, quaeritur, Quod matrimonium alteri praeiudicet, re an matrimonium cum Domino Georgio, vel cum ipso Gulielmo contractum praeualere debeat. Quo dubio discusso patebit, an praefatus officialis bene vel male eronunciauerit,& cui dicta Sibilla adiudicanda fuerit, ec cus modo adii dicanda ut. Et videtur, quod matrimonium, cum praememorato Domino Georgin contractum, praeualere debeat, ato praeualeat, ec sic dicta Sibilla bene sit per Demsenum officialem eidem Domino Georgio adiudicata, sententiaip eiusdem confise manda. Quod probatur: Nam matrimonium,cum Domino Georgio contractum, celebratum est inter easdem partes,videlicet, inter Dominum Georgium ec Siblia Iam ante Dominicam Palmarum anni videlicet millesimi quingentesimi quarti: quod facile colligitur ex propria responsione ipsius Reae. Nam medio iuramento
examinata confitetur,quod Egolsus de K. retulit sibi cscilicet Reaea quod Actor videlicet Diis Georgius ei cscilicet Reae scripserit,quod nulla aliam,nisi ipsam Sibillam in uxorem legitim2 habere velit. Et ad huiusmodi relationcm ipsa Sihil tadicto Domino Georgio rescripsit illa verba: Ist mill bicu buxoe Gottes millen 3ue ee baben. Dominum Georgium denotando Quemadmodum etiam lite
rae,incipientes, 5 in t amen Coties las im Sibilla r7.eui Derin Iorsen vonS.misset irc. per ipsam Sibillam scriptae indicant. Quas etiam literas se scripsi elatetur,licet ad importunam instantiam ec instigavonem Egolu de Κ. Et dicit haee
56쪽
xacta suisse ante Dominicam Palmarum anni millesimi quinquagesimi qua NI. Sed
matrimonium cum valido Gulielmo de Z. contractum dicitur dudum postea, te tia videlicet seria post Dominicam Quasim ogeniti eodem anno quinquagesimo quarto. Conuat autem, . mulier contrahens successive cum duobus debet ad, haerere primo: ut extra, de sponsa. duo. c. primo. vers. Tex. de hoc clarus, qui diacit : Non enim rescindi debet tantum Sacramentum.Si autem secerit fidem consen sus, non licet ei aliam ducere. Si autem duxerit,dimittet ipsam,cti adhaerebit priori.
Et pro hoc dicit ibi Abb. in Summario: Cotrahens successive per verba de praesesiti cum duabus tenetur adhaerere primae. Ad hoc etiam tendit Summa Anulo. de Butr. in d. c. primo,dicentis: Sponsus duarum adhaerebit primae,si fuerit sponsa de praesenti. Et dicit idem Antho. in 3 .nor.quod primum matrimonium praehi timpedimentum validitati secundi: re sic carnale non est in pluribus multiplicabis Ie: ec contrahens cum duabus cogitur adhaerere primae. Sic etiam in nostro casa
dicta Sibilla primo cuidelicet Domino Georgio adhaerere debet. Secundo, Quod matrimonium, inter dictum Dominum Georgium, & Sibiti
Iam, ante dictam Dominicam Palmarum, quoad substantialia matrimonii, contra fium suerit, patet ex praelibatis responsionibus re confessionibus ipsius Rete, iunctis assertionibus iplius Actoris: qui fatetur, se dictae Sibillae scriptiisse, in qua tum sit eius cuidelicet Reae animus, tunc velit ei ex tunc scripsisse, quod velit eam
accepisse, Vulgariter, So πόlle ex it x blamit viges tiben bnbent quod ipsa sit uxor sua legitima, Unb se sent in seinem ebiliten 'inrib genomen baben I milbisex seu ex algeti balab schrist. Quarum literarum mente per Egolsum dictae Sia
hillae declarata,ipsa,prout supra,rescripsit,voluntate ipsius Domini Georgii prae
sumptione durante. Ideo sequitur, ψ mutuus consensius inter praefatas partes e idem tempore ante Dominicam Palmarum, quoad matrimonium,interuenit. Cum
ergo solus mutuus consensus sufficiat, quoad matrimonium contrahendum: SNquitur contractum est illo tempore matrimonium inter praefatas partes. Quod probatur tr. q. a. c. sufficiat. vers. tex. Suisiciat soliis secundum leges consensus eorum, de quorum quaruml consensu Ac coniunctionibus agitur. qui solus si e suetit, caetera omnia cum ipso coitu celebrata frustrantur. Et iubdit tex. Cum ergo inter istos consensus intercesserit, qui solus matrimonium facit,patet hos coniuges finisse. Vnde dicit sto. ibi, super verbo Solius, Quod solus consensus est causa effectiva matrimonis: re quod verba requirantur ad probationem.-ea. quaesti. c. Maia Matia. Consensus ergo cohabitandi,& indiuiduam vitae consiletudinem retatinendi interueniens coniuges facit. Et est de hoc clarus rex. extra, de sponsa. c. si inter virum. ubi tex. Si inter virum Sc mulierem legitimus consensus interueniat de praesenti, ita, unus alterum mutuo consensu, verbis consuetis expresso , recrupiat,virom dicente,Ego te in meam accipio,& ego accipio te In meum,vel alia verisba, consensum exprimentia de praesenti,siue sit iuramentum interpositum,sive no,
non licet alteri ad alia vota transire.Quod si fuerit secundo matrimonium de factoeontractum, etiamsi sit carnalis copesa subsequuta, separari debet, primum in sua firmitatemanere. Cum erpo in nostro casu consensus amborum, Georgii 5c Si hillae, expressus ex actis supra allegatis colligitur: Sequitur, Q tale matrimonium,tanc b prius contractum, sit validum, re secundum snualidum. Tertio ex supra deductis probatur. .uod dictus Gulielmus de T. dicta Si-hillam in uxorem habere non potest, obstante priori matrimonio, patet per c. x extra, de sponsa. duo. vers. rex. Accepisti illam in uxorem tibs,quam alter sibi do sponsatam habuerat: dimitte illam,quia nunt potest tibi sieti legitima,& quadraginta dies in panem aqua,quod Carenam vocant, cum septem sequentibus annis poeniteas.Et glo. ibi, super verbo potest,colligit argumentum,quod ab initio non valet,tractu temporis no conualescit.Et dicit ibi Abb. Summando: Alteri despositam ducens in uxore,et cornoscens,nunqj eam in Uxorem habere potest.Et dicit Abb. in secundo notabili, Quod talis mulier,quae cotraxit cu duobus,sit infamis.
Et dicit ibi Antho.de Butrio. in primo norabili, Quod corractus matrimonii cum
57쪽
mpta inhabilitat contrahentem ad matrimonium cum illa. Et clarius per Meciae Doctores in c. licet.eo.tit.de sponsa. duo.vercsummat Antho.De Bum. Sposalia
de praesenti non soluuntur per sequens matrimonium, etiam camala copula comsummatum.Et in c.Tuas dudum.eo.tit. Cum itaq; in nostro casu constat de matim monio priori,dictus Gulielmus nunquam illam in Uxorem raoere potet . Ouarto. Incasu, quo diceretur matrimoniu cum Diao Georgio clandestinum
Mammoni u vero cum Gulielmo contractum publicum: Arguitiam' r uimonia cum Diao Georgio etili sit publicum. Hoc probatur ex confessione ipsius Sibillae iudiciali,una cum subarratione annuli. Nam cosessio itidicialis est actus publicus,
adeo is censetur habere paratam executionem. iuxta nota. In l. post rem iudicatrisside consess.& in I. uni. C. de confessi Et sic videtur, ' inducitur matrimoniu p. hlicu praecipue cem illud voluntate partiss in Iudicio sit publicaist. Per c. a. extra,
de clandest. desponsa. una cum subarratione annuli. Nam per subarrationem annuli contrahitur matrimonium. ατ. q. a . Si quis Uxorem. Vbi rex. Si quis 'orem
desponsauerit, vel eam subarrauerit. & dicit ibi glo. superverbo desponsauerit, Φalte u sufficiat.Quia etsi subarrat,licet n5 cosentiat, fisumitur P sponsalibus 8 m
trimonio,donec probetur cotrarium.Et subdit eade glo:Nec refert an verbo vel 1 cto declaret quis voluntatem suam.Et dicit in sine, subarratio sit per immissione annuli.De quo etiam 3 o. q. 1 .c. Meminae.& ibi in glo. super verbo anetius. Cum ergo dicta Sihilla subarrauerit dictum Dominum Georgium annulo, α ipse Dns Georgitis eandem subarrauit cathena aurea,videtur matrimonium publice appro harum. etsi a principio in se sit non publicum: tamen per dationE arrae videtur poblicum Na datio arrae est argumentum re publicatio matrimonii co tracti. Ut testsem de emot.8c vendi.in princi.ibi. amquὀd arrae nomine datur, argumentum est emotionis 5c venditionis contractae. Et notat Ange.de are. in tertio notabili, qui dici tota arearum datio est argumentum re probatio emptionis tactae. Cum ergo inc5sessione substantialia matrimonii probentur.Sequitur, in ista Pharratio annuli aliouid supperaddit, videlicet publicationem. argv. l. quaepe. s. de contrahe emo t. vers tex.Quθd saepe arrae nomine pro emptione datur,no eo pertinet quasi sine arra conuentio nihil proficiat: sed ut euidentius possit conuenisse de precio. Quinto videtur,quod dictum matrimonium cum D no Georgio su publicst, vel saltem ante matrimonium Gulielmi publicatum, videlicet per literas publicasiosius Sibillae,manu sua scriptas,& Dno Georgio missas. Na licet paries tempore contracti matrimonii non fuerint praesentes: tamen etiam matrimonium contrahi Dotest inter absentes. quemadmodum colligitur exto. 3 o.Q. F. c. nec Illud. Lt collegit plo.ibi, in verbo uxor. Quod est argumentum, quod matrimonium potest contrahi inter abserues, qui nunquam se viderunt. Quod verum est, si fama, vel aliutio alio modo se nouerunt. Sed in ignotos ex toto consentire non possumus et sed in eos qui non sunt penitus ignoti, consentire possiimus. Et subiungit rationeni: Ouii omnes contractus,qui consensu contrahuntur,inter absentes celebra tur ut fide contrah. emps.l.prima. 9. est autem, ibi. dc inter absentes contrahi po-' test oer niincium ec per literas.Et Institu. de obliga.quae ex consensi obi. Vnde ii
rer absentes quota talia negocia contrahuntur, Veluti per epistolam vel mmcium.
Modo dicta Sibilia conse suum per dictas literas expressit re publicauit: de
cuius consensus pomitentia,ante praesentationem literarum Domino Georgios cta non constat.Ergo tempore praesentationis praesumitur diIrasse. C.de testamen.
l.sancimus .de quo per dic. glo. in d.c.nec illud,super Verbo uxor,in vers. Sed quid diceret si aliquis consensum suum exprimat alicui foeminae per literas, θω. Vide tur enim dicta Sibilla per huiusmodi literas adeo matrimonium valere voluisse remublicasse quod non liceat sibi resistere.l.generaliter. C.de non numeran. pecu. in vers.lex. Nimis enim indignum esse iudicamus,Vt quod quis sua voce dilucido protestatus est in eundem casum infirmare,proprioss testimonio resistere. Et erina deprobatio.c.per tuas. Sic ergo videtur matrimonium cum Domino Georgi publicum,uel saltem publicRIunφ. - .
58쪽
sexto probatur, v dictum matrimonium tant publicum praeualere debeat. Nam illud matrimonium habet iudicialem confessionem vitiust partis, Zc duos testes, videlicet Egoliam de K. ec Iulianam eiusdem coniugem. Quorum unus Egolsus assinitatis,& altera,videlicet Iuliana, tertio gradu consanguinitatis dictae Sidulae coniunctae sint. Modo dicit Canon 3 o. q. s.c. Siquis. Proin glo. ibidem textum illum in verbo cconsessionea intelligit,quod istis concurrentibus Ecclesia debet credere.Nam dicit glo.Ecce aperte cdicit glo. Consessioni θc Sacramento coniunctorum occulte debeat credere Ecclesia, cum aliter .pbare non potest eos contraxisse. Nam siue dicti duo testes Egolfus 5c Iuliana interfuerunt tanI Procuratores,veI tan* nuncit,nihil refert. Nam utro*medio,siue Procuratore siue numcio,contrahi potest matrimoniu: re ipsi dicuntur consentire,cum Procuratores eorum consentiunt. Quemadmodum eleganter notat glo. in dic. nec illud. 3 o. o. ibi. Sed dic, Q ore dicentur consentire, cum Procuratores eorum nomine conlen-
iunt , re hoc, cum Procurator habet speciale mandatum ad certam personam, siacut in nostro casu. Nam generale non sussici t, videlicet ad quaerendum maritum. secundum quod notat Archidia. super d. glo. in c. nec illud. Et idem Archidia. super eadem glo. in eadem glo. Ubi ponit, qualiter matrimonium, mediante niuacio, cui nudum ministerium portandi literas commissum est, contrahitur. Et dicit ibi Archidia. Quod quantumcunm ille, i literae sic per nuncium mittuntur, consentiat,non est contractum matrimonium: sed demum, cum illud notisicauerit vel absenti, qui ei misit literas, vel alij vel aliis. Sive emo fuerint Procuratores, siue nuncij,ipli testificantur assertiones Domini Georgii veras fore c quemadmodum ex depositionibus eorum euidentissime patet Et quia in ore duorum vel trium stat omne verbum: ut in c. licet: ira,de testi. re clarius in c. in omni negocio, eo. tit. Sequitur, quod tale matrimonium, sic per duos testes probatum, satis censeri debeat publicum, ut praeualeat secundo matrimonio postea contracto. Nam causa matrimonialis non est una de causis, plures quam duos testes requirentibus, de quibus in d. c. licet.
t Septimo illud probatur. Nam posito, quod supradicta A stngula non redde
rent matrimonium publicum: tamen omnia ista, videlicet Consessio dictae Sibillae, subarratio, literae missae, duo testes,simul collecta sussicienter probare debent matrimoniu publicum: nam que non prosunt singula multa collecta simul iuuant, ut colligitur extra,de testi. c. praeterea, ibi. Respondemus, quod sit testimonium conueniens de visu reddatur, veIetiam de auditu, Ac praesumotionem violentam fama consentiens subministret, ac alia legitima adminicula QMagentur, standum est testimonio iuratorum. etenim circumspectus ludere at discretus motum animi sui ex argumentis ec testimoniis, quae rei aptiora esse compererit,consi ahit.
Et ibi glo. in verbo cauditu in fine. Et in c. cum causam. eo. tit. 5c de singulis circumstantiis prudenter inquires, de causis Videlicet, personis, loco, tempore,visu, auditu, scientia,credulitate, fama, certitudine, cuncta plene conscribas. Et ibi in sto. super verbo, c tempore quae in sine dicit: Iudex ergo discretus in omnibus istis 5c aliis,per qus possit vetitas melius perscrutari,debet interrogare: alias enim xd veritatem non possumus peruenire. α 3. a. s. c. occidit, ibi, vers. Non solum igitur respiciamus ad opera: sed ad tempus re ad causam, re volun tem personarum quoin re quantumcunoe alia ipsis operibus acciderint diligentissime inquiramus : non enimpossumus aliter a a vetitatem peruenire.Et ibi in glo. in verbo c&ad causam Et clarius ad nostrum casum, in c. tertio loco, extra, de praesumpti. ecibi in glo. super verbo cdicta sunt. 8 c. Octauo probatur. Nam supposito, quod illud matrimonium non sit pubIi
cum,sed clandestina: tamen adhuc videtur, quod praeualere debeat. Nam clande astina matrimonia,licet de iure Phibeantiir:tamen Valent.Quemadmodum est rex. 3 o. q. 1. e. nec illud, ubi tex. dicit: Etsi clandestina coniugia contra leges qui
dem uinis: tamen contracta ditatui non possunt. Et dicit ibi Archidia. in g. sed
59쪽
obiicitur, quod in illa parte probat, quod clandestinum matrimonium tenet. Et
not. per DD. in c. primo, extra, de clandest. desponsa. Nam dicit ibi Abb. in secundo notabili: Nota quod clandestinitas non Vitiat matrimoniu. Solus ergo co- trahentium consensus sufficit ad matrimonium, licet clam sit praestitus. Et idem, dicit ibi Antho. de Butri. in primo notabili, Quod vitium clandestinitatis non vitiat matrimonium. Si ergo primum, Iicet elandestinum, valet, non potest valere secundum: cum una oc eaciem mulier duobus nupta esse non possit: vi Institu. de nupta s. assinit. Nono supposita a principio clandestinitate. Tamen quia tale matrimonium Handestinum postea est publicatum: Ergo praeualebit. Probatur hoc perci quod nobis, extra de clandesti. desponsa. vhi tex. Uerum si personae contrahentium hoc voluerunt publicare, nisi rationabilis causa impediat, ab Ecclesia recipienda sunt, comprobanda, tanquam a principio in Ecclesiae conspectu contracta. Et dicit ibi Antho. de Butri. in Summario, Quod clandestinum matrimonium publicata approbat Ecclesia. Et notat ibi Praepositus, super verbo ctanquam a principio 1. Quod publicatio,subsequens matrimonium clandestinirin, operatur perinde,ac si a principio fuisset publica tu. ct ideo etiam silii retro nati redduntur legitimi.Quod autem illud matrimonium Postea sit publicatum patet ex depositionibus trium testium, pro parte Domini Georgii super tractatibus seria quinta post Dominicam Misericordiae DBi,in domo auiae habitis, productorum. Nam ex depositionibus eorum patet,* dicta Sibilia,saltem coram duobus testibus,videlicet Egolso de K. ec Elizabetha auia sua,tale matrimonia pubIice cor dictis testibus consessa est ae. postea etiam in continenti coram honesta Anna de C.Et sic non obstante secundo matrimonio, publice inter clandestinum re publicatum tempore intermedio contracto, praeualere debet publicatum. Ita etiam tenet Cari Ut resert Praepositu in dic. c. quod nobis, his verbis imo plus voluit Car. Quod si contractu est matrimoniu clandestinum,ec postea contractum sit publicum & solenne, deinde pa res confiteantur: matrimonium illud clandestinum debebit publicari:vt intex.Et talis publicatio operabitur, quod censebitur publicum a princieio: ut in tex. Et . . ideo tan* publicatum publicum praefertur secundo publico. alias regula iter secundum publicum praesertur primo clandestino. Ergo secundum istam opinione
concluditur, primum praeualere secundo. Decimo prohatur. Nam in casu, quo publicum matrimonium praeualere deriberet: tunc matrimonium cum Gulielmo contractum minime praeualebit: quia
' nee illud est publicum. Quod ostenditur: Quia ad publicum matrimonium multe
.l requiruntur solennitates: quemadmodum colligitur ex ordine lex. in c. aliter 3 o.
q. s. Nam secundum istum Canonem requiritur : Primo, Q maritus haheat super uxorem dominationem. Secundo, . petatur ab his,a quibus custodituraertio, a parentibus 5c propinquioribus sponsetur. Quarto, Q legibus dos constituatur. Quinto, quod sacerdotaliter precibus ec oblationibus a sacerdote henedicatur. Sext5,ψ a paranymphis,donec congruo tempore petatur,custodiatur.Septimo,*solenniter accipiatur. Octauo, Q biduo vel triduo orationibus ambo vacent, eccastitatem custodiant. Illis enim interuenientibus publica ec legitima sunt demum matrimonia.Vnde subdit tex. inserendo: Item ita peracta, legitima scitote connu- .hia: aliter vero praesumpta non coniugia: adulteria, vel contuberata, vel stupra, aut fornicationes potius, quam legitima coiugia esse non dubitatur. Si ergo inspiciatur matrimonium inter Gulielmum De T. ec Sibillam ipsam,secundo loco co- tractum, manifeste patet, quod dictae solennitates non interuenerunt, ec ideo tale matrimonium tant publicum praeualere non potest: cum non sit publicum. N5
ergo poterit esse dicta Sibilla uxor ipsius Gulielms. Ad quod iacit extra, qui sint Iegit. c.' causam, in h. Vbi tex. Quia non potuit esse uxor, quae viti sui thorum m culans,alii,dum ille viveret, copulari praesumpsit. Undecimo: Quod matrimonium Domini Georgij praeualeat posteriori prohatur Per c. cum causa. tra, ct raptoti. ubi te Si Praecessisse matrimoniu vel ex
60쪽
probationibus viri, UeI ex muIieris consessione claruerit, postmodum sine assinis viri non potuit ipse monasterium ingredi,aut aliter continentiam profiteri.Modo
Eibilae. Emo sine assienis ipsius non potuit contrahere cum Gulielmo. Na exorciale ibita,ncluditur, ψ Uxor restituenda Venit militi, cum quo prius contraxit licet ingreIla fuerit monasterium, Sc sic publice matrimonium spirituale cdtraxit Et dia
rali doctrina,Quod ubi alter coniugum latetur contra matrimonium: aut constat in omnino intendit ad separationem matrimonii, contra quod confitetur. 8c sic nouatur confessiora suae. Ur in c. Iper eo, extra,de eo qui cogno. consang. Uxo. Modo in nostro casii constat, a, dicta Sibilla fatetur in secundo examine cotra primum matrimonium,& cum hoc intendit ad separatione illius. Ergo suae consessioni crem non debet in praeiudicium prioris matrimonii. Si autem constat, nullo modo v I matrimonium separari, contra quod confitetur: tunc statur suae consessio-2. K eodem C. cum causa. Ergo videtur primum matrimonium proferendum Milta theorica multum attendenda: quam etiam communiter Doctores sequun-Sed in contrarium,videlicet, Qu3d secundum matrimonisi,cum dicto Gulielmo secundo loco contractum, tanquam publicum praeualere debeat, videtur de ure elle Ueritas. Pro cuius roboratione probanda aliqua subiicientur notabilia. robatur dicta conclusio. ec tertio solutiones ad argumenta supra noIa-Quantum ad primum notandum venit, Primo quantum ad propositum susturit, in iure Canonico, cui in nostro casu standum erit,triplex reperitur matrimonium: clandestinum, videlicet, publicum seu manifestum: re publicatum. Clande innum matrimonium est, quod sine praesentia testium, & traductione, &aliis so- ennatatibus contrahitur. Quemadmodum notariirex glo. Rubricae 3 o. q. s. Vbi dicit glo.in vers. Et sunt clandestina,quae sine praesentia testium,& traductione 5 aIiis solennitatibus contrahuntur. Ita etiam norat Innocen.in Rubr.extra,de cla
cesti. desponsa. Vbi dicit, Quod clandestinum matrimonium dicitur quod non potest probari per testes: ut in c. primo & secundo. Item, sit sine solennitate: ut
in c. 3. x d. c. aliter. 3 o. q. s. Publicum autem matrimonium ex aduerso,quod te
ustus probati potest,uel quod fit cum dictis sole nitatibus.in d. c.aliter. 3 o. q.3. ct c. finali, extra, de clandesti. desponsa. Publicatum matrimonium est , de quo in c. lecundo,eo. titi de clandesti.desponsa. quod ab initio fuit clandestinum,& postea publicatur, scab Ecclesia approbatur. Hinc quod notat Antho. de Butr. in nota- Bilib. super d. c. quod nobis. ubi quaerit, quid operetur publicatio matrimonii, dicit, Quod a principio Valent talia matrimonia, licet ex post facto declarentur reunoua qualitas imprimatur, superueniente causa imprimere valente, videlicet'αcclesi stica confirmatione: ut in eod. c. Quid nobis. 'Secundo venit notandum,Quamuis supra descriptae species in sure reperiantur: tamen existis notatis non plene intelligitur, quid sit clandestinum & publi cum matrimonium. Quapropter Doctores hanc materiam per certas species seu modos, tradunt, Uidelicet ponentes modos seu species clandestini matrimonii. Quibus habitis patet, quae sint species publici matrimonii, cum contrariorum eadem sit disciplina: ut Instit. de his,qui sui iuris, vel alte. iv. subiecti sunt, in princibi, Videamus iram de his, qui alieno luti subiecti sunt, eci . Ideo ponamus omnes species seu modos clandestini coniugii, a nnectendo species publici. Ex quibus patebit, quandoq; unum ec idem matrimonium fore publicum A clandestinst respectu tamen diuersom. Nec erit hoc inconueniens. Et primo capio glo. in c. cum inhi-hivo, super verbo clandestina extra,de clandesti. desponsa. quae dicit, iiὀd macrimonid dicitur clandest inu tribus modis. Vno modo cum non habentur testes: ut in c.ptimo,eo.tit. Ergo ex Opposito dicitur publicu, ubi adsunt 8c interuenerui te-
Be Secundo modo dicitur tigndestia' quodno fit cum solennitate dicii canonis