De intellectu et de causis mirabilium effectuum

11쪽

HIERONYMUS BENIVENI,VS IOHANNI ROSATO MEDICO ET PHILOSOPHO. S.

v POST Insperata aman

e tissimi fratris morteue qua propterea se quicquid in me fugietis uitae ex tam multis miseriis ac langoribus supererat, uno illo niteretur, nihil mihi in terris potuit accidere grauius, eius per si sane honestam,omni doctrinaWgenere locupletem bibliothecam euoluerem, incidi in pleraq; eius ingenii monuinctarquae ille/ti erat uir doctrina Maetate prouectior ac propterea multaurerum usu experientia pollens iudebat quotidie . Lectitanti igitea mihi , saepius ob memoria illius reuoluenti obtulit se se interea libellus quidam in quo uir sum,& studiovi diligentia praeditus qcunq; trigesimum supra secundum iam annum medenti illi admiratione digna occurrerantis Mecquo' cognitu usus alius posset existere, studiosissime prout quaeq; acciderant scriptitabat . Delectatus sus fateor nouitate ipsa rerum 8c uarietate lectionis rMeas partis esse duxi ea libet impolita, et quae tumultuaria quadam , ut uidebant νsestinatione ex tempore potius effusa si a cu

12쪽

radiligentius exarata, uerum autor relec turus esset , utcun* colligere:& in publicudare . Ne siqua in his utilitas Posteris inuideretur, ina cum autore periret Naue caetera qua de reliquis medicinae partib' paulo accuratius scribebat non mihi uisa sunt ita maturuisse, quae in publicum ueniant Sed ne haec quides quae de pluribus mutilis alioquin ac uarie interlitis uix erue potuerim , sine te loc est sine cuiuspiam excellentis ingeniivi doctrina uiri consilios autoritate publicare ausim. Ne mihi indies exprobrent temeritatem mea i qui fratris mei uiri alioquin cruditissimi informem abortitium pro maturo &undequaq; consumato

foetu tolles in patris dedecusis ignominia prodere festinaueri, Feci igitur quod memerat quod fraternus postulabat amoris cipublica suadebat utilitas . Verum nisi ad hoc nostrum officium accedat cura &diligetia tua quibus &errata mea siqua forte in his colligendis retractandisq; admiseriue, sedulo dispungas, fratris festinatam celeritatem sicubi opus fuerit, tempestiue matures, secinitiin Vala.

13쪽

Iohannes Rosatus Medici et Philosophus, Hieronymo Beniuento . S. Egi amantissimi fratris tui libellus I de abditis nonnullis ac mirandis

morborums sanationum causis, opus artu, elegans, eruditu, & ut uno me uerbo expediam dignum tanto uiro Magnum prosecto detrimentu magna ut mihi uidetur, iniuria fieret, cus praesentis tum futuri saeculi hominibus4 si tanta utilitati saeruditionis liber illis inuideretur. Ego quantum ad me attinet j officio func, tus sum. Reliquum est ut nunc tandeue perte liber ipse prodeat in publicus Ne si domi contineatur diutius magni criminis re' fias . . . Vale. a iii

14쪽

ANTONII BENIVENI FLOREM TIMI MEDICI ET PHILOSOPHI DE ABDITIS NON NULLIS AC MIRANDIS MORBORUM ET SA, NATIONUM CAUSIS

De morbo quem uulgo Callicus uo/cant. Caput Primum.

OVUM MORBI GENUS,

Anno Salutis nonagesimo seX

to supra mille cingentos aChristiana salute non solum Italiaue sed fere totam Europa irrepsit. Hoc ab Hispania incipiens , per Italiam ipsam primum, tum Galliam caeteras*Europa prouincias late diffusus mortales eplurimos occupauit. Incipiebant enim pustulae genere diuersa ingenitalibus membris, licet interduue sed rarenter in capiter Linde Per totum corpus diffudebant. Allifinde plane minime extantes et sed scabrae tamein superficie G colore subalbida, a quib9squamae resoluebantur caro sub his corrosa apparebat . Aliis uarissimiles figura rotundae r ab his item squamis leuioriis resolutis prominebat caro tubicundior i

15쪽

ex qua virulentia sciens frauioris odoris profluebat . Non nulli uero latioribus corripiebantur pustulis , sed quae supra cutem

non intumescerent irassiores squamas ha

bente, ex quibus etiam virulentia copio sor emanabat r4 amotis squamis caro apparebat obscurior ac subliuen, quae inui

cerata roderetur . Marium genus erat tquod subalbidis squamis amotis cicatrici

simile remaneret in quo profluens interdusanguis difficultatem sanationis ostendebret risimilitudine siccam scabiem repre sentareo caeteris omnino deterius es& licet minus eroderet serpendo tamen uariis de intentatis insidebat locis. Hoc aute morbi genus plebem plurimum seruosi affi/ciebat. Ex nobilioribus uero paucos . Subsequebantur huiuscemodi pustulas licet etiam interduna praecederent articulo rum dolores: qui non minori cruciatu torquerent ac senescentibus iam pustulis plu,rimum inualescerent. Luod si medica mentis compingentibus intrinsecum quis

conaretur extrudere humorem, continuo

exortae pustulae in gula d ore aegrotos male habebant iEx quo etiam non nulli ob incuriam medentis mortem obibant,aut quod proximum est erosis faucibus difficillime sanabantur . Has autem nos impetisnis

a iiii

16쪽

es genera suas Graeci lichenas uocandi iudicauimus. Quem etiam morbum Plini'νe accepto osculo mentu uenaretur meragram appelIauit. Huius uero & Celsus quattuor species esse dixit trubricam. s. et nigram Τumacquae serpendo procedit:et quae item bullulas uaris similes habet Materiam autem harum pustularum diuersas quidem sicutiac diuersa sunt genera iudicamus . Interdum enim acuta humiditas sanguini mixta &erodens dominatur . Inter dum crassior tenuiori parte absumptasad atram bilem uersa Non nuncletiaue atra ipsa insurgit bilis i quae ab acutiori humiditate non absoluitur doctilem perforans car/nem erodit .Pari quoq; modo exusti humores ad natura atrae bilis insinates efficiust Qui si densioribus occurrat membris/quae perforare nequeant Tiguntur ibidem Ecdolores excitant uehementiores: donec resoluantur, aut tandem erumpant in pustulas ouatos alioquin foedae&ad sanescendum difficiles sine ullo tamen dolore ut atrae bilis natura est, insectos premunt. Ex quo fit, ut qui eiusmodi afficiuntur pustulit imperitis sese medicis non unquam curandos tradant. Quibus aegritudinis huius causas penitus ignorantibus dum inter

17쪽

mali initia compingentibus unctionibus illis mederi festinant saepe eos aut in mortes aut saltem in deteriorem, uel etiam penit' in insanabilem compellant morbuni. Naue cum huic malo causae insint difficiliores d quae uix remoueri queantis ut non sine magno labore ita nec sine diuturnioris te

poris spatio sanescere potest avare qui ex

his festinam sanitatem quaerunt mortem plurimum, ut iam dictum est aut saltem diuturniorem morbum nanciscuntur . Si

quis igitur huiuscemodi malo uexatus si

bi ipsi citra omne discrimen consulere ac certam salutem acquirere cupit lis utatur medicamentis atq; consiliis: quae a nobis infra ponentur Asserunt peritissimi medicis huiuscemodi morbus toto diffundatur corpore j iisdem medicamentis curatione; susciperes, quibus & lepra curatur. Quare

cum iudicaueris sanguinem his misceri hujmoribus deduci ios cum sanguine posse Optimum praesidium erit sanguinem illico de uena media , quam nigram edictio

candi mittere. Contra uero si ineptos Gqui cu sanguine minime fluere possint existimaueris , a quare eos ac deducere medicamento debes Non inutile tamen erit hirudinem quar, sanguisugam uocant aut cu

18쪽

curbitulas ea parte assisere qua aper magisurpetur . Praesidii indigentiam indicant, habitus corporis rubor in Ioc, tumor uenarum 4 si pustulae sanguinolentae sint . Postea uero ad ea medicamenta confugien dumis quae materiae partem deponant tQuod certe scelicius fiet, si aluum duxeris eo medicamento quod habet Myrobala norum omnium partes duas i Radicis barbari partem unania Agarici Polypodii sinu gulorum partem media Succi fumiterrae, senae,utiae passae singulorum partem quartam C aeiudicula attrita bulliat in aquae libris sex donec quarta defecerit pars. Tubdecolata comprimantur: Madditis mellis libra scamoneae unciola visiliquae Niptiacae unciis duabus paruo igne in unam redi, gantur compositionem . De qua deuoret aeger unciolam mediam Demum aggredi

debemus potiones materiam aequantes ut ex fumo terrae enditii, aceto saccaro di monum citric acido succo . Aut eam quae habet Myrobalanos omnes fumum terrae

endiuiam tuglossam Helissam horagi, nemo uiolas j absinthium thamerindum/epit hamum, rhosam . O uibus additis succo fumiterrae atq; saccaro bul liant et ad potionis formam redigantur . Materia tandem aequata deducatur aluus medicamen

19쪽

to potentiori r quod deponat humorem UeueeXcernere uolueris: sicuti sena polipodio albo ueratro , lapide stellat, scamonio,compositione filii Amech, Indasaliis multis, quae doctores extollunt: Dumodo non obliviscaris nutrire ea in lactis aqua quae siue in potione siue bucella accipies optimum Lexcellens auxilium inuenies Verum quia humor non una tantu uacuatione secernitur, iteranda saepius haec erui. Ultimo loco ea sunt aggredi eda praesidia quae extrinsecus adiuncta etia conferre possint i uesicraniori &glutinosa materia quae incidantii tenuiori quae resoluant rin me dia quae utra operatione, concilient. Mollire interdum Ddolores remittere oportu nis praesidiis conuenit . Hoc autem malutollit acida pars citri/gummi arabicum/gummi nucis plurimae, storam liquensj&sinapis, si aceto liniantur. Saliua quot hominis ieiuni j presertim quae dentibus inhaerescit, praesentaneum remedium est.Aqua sulphurea, aqua salitas maris spuma succus psilii, oleum ex frumento ex violis. storax pix armoniacus, elleboruue summi rutati litargiriuue tutia resina pini spuma argenti, caerussa Serapion aut nitri

partes duodecim sulphuris partes iiii . ex

20쪽

eipiebat resina copiosa eaq; utebatur . Alii

minio sinopio atram de oleum ex rhola addunt Meo inungunt . Non nulli uero resinam Terebentinam, Argentum uiuum, masticem ditargirium, cerussam/thymia/maq; excipiunt j myrtino oleo atq; larido t&eo inungentes sudare aegros cogunt. Nec postremo desunt qui fateant se ex solo po/tu medicamenti quod habet laccam lota,

aloena myrti coetioneue ex eiusmodi aegritudine sanos euasisse.

Verinis uomitu proiectus . I. Ohannes quidam faber lignarius an/num agens quadragesimu cum a cordis dolore fere perpetuo duobus iam annis grauiter urgeretur ac propterea st eo saepi' in mortis discrimen adductus fuerat, peri timinos quost nostri saeculi medicos sed frustra consuluisset, tandem ad nos uenit

oratum m siquo modo possem tanto ma/Io succurrerem Movit me fateor cum res

ipsi quae satis per se miranda uidebatur, Tum uel maxime uiri lachrymae ac nimius miserabilis obsecratio.Coepi ital mecu cogitare an id forte ex malo habitu uetriculit seu cordi, siue ille calidus frigid' ue esset, aut sicc' simplex aut miXt'. Sed hos nult'