Dissertatio historico critica de Honoribus Medicorum apud Veteres quam Praeside... Domino M. Christophoro Wollio...publice tuebitur auctor Polycarpus Fridericus Schacher...

11쪽

DE HONORIBVS MEDICORUM habuisse cognitionem. Ex his satis, opinor, perspicuum

erit, originem Medicinae esse egregiam , atque a rerum omnium auctore derivandam. Quo minus igitur mirari conuenit, antiquos mortales illis, qui res naturae arcanas venabantur, magnum omnino statuisse pretium. Nam, si eorum omnium, quae in hac rerum Vniuersitate cernuntur,

unumquodque eo praestantius est, quo clariora diuinitatis vestigia in eo conspiciuntur: dubitari non potest, quin medica scientia sit omnium praestantissima facultas , et, qui eandem colunt, homines quasvis honorum significationes

mereantur.

g. V.

POSTEA vero, quam omnis bonitatis sontem deserum rat homo, et cum variis morbis, mortis nuntiis, conflictari coeperat, dici non potest, quam insignem egregiumque a tis medicae spectata necessitas veteribus medicis attulerit splendorem honestatemque. Confirmant hoc ultimi AEGYPTIORVΜ annales, apud quos medicis singularis hic contigit honos, ut in sacrorum hominum siue sacerdotum

haberentur numero. CL E 11 ENS enim ALEXANDRI-

N V s, u) vir patriarum rerum haud proletaria imbutus notitia, disertis memoriae prodidit verbis, quo ordine in caerimoniis sacris iidem incesserint, in quo quidem postremum occuparint locum οἱ arae: φοροι, pallium gestantes, quippe quorum erat ossicium, ut sex MEncvstri ediscerent βι- Γλους, IAT PIKAΣ ουσας, περὶ τε τῆς τῖ σω κούω καὶασκευῆς, μνοσῶν --οργανων,-φαρμομων,κ τ λ libros, qui pertinent o dΜEDICINAM, nempe de conmpructione corporis, et de morbis, et de inurumentis , et medic mentis , et de oculis. Iam vero, quanta sacerdotum apud profanas gentes fuerit dignita S, et constat inter omnes, et

res ipsa loquitur. In primis haec qua ratione per heredit tem in posteros Perpetua successione fuerit propagata, qua ipsi medici Aegyptii floruerint dignitate, et quam am

plissime

12쪽

APUD UETERES. 13-plissime ipserum fortunis prospectum fuerit quantique lysis

fuerint reditus, nemo, quantum equidem scio, descriptius exposuit, quam DIODOR vs Si cu Lus. v) Idem etiam enarrat, καὶἀ ἐγγραφον νομον, Vel, ut ARISTOTELES loquitur, κοβα γρά κραδα, ex lege scripta , eaque a medicis ante hac illustribus elaborata, non vero proprio et rationis et e perientiae usu medicos, ut tum erant tempora, culturam

medicinae exercuisse; in quo quidem , meo iudicio , suae parum consuluerunt existimationi. Verum quum sapiet tis sit, necessitati parere: excusatius videntur peccasse.Ab his . vpro honoratioribus medicis, qui in sacerdotum cooptati erant collegium,ii cum Cura sunt discernendi,qui ex ima plebis sec domest ica modo remedia, qui et hodieque mos obtinet,vulgaribus opponebant morbis. De his veterum testia monia interpretanda esse,plane mihi persuasissimum habeo; cuiusmodi est illud HOMERI, O ΔΥΣΣ. Δ. v. 23O.

utitu que hominum ibi est messicus omnium peritus. Scilicet sacerdotes medici acroamaticam , proletarii vero homines exotericam, into Aegyptios eYercebanx medicinam. Ne enim quiuis sine delectu homo, sutor an sartor esset, integra inter Aegyptios ciuitate, quaestum ex medicina faceret, publica, eaque seueras poenas minante lege,

cautum erat.

g. VI.Μos ES, quum in omnium Aegyptiorum arcanis haud leuiter eruditus esset, ut ipsae sacrae nobis indicant litterae , nec medicae artis imperitus fuisse videtur. Certe CL EΜENS ALEXANDRINus expressis scribit verbis: ομίσης την ἰατρικὴν παρα τοῖς gιατρε -- Nγυπlἰων ε δάσκεli, Stromat. lib. I. p. 3 3. Hinc ille ad is RAELITAS, Cives suos, ea, quae de re medica ipsis cognita perspectaque fuerunt, retulit ; quandoquidem is, XXXX annos natus, regiam deseruerat aulam, atque ad suos ciues, eosque Velie-B a menter H εν- I 'Μ, Lib. II. p. 66.

13쪽

inenter etiam atque etiam vexatos, transierat. Sacrae do. cent paginae, in morbos ocres et duros populum cecidisse Iudaicum: cui quum tribus Levitica, sacerdotio adsignata, peculiari quadam ratione praeesset, eidem quoque morborum cura erat mandata, ita quidem, ut homines aegroti a Deo, qui se unum ipsorum sore medicum declarauerat, per lacerdotes auxilium exorarent. Hos autem viros, in magna dignitate constitutos, quoniam non dedecebat morbo- Tum Curatio: patet inde , veteres Iudaeos multum fauisse medicis. SINENfEs etiam, a quibus I A PONENSES non multum diuersi sunt, quanti Medicorum fuerint cultores atque patroni, vel eo haud parum luculenter declararunt, quod reges suos curandi artis iactent inuentores. Ad ΜΑ-LAB ARES vero quod attinet, hi quidem originem illius a Deo summo repetendam esse contendunt, opinantes, illam intra multas annorum myriades per manus traditam ad varios ordine deos successis, donec ab his ad vates, atque a vatibus ad homines demum peruenerit. Pluribus verbis de honore, quem hae priscae gentes medicis habuerunt, e ponerem, nisi antiquitatis mihi deessent monimenta. Eam praeterea legem mihi scripsi, meras me coniecturaS, quae

nulla se probabilitate commendant, procul hinc facessere iussurum. Ex his paucis vero, quae ex historia erotuli, satis, Opinor, perspici potest , medicos ab antiquis populis haud fuisse contemtos, nec vilem eorum suisse conditionem VII. IAM non sine insigni voluptatis sensu ad antiquos

G R A E C O s me conuertam, aequissimos semper, sicut omnis kγκα κλώου παλμις, sic etiam Medicorum, aestimatores. Id Vero unum, non possum facere, quin vitio iis vertam, quod ad superstitionem usque Veteres honorauerint medicos. Illa

Primum tempora attingemus, quae HIPPOCRATEM coum atque adeo EXPEDITIONEΜ ARGO NAva io AM , cuiuS se aet S in A. Μ. CIDII CCXXI incidit, atque a C. N. Cio CCLXIII

distat, haud adeo diu antecesserunt. Antiquissimus igitur, quo

14쪽

ApvD VETERES. V quo medicos ornauit Graecia , honos ille fuit, quod iis

v Ani A consecrauit NVΜINA. Scilicet 'homines arte m

dica excellentes , et egregiis suis inuentis factisque de hi mano genere praeclarissime meriti, a priscis gentibus in deorum numero habebantur, diuinisque colebantur honoribus. Egregie hanc in rem conuenire videtur insignis ille

locus apud THEODORE Tv31, ubi fanatio inter caustas gentilium Osoetrei in disertis verbis memoratur :τους ευ τι δεδροικοτας , ἡ ἐν πολεμοις ἀνδραγαθισαμύνους, ἡ γεωροίας τινος - σωμασι τηι OEPALLEIAN προσεν irvm ας, ἐθεοποίησαν τε κώ νε- τουτοις ἔδδειμαι λ' sequenti amtem aetate eos quoque, qui humanum genus beneflcio quodam

scissent, siue fortiter pugnassent in MEO , seu terrae colendae rationem aliquam inuenissent, seu corporibus nonnultissΑΜΑΤΙΟΝΕΜ attulissent, delubris ex ructis , in deorum numerum retulerunt. χ) Sollemne hoc seruabant Graeci, ut deos Medicos ΗΡΑΣ , deas vero Medicas ΣΩTEIPAΣ appellarent , singulari quodam modo eos honoraturi. Quin iidem etiam, proinde ut reliquae gentes, ex praesentissimo quouis remedio praesentes etiam sub humana specie deos

colligebant. Pleni sunt philosophorum libri, plenae gentium memoriae , plena vetustatis monimenta, marmora

atque nummi, in quibus ΘΕΟΥΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ, D Eos, quos Graecia in primis Latiumque PRAES NTES Coluit, Conspicamur. Nec Vero inanes vulgo habitae deorum si ἀνθρωπους maxime si urbes peculiari cultu sibi consecratas inuiterent; sed efficaces, et salutari quodam auxilio praeditae, quae nempe aut aegris salutem, aut afllictis latium , aut laborantibus praesidium afferrent. Praeclare hanc in rem ο oῶος IAMsAIXOΣ H μεν τῶν QSῶν ἐπιφάνεια δωσεις παρέπι ἀγαθων laεγλων. eorum pra sentia bonorum maximorum praebet Iargitiones. Et alibi varia illa bona, quae Numina aduentat alia mortalibus largiebantur, enumerans, Primo loco γ TEIAN cog postis

15쪽

i6 DE HONORIBVS MEDICOR v M

ἀθουσι διδον- βοηθημά ή, Is IDEΜ insomnis, se quis opem e selierit , manifestam numinis praesentiam exhibere , in toto

prope orbe τὸν D τως θεραπο-ς επιφανειαν, ob praesens in medicando numen suspici, . DIODOR vs a a) testatur. AmPHIT Ruovis VXOri, quum parturienti uteri dolores, qui solent puerperae, exorirentur, deos immortales, ut sibi auxilium ferrent, inuocanti, vox audita est: Alcumena , ades auxilium, ne time, Et tibi, et tuis propitius coeli cultor aduenit. bb

Tunc ipsa sine doloribus edidit gemellos. g. VIII.

His ita generatim expositis, de DIIs ΜΕDΙco RVM, quos GRAECI olim colebant, iam 1 hi singulari opera agendum erit. Quum autem facile prospiciam, multas sa-hulosas narratiunculas hic loci inueniri: delectum. quidem instituam, ea, quae certiora atque exploratiora mihi videbuntur, in medium allaturus. Neque in omni prorsus coinmemoranda Ἀποθεωσεως ratione versabor, sed ea tantum, quae,seleelione quadam habita, huc pertinent, communicabo. Nec mei fert ratio instituti, ut fabularum eXpositiones, easque siue physicas, siue morales, adiiciam, uti Ote quibus incertius mihi unquam visum est nihil. Illi sorte a

Vero non aberrant, qui CYBELEN, magnam deorum ma trem , a Phrygibus primum, deinde a Graecis etiam, atque Romanis cultam, quin et PROMETHEvM at e BACCHVΜ, huic adscribunt numero ; eorum vero res maiori sane Obscuritate laborant, quam ut in luce clarissima collocari queant. Hoc certissimum quidem, atque cum fide histori-

dica beneficia in Graecis oris accepisse honores. Verum multo Celebriorem nominis famam pili Mus adeptus est deus bM PLΑvrvs in Amphit Ael T

16쪽

deus medicorum, APOLLo seu PHOEBus, SERAPISAegyptiis dixitus,cc cum sororibus suis, ARTEΜIDE et PALLADE, quae utraque in perpetua virginitate vixisse traditur. Hi tres IovIS ex LATONA, SAΤvRNI filia, et ex cerebro suo, suseepti liberi, quoniam aegrotantibus praesens tulerant auxilium, diuinis a Graecis ornati fiant honoribus, eamque ob caus ama SOPHOCLE τρισσοὶ Ἀλεξι χοροι,tr malorum momtisque vindices appellantur, atque a choro eXorantur,Vt Ma tem, pestis auctorem, propulsent, in Oedip tyran.V.Ι68.seqq.

νοτροφικω, in quibus paullo ante triplicis illius prolis nominatim sedia erat mentio, ita se habent: ΤΡΙΣΣOI AAEαIM OI ποοφάν ῆέ μοι

APOLLO hic ille est, a quo Medicina, ars Apollinea hodieque dicitur, et qui in monetis ΣΩΤΗΡ, atque in poetarum carminibus MEEIKAK vocatur. Elegantem eiusmodi Lapitharum in Thessalia nummum,qui AHOAAs1N ΣΩΙ ΗΡinscribitur, et in quo hinc APOLLO Cum stella , illinc Α- POLLINIs lyra comparet, in lucem produxit EZECH.

RO, CALL1MACHO, Ceterisque auctoribus, probauit, inuentionem Medicinae huic Deo esse tributam. Qua occasione id mihi in primis obseruatu dignum videtur, mediacae μιαν ης seu fatidicae inuentionem A Ρ o L L I N I vindicatam ; quo nomine IAI POMANTIN, v ΑΤΕΜ Μ E D I C v Μ, ipsum appellauit AE sc MYLus, Enumenid. v. Q. De hoc

et OVIDIANvΜ illud decantatur: dMInuentum Medicina meum es opiferque per orbem Dicor; et herbarum subiecta potentia nobis.

L A N o, qui Graecas quondam Med. p. II.

litteras in academia L aniensi do Metamorph. Lib. I. V. sati

17쪽

ig DE HONORIBUS MEDICOR v M

pocr. cap. ΙΙΙΙ. Vt adeo non nimis ego quidem dubiugancepsque haeream, ΠΥΘΙΑ, seu 'Aγωνας Πυθίους , qua voce Iudi Apollinares intelliguntur, in huiUS APOLLINis ΜΕ- Dici siue SAL vae Astis honorem in Graecia sub monte Parnaso quondam fuit se celebratos. Atque hoc inde mi hi fit credibile, quoniam horum certaminum non solum in marmore Ancyrano, Verum in nUmmiS etiam iniicitur menti o. IEps N nempe A ΓΩN ΩN TΩN MEI AOAΣ ΗΠΙ-HON TE KAI ΠΥ-N Vid. Inseripi Ancyrae adhuc e

fa tem post DousAΜ et C OSSON Ivlii a TOVRNE FOR-Υ1 o felicius eXscriptam, atque aΜONI FAVCoNIo editam, Palaeograph. lib. II. C. VI. APTEMIN Σωτέραν, eamque parturientes implorabant mulieres, et, quoniam his suppetias ferre credebatur, ανδρες ἰδία Θεῶν ἄγουσιν ἐν τιμῆ, ωiri seorsim praecipuo hanc deam honore pro secuti seunt, teste PAVSANIA. ee) Hanc partus Praesidem deam excipit PALLAS, etiam Σωτείροι, quam I V Ρ I T E R ex suo cerebro suscepit, et cuius in honorem PERICLps simulacrum aeneum τῆς ' είας 'Aθηνας ereXit. Quam ut medici patronam suam venerentur, hortatur OVIDIus, ita canens: MVos quoque, Phoebea morbos qui pellitis arte, Munera de vesi is pauca referte deae. g. VIIII.

CONSEGy1Τvst iam A L T E R illustrior medicorum deUS, AESCvLΑΡIVS, APOLLiNIS filius, qui temporibus expeditionis Argonauticae in tanta versabatur Celebritate, ut reliqui medici ab eo se Aselepiadas nominare non dubitarent. Is artem, quae antehac satis adhuc rudis indigestaque erat, tanto excoluit studi' , ut vulgo illius haberetur repertor. ΡLUI A Rc HVS certe haud veretur scribere, ἰώ ους Ara ΠION εχο ac ισμεν ἡγεμονα, Meicos Aescul pium eo p. 3 Isr) Factor. Lib. III. v. 827. 828.

18쪽

APUD VETERES. Upium simus habere ducem. Ρ 1 N D A st v s quoque vates LPricus, ab eximia sanandi peritia eumdem celebrat:

- - - - Ἀσκληπιον

'Ἀρούω, παντοδαπαν- νουσῶν. I. E. - - - - Aesculapium Heroam, quorumvis propulsatorem malorum. ΠΥΘΙΩN, T. V. n. 13. ed. ERAS MI SCHMIDII. Mitto nunc heroah CHIRONEM, HER cvLEM AAEEIΦMMAKON, go IASONεM, AEETA Μ, eiusque coniugem HECATEN, duasque filias, CIRCEN et MEDEAM ORPHEvΜ item, PELEV ACHILLEM PATROCLUM, HELENAM, et Aesculapii filios, ΜΑcHAONTA, PODALI Riv M, et reliquos Medicorum deos deasque inclytas, ad AEs CVLAPII Ἀποθ-ιν, prout ea ad praesens argumentum quadrat, potius declaran-cam perrecturus. Hanc annis ante Troiae eXpugnationem LIII factam esse, CLEMENΥΕΜ ALEXANDRINVΜ fatis locupletem excito testem. Adeo multa, eaque maximopere insignia, fana huic valetudinis Praesidi in tota, quacunque patuit, Graecia erant consecrata, ut eorum numerus iniri . vix possit. At nulli bi tamen diuiniores ei, quam P E R GA M I, habebantur honores, quippe quum Pergamenorum D Eus haberetur ΠΛΙΠΩΟΣ. lili) Vnde MARTIALIs lib. VIIII. EP. II. canit:

Consilium formae speculum diaerique capillos

PERGAΜEo positi dona aerata Deo. In primis A Esc vLAP1 v Μ celebrabant Pergament, tanquam C a magnum ges Ita Melitenses, Ρ Α vLL v M ubi

vidissent, absque ullo damno suo viperam, quae manui eius sese implicauerat, excussisse, Θεον τον ει ι ελεγον, Deum illum esse statuebant, nempe Herculem,qui in ea insula colebatur, , Aet.

bant πάντα /ποι ἄντα τι

Θεον νομίζειν, pro deo quesila libet habere, qui mirabile ali

quid ederet,notante OECVMENI o ad h. l. p. IOI. ed. Veron. A. cII II LII.

19쪽

m agnum OA A IIOION, qui omnia ἐπιπων, ad salutem hominum Conserat. AELI US ARISTI DE s, Orator Pergamenus, sexcenta eiusdem exaggerauit miracula, tum vero exclamat: ΛΣKAHΠΙΟΥ Δ AMET METAAM TE ΚΑΙ ΠΟΑΛAIl AEscvLAPII VIRES ΜΑGNAE SVNΤ

Tanta huius Medicinae Praesidis erat celebritas, ut Romanos etiam principes Pergamum curationum caussa se coim tulisse, relatum legamus. Quum post GETAE fratris caedem secreta quaedam laniena cΑRA CALLAΜ torquere coepisset, Pergamum ille adiit, ASIAE ciuitatem, ut AEscv-LAPII Curationibus uteretur, εla Περγαμον τῆς Ἀσίας, χρήσοι Res βουλομενος Θερα πεώις του 'Ἀσκληπίου, HERODIANO auctore, Lib. IIII. cap. UIlΙ. Diuinam ei virtutem l. c. ad

A1που λεγοντες - προλουτω Θεοῦ /κελετωμιενα Sunt qui dicunt, se mortuos resurrexisse: ea dicentes, quae certa et in confessis sunt, et a Deo AESCvLAPIO iampridem factitato. Huc, praeter alia multa, pertinent, quos ab ArscvLAPIO acceptos praedicat idem egregius sophista. Ego certo inquit,unus ex iis um, qui non his DEI bene cis vitam recuperauserunt, sed multoties, quique propterea morbum utilem iudicanti, προὐδε GV ΨΗΦΟΥΣ ΕΙ ΦOTE,N, ανθ' ων εγωγοιν συμποι σαν δεξαίμην την ἐν ανθρωποις λεγομενην ευδου κονιαν, praeterea ex iis m, qui cALcvLos ACCEPERUNT ; quos ego quidem cum omni, quae apud homines oppetiatur, felicitate commutare nolim; 'Ομονοίας ταῖς ΓΓλεσιν, T. I. p. fro. Ubi quidem NICHAELi nossALLO, Clarissimo Graecae linguae atque

artium in Alma Groningensi et Omlandica Academia Professori, in erudita de Regno Pergameno commentatione paullo obscurius visum, quid per ψηφθo sibi voluerit ARDSI ID Es: nobis vero ad επιφανειας AEscvLAPIr, in somno medicinam praestribentis, respexisse videtur. Tum vero, quoniam plurali utitur numero, singularem etiam laudem ante oculos, ni fallor, habuit, quam ex orationibus suis ab

20쪽

ApVD UETERES. MAEs CVL 'PIO reportauit. Colligere mihi hoc licuit ex eius 'υροῖς δεόγοις passim, et eX fine τῆς Aαλιας - Ἀσκληπιον, ubi. τον ψῆφον Σ ΘΗMA dicit, et sibi orationes habenti hunc adesse D E vm et calculum Miicere, παρεινω τε ε - τους λογους, praedicat. Quod si vero in somnio rem improbasset, hanc adhibet φράσιν οδε Θεος την εναντίαν scilicet ψῆφον, λιθετο, εν - Ἱερ- 1ογων Tom. I. p. 287. g. X. PERGAMEN r hunc Deum ΣΩΤΗΡΑ et Ys THPAOEON, et quasi nomine proprio, TON ΣΩΙ ΗΡΑ vocarunt ; Vnde ἴδωρ αποτε τῶ ἱεμ- τῶν ποδων TOΥ ΣΩTHP ἡρμῶμενον. Tantumne P Quin etiam ille o τῶν ανθρωπουν γε- νους ΣΩTHP ΑΣΚΑ ΗΠΙΟΣ iisdem audiabat. Tantumne pMinime gentium : verum et θεων ο ΠΡ Λ OTATOΣ OAAN IZHOTATOS. Plenae sunt Astis aer Dis, studiosi

γωγῶ, ad AEsCvLAPII FANvΜ simul commeasi e , et ab optimo p rfectissimoquo toedifero ac Musugogo primis esses cris initiatum. Vid. ARIS TIDES πεδι δεκον I m. I. P. saS. Add. PHILOsTRAT vs ita Vita Apollonii Tyataei, Lib. IIII Ex hac ipsa confitetudine , qua tota Graecia Asiatica ad Aesculapii templum Pergamenum confluxit, occasionem arripuerunt TON ODO NON TOΥ ΣATANA APoc A L.

II, 13. 17. de AESCULAPII FANO PERGAMEΝo interpretandi, MICII. ROS SALLVS, et THEODORUS HAS AEVS,

viri celeberrimi, in Bibliotheca Bremensi, opere longe ele-C 3 ganti