장음표시 사용
241쪽
dae, exclusionemque substituti. vereque sunt legitimi, non ficte pro
talibus habentur dumtaxat. Guar. de mat. . 8. f. I. n. a.dseqq.
mi bonam fidem, dum non probatur mala. quod & Hostiensis dixit. eod. ιιι. f. legitimum in hac materia.& probat lex penuo. C. de euis. I. quoties. f. qui dolo D.de probat. Lbome. I IO. D. de verb. signis Eandemque bonam fidem Alciat. Di L Lmae praesumi ait etiam in eo,qui iuris, inquit, errore lapsiussit. & Couar. ubi v. n. 9. etiam ad hunc effectum legitimandae prolis. ut cum iuris errore consistathyna fides, si modo error talis sit, qui iustus habeatur. ut in c. cum di lectus. X. de eo uti. ct ibi DD. quo
dubio ait su spensum fuisse Abba
rem. is c. referente. X. quisli, sint legit. & pro iusto errore resoluisse Baldum Nouellum. in tract. de dot. p. II . in cavs.fn. Iniustus enim error fuit in d. e. refere Ite . si tamen error , impedimenti publicae honestatis, quod N contrahi vetabat, & contractum solui volebat matrimonium. cum, inquit , fit,necpet ecclesiae permissionem , nec parentum ignorantiam excu-
stentur, per isiud ad Auccessionem bonorum paternorum non videntur aliqua-
renub admittendi. ubi sane i it i usmodi iuris error circa tale canonicum . impedimentum obstat bonae fidei, legitimitati,& successioni. Adfertur tamen lex qui in pro qui in uincia. D. de 'rit. nut. qua excusiari
proumri iuris ignorantia videtur in ea,quae nupt. nupserata unuculo, & liberorum
status in tali matrimonio quaesitorum approbari. Sed primo dicendum,valde specialem casum ibi proponi plu rium circumstantiarum , . quae Imperatores mouerint ad sic rescri bendum. Mouemur , inquiunt, o temporis diuturnitate, quo ignara iuris in matrimonio annunculi tui fui cti , ct quia ab auia tua collocata es, ct numero liber
rum vinrorum: idcirco cum hac omnia in unum concurrunt confirmamussatum liberorum vestrorum in eo matrimonio quaesitreu,quod ante annos qua draginta contractum ea , perinde ac si legitime concepti fuissent. ergo iuueni Sadmodum, ante quadraginta annos, bc ab auia collocata erat in matrimonium, &auunculo, quos magis iuris gnaros credere poterat , nupserat. quod culpam ius ignorantis valde minuit , & tolerantia Iudicum per tantum temporis, Ut quam proxime a iusto eris rore videatur abesse. Deinde non dicunt Imperatores matrimonium se approbare,
nec liberos legitimos esse, sed se
statum illorum confirmare. quod perinde est,ac si legitimarent , ut Imperatores veteres latine magis loquebantur. Insuper aiunt Imperatores, pera inde ac se legitime concepti fuissent: non ergo fuerunt legitime concepti.&sic ait Baldus legitimationem per rescriptu imitari aurichalcu, quod videtur aurum,& non est. facit iliata vox perinde, quae similitudinem arguit, non identitatem ordinarie, ac sui na tura. Digil in Lex. v. pcrininde. ν quasi υ. tanquam. nullum enim
Denique s in his salebris quis
haereat, omnino statuendum est, in materia matrimonij, effectuu-que inde surgentium canonibus hodie standum esse, non legibus. Sanches ct ab eo citati de mat. t. s. disy:qq.n. a. adeoque iniustum iuris errorem obstare, & matri mouio, delegitimitati, & successioni. ut de his omnibus statuit d. . c. referen-
. . . Quaerendum igitur hic est, an clandestinitas resistat validitati matrimonij p & decidit c. a. a deriande Pin. desponsas. si contrahentes clandestina matrimonia voluerint publicare, inquit, nisi rationabilis cause praepediat,ab emesa reclienda Ant. o comprobanda, tanquam a principio in ecclesia conspectu. contracta. valida sunt
Quae elan destinatas vitiet ma trimoniti
242쪽
detegatur impediamentum dirimens.
sunt ergo. eademque est sententia mereatur. quia lex, inquit Alciat. ad Concili j Trid. de mat. . I. dabiram- d. bona specialiter resistit. ibidemque dum, inquit, non ect clandectina ma- ex communi DD. sententia adae Lirimonia Mero contrahentium consten- ex consens. D. de appellat. ait bonam seu facta, rata se vera esse matrimonia, fidem tum non praesumi, cum fa- quam dis ecclesia illa irrita non fecit. mosa, & passim nota lex est. dubitandum etiam non est matri- Quare cum Concilium Trid. d. monio publicato , & ab ecclesia c. 3 emat. declaret se in haerere Ue-
comprobato, legitimos filios esse, stigijs d. Concilij,matrimoniaque& haeredes. aec. s. X.qui lj tkgi- iubeat celebrari in facie ecclesiae, timi. praemissis tribus denuntiationi-Quod si autem clandestinE con- bus, ea quae plim de clandestinita tractum est, & postea detegatur testatuta sunt, ob omissas denun- impedimentum illud irritans, δε- tiationes etiam hodie obtinent,ni-boles, inquit Concilium generale si super his fuerit dispensatum. d. c. 3. x de Gandes despons de tali quod permittit Concilium Trid. coniunctiones cepta prosus iurgitima & d icit se vestigijs Conc. Lateran.
re eatur: deparentum ignorantia nul- inhaerere et quoniam autem Olim
tam habitura subsidium. iungitque statuta, non sufficiebant ad euitan- causam ; cum illi taliter contrahendo da perpetua adulteria eorum , qui non expertras ientiae , vel salum asse clam cum una contrahunt, & inde mures ignorantia videantur. praelu- palam in facie ecclesiae cum altemit ergo ius in clandestine con- ra; non sussicit hodie matrimonij trahentibus malam esse fidem. eo- clandestinE contracti publicatio, a tam rioridemque modo procedit Conci- sed illud ipsum contrahendum propriolium Triae de mat. c. s. ut scientes nunc est coram parocho proprio, ti,' 'impedimentu & ignorantes com- vel alio facerdote de i litus, vel Or- contraha parentur , si quidem, inquit ,solem. dinarij licentia , & duobus testi 'μ' nitates requissas in contrahenias matri- bus. Le. I. . qui aliιer. alioquin humoni,s neglexerint. adeoque inquit, iusmodi contractus irritos, & nul isdem uesabyriantur poenis. non enim los esse decernit. dignin es qui ecclesia benignitatem fa- Jgitur qui nunc aliter contra- Alii. 45ciu experiatur, cuius salubria trecepta hit, contra iura mercatur, quae trahentes contem U. eoque virosque spe dis- nunc contractui resistunt , irri- ὰπribis
pensationis carere iubet. - tant, & annullant . & contrahen- censenturtes ad sic contrahendum inha h-
biles reddunt : & consequenter bonam fidem praesumunt illos statur, si ambo parentes impedimentum non habere: adeoque soboles iux- mentes legitimum , praeter omne interia ra. d. c. 3. f. si quis illegitimas facit dictum, erram in conspectu eccosia conia censeri,& contrahentes vel ex ma-ἔrabere praesumpserunt. litia, vel nimia insipientia peccas- . Fidem ergo bonam destruit se. iuxta c. Dac. X. de celeb. missclandestinitas , si irritum postea Et quoniam d. c. I. decretum os tab, matrimonium deprehendatur. neta famosum est, tanquam in unaqua sum deero que id mirum: cum pro iuris re- que parochia publicatum, & Iam gula traditum sit, eum qui contra serio proemio , tam grauibus sub 'ius mercatur bonam fidem praesu- pinnis seruari mandatum, censen- mi non habere. e. qui contra de reg. dum est omnino nullum esse extur. in 6. & conformiter mala . in. cusationi locum, pro iuris erroroquit lex 7. C. de agricol. o censit. l. Iam iniusto, bonam fidem praesu-a r de possessorem esse nemo ambigit, mi non esse,nec legitimitatem se- . at aliquiae contra legum interdictum qui .
ob similem contumaciam etaga ecclesiae praeceptum, pari modo. inquit d. c. 3. proles illegitima cena
243쪽
prςsertim attenta a contrario jatione ae c. 2.x quislijsint legit. cum parentes, inquit,eor publicesine contrarictione ecclesiae inter se contraxisenosicantur. quando siqui conscij sunt alicuius impedimenti denunciare
illud tenentur. c. tua nos. X. de cognaι. ste iris, Adeoque Couar. ubi Ap. n. 2. iam olim contractum in facie ec clesiae iuxta bona fidem exigit, ut proles extra legitimum matrimonium nata sit legitima , aut saltem clandestini publicationem & ecclesiae approbationem d. c. Q. Tridentinum autem nunc exigit a primordio matrimonium contrahi in facie ecclesiae, ut diximuS, adeoque ad prolis legitimam natiuitatem Opus nunc est & bona fi de N primordiali contractu sic celebrato.
Facies ecclesiae seu conspectus est presbyteri parochialis te itium
que praeserati a. c. alite . 3Ο. q. v. nam
alijs, seu regularibus, seu saecularibus clerici S,no parochis,& contrahentium proprijs, sub grauibus poenis prohibitum est matrimonia
solemn irare clem. I. depriuileg. d. c. itae mair. Trad.
Quae omnia applicando praesenti Causae, non est iustum amplius dubium quin matrimonium, unde
processit proles de qua quaeritur,
proprio parocho, ubi publicatum
erat d. c. I . de mat. concit. Triae irritum fuerit: cum sententia pridem desuper lata ita fuerit declaratum: eaque permultos annos transiue rit in rem iudicatam, citra appellationem , aut saltem talem , quae prosecutionem habuerit, & non sit deserta. Quamuis enim in causa matrimoniali sententia dicatur numquam transii re in rem iudicatam; eius tamen dumtaxat ratio est, periculum peccati; ideoque mortuis
contrahentibus, eorumue altero,
cessante i a illa ratione, nihil superest, quin huiusmodi sententia, ut aliae, in rem transeat iudicatam quoad legitimitatem prolium. &parentum successionem. Sancheso
quos citat de mat. l. r. disp. IOO. n. I I.
Vide qua diximuου supra de his quae vi
praetenditur legitimitas prolium, iες,'
destruitur a neglectu conspe- clie bonam ecclesiae, quem diximus, ex quo contra iura mercantes , seu contrahentes, eoque modo quo iura resistunt, contractus irritant,& annullant , & sic contrahentes
inhabilitant;bonam fidem tollunt: eam saltem quae meritoria sit beneficij iuris,& legitimitatis, ut di
ximUS. neque enim affectata vel etiam vera, supina tamen, & non
probabilis ignorantia eodem illo
hic gradu est. d. c. R. . I. x de clande Pin. Lsponsat d. c. referente. X. qui
, μι ogitimi. d. c. D. X. de celeb. missArguitur quidem poenalem
dispositionem d. c. 3. . si'. X. de cland. desponis extendendam nonesti extra proprium casum: at verti
licet subiuncta ratio ibidem generalis , illam extendi suaderet ; tamen non opus hic est huiusmodi poenae extensione; sed tantum denegatione beneficij, quod ecclesia benigne impertit ijs, qui eius
mandata venerantur; ideoque publice contrahunt sine illius contradictione: d. c. a. II. lq.X.quislysnι luit. ut illud extendi non debeat ultra suos termi nos, &causam beneficij expressam et publicam utique celebrationem. quae hodie esse non potest in ijs, qui sine proprio parocho contrahunt. qui non obsequuntur ecclesiae, sed participant de causa neglectus mandatorum ecclesiae de quo ind. . siquis. eoq; ςquius est effectus obseruantiae ad eos non derivari, sed potius negligentiae ; si non Sc contuma Ciae. vi causae & effectus symboli-sent respective.
244쪽
Qui accusare matrimonia possint.
RE SPONS V M I. Periculum peccati , re fauor
matrimoni, facit ne tam facili soluatur contractum quam impediatur contra hendum. MAtrimoni j fauor animae
que salus. quae in eo versa cur, tacit; ut nec contrahi pollit si denuntietur, quamuiS nec plene probetur, impedimentum: c. si per eo el. 2. X. de tes. c. 8raterea. H. a. dehonsic late Sanches de mat.lib. I. dis i. nec dissolui . si non omnino Plene. c. I. x. de consanguin. ct assis. idem Sancbes lib. a. Hst. Q. n. 3Ο. vi&, quamuis ne contrahatur sum-ciat impedimenti confessio; idem d. G. I . dist. a. non sum ciat etiam
utriusque,Vt dirimatur. c. Aper eo, X.de eo qui cognouit consang. δέ tamen iterum sussiciat , ut contractum credatur: c.pus icit.27.f. 2I. nuptiaου. D. de reg. tu . & ut thorus separetur. c. ex isteris. X. de duort. c. intelleximus. X. de aduo. Sanches d. d. 4 3. quia enim quod Deus coniunxit, suo consensu separare Coniuges non possunt ι utique dirimere sua confessione matrimonium nequeunt et sponsalia possunt,&thorum. Caeterum alias generatim grauitas causarum matrimonialium probationes exigit plenas, testes omni exceptione maiores, atque Circumspectos , ludices etiam di cretos a qui ct potestatem habeant iud candi, inquit d. c. I. ct statuta canonum non ignorent. potestatem iudicandi recte interpretatur glossa ordinariam vel delegatam. ex fa-
cto autem d. c. testes deposuerant coram archipreSbytero tantum; cui iure non tribuitur potestas iudicandi. sed praeest praesbyteralibus tantum ossici js: c. I. sttot. tit.
X. de Us archipresbi. sed Archidia
Cono : c. I. 7. in die . audire iurgia
singulorum , o vers ut loco Episicopierc. error. tit. X. de Q. LArchidiac. quamuis Zc hoc ipsum nunc vetuit in matrimonialibus Concilium Trid. s. 24. c. 2 o. f. ad hac. ubi Causas matrimoniales non archidiaconorum aut inferiorum,sdeoque neque arbitrorum , iudicio, sed Episcoporum examini, o turisdictioni reservat. sed loquitur d. f. adhuc, ut alibi diximus , in prima instantia. quamuis & iam antC stylum fuisse Curiae Romanae, Vt causet appellationum matrimonialium non niti Episcopis , eorumve ossicialibus delegarentur,ait Ioan . Andreae in c. statutum de refri . in 6. a leoque aduersus idem Cap. poterat obtineri delinatus extra
diocesim,non tamen prouinciam. c. neminem. c. q. F. 6. q. a s 3. q. 6.)uod ipsum renouat Concilium. c. ΣΟ. Ut nec in secunda, nec in
tertia instantia extra prouinciam, adeoque nec Romam trahi possit causa matrimonialis: nisi tamen, si pars una in prouincia vere paupertatem probauerit, altera de ali menta & expensas litis velit subministrare. d. e. ao.
Enimuero sicut contrahendo s. probandoque matrimonio sum ciunt parenses, consanguinei, δέ testes ne alias non idonei. c. vide ur. X. qia ς'RRU tmat. accuspost int. nisi grandis esset imparitas . c. siver eo. 22. X. de te Bib. nec in eo quicquam mutauit Conc. Trid. Sanches. de mat. I. 3 .d.
i. & quicquid videri potest fidei testium deesse , suppletur hodie per parochi praesentiam. sed & eo
mortuo, nec libro reperto in quem relatum sit contractum matrimonium , obtinent vetereS probasiones: ita in dirimendo matrimonio ex causa consanguinitatis vel assi- in nitatis
245쪽
Lib. IV. DE SPONSALIBUs ET MATRIMONIO. za
nitatis rigide semper processum ' .
fuit; c consanguineos.c. tificamus. c.
quidem olim in Synodo ; d. c. con sanguineos. c. ustor urbId.& quamuis testes de auditu reciperentur,cum ad septimum usque gradum 'nas. Ceretur impedimentum ; tamen hodie cum illud ad quartum re
tollantur omnes priores su- ν.
47. m veis. Patulum nesuper hoc resipiamur de catero teris de auditu. X. tes. nisi sorte personae graues extitenas , quibuι merito fides μι adhibendar& oportet ut testes nent, or ab utroque latere ποία uara computatione diffinguant, is C. de transact. 8c actio perimatur: l. tollit ιλ-3 i. eod. & di serth instrumento ζα . 'transactionis id comprehensum in futuris, hi σμιbena . sit . adeo ut nec rescripto Princi . .'' reersi a dest' pis resus Pitari possint : LL Io. ct ex paterie προώ3 Pβ- 1 6 C ri trans tamen non impedit , 'i istinguo , ct illa, quin ante gesta faciant ad dotarati deponant se vidisse ρὸsonas, vel monstrandam' faciat Uui .c risia in v praedictorum πα--- umtu- tudinem , si iterum vir semiae; ectaspro tonsanguineuste habere. d. c. m in corrigibilitatem, ac emendatio-cer. eademque Computatio a stipi- nis futurae desperationem,rςquisith aut fratribus saltem & sorori tam ad diuortium. Sanches demat.bus incipienda est: non ab auum L i o. d i 8. Lusit. Pontius demat. l. 9.culo & nepote, seu fratris aut so- c. 13. sed & quamuis contusalis . roris filio. c. tua. x. de consanguis. se copula secum vehat reconcilia-a n. nec est laxanda facultas cum quμ rionem 3 Sanches de matrim. I. I o. d. ratione computationem inciperent a i . tamen, quae hic interuenit ex a. radu secundo. eadem ab usterioribus pressa etiam reconciliatio, non est a nchoarent. d. c. tua. tum quia tolera plena. &, quae nascitur ex copula adiactis.
bilius es aliquos contra statuta hominarn pr sumptio, stringitur hic pactis dimure e copulatos . quam coniunctos transactioni insertis. i. quod inital irime contra statuta diuina sipara- sit per modu probationis. a. quod rea d. c. licet. quod omnimodo ob- si maritus iterum trudati 'erberet, seruandum est in probatione per seu aliis male tractet uxor ealceati testes. Barbosa indae. luet. sic tamen ei diuertere. 3. idque propria au-- ut per instrumenta consanguini- ethoritate M. quodque super factistas probari etiam possit, per prae- saeuitiae iuramento eius stoitur . sumtiones, & alia genera proba- 1 quod officialis poterit interpo-tronum. - carae detroni. vol. r. nere desuper decretum diuoriij. concc doct. 4I o. Sanu. de maι l. i. d. Hurusmodi pacta, extra hypo- I-: zita tamen ut plena sit probatio: thelam, non latis Cum iure conue- ethsah iudi & clara computatio: & finis idem niunt. noti m m sine iudicio ec. obtineat in aliis probationibus, 'esesiae licet diuertere. e ρorrox dei μ 'quem spectat d.c. licet. in testibus. diuorti nisi saeuitia sit nimia, vi-
sCum ergo in activprtesenti, JL missa. eοὶ E i. mi hic hon conis. tis computatio claratnon si , sed donec secum Eautio praestetur. Iestes in incerto vagentur,nec aliae quando detrium fit spolii restitu.
veris hic alite transactionem pro v visi
246쪽
23 ouisionali decreto permissa fuerat uxori separatio: quam facultatem pactum probationis praelaruare potuit: & porro Judex transectionem confirmans, censetur facultatem facere. l. 37. D. de re tuae, Secundum pactum , quod de
An -b verberibus agit , utique talia e s. s. Σε' cludit, qualia antecesserant, ob quae discessiim, litigatum,& transactum fuit. sicut sententia dicitur ex libello interpretationem cap re r ita & transactio I. 3I .C- ιυπ-μαquae ei aequivalet .L 36. D. de reiad. adeo vi,quamuis quidam sen tiant verbera non sum cere diu oditio, nisi sint grauia: Sanch. d. I 8. n. I . Is . neC arrocem saeuitiam semel procedentem ex subito tradimotu , ibid. n. I . & nisi tanta sit assuetudo, & saeuitia, ut per cautionem prouideri nequeat e n. 21. tamen hic tanta transactioni sus ficiat, quanta fuit praeterita . &contra quam sponsio facta est.
.,l.M.e turis saeuitiae actibus iuramento
samitin m lante. Insi de ar tamen cum ansa
daretur peierandi 1 Iudice admittendum non est. e. ille qui hominem
ct mulier. eiusmodi autem videtur, si alteri coniugum permittatur solo iuramento protiare saeuitiam, &diuertere. nimia licentia inuitat ad malum. cum & in causa ardua & actione famosa illud
deferre non liceat. c. vis. X.de ture juncis n. ct DD. iuc admonenia' D. eod. causa autem matrimonij. i. sit ex grauioribus. adeoque reiecto
huiusmodi pacto,tanquam inutili. c. s. Aeret. iur. non vitietur transactio, quatenus utilis est. c.37 eod. in ε. sed resecetur quod inutile est. c. conctituetus. in D. X. de transact. c. cum tempore.x. de arbis. niuiis, , lominus quocumque pretio in robus anxiis transigere licet. I. transigere. C. de transact. neque porro d.
Ieges prohibent partibus volentibus pacisci sub huiusmodi iuramento , praesertim placandis coniugibus mald exceptis . & male tractantibus compescendis. quod hic non inuitat ad malum, sed dis sidio componendo , Ut medium, inuentum est. finis autem media facit licita , dum ille bonus est. Quartum Pactu m: ut decreIum
diuortij ex huiuim I iuramento huiusmodi possit iudex interponere. possit, pactumst
influam; non teneatur. Ita nempe Idiserte ipse conuentionem hanC dumtaxat probauit , quantum pan res ipsas conrιngit, eas condemnan do id postulantes. quarum volun
talem sequi debet, nisi publica
Causa eum retineat. l.s conuenerit. D. Do re isdreat; l. st quis spontaneos.C. dedec r. I. Io eoque conuentio recondemnatio recte stringit ipsos contrahentes , non autem Iudicem. qui simpliciter probare non potest huiusmodi conuentionem: ted antequam diuortij decretum 'possit interponere, videre debet an e re sit publica, & salute Conistrahentium : &, ut discretio tum dictat, ita demum statuere et seu noua concordiae remedia proponendomam id semper ad eum pertinet. c. An. I. de transact. iuxamus late in Ddu. ι r. c. 26. seu ex riginre iuris aliquid remitte O,aee. . ut facilius inducat. praesertim ubi res alioquin dispositae sunt ad decernendum diuortium quia tunc, quamuis cum iure non satis conia ueniat transactio, & iniqua videatur pacis pactio; tamen lucro apis ponenda est, cum alias immineret damnatio. Jgitur hic ex transactione actum est: oblatum iuramentum superactibus saeuitiae: petitum diuortij decretum: potu it Iudex illud i
terponere quantum ad ius pamtium ex conuentione, attinet: non
potuit ex iure publico. quod refi-stit huiusmodi separationi. Vt,quod Deus coniunxis homo non siparet. nisi saeuitia sit intolerabilis, & desperatio in futurum emend tionis. Sanctis
247쪽
sit i molestabilis de desperati
eunda inia stantia ex transactiosne no ta tum agere,
Sanches se Pontius et bi Apra. recte ergo ex uxoris iuramento nihil statuit neque illud admisit, probationes recepit.& quamuis,ut dictum est,
acta ante transactionem per illam sint extincta;tamen ea no impedit, quo minus arguatur in recidi uoconsuetudo saeuiendi & correctionis desperatio. adeo ut quamuis iurgia tantum forent si tamen sunt
assidua , pro iusta diuortij causa
hic nimium frequentia ex causa honorum , & expensarum rectzmaritus redemerat offerendo maiorem proventuum suorum partem in oeconomiam pro discretione uxoris dispensandos teoque Judex petitione diuortii reieceras. Jn secunda autem instantia uxor non tantum ex transactione putat agendum ; sed etiam ex iure communi petitionem fundandam: sed obiectum est id tantum hic posse
quaeri, an in vim d. transactioni S. bene an male iudicatum sit ex qua
actum fuit: & non posse excediterminos d. transacitonis . alio quin fore nouam actionOm : cum Concilium Trid. s. ΣΦ Ω ΣΟ.omneSactiones tu prima instantia VΟ-luerit proponi coram ordinario. Et quamuis Vice-Nuntius causam delegauerit , cum omnibus inc dentibus , emer entibus , annexis, seconnexis, toto De negotio principali.& specialibus insuper literis ficultatem fecerit, prout iuris, admi-
tendi, ut non tantum ex causa d.
transactionis; sed & ex iure communi postulari possit diuortiu cora delegato . negat tamen maritus
esse in potestate Uice Nunt ij de
rogare d. Conciliari decreto .con Cessionemqu . ait ideo restrictam esse prout ruris. At vero d. Concilium causas' omnes in prima instantia coram 'Ordinario tractandas decernit. Causas, inquit; non actiones. causa est , inquit c. foruS. X. de verb. signis materia se origo negoci, nec dum usus unu examine patefactaava dum
proponitur causa est . dum disi litur,
iunium . dum finitur, iustitia. cum ergo iure communi in secunda instantia, ubi omnia censentur reducta ad statum litis contestatae, liceat non allegata allegare,quam uis media ad petitionem varientur ; atque decretum diuortij, quod ex transactione petitum est, simul nunc ex iure communi etia,& nimia saeuitia petatur. non ideo mutatur causa , seu negocium, &materia: non ideo ergo ad ordinarium redeundum est ; qui super illa definitive pronuntiauit. nec Concilium aliquid ex iure vetere mutaui L , quoad cumulationem actionum; vel ex iure communi, dc transactione correctionem , set mutationem petitionis ., quae neri possit in eodem iudicio, seu soram
eodem Judice. ut loquitur glossa in minus. Infitae a L . M sing AVOsenb.er a*. Id quod multo magis in
foro ecclesiastico obtinet. ubi factum ipsum & rei veritas dumtaxat atreuditur. non formula actio nis.cHucti.X.de Iudic. 3c Const. Zenonis , de qu.i in d. f. si minus e II mentia , id recepit in gratiam minuendarum litium. τι ibid. DD. multo ergo minus id Concilium Trid.reducere voluit.Cum d. C. 2Ο. plura ad lites abbreviandas,&c. IO. 23.
Ee que minus, quod causa matrimonialis quamuis ardua sit,quoad tamen ordinationem litis est sum maria. clem. di pendios de iud. ideoque reiectis iuris apicibus sola inspici rei veritatem d. e. dilea nullo consueti iuris ordine seruato illam instrui,& expediri cupit d. ciem. dispendiosam. clems e.de verb. signis. Dixi,quando definitive pronunciatum est: quia super mera interlocutoria nec cadit appellatio,nec delegatio. d. c. ao cum aute vim illa habet definitiuae, aut per definitiva est irreparabilis, admittituta aec. 2o. & appellatio & delegatio. an autem tunc committi simul pos sit causa principalis p aiunt S. V i Congre
prineipalis delegari simul noss
248쪽
no est pro Iosita , utilis finitae 3
casum a Concilio omissum, dispo-stionique iuris communis esse relictum algado de protecte. 2.e. .n. 7. ideoque docet ille clausulam totoque negotio principali interpretati nem Cam capere, quae sit iuris. e. causam qua. X. de rescript. adeoque iustificato gravamine etia causam principalem retineri posse: iustificata sententia, non posse:c. videbitus. de appril. c. exbibita. X. de tuae ita tamen ut si de mente contraria delegantis Papae iuxta formam d. c. 2O. plane constet,ea excipiatur. vi habet stylus commissionum quae fiunt in Curia Romana. quando ergo appellatu est dumtaxat ab uno articulo, limitatus producitur effectus. ut in alijs non suspendatur iurisdictio; aut fiat ulterior delegatio. totius autem semper causae transit cognitio, cum ob Iud i cis indefiniendo negligentia recursum
est ad superiores post biennium
taxia aec. 2o.vide Salgado d. c. II.' Caeterum exceptiones litis finitae , ut transactionis , iurisiurandi, seu aliae praeiudiciales,quae litis ingressum impediunt , c. I. Vt lite non contesar.in 6. si reiectae sunt in causam principalem. recte appellatur. c. exhibita. X. de iud. & delegato, si gravamen probetur, causa princi palis Committitur. ibid. in M.quod etiamnum hodie admittitur. quia huiusmodi gravamen manet irreparabile. vide lare Salgado deprotect.
p. a. c. Ι 8. contingit tamen huiusmodi exceptiones & altioris esse indaginis; nec explicari facile posse sine causae principalis examine:
eoque utramque cognitione coniungi:vt plenius, planiusiue innotescat: &ne diuersis iudicijs litigantes distrahantur, & protrahantur morosius causae. quas canones
sacri, etia Tridentini, velocissime optant expediri. d. . Io Iayd.c.Ο.
Sed neque ex transactione hic actum est, ut praeteritae litis finitae, aut iureiurando decisse, quas actioe
iudicati: sed de saeuitia aduersus transactionem admissa , & per iusiurandum probanda: in cuiust subsidium ipsa, pro qua est transactio,& cui deferendum ex ea iuramen rum , aduocat causas ex iure commu ui, ut quae non prosint singula, iuncta iuuent; tam pacta conuenta, quam iure praescripta; quo saeuiendi consuetudo, acerbitas, &correctionis desperatio, simul diuertendi iustam cum transactione causam generent.
RESPONSVN. II. De causis non sussicientibus
ad diuortium,cessura tamen iudicis tollendis.
Communem omnium tribunalium praxim oppugnat,qui,
dum Iudex partes coram adesse iussit, negat eius se imperio teneri. aduersate etia titulo D. in im vocati t. vi cant, &sqMis in im vocatus no ierit. ζόε M'D quis rQ aicenti non obtemper. l. s. gantra co/D. de Iudic. posse autem i ubere , Ut eomparti perinaliter compareat, liquet ex re cla orat. X.de iudic. c. I. de Iuris 6. versus. generaliter C. de iure iurand. I. vis. C. de recur. Derb. Iudicis vocabit authoritas. clem. sive verb. interrogabit etiamstartes.de verbsignis. c. praesentia
de teris. in ις ven. Aul Denter facias ad
inuicem resipondere . V. δερ. re p. I. de Iudic. praesertim in causa matrimoniali. in qua id statunni Statuta prouinc. Mech. de modo procedendi. c. s.atq; imprimis in controuersia saeuitiae coniugalis, aequu est responderi plenius de modo formaq; recociliationis quaerenti,dum ipse appellatus propugnat prioris instantiae iudiciu, in qua partici utraque est iussa personaliter respondere, & secundae instantiae Iudex ad d. articulum tantum pleniorem responsionem exigit , idemque
decretum tertiae instantiae Iu dex confirmauit. quidni ergo personaliter residuam partem CX-
pleat, qui in priori iudicio quasi
249쪽
toti fatiffecit 'dum parS a toto, Naccessorium a principali non debet differre. - Praesertim,inquam, in materiati luti' lauitiae maritalis, &coniunctio matrim - nis coniugalis. perperam enim existimat appellatus , dum Uxor in petito diuortio declarata est
non receptibilis, nihil superesse, ruam ut illa supplex ad thalamum
ius redeat. l. si cum. dotem. . Sin
autem. D.solui. mat. confirmata est
enim, & in rem iudicatam abijt secundi Iudicissententia,non tantum qua petitio diuortij reiecta est , sed Zc qua ad illum articulum
iniuncta plenior responsio . antequam declarauitIudex sibi de redintegratione thalami non esse sta.
tuendum. Cur enim ne coniuges tanquam canes ad vomitum reuertan tur,ne momento uno lirium, iuriagiorum, pugnarum causa offensi nimium animi ad ea transire co-- 3' Eantur, quae sunt summi amoris,
cilientur ab Vnoque extremo acl aliud De
Onivg medio : a terra in tectu sine gradi-hus. neque enim nihil medium est inter iustas diuortij causas, & reconciliationem. Summa & ineuitabiliter mortifera saeuitia omnimodo diuortium admittit: alia grauis, Cui tamen caueri potest, repellitur me diante fide-iutaria cautione ; qua. TuscuS v. uxor. conc. qcia. ex Baldo Aut caueat cons. I 6. msin. etes concludamus a.
vis i. αλ I 3 semper exigit, quando uxor diuertit, siue iustae fuerint causae, siue non: & ex Omnibus animum suum informares , debet Iudex. ibidem.quid si hic Iu-α44,3 dex nec iuratoriam quidem cautationem exacturus sit i sed promicium tantum de non 1aeuiendo, iuris gando assiduo,vel pugnando; censuram morum interpositurus, ac utrumque coniugem culparum suarum moniturus , ex earumque correctione conciliaturus λPeccatum enim utrimque eL
se acta primae instantiae plus satis
probant. iudicium hic de moribus non est sublatum. quamuis enim mortalis non fuerit saeuitia, adeo que diuortio non suffecerit: iussicit tamen ad exigendum imposterum securitatis non tantum; sed ad amice etiam coniugalisque vere coniunctionis promissum t si non & cautionem iuratoriam , aut fide. tutariam. sicuti enim in graui saeuitia non fit restitutio , nisprystita plena securitate c.extransmissa.x. de restitui.spoliat. ita neque in minori,nisi aliqua proportionata securitate data. Neque vero tam leuis est appel- 6.
lati saeuitia, quam ille sibi persuadet, ideo quod declarata sit non satis, nequesumcere diuortio. frequentes enim rixae, iurgia,& dissiciles more ut muta, toruaue plurium die rum , hebdomadum , mensium conuersatio, quibusdam non leui- , bus authoribus apud Sanches de mat. I. ro. d. I 8. n. II. sussicere diuortio videtur .quod ut hic receptum non sit omnino; valde tamen ag- grauatur dissicultas. conuictus: si& siepius accedant verbera , ω pugnae, contemptus Uxoris, praelatio ancillae, ademptio authoritatis domesticae, compellatio stultatae, & ut talis in monasterium in Clusio. quamuis enim in actis haec tanquam ex ossicio facta describa tur. plus valet tamen quod agitur quam quod simulate concipitur. nec appellatum acta quamuis sic Concspta,dum vere non satis iusta causa subfuit , omnimodo excusant. c. 3. o u . rit. X. de cod sone
Animaduertendum est porrb ap- 7. pellatum in prima instantia respondentem non sumpsisse contrariam conclusionem , nisi ad non
receptibilitatem diuortij , Judicem autem ex ossicio extra conclusionem iudicata de redintegratione matrimonij item in actis huius instantiae A. Mariij in V, appellatam declarasse se ab appellatione recessuram, si appellatus ad V 3 d. arti- .
250쪽
Quod si neque' peccatr venia Culpam datur nisi correcto: c. s. de reg.iun, s hebri i' 6. legatur , inquit Gelasius Pa ciliatione pa ΣΑ. q. a. c. 2.ex quo ess religio Chri- ά . di . , λή- , vel certe detur exemplum in ee. instruen- clesia Dei, a quibus sic t Pontificibuὸ ab ipsis Apostolis , as ipsi deniqae Saluatois re veniam, nisi si corrigentibu , fuisse concessam:&cum ut diximus utrim. que inter hos coniuges peccatumst: dc singulariter ab Appellato, qui tamen in sua generali responsione add. articulum non tantum se quippiam peccasse non dicit; sed sponte sub iuramento Calum niae ait , se numquam diuortio causam dedisse. adeoque negare videtur . utique ad agnoscendam culpa est instruendus i censura Iudicis de moribus , & ad emenda
emendationis gradus est culpae agnitio. sine qua propterea non speratur facile correctio: 8c sic nec venia danda, nisi agnoscenti Npromittenti , 5c in spe correcto. Idemque de appellata dicendum: dc utrisque inculcandum constemini alterutrum peccata ventra ex D. Iacoboci 1. de honore inuicem prauenientes ex V. Paulo ad Roman. c. I 2.& Appellato illud itidem D. Pauli. Viri diligite uxores vestras, Sc Appellanti ex D. Petro I. ep. c. I Mussieres subdita sim viris siuis: denique
utrisque ex D. Paulo c. q. supportantes inuicem in charitate. haec
Christi praecepta sunt , haec si Ap
pellatus satis impleuistet ; meri id dicere posset sibi non plus a Iudice imponi posse: cum non fecerit;
merito vocatus coram eo adesse.
RESPONSUM IV. De causis soluendom ponsalium.
rochi sacerdotali veste induti,de- cepit virginem, ut euadat obligationcm eam ducendi, nunc allega-gat fictas fuisse promissiones, chirographo quamuis dc iuramento firmatas, altera improbitas est: ad atheismum vergens ; ut illius.
Iupiter ex alto periuria ridet amantum.
Deus non irridetur. ideoque huiusmodi exceptio pro dolosono praesumitur: nihil autem illius,
prout oportuerat, probauit reus: habendum ergo est illius chiro- r. graphum pro Vero. δύ quamuis daretur scriptum esse etiam ad pla- sera bente. candos parentes ; verum tamen esse,quod in eo narratur 3 ac prae- extitisse, de ducendo actricem in Uxorem, promissa; voluisse reum conscientiae suae satisfacere; iuranse matrimonium se solemniZatutarum; ex causis arcanum haberi ad tempus debuisse. Non arbitror, in- . quiti. labeo. 7. f. Idem Tubero. D.
de ApellecI. leg. quemquam dicere minus scribere quod non sen
Neque potest elui buiusmodi dia ..h
dignum sit, ut quod quisque sua voce
dilucide protestatus ent, in eundem casum proprio valeat testimonio infimare. vide Menoch. pras l. 6.8. F. l. r. q. 22. l. 3. p. I. n. 36. 37. unde in ea
tua nos. X. de sponsal. Gi. allegatur quis ficte desponsasse aliquam, ut illius copia potiretur , cum aliter inducere illam nequiuisset ad copulam ; respondet Pontifex , fore pro matrimonio praesumendum : nisi tu, inquit,
bis expres scripsisses, quod ille non proposuis , nec consensit illum ducere in uxorem; quod qualiter tibi conctiteris nou videmus - vidisset autem facile Pontifex, si id iuris esset, ut iura mento posset huiusnodi fictio probari. habent Pontifices enim iura in scrinio pectoris. c. I. de