장음표시 사용
371쪽
RHETOR Ic A. νs Inuidia careat,bona nec sua quisp recuset. Nam genus Cr proauos: quae non stcimus ipsi, Vix ea nostra uoco: sed enim quia rettulit Aiax Esse Iouis pronepos,nostri quoq sanguinis autor iuppiter est,totideriis gradus distumus ab illo.
Ab aduersariorum persona, si eos in odin,in lauta diam ii contemptionem adducemus. Sic beneuolentia Cicero cupiat in protione ad Aerennium. Q nas ob res,inqui illa quae Graeci scriptores inanis arrogatiarausa sibi assumpserunt,reliquimus. Na illine parum nullast se viderentur,ea coquifuerunt,quae nihil ad propositum attinebant, ut ars disticilior cognitu putaretur.Nos autem ea,quae uidebuntur ad rationem di cendi pertineres: p sinus.Non enim spe quaestus aut gloria commoti uenimus ad scribendum, quemadmo , dum caeteri sed utindustria nostra tuae more geramus uoluntati. Ab auditorum per Onus itas aut illorum dicta uel gesta laudabimus. Velut apud Terentium in Andria: Propterea quod seruiebas liberaliter, Caereorum in iudiciali genere,ubi maxime ad uictoriam tendit oratio, iudicis laus accomodari debet ad utilitatem cause. Vt allegemus pro honestis, dignitate illi suum pro humilibus usticiam: pro Ufis eueritatem pro inflicibus, insericordiam. Idcirco cicero Ligurium ais de deas, en geniam petens non aequitatem,
372쪽
quod Acundia Acile Asteret auditor, Id diluit Usses,doceis iniquum fores Acundia, quae toties proinsuerat Graecis binuc officiat. Quare auditores, qui ante instituerant non habendam esse fidem orationi, dociles Acit,Gr aptos, me promptos ad audiendam, ac cognoscendam causam. Denignit interdum repeterimus, quae non satis percepisse eo ,Pι cognoscunt, putabimus. ENORDIO RVM SPECIE s. Vo exordiorum genera punt, principium erinsinuatio . Principium vocamus,quando auraditores Acimus attentos, beneuolas, atque dociles
aperte . Quale est illud apud Terentia in Aud .Ego postquam te emi a paruulo, ut semper tibi apud me iusta er clemens fuerit seruitus seris ci e seruo ut eseses libertus mihi, propterea quod seruiebas liberalitater quod habui summum preciam persolui tibi. cicerim in catilinam: Rempub. Quirites,vitams omnium vel u,bonafrtutis,coniugesIberossvel o atrique hoc domicilium clarissmi imperij, ortunati, ima pulcherrimanis urbem hodierno die deorum immortuitium erga vos flumino amore aboribus,confisi', μὲ riculsis meis ex flamma,atq; Dro,ac pene ex Aucibus Athereptum, er uobis conservatum ac restitu Atm uidetis. Vtrobis aperte ab officio suo beneuolentium
373쪽
pro patre latrone. Turpe est enim desin fere latroanem: pulchrum defindere patrem. Humile, quum corii temptu res adstrtur. Obscurum,quum causa intricata seu obscura est. Nunc qua nam ratione ordiendum siem singulis causarum generibus dicendum. Quando
res honesta est,uti licebit principio nisi auditores siue uel desissi audiendo alios,uel persuasi ab aduersari Linritudo causa turpis erit, utendum infriuatione. In genere dubio u emur principio. Sed ante omnia diluemus parte,quae hisci turpitudine,ne ea nobis obsit. In genere cause humili magis Aciemus attentos. Vt Vergilius. Protinus aerj mellis coelestia dona Exequar. In obscuro,dociles.
IANDO NON LIcEAT uti Principio. I RHAnt tempora ibus principio uti non licet
quando causa turpis est: quando auditor permsuasus est ab his,qui ante contra nos dixerunt:er qua idem dissus est eos audiendo,qui ante dixerat.QΠaudo causa turpis est,utemur insinuatione Qvu auditori
persuasus est ab his qui cotra nos dixerunt,ordiemura dicto aduersari,quod postremo loco dixerit: uel ab eo, quod firmissilium fbi adiumentum re putauerit Vt in Vbsis oratione: Neve mihi noceat, quod vobιi si per Achini Profuit ingeniam . meaque his
374쪽
RHETOR Ic A. 3 potest accommodari. Longum, quod pluribus verbis compositum est,quam causa requirit. contra praecerapta,quod praecipue dociles Acit,quum opus est benediuolentia, t attentionerer quod nes attentos,nesbenevolos,nes dociles escit auditores. DE NARRATIONE. Arrutis,est rei Actae, aut non Actae utilis ad persuadendum expositio . Narrationum duae species sunt. Altera ipsius causae,quum exponimus regestam,Cr omnia trahimus ad utilitatem nostrum uitrcendi causa Adst quilis modis: partitione, praeparation eleuatione,exaggeratione,admonitιoe. Partitio in narratione taedium leuat: ut dicam iudices,quae acta
sunt ante rei contractum: quae in re ipsa,item γα postea: maudistis iudices,quae actu sunt ante rei cotractum: nunc audistis,quae in re ipsa. Praeparatis,est quando quicquam addimus de nostro, quod Aciat ad utilitatem caus&Vt in oratioe pro Ligario: Ligarius promus est in Aphrica,quum esset adhuc nulla belli sulpicio. Hic eum prostelum esse in Aphricam, ad ueram rei narrationem stinat . caeterum quod tumnum usticio belli verit,id cicero adiecit de suo,idq; postea approbauit. Idcirco narratio, confirmationis propositio est: cir confirmatio,narrationis probatio.
rratio q*ippe sepe ea proponit, quae postea con-
375쪽
'mubimus: σ confirmatio ea probat quae ante une narrata. Eleuatis,est rei ues crimina depresiosue dimam: x Vt si luxuriam uocemus hilaritatemr auariistiani,parsimonium:negligentiam implicitate. Exagingeratio contrariaest eleuationi. Admonitio. cicero rAdhuc Ligarus omni culpa vacat. Admonet caesare nondum dictum esse aliquid dignum accusatione. His A Laera narratiois species, est rerum ad causant 'sertinentiri. ouae a Graecis ρεκρασις,1 no stris digresse nuncupatur. Ea fit causa transitionis, exornationis, laudationis,criminatidis, Cr descriptiose nis locorum,quam topographiam nominant. Transationis:qub commodius transeamus ad rem aliam.Vtinnetamorph. Ouidius,quum narrass t Iibula Daphis nes,quo pacto erat mutata in laurum ut conrode transiret ad Abulam Ius,omnia flamina conuenisse memorat ad patre Daphnes cosolutionis causa,praeter patre Ius,qui domestico erat impeditus luctu,propter filia, quae conuersu erat in iuuenca. Quod stas disticosa
xisse illuc fluuios,d resis est:quae nihil quide ad inastitutum,hoc est, ad rerum metamorpho in pertinet, nisi quod sibulas conectit.Exornationis:ut apud Vergilii libι describitur tepest qua coactus est Aeneas in Aphria
quius frinis narratio ad uictoriam tendit. DE DIGRESSIONE.
376쪽
in Ap PM. Laudationis, ut apud ciceronem pro Cornelio Balbo,ubi digreditur ad laudes Pompeii. criminutionis,quum aliorum crimina eleuamue, quo adriuersarij uideatur prauius. coru descriptionis: Sio idius in 'marum mutatione describit Parnasium montem,in quo seruati erant Deucalion Cr.'rrha, Separat Aonios Actaeis Phocis abarnis, his uerbis Terrastra dum terra M sed tempore in illo par muris,m latus subitarum campus aquarum, mons ibi uerticibus petit arduus a, a duobus, Nomine Parnufiussu ruis cacumine nubes. DE cd RcVNsT ANT II S. AD narratione pertinent circunstanti quaruduo genera sunt. Aliae n rerum fiunt:ut caus locus,occasio,instrumentu,tem modus. Aliae personarum e natis,patriasexus etM,educatio,discipliana, habitus corporis,'inna,animi conditio, dium consilium. uarum usius plurimum constri ad amplfri
eandum. Vis rem e sacro loco furatum esse dixeris quemquam,plus est, qμ f solum esse uratu dicas. DE DIVISIONE. DIVfοψ, per quam aperimus quid conueniae nobiscum aduersarii quid i in controuersiam per qua exponimus quibus de rebus fimus dicturi. Ita nucupatur,quod druidasu distinguat causam uel
377쪽
RHETOR Ic A. 3 sordine eiae se explicat.Primu Pamphili memoratuitam:Na is post excefit ex ephebis Sosia. Indesiuunt eo lia,circa scenae fine. Nuc id opera do:ut perβlsas nuptias vera obiurgadi causa fis deneget. Postremo quid fuere uelit Sosia: Nunc tuu est officium has bene
ut ad mulis nuptias,perterreficius D u. Ad hunc inoda artifcri et Dialectices, et Rhetorices in autora
lactile perquirenditi Expositio est,quado ne numero breuiter exponimuη,qua de re,vel quibus de rebus fumus uerba Acturi, Vt qui; de dei aeternitalcide dignistate uirtutis, de apum natura dicturos nos esse pollicemur. uisio etia dociles icit,tames ad exordiu soluid pleris putant pertinere. Etenim per tota oratione data occasione fuere licet attentos,benevolos ac dociates, sed maxime in exordio. Ita cic in peroratice pro Ligario beneuolentia captat caesaris,his uerbis: Lia de uirtutibus tuis plurimis,nec gratior,nec admirabilior misericordia est Nihil habet fortuna tua maius, quam ut posts,nec natura tua melius,quam ut uelisco seruare quam plurimos. Quida diuisionem inter orationis partes non numerant, quod paucifimis semper verbis absolua ur. Horus quis uelisiudiciu sequi,noa repugno. Diuisio duplex est. Orationis: ut dica de iudificia,Cr quid sitim quot habeat potes.Et thematis At partes rusticis sunt natur consuetudo Iex.
378쪽
C 'm reo oratio qua nostras probationes
exponimus cum agrueratione,hoc est,cum inristantia uocis er ui . Vt caecus est qui hoc non uideat s tan impudens,ut neget s Item statius est,quis ut remi debeat.Et: perfrica Arie, denegare Quonia pleris adeo tepide riculi ut res etiauera,vix uideatur versimilis. Conlutatio est contruriarum argumentationum dissalutio. confirmare aurilem Cr confutare Iacile poterimus i cause costitutionem cognoverimus. Ergo de statuum natura atq; να neribus nonnihil dicendum. DE ST A TRSTuus uel costitutis,aut ut Graeci inquiui,ςασι est causae uel rei summa, ad qua omnia orationis argumenta restrantur. Nessotu in iudiciali genere, sed in clijs quos causis statim est. In deliberativo comstitutio es fit ne utile. honestum,licitum:dut ex Stoiα eorum semientia expediat ne. Hi enim negabunt qui quam esse utile,quod non simul esset honesta. In graαiulatione, An illius praesenti comodo laetemur. In gratiarum actione: sitne hic illi huius meriti causa gratus In cofolasse: Sit ne huic dolenda huius rei am se causa. Historiae etia er poematή quaestione habent et e
379쪽
tuae. Vt apud Sallustiu in bello Iugurthino,quo modo pugnatumst cum Iugurtha. Apud Homerum in Itade:quomodo Graecia ad Troia bellauerit. In Ohssis: quo pacto VlήII in patria redierit. In Aeneide Vergilij qaomodo Aeneas in Italiam uenerit. QUID SIT STATUS IN GEcinere iudiciali. Tatus in laticiali genere est prima deprecatio de Istnsioris cum accusatoris insimulatione coniuncta Vel quaestio aut oratio, quae oritur ex intentione accusatoris,et reston foe defensoris. Vt occidisti Aia inrtio occidi:unde existit quaestio,occiderit ne Vbstses Aiacem. De hac constitutione eims speciebris ac partibus eo tu accurrate cicero perscripsit,quod uersabatur in iudicio. Sic uidemus ocs pene cicer. de Rhetorica arte praeceptiones accomodatas ess iudiciali generi Haec informas treis diuidituri coniecturalem erigitimam aridicialem Tria etenim sunt ,quae in omni
disceptatione quaeruntur: an sit,quid si quale sit. An sit. Vt fecerit ne cladius infidias Miloni. Sitne interfidius Aiax ab VI Use. ouidsit,ut it nesacrilegium smplex urtu i res sacra e loco priuato ablator quale sit,iustu an iniustu. Iure ne Orestes occiderit matre
cto sit,coitcturalis appelleturrisi denore.
380쪽
eiusque Locis Oniecturalis status est, quum coniecturis ueritus exquiritur.Exemplum sit huiusmodi.Duo quidum simul in tabernam diuertunt. caupo alterum eorum,quem Irandem pecunia secum adfine deprem henderat gladio alterius nocte intescit,pecuniaS ab stulit, gladium inuagina recondidit Alle cuius gladiet alter occisus erat,mune gladium, er caetera quae secuattulerat,sustulit,solus profectus est. Non multo post caupo clamitat ess: hominem occipum. Eicum quibus. dum diuersoribus eum, qui ante extera consequitur vis comprehendit. Gladium evagina educit, reperit
cruentum, peregrinus caedis accusatur. Haec causa
coniecturalis est quoniam fictum negatur, Cr con αiecturis multis ueritas indaganda est. coniectura peti solet a person re,causu,loco, do,materia,temporare,occasione, Acultate. Persona triplex est,toquentis audientis,aduersari . In persona spectanda nomen, natura,educatio rtuna adsectio animi,habitus corpo ris,studium,consilia. Nomen. Vis quis dicatur canα dita dicemus mile appellari cutidum, quum praeter nomen nihil habeat candidi. Si Innocentia quod niis hil sit eo nocentius. Ad naturam restrantitis,patria, eius. Sexus:lit uis sit an mulier