장음표시 사용
301쪽
intercedit, quo minus antiqua mutari, mel etiam bene perspecta et multis viror una prudent scriptis declarata, interri possint Solent in in magnis imperiis, quae principatum Europa iectant, eorum, qui rebus admuintiandis prae ingenia et studia ad rerum externarum splendo auctoritatem ac vim ad lortunam reliquoruna fpae regnorum inclinandam, ad rem militare
ad trihut i ac vectigalia, Inagi is conuertere ad ciurum virtutem ac felicitatem. Contra reblicae illae antiquarum aetatum, partim erant minutii, qui ex teritate et vita siluestri, ac nomadis vitae genere ad agros colendos priprogoediebantur, ut forte ii, quibus Moles qicribebat partim colonorum, qui ex civitatiliam ad certam rationem constitutis cum essent gressi . ipsa descriptione nonnulla melius c0atuere, cumque et fines et ciues essent exigui triet numeri, facilius multa perspicere lic conisi poteranti delius itaque legumlatoriae scpericula facta lunt in his paruis ciuitatibus, asi in magnis regnis et imperiis hoc idem tenta esset Satis quoque hoc docuit imperioruna frum per Atiam hi itoria quam parum enim inibonam legum descriptionem profecerint, is declarauit Contra in illis paruis ciuitatibus X menta ficta sunt, qua via ac ratione respublicondi et constitui possint te ut finis eiusmodi cietatis humanae, felicitas non mus, nec ἴλὴς rum, pia omnliam, si non aequalis ac par, tamen alio gradu discrepans et inaequalis,
quem naturae jsparitas et in equalites ficit
302쪽
li possati Videmus itaque antiquas respublicas esse populares, ex iisque antiquiores sere ab
'alitate agro 1 lini et fortuna tun, quam adeo Ioses
'litus esse agnoscitur, processisse. Ipso rerum Rum intellectum es hi laborare hoc genus M. ultis malis emendatior facta est resp. forma
latata res per omne genus et democratiae et .acratiae. Inter haec, principluna et fundani intumis societatis ciuilis eis animaduerium est Iliuriam sine qua nulla esse potest tuta possessio ac fru- bonorum g hanc vero muniendata esse domi' legibus ac moribus, foris virtute et corpo- robore in pace rugalitate , continentia, is, in bello orporum animorumque viriureique militaris prudentia sunamam rerum tineri. Itaque rugalitatis et laborum toleran- quanta bo na sint, melius perspexere veteres; est illi maluere rerum molestarum sensum in dum obliuidere, quam enim iucundarum sei
aliud periculum factum est in eo, cum paruaeipublicae vim externam et hostilem haud bene pellere, magnae vim ciuilem et iniuriam paucompotentium facile ex se gignere soleant, annon η, etiam in niodicis finibus et viribus ita instis tui
303쪽
tui possit, ut hostilem impetum minus exciQtio maxime propositi uni fuit Cretensibus et Stanis Cumque virorum fortium et armis exertorum exiguus numerus par sit magnae multi hominum imbellium, consentaneum erat, Vt aret lab M ibus tolerandis a pueris assiuefierent Ducebant haec ad illam prudentiae politicae arcἡ ut omnem ciuium itastitutionem a puerili aetate peterent, eamque non in dicti ac praeceptis,
in factis exemplisque possitan elle intelligerent: quod etsi prudentiore nullo tempore latuit, vissimus tamen temporibus demum inter nostra . sagacioribus persia uni essis coepit; tim ut non prentibus ac cognatis liberum relinqueretiar, inititutionis quisque genere Ut vellet, verum Vistitutionis et disciplinae procuratio perspicue legi consignaretur v. Aristot de Morib. X. I 87 D. Nullum facile est reipubi liberae genus, qui
non experti sint Graeci multo magis si de colpositis et arte multiplici variatis generibus quaeitur. Quanta cum sagacitate et subtilitate tempera fuit Athenientium democratia Qua tandem intellictum est, hoc genus ciussitatum omnino nisi in sui via simplicitate, paupertate et ciuium Paucitat
suis rebus superesse non posse. Intercliae eo tam
deni peruentum est, idque primi Graeci perspexes mox Romani maiore cura et sollicitudine definiue temperandam omnino esse remp. quamcunque eui in modum, ut potestas exequendi decreta in viiiii aut paucorum sit manu, legum ferendamini Dipopulo seruetur, deliberandi autem Senatui reluaqu'tur aut si regnum constitutum fuerat, ut sit inta
304쪽
am et popul uni aedius aliquis ciuium nobi-- ordo. .
Inter haec infitiandum non est, plurinis in rebus publicis fuisse a nostris Norisus Genur. primum ad ipsa ficunabula, ut diximus, et
torrita politices, earum a etas assurgit. Sunt, nonnulla instituta e barbarie seruata, multae nimiae simplicitatis interdum et horridam itatem a feritatem prae se ferentes h Nec illi legum auctores disputandi et cos itandi su ite philosophi fuere, sed ita prudentia et si, itia ex rerum usu et obseruatione nata . o in magna Veterum legum parte morum dilicia ad easdem morata est , ita ut morum praeceptassent aut inserta, aut prooemiis praemissis incul- quae tamen res facilius serri poterat in illa
Aristoti de Rep. V. p. q. 6. C. M/ς οἰ ἀρχα-ς----οὶ Ἐμμες. - τὰ γυναῖκας ἐω-7ωτο , .., Yλήλων πιμπα iris. Memorabile id genus exemplum constitu in leges cretensium et Spartanorum. . Sunt i me in his nonnulla idoneis rationiblis haud destia
tuta v. e. opificiorum contemtus inter momines ses- licet, qui naturii humanae praestantiam non minualia corpore quam in anim viἡdicabant; qui adeo co pora trangi nollent arte sellularia et sordida.
Senem Ep. XC. Sed pollicuam, surrepentibus vitiis, iu tyrannidem regna versu D t opus esse coepit legibus,
quas et Ufas inter ivitia tulere sapientes. plon -- Lycii mam bleuci leges Charondaeque nudantur: hi non in foro nec in consuliorum atrio, Ita tu Pythagora tacito illo sanctoqite sectisu, ultimum hoc salso pronuntiatur deoicerunt iura, quae sorenti tunc Scissas et se Italiam Graeciae ponerent.
305쪽
legum ainplicitate et paucitate h) Contra naetatibus moriam melidandorum viae et rati non tana a gibus et institutis, quam ex res
eoglutione et doctrina expectan tur; cum etilioni ilium religiones intra ritus et caerimonias
litterent, nostra religio doctrinam ethicam abidi cauit ab hac igitur institutio cum puerilis prouectae aetatis petitur Praeclare utique, mi praeceptio et inititutio non ad opiniones et sitates, aut adeo ad refellendas aliorum optines deducitur: quae utique res ad animos ac
docuerat nisi natura, doctrina et vfiis ac conso. conuenerit, vix bonos fieri posse, moresquae adeo disciplina et institutione, atque de educatione studia legibias descripta esse debere: dι νομιοτεταχ. des τήν Θροψ ην τα ἐπιτηδευMarx iperti, existimant nonnulli ab iis qui leges ferunt. xest eausa ad vιrt ute=n homines esse cohortandos ιδ
. Ipse Moses sitarum legum fundum non modo tem, verum etiam pietatem in deum fecerat eualii, inquit Ioseph in Apion. II, 16 ευσέ is virtutis constituant, ipse eam landum ac totum gulas autem virtutes partes ευσεβεως esse voluut ais ιντεμα σωφροσι η, δικαιοσυνη. essent Pa genera Solent hoc isti antiquiores stri res veterum legum roprium morem re re ut eorum prouidentia, et a poenis praemiisque postlvitam expectandis aut metuendis, iiurium facianti piose hoe declarare annisi est Wartariolius. De thagoreis id sorte probabiliter assimari potest. anticiliores no legum verbis, sed i istitutis aebus aeris metum deorum inculeabant quo ipsa si sesa auguria lustrationes iuraturanda, perdine, N e aliud quid effatur Plutareh. adv. Colot. u. p. In
306쪽
endos nullam vim liabere p0test At priori, aetatibus vitae praecepta ipsis legibus proponetur aut mori hus et institutis etiam nulla e
om praeceptione adhibita, instillabantur itariis crage lis imos homines assuefiebant H.
a humanae et indolis ingenu ae, nulla aua et luxurie corruptae, inter haec. magna vis debuit, exemplorum autem vitae auctorita ma Ipsis recte iactis iuuentus erydiebatur et armabatur, ne verbis quidem monita, saltemta quaestiuncularum et disputationum subtili-: nox etiam commemorari lacta et in exem-un Proponi debuere; tandem etia' dicta et ex vita ad imbrata. Cum his porro no ullgabolice piaecipi coepere, adicitis institutis symicis Sed symbolis his euenit id quod aliis ierenibus symbolis ut sensu obliterato ac vi sublata,neret externa agendi ratio. Sic lustrationum et Nationum mansit ritus, ignorari coepit consilium ratio. Etiam illud inprimis animo tenendum. 3 ficile in oculos incurrit, priscis temporibus durn factam vium diuisonem in iuris publisi ne oria et sacri odiem, nec politiam n iudicialis seges, et, appetant, in criminale fleor'm fuisse in sua redactum ac disributumis contra vero veteres istae es promiscue ac permixtim capita omnis generisnplectebantur. Etiam quando ui LL. Solonis et II tabulis diremta fuere iura in plura genera aciones, multum adhuc res aberat a iusta aliqua
-- τιοῦν ἄν, ut ait uisse . in Apion ti, λε. Exei plo sint cretenses ex Lacedaemonii.
307쪽
a' 'partium descriptione. Nec legibus compreheta sunt ab initio talium iura cuncta quae in state desiderari possint; verum scriptum est de et altera caus is aut crimine, quod illo tem
inter illos homines cum maxime reprimendum videbatur. Ita successsere aliis alia, modo consa prudenter, modo temere, ac casu. Plerunt. enim rerumpublicarum leges sigillatim pro temprum ratione in codicem excrescere solent, non amodo quam muri Thebarum lapidibus partim divolantibus et locum suum occupantibu
Νec hoc dimittendum est animo, etiamsi imgras legum tabulas ciuitatum haberemus, non lmen in illis totum ciuitatis ius perscriptum nos dcognituros, sed tantum nonnulla, quae a more et sit 'O nraiorum reciderent; non enu dubitare licietiam post Charondae et Zaleuci leges multo phi
su et consuetudine more et nitituto, cluam lescripta, fuisse administrata. multa quoque relli iudicis arbitrio, inprimis in caus is similibus ad ges applicandis cuius rei exempla vel Romae t pora antiquiora suppeditant Vix autem xlium flante ius Romanum, quod tam late ad singulasgotia et cauilas descenderet, nihilque aut usui Consuetudini aut iudicis arbitrio et iudicio reliqueret. Tum discrimen ingens inter mores tu Graeciae et nostras constituit non modo populas imperii forma, et ius ciuitatis, quo et iudicatus,nagistratus gerendi ius continebatur, verum si domesticae vitae ratio et conditio seruorum prae, inprimis in agro 'lendo, etsi passim
308쪽
inera capita, quae operam locarent , etiam essent,
ii glebile erant adscripti m); porro muliebris sexu,
inditio, iam per omnes aetatis gradu in manu
Nrum, seu patris, seu fratris et agnati, seu a i esset femina iudicium de artibus sordidis et iberalibus tam diuersum arunt vostro. Multam mutata sunt scripturae usu, cum olim voce: oratione nania negotia public et piluata essent pedienda; voriunx etiani testium et iurisiurandi ius multo frequentior, tiam nostra aetate, etsi iamnunt nimium forte requentatus in Oro, eliserendum Bene tamen vel sic nobiscum actuni esset, ideo seruasset nobis fortuna libro illas u legesItegras una cun iis, quae de earum vi ad respublia Memni narrata. Nunc das leges, plerumquemlicatas, habemus, deficientibus culps legum, et xionibus, quae potuere elle plurimae, quas igno' assius, eaeque variae, modo a gentis origine, sedi- us, solo, caelo, modo ab opinionibus, religi idus repetitae, seu physicae et ethicae, ut numoqui amamus. Licet quidem in his Montesquieui liorumque, etiam antiquiorum, exemplo M multa
m Tales sere Helatae. Pensae in Thessalia et Perloeci in Creta: f Amitot de Rep. II. . I, inpr. 'en. VI p. ad 3 64 qui locus de seruorum conditione inter Graeco classicus esti
in Exemplo sint baee sumani, imputata vite diis li-
bare vetuisse, ut ut revius cogeremur. Plin. tri Ia cci . mola salsa uti coeptum, ut a glandibus,m carentur homisis, Apud Aeo pilos uno Typhoni sonster itos, ne iis uterenturionilnes, sed equos ale
309쪽
ingenio comminisci enimuero in historiis vetatem quaerimus non commenti sagacitatem. Risitaque piam legum indolem et conlilium tenimus raro causius assequimur quas tamen nisi nneas, saepe legum vina frustra putabis te tenennon magis quam ii, qui leges Romanas ex Diphe Codice laudant nec reip. Romanae statum conditionem eo tempore, quo lex lata est, spectam habent Ut ex silo feni declaremus:
Graecis ciuitati hu tantam legum seueritatem
discernendis legitimis a spuriis, γνησίων et contra apud Aegyptios fuissse nullam bene intligimus, quandoqiudem apud istos ciuitatis iurat
munera non poterant nisi in certa capita deruiit numero conferri contra Aegyptii liberorum merum et requontiam in votis habebant, isti facilitate inuitante ad suscipiendos liberos et cui
opinio vulgaris in generandis liberis nihil ad relinqueret, patrem unicum auctorem haberet Diodor. I, 8o.). At qua de caussa a Lyciis dominatus seminarum receptus, aut ab Aethiopibus regii successio non defuncti regis liberis, sed sororus
rent. Hae et his similia inter ingeniosa eomines, reserenda esse in promtu est ita etiam faeti aliquii ponere ac statuere licet quod aeut dictum se sagiciter inirentum videatur, ubi de caussa legum mors et religionum uniuerse disputatur; at ea omnia saepeoncidunt si ad singula exempla descenderis. Molum medicos ritus, Arabiae saltem oriρnti unice ac nimρ datos, illa tandem eredere potuisset tam bito reri, seruari per regiones ac terras soli caelique pro ius diuersi 8 abstinantiam a vino seruari in terris istium si urissimis, lationes religiosa in terris stat aut gelidis 3
310쪽
filiis credita silerit, et innumera eiusmodi alia,
ου ramus. Quid quod illae Mes, quae ad nos peruenere, ne quidem ab insitutis sedulo sunt di stipctae, venitque viis nomine, quod insitutum erat, νόμιμιον non νομος); erant quoque multae leges haud dubie ab institutis prolectae, hoc est. t nostrates dicunt, lex non scripta abiit in stria
piam multa sunt imilia nostrarum ciuitatuin im tutis, alia Consui tudinibus et Iuri recep . . 'Tandem et illud manifestum fit, in illis libris qui periere, πολιτεια et leges non semper totius οὐ Isbi descriptionem ait legum codicem continuisse, sed complexas escte tantum ea, quae cuiusque ciuitatu aut xij. essent singularia, instituta peculi;u i ac ritus et M0res insolitos. Accidit igitur etiam in o S
here, quod in historiis ubique factust meminimus,
non notata ac nemoriae tradita sint nisi ea, quae a solienni rerum more i statu recederent; quae enim perpetua ac conlueta sunt, quia popularibus obuia sunt et trita scripto consignata ulgo omnes fastidimus gratissima illa cognitu et titillima futur posteris, qui post aliquot saecula mores nostros, vitas, et instituta, discere vo- lent. Hinc plura audaciae per scelera ruentis nitique animi immoderata appetentis exempla
quam honestatis ac virtutis moderatae, in prin is' ita priuatae, ad posteritatis memoriam prodita sint per omnium temporum annales. Vulgus nonnisi ad noua et insolita rerum miracula o stupescit, ad multo maius naturae sibi perpetuo ierum ac certo curi constantis miraculum hebet:
